ഗരുഡപുരാണമ്

മൂത്രസങ്ഗം രുജം കണ്ഡൂം കദാചിച്ച സുവാമതഃ । പ്രച്ഛാദ്യ ബസ്തിമുദ്ധൃത്യ ഗര്മാന്തം സ്ഥൂലവിപ്ലുതാമ് ॥ ൧,൧൫൮.

മൂത്രം തടയപ്പെടുകയും വേദനയും കുരു പോലുള്ള കുഴപ്പം ഉണ്ടാകുകയും ചിലപ്പോൾ വീക്കം കാണിക്കുകയും ചെയ്യും; മൂത്രാശയം മൂടി, വലിയതും സ്ഥാനം തെറ്റിയതുമായ അവസ്ഥയിൽ കൂദം ഭാഗത്തേക്ക് ഉയരും.

കരോതി തത്ര രുഗ്ദാഹം സ്പന്ദനോദ്വേഷ്ടനാനി ച । ബിന്ദുശശ്ച പ്രവര്തേത മൂത്രം ബസ്തൌ തു പീഡിതേ ॥ ൧,൧൫൮.

അവിടെ വേദന, കിടിപ്പും കത്തലും താളംപോലുള്ള സ്പന്ദനവും വളയലും ഉണ്ടാകും; മൂത്രാശയം അമർത്തുമ്പോൾ മൂത്രം തുള്ളി തുള്ളിയായി മാത്രം പുറത്ത് വരും.

ധാരാവരോധശ്ചാപ്യേഷ വാതബസ്തിരിതി സ്മൃതഃ । ദുസ്തരോ ദുസ്തരതരോ ദ്വിതീയഃ പ്രബലോഽനിലഃ ॥ ൧,൧൫൮.

മൂത്രത്തിന്റെ ഒഴുക്ക് തടയപ്പെടുന്നത് 'വായു മൂത്രാശയം' എന്നറിയപ്പെടുന്നു; ഇത് അതിജീവിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്, രണ്ടാമത്തെ ശക്തമായ വായു അതിലും കടുപ്പമാണ്.

ശകൃപ്മാര്ഗസ്യ ബസ്തേശ്ച വായുരന്തരമാശ്രിതഃ । അഷ്ഠീലാഭം ഘനം ഗ്രന്ഥിം കരോത്യച (ബ) ലമുന്നതമ് ॥ ൧,൧൫൮.

കൂദം വഴിയും മൂത്രാശയവും ഇടയിൽ വായു കയറിയാൽ, അത് മുട്ടുപോലെയും കട്ടിയുള്ള, കുരു പോലെയുള്ള ഉയർന്ന കട്ടിയുമുണ്ടാക്കും.

വാതാഷ്ഠീലേതി സാത്മാനം വിഷ്ണൂത്രാനില (തി) സര്ഗകൃത് । വിഗുണഃ കുണ്ഡലീഭൂതോ ബസ്തൌ തീവ്രവ്യഥോനിലഃ ॥ ൧,൧൫൮.

ഇത് 'വായു മുട്ട്' എന്നറിയപ്പെടുന്നു; വിഷ്ണുവിന്റെ നാളിയിലെ വായു ഇതിന് കാരണമാകുന്നു; ദോഷമുള്ളതും വളഞ്ഞതുമായ ഈ വായു മൂത്രാശയത്തിൽ ശക്തമായ വേദന ഉണ്ടാക്കുന്നു.

ആബധ്യ മൂത്രം ഭ്രമതി സംസ്തമ്ഭോദ്വേഷ്ടഗൌരവമ് । മൂത്രമല്പാല്പമഥവാ വിമുഞ്ചതി സകൃത്സകൃത് ॥ ൧,൧൫൮.

മൂത്രം തടഞ്ഞുവെച്ച്, ഇത് ചുറ്റി സഞ്ചരിക്കുകയും കട്ടിയും വളയലും ഭാരവും ഉണ്ടാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; മൂത്രം വളരെ കുറച്ച് കുറച്ച് അല്ലെങ്കിൽ ഇടയ്ക്ക് മാത്രം പുറത്ത് വരും.

