ഗരുഡപുരാണമ്

ദാഹസ്തൃഷ്ണാമ്ലികാ മൂര്ഛാ വിഡ്ഭേദഃ പിത്തജന്മനാമ് । വാതജാനാമുദാവര്തഃ കമ്പഹൃദ്ഗഹലോലതാഃ ॥ ൧,൧൫൯.

പിത്തം മൂലമുള്ളവയിൽ കത്തൽ, ദാഹം, അമ്ലത്വം, ബോധക്ഷയം, വയറിളക്കം എന്നിവയും, വായു മൂലമുള്ളവയിൽ വയറു തിരിഞ്ഞുപോകൽ, വിറയൽ, ഹൃദയവേദന, അശാന്തത എന്നിവയും ഉണ്ടാകും.

ശൂലമുന്നിദ്രാതാ ശോഷഃ ശ്വാസഃ കാസഞ്ച ജായതേ । ശരാവികാ കച്ഛപികാ ജ്വാലിനീ വിനതാലജീ ॥ ൧,൧൫൯.

ശൂലമുയരുമ്പോൾ വായ് വരണ്ടുപോകുകയും, ശ്വാസം മുട്ടുകയും, ചുമയും ഉണ്ടാകും. ശരാവിക, കച്ചപിക, ജ്വാലിനി, വിനതാലജി എന്നിങ്ങനെയുള്ള രോഗങ്ങളും ഉണ്ടാകുന്നു.

മസൂരികാ സര്ഷപികാ പുത്രിണീ സവിദാരികാ । വിദ്രധിശ്ചേതി പിഡികാഃ പ്രമേഹോപേക്ഷയാ ദശ ॥ ൧,൧൫൯.

മസൂരിക, സർഷപിക, പുത്രിണി, സവിദാരിക, വിദ്രധി എന്നിങ്ങനെയുള്ള പിറ്റികകൾ പ്രമേഹത്തെ അവഗണിച്ചാൽ ഉണ്ടാകുന്ന പത്ത് തരത്തിലുള്ള ചൊറിച്ചിലുകളാണ്.

അന്നസ്യ കഫസംശ്ലേഷാത്പ്രായസ്തത്ര പ്രവര്തനമ് । സ്വാദ്വമ്ലലവണസ്നിഗ്ധഗുരുപിച്ഛിലശീതമ് ॥ ൧,൧൫൯.

ഭക്ഷണത്തിൽ കഫം കൂടുമ്പോൾ ഈ രോഗങ്ങൾ സാധാരണയായി തുടങ്ങുന്നു; പ്രത്യേകിച്ച് മധുരം, പുളി, ഉപ്പ്, എണ്ണയുള്ളത്, ഭാരമുള്ളത്, ഒഴുകുന്നതും തണുത്തതുമായ ഭക്ഷണങ്ങൾ കഴിക്കുമ്പോൾ.

നവം ധാന്യം സുരാസൂപമാംസേക്ഷുഗുഡഗോരസമ് । ഏകസ്ഥാനാസനവതി ശയനം വിനിവര്തനമ് ॥ ൧,൧൫൯.

പുതിയ ധാന്യങ്ങൾ, മദ്യം, കറിയുകൾ, മാംസം, കരിമ്പ്, ശർക്കര, പാൽപദാർത്ഥങ്ങൾ എന്നിവയും, ഒരിടത്ത് ഇരിക്കുന്നതും കിടക്കുന്നതും ഒഴിവാക്കണം.

ബസ്തിമാശ്രിത്യ കുരുതേ പ്രമേഹാദ്ദൂഷിതഃ കഫഃ । ദൂഷയിത്വാ വപുഃ ക്ലേദം സ്വേദമേദോവസാമിഷമ് ॥ ൧,൧൫൯.

പ്രമേഹത്താൽ കഫം ദോഷിതമായി മൂത്രാശയത്തിൽ അടിഞ്ഞിരിക്കുന്നു; ശരീരം ദോഷപ്പെടുത്തിയാണ് ഈ കഫം ഈർപ്പം, ചോർച്ച, കൊഴുപ്പ്, മജ്ജ, മാംസം എന്നിവയെ ബാധിക്കുന്നത്.

