ഗരുഡപുരാണമ്

ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൧൫൯ ധന്വന്വരിരുവാച । പ്രമേഹാണാം നിദാനന്തേ വക്ഷ്യേഽഹം ശൃണു സുശ്രുത ! । പ്രമേഹാ വിംശതിസ്തത്ര ശ്ലേഷ്മണോ ദശ പിത്തതഃ ॥ ൧,൧൫൯.

ശ്രീധൻവന്ത്രി പറഞ്ഞു: ഇപ്പോൾ ഞാൻ പ്രമേഹങ്ങളുടെ കാരണങ്ങൾ വിശദീകരിക്കാം. ശ്രുതാവായ സുശ്രുതാ, കേൾക്കൂ! പ്രമേഹങ്ങൾക്ക് ഇരുപത് തരങ്ങളുണ്ട്: പത്ത് കഫം മൂലമുള്ളതും, പിത്തം മൂലമുള്ളതുമാണ്.

ഷട്ചത്വാരോഽനിലാത്തേച മേദോമത്രകഫാവഹാഃ । ഹാരിദ്രമേഹീ കടുകം ഹരിദ്രാസന്നിഭം ശകൃത് ॥ ൧,൧൫൯.

നാലും ആറും വായു മൂലമുള്ളവയാണ്; ഇവ മേദസ്സും മജ്ജയും കഫവും ചേർന്നുണ്ടാകുന്നു. ഹരിദ്രാമേഹം കഠുവായും മഞ്ഞളിനിറംപോലെയും ആണ്, അതുപോലെയാണ് മലവും.

വിസ്ത്രം മാഞ്ജിഷ്ഠമേഹേച മഞ്ജിഷ്ഠാ സലിലോപമമ് । വിസ്ത്രമുഷ്ണം സലവണം രക്താഭ രക്തമേഹതഃ ॥ ൧,൧൫൯.

വിശ്രമം, മഞ്ജിഷ്ഠാമേഹം: മഞ്ജിഷ്ഠാ വെള്ളംപോലെയാണ്; വിശ്രമം ചൂടും ഉപ്പും ചുവപ്പും കലർന്നതും, രക്തമേഹത്തിൽ രക്തനിറമുള്ള മൂത്രവുമാണ്.

വസാമേഹീ വസാമിശ്രം വസാഭം മൂത്രയേന്മുഹുഃ । മജ്ജാഭം മജ്ജമിശ്രം വാ മജ്ജമേഹീ മുഹുര്മുഹുഃ ॥ ൧,൧൫൯.

വസാമേഹത്തിൽ, മൂത്രം വസയുമായി കലർന്നതും വസപോലെയും ആവർത്തിച്ച് പുറത്തുവരും; മജ്ജാമേഹത്തിൽ, മൂത്രം മജ്ജയുമായി കലർന്നതും മജ്ജപോലെയും വീണ്ടും വീണ്ടും പുറത്തുവരും.

ഹസ്തീ മത്ത ഇവാജസ്ത്രം മൂത്രം വേഗവിവര്ജിതമ് । സലസീകം വിവദ്ധം ച ഹസ്തിമേഹീ പ്രമേഹതി ॥ ൧,൧൫൯.

ഹസ്തിമേഹത്തിൽ, മൂത്രം ആനപോലെ ശക്തിയില്ലാതെ ഒഴുകുന്നു; കട്ടിയുള്ളതും ഒട്ടിപ്പിടിച്ചതുമാണ്, അതിനാൽ അതിനെ ഹസ്തിമേഹം എന്ന് വിളിക്കുന്നു.

മധുമേഹീ മധുസമം ജായതേ സ കില ദ്വിധാ । ക്രുദ്ധേ ധാതുക്ഷയാദ്വായൌ ദോഷാവൃതപഥേ യദാ ॥ ൧,൧൫൯.

മധുമേഹത്തിൽ, മൂത്രം തേൻപോലെയാകും; ഇത് രണ്ടുതരമുണ്ട്. ധാതുക്കൾ ക്ഷയിച്ചാലോ, വായു ദോഷങ്ങൾ വഴികൾ തടഞ്ഞാലോ, അതിൽ നിന്നാണ് ഇത് ഉണ്ടാകുന്നത്.

ആവൃതോ ദോഷലിങ്ഗാനി സോഽനിമിത്തം പ്രദര്ശയേത് । ക്ഷണാത്ക്ഷീണഃ ക്ഷണാത്പൂര്ണോ ഭജതേ കൃച്ഛ്രസാഘ്യതാമ് ॥ ൧,൧൫൯.

