ഗരുഡപുരാണമ്

ശ്ലേഷ്മണഃ സ്നിഗ്ധതാ തസ്യ ഗ്രഥിതത്വം സവര്ണതാ । അര്ശസാം പ്രശമേ യത്നമാശു കുര്വീത ബുദ്ധിമാന് । താന്യാശു ഹി ഗദന്ധാ (കാര്) യ്യ കുര്യുര്ബദ്ധഗുദോദരമ് ॥ ൧,൧൫൬.

കഫം മൂലം അതിന് തൈലംപോല സ്നിഗ്ധതയും, കട്ടയും, സാധാരണ നിറവും കാണാം. അർഷം വേഗത്തിൽ മാറ്റാൻ ബുദ്ധിമാൻ ശ്രമിക്കണം, ഇല്ലെങ്കിൽ ഈ രോഗങ്ങൾ ഉടൻ തന്നെ ഗുദം, വയറ് എന്നിവ തടസ്സപ്പെടുത്തും.

ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൧൫൭ ധന്വന്തരിരുവാച । അതീസാരഗ്രഹണ്യോശ്ച നിദാനം വച്മി സുശ്രുത । ദോഷൈര്വ്യസ്തൈഃ സമസ്തൈശ്ച ഭയാച്ഛോകാച്ച ഷഡ്വിധഃ ॥ ൧,൧൫൭.

ധൻവന്തരി പറഞ്ഞു: സുഷ്രുതാ, അതിസാരം, ഗ്രഹണി എന്നിവയുടെ കാരണങ്ങൾ ഞാൻ ഇപ്പോൾ പറയുന്നു. ഇവ ആറു വിധമാണ്, ദോഷങ്ങൾ ഒറ്റയ്ക്കോ ഒന്നിച്ചോ, ഭയം, ദുഃഖം എന്നിവകൊണ്ടും ഉണ്ടാകുന്നു.

അതീസാരഃ സ സുതരാം ജായതേഽത്യമ്ബുപാനതഃ । വിശുഷ്കാന്നവസാസ്നേഹതിലപിഷ്ടവിരൂഢകൈഃ ॥ ൧,൧൫൭.

അതിസാരം കൂടുതലായി വെള്ളം കുടിക്കുന്നതിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്. അതുപോലെ ഉണക്കഭക്ഷണം, പച്ചമാംസം, എണ്ണയുള്ളതുകൾ, എള്ളുപൊടി, പാകം കുറഞ്ഞ ധാന്യങ്ങൾ എന്നിവ കഴിച്ചാൽ ഉണ്ടാകാം.

മദ്യരൂക്ഷാതിമാത്രാദിരസാതിസ്നേഹവിഭ്രമാത് । കൃമിഘോഷവിരോധാച്ച തദ്വിധേഃ കുപിതാനിലഃ ॥ ൧,൧൫൭.

മദ്യം, ഉണക്കവും അധികവുമായ ഭക്ഷണം, രുചി, സ്നിഗ്ധത എന്നിവയിൽ അളവുകെട്ടൽ, കീടങ്ങൾ, അന്യോന്യവിരുദ്ധമായ ഭക്ഷണം എന്നിവയും കാറ്റിനെ പ്രകോപിപ്പിച്ച് ഇതിന് കാരണമാവുന്നു.

വിസ്ത്രംസയത്യധോവാതം ഹത്വാ തേനൈവ ചാനലമ് । വ്യാപാര്യാന്നശകൃത്കോഷ്ഠപുരീഷദ്രവതാദയഃ ॥ ൧,൧൫൭.

പ്രകോപിതമായ കാറ്റ് താഴോട്ടു ചലിച്ച് അഗ്നിയെ ദുർബലമാക്കുന്നു. അതിനാൽ ഭക്ഷണം, മലം, വയറു എന്നിവയിൽ വ്യതിയാനങ്ങൾ ഉണ്ടായി മലം ദ്രവമായി പോവുന്നു.

പ്രകല്പതേഽതീസാരസ്യ ലക്ഷണം തസ്യ ഭാവിനഃ । ഭേദോ ഹൃദ്ഗുദകോഷ്ഠേഷു ഗാത്രസ്വേദോ മലഗ്രഹഃ ॥ ൧,൧൫൭.

അതിസാരം വരാനിരിക്കുന്നതിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ ഇവയാണ്: ഹൃദയം, ഗുദം, വയറ് എന്നിവയിൽ അസ്വസ്ഥത, ശരീരത്തിൽ വിയർപ്പ്, മലങ്ങൾ തടഞ്ഞുപോകൽ.

ആധ്മാനമവിപാകശ്ച തത്ര വാതേന വിജ്വരമ് । അല്പാല്പം ശബ്ദശൂന്യാഢ്യം വിരു (ബ)ദ്ധമുപവേശ്യതേ ॥ ൧,൧൫൭.