പിത്തം രക്തമതിക്ഷീണേ കഫാദൌ മൂത്രസംശ്രയമ് । ധാതും ബസ്തിമുപാനീയ തത്ക്ഷയേച്ചൈവ മാരുതഃ ॥ ൧,൧൫൯.

പിത്തവും രക്തവും വളരെ കുറയുമ്പോൾ ആദ്യം കഫം മൂത്രത്തിൽ ചേർന്ന് ദോഷം ചെയ്യുന്നു; പിന്നെ അത് ധാതുവിൽ എത്തുമ്പോൾ, അതും ക്ഷയിച്ചാൽ വായു ദോഷം ഉയരുന്നു.

സാധ്യാസാധ്യപ്രതീത്യാദ്യാഃ മേഹാസ്തേനൈവ തദ്ഭവാഃ । സമേ സമകൃതാ ദോഷേ പരമത്വാത്തഥാപി ച ॥ ൧,൧൫൯.

പ്രമേഹത്തിന്റെ വിവിധതരം രോഗങ്ങൾ സുഖപ്പെടാവുന്നതോ അല്ലയോ എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ചാണ് തിരിച്ചറിയുന്നത്; ദോഷങ്ങൾ ഒത്തിരിപ്പുണ്ടെങ്കിലും, ഏതെങ്കിലും ദോഷം കൂടുതലായാൽ വ്യത്യാസങ്ങൾ ഉണ്ടാകും.

സാമാന്യ ലക്ഷണന്തേഷാം പ്രഭൂതാവിലമൂത്രതാ । ദോഷദൂഷ്യാ വിശേഷേഽപി തത്സംയോഗവിശേഷതഃ ॥ ൧,൧൫൯.

ഈ രോഗങ്ങളിൽ പൊതുവായ ലക്ഷണം മൂത്രം അധികവും മങ്ങിയതുമാകുന്നതാണ്; ദോഷങ്ങളും ദോഷിതമായ ഭാഗങ്ങളും വ്യത്യസ്തമായാലും, അവയുടെ കൂട്ടിച്ചേർക്കലിൽ വ്യത്യാസങ്ങൾ കാണാം.

മൂത്രവര്ണാദിഭേദേന ഭേദോ മേഹേഷു കല്പ്യതേ । അച്ഛം ബഹുസിതം ശീതം നിര്ഗന്ധമുദകോപമമ് ॥ ൧,൧൫൯.

മൂത്രത്തിന്റെ നിറം മുതലായ വ്യത്യാസങ്ങൾ നോക്കി പ്രമേഹത്തിന് വ്യത്യാസം കണക്കാക്കുന്നു; അതായത്, മൂത്രം വലുതും വെള്ളയും തണുത്തതും വാസനയില്ലാത്തതും വെള്ളം പോലുമാകാം.

മേഹത്യുദകമേഹേന കിഞ്ചിദാവിലപിച്ഛിലമ് । ഇക്ഷോ രസമിവാത്യര്ഥം മധുരം ചേക്ഷുമേഹതഃ ॥ ൧,൧൫൯.

ഉദകമേഹത്തിൽ മൂത്രം വെള്ളംപോലെയും അല്പം മങ്ങിയതും ഒഴുകുന്നതുമാണ്; ഇക്ഷുമേഹത്തിൽ അതിവിശേഷമായി മധുരം, കരിമ്പ് നീരുപോലെയാണ്.

സാന്ദ്രീ ഭവേത്പര്യുഷിതം സാന്ദ്രമേഹേന മേഹതി । സുരാമേഹീ സുരാതുല്യമുപര്യച്ഛമധോഘനമ് ॥ ൧,൧൫൯.