വഴികൾ തടസ്സപ്പെട്ടാൽ, ദോഷങ്ങളുടെ ലക്ഷണങ്ങൾ കാരണമില്ലാതെ കാണാം; ഒരിക്കൽ ക്ഷീണവും മറ്റെപ്പോൾ നിറവുമുണ്ടാകും, ഇത് സുഖപ്പെടാൻ ബുദ്ധിമുട്ടും വൈകിയുമാണ്.

കാലേനോപേക്ഷിതഃ സര്വോഹ്യായാതി മധുമേഹതാമ് । മധുരം യച്ച മേഹേഷു പ്രായോ മധ്വിവ മേഹതി ॥ ൧,൧൫൯.

കാലംകഴിഞ്ഞ് ശ്രദ്ധിക്കാതെ പോയാൽ, എല്ലാം മധുമേഹമായി മാറും; പ്രമേഹങ്ങളിൽ, മൂത്രം സാധാരണയായി തേൻപോലെയായ മധുരം കാണും.

സര്വേ തേ മധുമേഹാഖ്യാ മാധുര്യാച്ച തനോര്യതഃ । അവിപാകോഽരുചിശ്ഛര്ദിര്നിദ്രാ കാസഃ സപീനസഃ ॥ ൧,൧൫൯.

ശരീരത്തിൽ മധുരം ഉണ്ടാകുന്നതിനാൽ ഇവയെല്ലാം മധുമേഹം എന്ന് വിളിക്കുന്നു; അജീർണം, രുചികുറവ്, ഛർദി, ഉറക്കമില്ലായ്മ, ചുമ, മൂക്കടച്ചുപിടിക്കൽ എന്നിവ ഉണ്ടാകും.

ഉപദ്രവാഃ പ്രജായന്തേ മേഹാനാം കഫജന്മനാമ് । ബസ്തിമേഹനയോസ്തോദോമുഷ്കാവദരണം ജ്വരഃ ॥ ൧,൧൫൯.

കഫം മൂലമുള്ള പ്രമേഹങ്ങളിൽ, മൂത്രപ്പാത്രത്തിലും ലിംഗത്തിലും വേദന, വൃക്കവേദന, പിണ്ഡശൂലം, ജ്വരം എന്നിവ ഉണ്ടാകും.

ദാഹസ്തൃഷ്ണാമ്ലികാ മൂര്ഛാ വിഡ്ഭേദഃ പിത്തജന്മനാമ് । വാതജാനാമുദാവര്തഃ കമ്പഹൃദ്ഗഹലോലതാഃ ॥ ൧,൧൫൯.

പിത്തം മൂലമുള്ളവയിൽ കത്തൽ, ദാഹം, അമ്ലത്വം, ബോധക്ഷയം, വയറിളക്കം എന്നിവയും, വായു മൂലമുള്ളവയിൽ വയറു തിരിഞ്ഞുപോകൽ, വിറയൽ, ഹൃദയവേദന, അശാന്തത എന്നിവയും ഉണ്ടാകും.

ശൂലമുന്നിദ്രാതാ ശോഷഃ ശ്വാസഃ കാസഞ്ച ജായതേ । ശരാവികാ കച്ഛപികാ ജ്വാലിനീ വിനതാലജീ ॥ ൧,൧൫൯.

ശൂലമുയരുമ്പോൾ വായ് വരണ്ടുപോകുകയും, ശ്വാസം മുട്ടുകയും, ചുമയും ഉണ്ടാകും. ശരാവിക, കച്ചപിക, ജ്വാലിനി, വിനതാലജി എന്നിങ്ങനെയുള്ള രോഗങ്ങളും ഉണ്ടാകുന്നു.

മസൂരികാ സര്ഷപികാ പുത്രിണീ സവിദാരികാ । വിദ്രധിശ്ചേതി പിഡികാഃ പ്രമേഹോപേക്ഷയാ ദശ ॥ ൧,൧൫൯.

മസൂരിക, സർഷപിക, പുത്രിണി, സവിദാരിക, വിദ്രധി എന്നിങ്ങനെയുള്ള പിറ്റികകൾ പ്രമേഹത്തെ അവഗണിച്ചാൽ ഉണ്ടാകുന്ന പത്ത് തരത്തിലുള്ള ചൊറിച്ചിലുകളാണ്.

അന്നസ്യ കഫസംശ്ലേഷാത്പ്രായസ്തത്ര പ്രവര്തനമ് । സ്വാദ്വമ്ലലവണസ്നിഗ്ധഗുരുപിച്ഛിലശീതമ് ॥ ൧,൧൫൯.

ഭക്ഷണത്തിൽ കഫം കൂടുമ്പോൾ ഈ രോഗങ്ങൾ സാധാരണയായി തുടങ്ങുന്നു; പ്രത്യേകിച്ച് മധുരം, പുളി, ഉപ്പ്, എണ്ണയുള്ളത്, ഭാരമുള്ളത്, ഒഴുകുന്നതും തണുത്തതുമായ ഭക്ഷണങ്ങൾ കഴിക്കുമ്പോൾ.