വാതകുണ്ഡലികേത്യേവ മൂത്രം തു വിധൃതേഽചിരമ് । ന നിരേതി നിരുദ്ധം വാ മൂത്രാതീതം തദല്പരുക് ॥ ൧,൧൫൮.

ഇത് 'വായു വളയം' എന്നറിയപ്പെടുന്നു; കുറച്ച് നേരം മൂത്രം പിടിച്ചുവെച്ചാൽ, അത് പുറത്തുവരുകയില്ല, അല്ലെങ്കിൽ തടയപ്പെടും; മൂത്രം കഴിഞ്ഞാൽ ചെറിയ വേദന മാത്രം അനുഭവപ്പെടും.

വിധാരണാത്പ്രതിഹതം വാതാദാവര്തിതം യദാ । നാഭേരധസ്താദുദരം മൂത്രമാപൂരയേത്തദാ ॥ ൧,൧൫൮.

പിടിച്ചുവെച്ചതുകൊണ്ട് വായു തടയപ്പെടുകയും ചുറ്റി സഞ്ചരിക്കുകയും ചെയ്താൽ, നാഭിക്കു കീഴിലെ വയറു മൂത്രം നിറയുന്നു.

കുര്യാത്തീവ്രരുഗാധ്മാനമശക്തിം മലസംഗ്രഹമ് । തന്മൂത്രം ജാഠരച്ഛിദ്രവൈഗുണ്യേനാനിലേന വാ ॥ ൧,൧൫൮.

ഇത് ശക്തമായ വേദനയും വയറു വീക്കവും അശക്തിയും മലങ്ങൾ കൂടുന്നതും ഉണ്ടാക്കുന്നു; ഈ മൂത്രം വയറിന്റെ ദ്വാരത്തിൽ ദോഷം വന്നതുകൊണ്ടോ വായുവിനാലോ സംഭവിക്കുന്നു.

ആക്ഷിപ്തമല്പമൂത്രസ്യ വസ്തൌ നാഭൌ ച വാ മലേ । സ്ഥിത്വാ പ്ലവേച്ഛനൈഃ പശ്ചാത്സരുജം വാഥവാരുജമ് ॥ ൧,൧൫൮.

കുറച്ച് മൂത്രം മൂത്രാശയത്തിലോ നാഭിയിലോ പിടിച്ചുവെച്ചാൽ, അത് അവിടെ നിലകൊണ്ടു ഒഴുകാൻ ആഗ്രഹിച്ച് കിടക്കും; പിന്നീട് വേദനയോടെ അല്ലെങ്കിൽ വേദനയില്ലാതെ പുറത്താകും.

മൂത്രോത്സര്ഗം സവിച്ഛിന്നം തച്ഛ്രേയോ ഗുരുശേഫസോഃ । അന്തര്വസ്തി മുഖേ തൃഷ്ണാ സ്ഥിരാല്പം സഹസാ ഭവേത് ॥ ൧,൧൫൮.

മൂത്രം വിടുന്നത് ഇടയ്ക്കിടയ്ക്ക് തടയപ്പെടുന്നു; വലിയ ശിശ്നമുള്ളവർക്ക് ഇത് കുറച്ച് നല്ലതാണ്; അകത്തുള്ള മൂത്രാശയത്തിന്റെ വായിൽ ദാഹവും, ഒഴുക്ക് സ്ഥിരവുമെങ്കിലും കുറവുമാണ്, അതും പെട്ടെന്ന്.

അശ്മരീതുല്യരുഗ്ഗ്രന്ഥിര്മൂത്രഗ്രന്ഥിഃ സ ഉച്യതേ । മൂത്രിതസ്യ സ്ത്രിയം യാതോ വായുനാ ശുക്രമുദ്ധൃതമ് ॥ ൧,൧൫൮.