സാന്ദ്രമേഹത്തിൽ മൂത്രം കട്ടിയുള്ളതും പഴയതുമായിരിക്കും; സുരാമേഹത്തിൽ, മദ്യംപോലെ മേലിൽ വെടിപ്പും അടിയിൽ കട്ടിയും കാണാം.

സഹൃഷ്ടരോമാ പിഷ്ടേന പിഷ്ടബദ്ബഹുലം സിതമ് । ശുക്രാഭം ശുക്രമിശ്രം വാ ശുക്രമേഹീ പ്രമേഹതി ॥ ൧,൧൫൯.

ശുക്രമേഹത്തിൽ രോമങ്ങൾ നട്ടുനിൽക്കുകയും, മൂത്രം മാവുപൊടിപോലും കട്ടിയുള്ള വെള്ളയും ശുക്രം പോലെയോ അതുമായി കലർന്നതുപോലെയോ കാണാം.

മൂത്രയേത്സികതാമേഹീ സികതാരൂപിണോ മലാന് । ശീതമേഹീ സുബഹുശോ മധുരം ഭൃശശീതലമ് ॥ ൧,൧൫൯.

സികതാമേഹത്തിൽ മൂത്രത്തിൽ മണൽകണങ്ങൾ പോലുള്ളവ കാണാം; ശീതമേഹത്തിൽ മൂത്രം വളരെ അധികവും മധുരവും അത്യന്തം തണുത്തതുമാണ്.

ശനൈഃ ശനൈഃ ശനൈര്മേഹീ മന്ദം മന്ദംപ്രമേഹതി । ലാലാതന്തുയുതം മൂത്രം ലാലാമേഹേന പിച്ഛിലമ് ॥ ൧,൧൫൯.

ശനൈർമേഹത്തിൽ മൂത്രം വളരെ പതുക്കെ പതുക്കെ ഒഴുകുന്നു; ലാലാമേഹത്തിൽ മൂത്രം ഒഴുകുന്നതും ലാലാസൂത്രങ്ങൾ കലർന്നതും കുഴഞ്ഞതുമാണ്.

ഗന്ധവര്ണരസസ്പര്ശേഃ ക്ഷാരേണ ക്ഷാരതോയവത് । നീലമേഹന നീലാഭം കാലമേഹീ മസീനിഭമ് ॥ ൧,൧൫൯.

ക്ഷാരമേഹത്തിൽ മൂത്രം ഗന്ധം, നിറം, രുചി, സ്പർശം എന്നിവയിൽ ക്ഷാരജലം പോലെയാണ്; നീലമേഹത്തിൽ മൂത്രം നീലനിറവും, കാലമേഹത്തിൽ കറുത്ത മഷിപ്പോലെയും കാണാം.

സന്ധിമര്മസു ജായന്തേ മാംസലേഷു ച ധാമസു । അന്തോന്നതാ മധ്യനിന്മാ അക്ലേദസുരുജാന്വിതാ ॥ ൧,൧൫൯.

സന്ധികളും പ്രധാന ഭാഗങ്ങളും മാംസനാളങ്ങളിലും പിറ്റികകൾ ഉണ്ടാകുന്നു; അവയുടെ അറ്റങ്ങൾ ഉയർന്നതും നടുവിൽ താഴ്ന്നതും ഉണങ്ങിയതും വേദനയില്ലാത്തതുമാണ്.

ശരാവമാനസംസ്ഥാനാ പിഡികാ സ്യാച്ഛരാവികാ । സദാഹാ കൂര്മസംസ്ഥാനാ ജ്ഞേയാ കച്ഛപികാ ബുധൈഃ ॥ ൧,൧൫൯.

ശരാവിക എന്ന പിറ്റിക പാത്രംപോലെയുള്ള ആകൃതിയിലാണ്; കച്ചപിക എന്നും കത്തുന്നതും, അറിവുള്ളവർ tortoise-നെപ്പോലെയുള്ളതും എന്നു പറയുന്നു.