നവം ധാന്യം സുരാസൂപമാംസേക്ഷുഗുഡഗോരസമ് । ഏകസ്ഥാനാസനവതി ശയനം വിനിവര്തനമ് ॥ ൧,൧൫൯.

പുതിയ ധാന്യങ്ങൾ, മദ്യം, കറിയുകൾ, മാംസം, കരിമ്പ്, ശർക്കര, പാൽപദാർത്ഥങ്ങൾ എന്നിവയും, ഒരിടത്ത് ഇരിക്കുന്നതും കിടക്കുന്നതും ഒഴിവാക്കണം.

ബസ്തിമാശ്രിത്യ കുരുതേ പ്രമേഹാദ്ദൂഷിതഃ കഫഃ । ദൂഷയിത്വാ വപുഃ ക്ലേദം സ്വേദമേദോവസാമിഷമ് ॥ ൧,൧൫൯.

പ്രമേഹത്താൽ കഫം ദോഷിതമായി മൂത്രാശയത്തിൽ അടിഞ്ഞിരിക്കുന്നു; ശരീരം ദോഷപ്പെടുത്തിയാണ് ഈ കഫം ഈർപ്പം, ചോർച്ച, കൊഴുപ്പ്, മജ്ജ, മാംസം എന്നിവയെ ബാധിക്കുന്നത്.

പിത്തം രക്തമതിക്ഷീണേ കഫാദൌ മൂത്രസംശ്രയമ് । ധാതും ബസ്തിമുപാനീയ തത്ക്ഷയേച്ചൈവ മാരുതഃ ॥ ൧,൧൫൯.

പിത്തവും രക്തവും വളരെ കുറയുമ്പോൾ ആദ്യം കഫം മൂത്രത്തിൽ ചേർന്ന് ദോഷം ചെയ്യുന്നു; പിന്നെ അത് ധാതുവിൽ എത്തുമ്പോൾ, അതും ക്ഷയിച്ചാൽ വായു ദോഷം ഉയരുന്നു.

സാധ്യാസാധ്യപ്രതീത്യാദ്യാഃ മേഹാസ്തേനൈവ തദ്ഭവാഃ । സമേ സമകൃതാ ദോഷേ പരമത്വാത്തഥാപി ച ॥ ൧,൧൫൯.

പ്രമേഹത്തിന്റെ വിവിധതരം രോഗങ്ങൾ സുഖപ്പെടാവുന്നതോ അല്ലയോ എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ചാണ് തിരിച്ചറിയുന്നത്; ദോഷങ്ങൾ ഒത്തിരിപ്പുണ്ടെങ്കിലും, ഏതെങ്കിലും ദോഷം കൂടുതലായാൽ വ്യത്യാസങ്ങൾ ഉണ്ടാകും.

സാമാന്യ ലക്ഷണന്തേഷാം പ്രഭൂതാവിലമൂത്രതാ । ദോഷദൂഷ്യാ വിശേഷേഽപി തത്സംയോഗവിശേഷതഃ ॥ ൧,൧൫൯.

ഈ രോഗങ്ങളിൽ പൊതുവായ ലക്ഷണം മൂത്രം അധികവും മങ്ങിയതുമാകുന്നതാണ്; ദോഷങ്ങളും ദോഷിതമായ ഭാഗങ്ങളും വ്യത്യസ്തമായാലും, അവയുടെ കൂട്ടിച്ചേർക്കലിൽ വ്യത്യാസങ്ങൾ കാണാം.

മൂത്രവര്ണാദിഭേദേന ഭേദോ മേഹേഷു കല്പ്യതേ । അച്ഛം ബഹുസിതം ശീതം നിര്ഗന്ധമുദകോപമമ് ॥ ൧,൧൫൯.

മൂത്രത്തിന്റെ നിറം മുതലായ വ്യത്യാസങ്ങൾ നോക്കി പ്രമേഹത്തിന് വ്യത്യാസം കണക്കാക്കുന്നു; അതായത്, മൂത്രം വലുതും വെള്ളയും തണുത്തതും വാസനയില്ലാത്തതും വെള്ളം പോലുമാകാം.

മേഹത്യുദകമേഹേന കിഞ്ചിദാവിലപിച്ഛിലമ് । ഇക്ഷോ രസമിവാത്യര്ഥം മധുരം ചേക്ഷുമേഹതഃ ॥ ൧,൧൫൯.

ഉദകമേഹത്തിൽ മൂത്രം വെള്ളംപോലെയും അല്പം മങ്ങിയതും ഒഴുകുന്നതുമാണ്; ഇക്ഷുമേഹത്തിൽ അതിവിശേഷമായി മധുരം, കരിമ്പ് നീരുപോലെയാണ്.