കല്ലുപോലെയുള്ള വേദനയുള്ള കുരു 'മൂത്രഗ്രന്ഥി' എന്നറിയപ്പെടുന്നു; മൂത്രം വിട്ടവനോ സ്ത്രീയുമായി ചേർന്നവനോ ആയാൽ വായു ശുക്ലം ഉയർത്തിക്കൊണ്ടുപോകുന്നു.

സ്ഥാനാച്ച്യുതം മൂത്രയതഃ പ്രാക്പശ്ചാദ്വാ പ്രവര്തതേ । ഭസ്മോദകപ്രതീകാശം മൂത്രശുക്രം തദുച്യതേ ॥ ൧,൧൫൮.

മൂത്രം വിട്ട ശേഷം ശുക്ലം സ്ഥാനം വിട്ടാൽ, അത് മുമ്പോ ശേഷമോ പുറത്തുവരാം; അങ്ങനെ മൂത്രത്തിൽ കാണുന്ന ശുക്ലം ചാരവെള്ളം പോലെയാണ്.

രൂക്ഷദുര്ബലയോര്വാതേനോദാവര്തം ശകൃദ്യദാ । മൂത്രസ്രോതോഽനുപര്യേതി സംസൃഷ്ടം ശകൃതാ തദാ ॥ ൧,൧൫൮.

ശുഷ്കവും ദുർബലവും ആയവരുടെ ശരീരത്തിൽ വായു പ്രവർത്തിച്ചാൽ, മലത്തിൽ തിരിച്ചുപോകൽ ഉണ്ടാകുന്നു. അപ്പോൾ മൂത്രവാതം തടസ്സപ്പെടുമ്പോൾ, മലവും മൂത്രവും തമ്മിൽ കലർന്നുപോകും.

മൂത്രബിന്ദും തുല്യഗന്ധം സ്യാദ്വിഘാതം തമാദിശേത് । പിത്തവ്യായാമതീക്ഷ്ണാമ്ലഭോജനാധ്മാനകാദിഭിഃ ॥ ൧,൧൫൮.

മൂത്രത്തിൽ തുള്ളികൾക്ക് അതേ ഗന്ധം ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, അത് തടസ്സമാണെന്ന് തിരിച്ചറിയണം. ഇതിന് കാരണമാകുന്നത് പിത്തം, അതികഠിനമായ വ്യായാമം, ഉഗ്രവും പുളിയുമുള്ള ഭക്ഷണം, വയറു വീർപ്പ് തുടങ്ങിയവയാണ്.

പ്രവൃദ്ധവായുനാ മൂത്രേ വസ്തിസ്ഥേ ചൈവ ദാഹകൃത് । മൂത്രം വര്തയതേ പൂര്വം സരക്തം രക്തമേവ വാ ॥ ൧,൧൫൮.

വായു അധികം വർദ്ധിച്ചാൽ, മൂത്രപ്പാത്രത്തിലും മൂത്രത്തിലും കത്തൽ ഉണ്ടാകുന്നു. അപ്പോൾ ആദ്യം വരുന്ന മൂത്രം രക്തം കലർന്നതോ, മുഴുവൻ രക്തംപോലെയോ കാണാം.

ഉഷ്ണം പുനഃ പുനഃ കൃച്ഛ്രാദുഷ്ണവാതം വദന്തി തമ് । രൂക്ഷസ്യ ക്ലാന്തദേഹസ്യ ബസ്തിസ്ഥൌ പിത്തമാരുതൌ ॥ ൧,൧൫൮.

പുനഃപുനഃ മൂത്രം ചൂടും കടുപ്പവുമാണ്, പുറത്താക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്; ഇത് 'ചൂട് വായു' എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഇത് ശരീരം ക്ഷീണിച്ചും വരണ്ടതുമായവരുടെ മൂത്രപ്പാത്രത്തിൽ പിത്തവും വായുവും കൂടിയപ്പോൾ സംഭവിക്കുന്നു.

മൂത്രക്ഷയം സരുഗ്ദാഹം ജനയേതാം തദാഹ്വയമ് । പിത്തം കഫോ ദ്വാദപി വാ സംഹന്യേതേനിലേനചേത് ॥ ൧,൧൫൮.