മഹതീ പിഡികാ നീലാ വിനതാ നാമ സാ സ്മൃതാ । ദഹതി ത്വചമുത്ഥാനേ ജ്വാലിനീ കഷ്ടദായിനീ ॥ ൧,൧൫൯.

വലിയ നീല പിറ്റിക വിനതാ എന്നറിയപ്പെടുന്നു; ജ്വാലിനി ചർമ്മത്തിൽ കത്തലോടെ ഉയർന്ന് കടുത്ത വേദന നൽകുന്നു.

രക്താ സിതാ സ്ഫോടചിതാ ദാരുണാ ത്വലജീ ഭവേത് । മസൂരാകൃതി സംസ്ഥാനാ വിജ്ഞേയാ തു മസൂരികാ ॥ ൧,൧൫൯.

ചുവപ്പും വെളുപ്പും നിറങ്ങളിലായി, പൊട്ടുന്ന പുണ്ണുകളും കഠിനമായ വേദനയും ഉണ്ടാകുന്ന, പയർപോലെയുള്ള രൂപത്തിലുള്ളതാണു് മസൂരിക എന്ന പുണ്ണ്.

സര്ഷപോപമസംസ്ഥാനാ ജിഹ്വാപാകമഹാരുജാ । പുത്രിണീ മഹതീ ചാല്പാ സുസൂക്ഷ്മാ പിഡികാ സ്മൃതാ ॥ ൧,൧൫൯.

കടുകുപോലെയുള്ള രൂപം, നാവിൽ വേദനയും അൾസറും, വലിയതോ ചെറുതോ അത്യന്തം സൂക്ഷ്മമോ ആയ പുണ്ണ് പുത്രിണി എന്നാണു് അറിയപ്പെടുന്നത്.

വിദാരീകന്ദവദ്വൃത്താ കഠിനാ ച വിദാരികാ । വിദ്രധേര്ലക്ഷണൈര്യുക്താ ജ്ഞേയാ വിദ്രധികാ തു സാ ॥ ൧,൧൫൯.

വിദാരിക്കിഴങ്ങുപോലെയുള്ള വട്ടാകാരവും കഠിനതയും, പുണ്ണിന്റെ ലക്ഷണങ്ങളുമുള്ളതാണു് വിദ്രാധിക എന്ന രോഗം.

പുത്രിണീ ച വിദാരീ ച ദുഃ സഹാ ബഹുമേദസഃ । സദ്യഃ പിത്തോല്ബണാസ്ത്വന്യാഃ സമ്ഭവന്ത്യല്പമേദസഃ ॥ ൧,൧൫൯.

പുത്രിണിയും വിദാരിയും സഹിക്കാനാകാത്തതും അധികം കൊഴുപ്പുള്ളവരിൽ കാണപ്പെടുന്നതുമാണ്; മറ്റുള്ളവ, പിത്തം കൂടുതലുള്ളവരിൽ, കുറവ് കൊഴുപ്പുള്ളവരിൽ ഉണ്ടാകുന്നു.

പിഡികാസ്താ ഭവേയുഃ സ്യാദ്ദോഷോദ്രേകോ യഥായഥമ് । പ്രമേഹേണ വിനാപ്യേതാ ജായന്തേ ദുഷ്ടമേദസഃ ॥ ൧,൧൫൯.

ദോഷങ്ങൾ ഉയർന്നതനുസരിച്ച് ഈ പുണ്ണുകൾ ഉണ്ടാകുന്നു; പ്രമേഹം ഇല്ലാതിരുന്നാലും ദോഷമുള്ള കൊഴുപ്പിൽ നിന്നു് ഇവ ഉണ്ടാകാം.

താവച്ച നോപലക്ഷ്യന്തേ യാവദ്വര്ണഞ്ച വര്ജിതമ് । ഹാരിദ്രം രക്തവര്ണം വാ മേഹപ്രാഗ്രൂപവര്ജിതമ് ॥ ൧,൧൫൯.