സാന്ദ്രീ ഭവേത്പര്യുഷിതം സാന്ദ്രമേഹേന മേഹതി । സുരാമേഹീ സുരാതുല്യമുപര്യച്ഛമധോഘനമ് ॥ ൧,൧൫൯.

സാന്ദ്രമേഹത്തിൽ മൂത്രം കട്ടിയുള്ളതും പഴയതുമായിരിക്കും; സുരാമേഹത്തിൽ, മദ്യംപോലെ മേലിൽ വെടിപ്പും അടിയിൽ കട്ടിയും കാണാം.

സഹൃഷ്ടരോമാ പിഷ്ടേന പിഷ്ടബദ്ബഹുലം സിതമ് । ശുക്രാഭം ശുക്രമിശ്രം വാ ശുക്രമേഹീ പ്രമേഹതി ॥ ൧,൧൫൯.

ശുക്രമേഹത്തിൽ രോമങ്ങൾ നട്ടുനിൽക്കുകയും, മൂത്രം മാവുപൊടിപോലും കട്ടിയുള്ള വെള്ളയും ശുക്രം പോലെയോ അതുമായി കലർന്നതുപോലെയോ കാണാം.

മൂത്രയേത്സികതാമേഹീ സികതാരൂപിണോ മലാന് । ശീതമേഹീ സുബഹുശോ മധുരം ഭൃശശീതലമ് ॥ ൧,൧൫൯.

സികതാമേഹത്തിൽ മൂത്രത്തിൽ മണൽകണങ്ങൾ പോലുള്ളവ കാണാം; ശീതമേഹത്തിൽ മൂത്രം വളരെ അധികവും മധുരവും അത്യന്തം തണുത്തതുമാണ്.

ശനൈഃ ശനൈഃ ശനൈര്മേഹീ മന്ദം മന്ദംപ്രമേഹതി । ലാലാതന്തുയുതം മൂത്രം ലാലാമേഹേന പിച്ഛിലമ് ॥ ൧,൧൫൯.

ശനൈർമേഹത്തിൽ മൂത്രം വളരെ പതുക്കെ പതുക്കെ ഒഴുകുന്നു; ലാലാമേഹത്തിൽ മൂത്രം ഒഴുകുന്നതും ലാലാസൂത്രങ്ങൾ കലർന്നതും കുഴഞ്ഞതുമാണ്.

ഗന്ധവര്ണരസസ്പര്ശേഃ ക്ഷാരേണ ക്ഷാരതോയവത് । നീലമേഹന നീലാഭം കാലമേഹീ മസീനിഭമ് ॥ ൧,൧൫൯.

ക്ഷാരമേഹത്തിൽ മൂത്രം ഗന്ധം, നിറം, രുചി, സ്പർശം എന്നിവയിൽ ക്ഷാരജലം പോലെയാണ്; നീലമേഹത്തിൽ മൂത്രം നീലനിറവും, കാലമേഹത്തിൽ കറുത്ത മഷിപ്പോലെയും കാണാം.

സന്ധിമര്മസു ജായന്തേ മാംസലേഷു ച ധാമസു । അന്തോന്നതാ മധ്യനിന്മാ അക്ലേദസുരുജാന്വിതാ ॥ ൧,൧൫൯.

സന്ധികളും പ്രധാന ഭാഗങ്ങളും മാംസനാളങ്ങളിലും പിറ്റികകൾ ഉണ്ടാകുന്നു; അവയുടെ അറ്റങ്ങൾ ഉയർന്നതും നടുവിൽ താഴ്ന്നതും ഉണങ്ങിയതും വേദനയില്ലാത്തതുമാണ്.

ശരാവമാനസംസ്ഥാനാ പിഡികാ സ്യാച്ഛരാവികാ । സദാഹാ കൂര്മസംസ്ഥാനാ ജ്ഞേയാ കച്ഛപികാ ബുധൈഃ ॥ ൧,൧൫൯.

ശരാവിക എന്ന പിറ്റിക പാത്രംപോലെയുള്ള ആകൃതിയിലാണ്; കച്ചപിക എന്നും കത്തുന്നതും, അറിവുള്ളവർ tortoise-നെപ്പോലെയുള്ളതും എന്നു പറയുന്നു.

മഹതീ പിഡികാ നീലാ വിനതാ നാമ സാ സ്മൃതാ । ദഹതി ത്വചമുത്ഥാനേ ജ്വാലിനീ കഷ്ടദായിനീ ॥ ൧,൧൫൯.

വലിയ നീല പിറ്റിക വിനതാ എന്നറിയപ്പെടുന്നു; ജ്വാലിനി ചർമ്മത്തിൽ കത്തലോടെ ഉയർന്ന് കടുത്ത വേദന നൽകുന്നു.