ഇവ മൂത്രം കുറയാനും കഠിനമായ കത്തലിനും കാരണമാകുന്നു; അതാണ് ഈ പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. പിത്തം, കഫം അല്ലെങ്കിൽ ഇരുവരും ചേർന്നാലും, ഇവയെ വായു കീഴടക്കുന്നു.

കൃച്ഛ്രാന്മൂത്രം തദാ പീതം രക്തം ശ്വേതം ഘനം സൃജേത് । സദാഹം രോചനാശങ്ഖചൂര്ണവര്ണം ഭവേച്ച തത് ॥ ൧,൧൫൮.

അപ്പോൾ മൂത്രം പുറത്താക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ട് ഉണ്ടാകും; മഞ്ഞ, ചുവപ്പ്, വെളുപ്പ്, കട്ടിയുള്ളത് എന്നിങ്ങനെയാണ്. എല്ലായ്പ്പോഴും കത്തലോടുകൂടിയതും, അതിന്റെ നിറം രോചന, ശംഖ്, ചൂർണ്ണം എന്നിവയുടെ നിറംപോലെയുമാണ്.

ശുഷ്കം സമസ്തവര്ണം വാ മൂത്രസാദം വദന്തിതമ് । ഇതി വിസ്താരതഃ പ്രോക്താ രോഗാ മൂത്രപ്രവര്തിതാഃ ॥ ൧,൧൫൮.

മൂത്രം ഉണങ്ങിയതോ എല്ലാ നിറങ്ങളിലോ കാണുമ്പോൾ അതിനെ മൂത്രസാദം എന്ന് പറയുന്നു. ഇങ്ങനെ മൂത്രത്തിൽ നിന്ന് ഉണ്ടാകുന്ന രോഗങ്ങൾ വിശദമായി വിവരിച്ചു.

ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൧൫൯ ധന്വന്വരിരുവാച । പ്രമേഹാണാം നിദാനന്തേ വക്ഷ്യേഽഹം ശൃണു സുശ്രുത ! । പ്രമേഹാ വിംശതിസ്തത്ര ശ്ലേഷ്മണോ ദശ പിത്തതഃ ॥ ൧,൧൫൯.

ശ്രീധൻവന്ത്രി പറഞ്ഞു: ഇപ്പോൾ ഞാൻ പ്രമേഹങ്ങളുടെ കാരണങ്ങൾ വിശദീകരിക്കാം. ശ്രുതാവായ സുശ്രുതാ, കേൾക്കൂ! പ്രമേഹങ്ങൾക്ക് ഇരുപത് തരങ്ങളുണ്ട്: പത്ത് കഫം മൂലമുള്ളതും, പിത്തം മൂലമുള്ളതുമാണ്.

ഷട്ചത്വാരോഽനിലാത്തേച മേദോമത്രകഫാവഹാഃ । ഹാരിദ്രമേഹീ കടുകം ഹരിദ്രാസന്നിഭം ശകൃത് ॥ ൧,൧൫൯.

നാലും ആറും വായു മൂലമുള്ളവയാണ്; ഇവ മേദസ്സും മജ്ജയും കഫവും ചേർന്നുണ്ടാകുന്നു. ഹരിദ്രാമേഹം കഠുവായും മഞ്ഞളിനിറംപോലെയും ആണ്, അതുപോലെയാണ് മലവും.

വിസ്ത്രം മാഞ്ജിഷ്ഠമേഹേച മഞ്ജിഷ്ഠാ സലിലോപമമ് । വിസ്ത്രമുഷ്ണം സലവണം രക്താഭ രക്തമേഹതഃ ॥ ൧,൧൫൯.

വിശ്രമം, മഞ്ജിഷ്ഠാമേഹം: മഞ്ജിഷ്ഠാ വെള്ളംപോലെയാണ്; വിശ്രമം ചൂടും ഉപ്പും ചുവപ്പും കലർന്നതും, രക്തമേഹത്തിൽ രക്തനിറമുള്ള മൂത്രവുമാണ്.