വർണ്ണം മാറാതെ ഇരിക്കുമ്പോൾ അവ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടില്ല; മഞ്ഞയോ ചുവപ്പോ ആയ നിറം, അല്ലെങ്കിൽ പ്രമേഹത്തിന്റെ ആദ്യ ലക്ഷണങ്ങൾ ഇല്ലാതിരിക്കുക, ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതാണ്.

യോ മൂത്രയേത തന്മഹേം രക്തപിത്തന്തു തദ്വിദുഃ । സ്വേദോഽങ്ഗഗാന്ധഃ ശിഥിലത്വമങ്ഗേ ശ്യ്യാശനസ്വപ്നസുഖാഭിഷങ്ഗഃ । ഹൃന്നേത്രജിഹ്വാശ്രവണോപദാഹാ ഘനോഗ്രതാ കേശനഖാഭിവൃദ്ധിഃ ॥ ൧,൧൫൯.

അങ്ങനെ മൂത്രം വരുന്നവന് രക്തപിത്തം ഉണ്ടെന്നു് പറയുന്നു; അതിനൊപ്പം അമിതവിയർപ്പ്, ദേഹദുർഗന്ധം, ശരീരഭാഗങ്ങൾ ദുർബലമാകുക, ഉറക്കം, ഭക്ഷണത്തിനും ഉറക്കത്തിനും ആഗ്രഹം, ഹൃദയം, കണ്ണ്, നാവ്, ചെവി എന്നിവയിൽ കഠിനമായ ദഹനം, ഭാരം, മുടിയും നഖവും വളരുക തുടങ്ങിയ ലക്ഷണങ്ങൾ കാണാം.

ശീതപ്രിയത്വം ഗലതാലുശോഷോ മാധുര്യ മാസ്യേ കരപാദദാഹഃ । ഭവിഷ്യതോ മേഹഗണസ്യ രൂപം മൂത്രേഽപി ധാവന്തി പിപീലികാശ്ച ॥ ൧,൧൫൯.

തണുപ്പ് ഇഷ്ടപ്പെടൽ, വായ് വരണ്ടുപോകൽ, വായിൽ മധുരം, കൈകാലുകളിൽ കഠിനമായ ദഹനം — ഇവയൊക്കെയാണ് വരാനിരിക്കുന്ന പ്രമേഹത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ; കൂടാതെ മൂത്രത്തിൽ പുഴുക്കൾ എത്തുന്നതും കാണാം.

തൃഷ്ണാ പ്രമേഹേ മധുരം പ്രപിച്ഛം മധ്വാമയേ സ്യാദ്വിവിധോവികാരഃ । സമ്പൂരണാദ്വാ കഫസമ്ഭവഃ സ്യാത്ക്ഷീണേഷു ദോഷേഷ്വനിലാത്മകോ വാ ॥ ൧,൧൫൯.

പ്രമേഹത്തിൽ ദാഹം, വായിൽ മധുരവും ഒട്ടും, പലവിധ രോഗങ്ങളും ഉണ്ടാകും; ശരീരം നിറഞ്ഞിരിക്കുമ്പോൾ കഫം മൂലമാണ്, ദോഷങ്ങൾ കുറയുമ്പോൾ വാതം മൂലമാണ്.

സമ്പൂര്ണരൂപാഃ കഫപിത്തമേഹാഃ ക്രമേണ യേ വൈ രതിസമ്ഭവാശ്ച । സക്രാമതേ പിത്തകൃതാസ്തു യാപ്യാഃ സാധ്യോഽസ്തി മേഹോ യദി നാസ്തി ദിഷ്ടമ് ॥ ൧,൧൫൯.

കഫവും പിത്തവും മൂലമായ മുഴുവൻ രൂപത്തിലുള്ള പ്രമേഹങ്ങൾ, ക്രമേണ ഉണ്ടാകുന്നതും, ലൈംഗിക പ്രവർത്തനത്തിൽ നിന്നുള്ളതും, പിത്തം മൂലമുള്ളത് ദീർഘകാലം നീളും; വിധിയില്ലെങ്കിൽ പ്രമേഹം സുഖപ്പെടും.