വസാമേഹീ വസാമിശ്രം വസാഭം മൂത്രയേന്മുഹുഃ । മജ്ജാഭം മജ്ജമിശ്രം വാ മജ്ജമേഹീ മുഹുര്മുഹുഃ ॥ ൧,൧൫൯.

വസാമേഹത്തിൽ, മൂത്രം വസയുമായി കലർന്നതും വസപോലെയും ആവർത്തിച്ച് പുറത്തുവരും; മജ്ജാമേഹത്തിൽ, മൂത്രം മജ്ജയുമായി കലർന്നതും മജ്ജപോലെയും വീണ്ടും വീണ്ടും പുറത്തുവരും.

ഹസ്തീ മത്ത ഇവാജസ്ത്രം മൂത്രം വേഗവിവര്ജിതമ് । സലസീകം വിവദ്ധം ച ഹസ്തിമേഹീ പ്രമേഹതി ॥ ൧,൧൫൯.

ഹസ്തിമേഹത്തിൽ, മൂത്രം ആനപോലെ ശക്തിയില്ലാതെ ഒഴുകുന്നു; കട്ടിയുള്ളതും ഒട്ടിപ്പിടിച്ചതുമാണ്, അതിനാൽ അതിനെ ഹസ്തിമേഹം എന്ന് വിളിക്കുന്നു.

മധുമേഹീ മധുസമം ജായതേ സ കില ദ്വിധാ । ക്രുദ്ധേ ധാതുക്ഷയാദ്വായൌ ദോഷാവൃതപഥേ യദാ ॥ ൧,൧൫൯.

മധുമേഹത്തിൽ, മൂത്രം തേൻപോലെയാകും; ഇത് രണ്ടുതരമുണ്ട്. ധാതുക്കൾ ക്ഷയിച്ചാലോ, വായു ദോഷങ്ങൾ വഴികൾ തടഞ്ഞാലോ, അതിൽ നിന്നാണ് ഇത് ഉണ്ടാകുന്നത്.

ആവൃതോ ദോഷലിങ്ഗാനി സോഽനിമിത്തം പ്രദര്ശയേത് । ക്ഷണാത്ക്ഷീണഃ ക്ഷണാത്പൂര്ണോ ഭജതേ കൃച്ഛ്രസാഘ്യതാമ് ॥ ൧,൧൫൯.

വഴികൾ തടസ്സപ്പെട്ടാൽ, ദോഷങ്ങളുടെ ലക്ഷണങ്ങൾ കാരണമില്ലാതെ കാണാം; ഒരിക്കൽ ക്ഷീണവും മറ്റെപ്പോൾ നിറവുമുണ്ടാകും, ഇത് സുഖപ്പെടാൻ ബുദ്ധിമുട്ടും വൈകിയുമാണ്.

കാലേനോപേക്ഷിതഃ സര്വോഹ്യായാതി മധുമേഹതാമ് । മധുരം യച്ച മേഹേഷു പ്രായോ മധ്വിവ മേഹതി ॥ ൧,൧൫൯.

കാലംകഴിഞ്ഞ് ശ്രദ്ധിക്കാതെ പോയാൽ, എല്ലാം മധുമേഹമായി മാറും; പ്രമേഹങ്ങളിൽ, മൂത്രം സാധാരണയായി തേൻപോലെയായ മധുരം കാണും.

സര്വേ തേ മധുമേഹാഖ്യാ മാധുര്യാച്ച തനോര്യതഃ । അവിപാകോഽരുചിശ്ഛര്ദിര്നിദ്രാ കാസഃ സപീനസഃ ॥ ൧,൧൫൯.

ശരീരത്തിൽ മധുരം ഉണ്ടാകുന്നതിനാൽ ഇവയെല്ലാം മധുമേഹം എന്ന് വിളിക്കുന്നു; അജീർണം, രുചികുറവ്, ഛർദി, ഉറക്കമില്ലായ്മ, ചുമ, മൂക്കടച്ചുപിടിക്കൽ എന്നിവ ഉണ്ടാകും.