ഇവിടെ വയർ കുടഞ്ഞു, അജീർണം, ജ്വരം ഇല്ല, മലം കുറവായും ശബ്ദമില്ലാതെയും കഠിനമായും പുറത്തുവരുന്നു.

രൂക്ഷം സഫേനമച്ഛം ച ഗൃഹീതം വ മുഹുര്മുഹുഃ । തഥാദഗ്ധഗദാഭാസം പിച്ഛിലം പരികര്തയന് ॥ ൧,൧൫൭.

മലം ഉണക്കവും, നുരയുള്ളതും, വൃത്തിയുള്ളതും, പലതവണയോ ഇടവേളകളിലോ പുറത്തുവരാം. ചിലപ്പോൾ കത്തിയതുപോലെയോ വിഷം കലർന്നതുപോലെയോ, ഒളിച്ചുപോകുന്നതുപോലെയോ, വേദനയോടെയോ കാണാം.

സശുഷ്കഭ്രഷ്ടപായുശ്ച ഹൃഷ്ടരോമാ വിനിശ്വസന് । പിത്തേന പീതമശിതം ഹാരിദ്രം ശാദ്വലപ്രഭമ് ॥ ൧,൧൫൭.

പൊള്ളിച്ചുപോയ ഗുദം, രോമങ്ങൾ നട്ടുനിൽക്കൽ, ആഹ് എന്നൊക്കെ ശ്വാസം വിടൽ എന്നിവയുണ്ട്. പിത്തം കൂടുമ്പോൾ മലം മഞ്ഞയോ, മഞ്ഞളിനിറമോ, പച്ച പുല്ലുപോലെയോ കാണാം.

സരക്തമതിദുര്ഗന്ധം തൃണ്മൂര്ഛാസ്വേദദാഹവാന് । സശൂലപായുസന്താപപാകവാഞ്ഛ്ലേഷ്മണാ ഘനമ് ॥ ൧,൧൫൭.

രക്തം കലർന്നതും അത്യന്തം ദുർഗന്ധമുള്ളതും, പച്ച പുല്ല് ചേർന്നതും, വിയർപ്പും കഠിനമായ ചൂടും അനുഭവപ്പെടുന്നതുമാണ്. പിറകുവശത്ത് വേദനയും ചൂടും, കഠിനമായ രുചികൾക്കുള്ള ആഗ്രഹവും, കട്ടിയായ കഫവും ഉണ്ടാകും.

പിച്ഛിലം തത്രാനുസാരമല്പാല്പം സപ്രവാഹികമ് । സരോമഹര്പഃ സേക്ലേശോ ഗുരുബസ്തിഗുദോദരഃ ॥ ൧,൧൫൭.

അവിടെ പുറന്തുള്ളത് കുഴഞ്ഞതും കുറവുമാണ്, ഒഴുകുന്നതുമാണ്. ഇത് മുടി വീഴലും, ശക്തമായ അസ്വസ്ഥതയും, മൂത്രാശയം, മലദ്വാരം, വയറ് എന്നിവയിൽ ഭാരവും ഉണ്ടാക്കുന്നു.

കൃതേഽപ്യകൃതസങ്ഗശ്ച സര്വാത്മാ സര്വലക്ഷണഃ । ഭയേന ക്ഷുഭിതേ ചിത്തേ ശായിതേ ദ്രാവയേത്സ (ച്ഛ) കൃത് ॥ ൧,൧൫൭.

ചെയ്താലും ശരിയായി ദഹിക്കാത്തപക്ഷം, അതിന്റെ എല്ലാ ലക്ഷണങ്ങളോടും കൂടി ശരീരമൊക്കെയും ബാധിക്കും. ഭയത്താൽ മനസ് കലങ്ങുമ്പോഴും, കിടക്കുമ്പോഴും, അത് പുറത്തേക്ക് ഒഴുകിപ്പോകും.

വായുസ്തതോ നിവാര്യേത ക്ഷിപ്രമുഷ്ണം ദ്രവം പ്ലവമ് । വാതപിത്തേ സമം ലിങ്ഗമാഹുസ്തദ്വച്ച ശോകതഃ ॥ ൧,൧൫൭.

അതിനുശേഷം, വായു വേഗത്തിൽ തടയേണ്ടത് ഉഷ്ണവും ദ്രാവകവും ലഘുവുമായ ഭക്ഷണങ്ങളാൽ ആണ്. വായുവിന്റെയും പിത്തത്തിന്റെയും രോഗങ്ങളിൽ ഇതേപോലെയുള്ള ലക്ഷണങ്ങൾ കാണാം; ദുഃഖത്തിലും അങ്ങനെ തന്നെ.

അതീസാരഃ സമാസേന ദ്വേധാ സാമോ നിരാമകഃ । സാസൃഗ്ജാതം രസദ്രോഗോ ഗൌരവാദപ്സു മുഞ്ചതി? । ശകൃദ്ദുര്ഗന്ധമാടോപവിഷ്ടമ്ഭാര്തിപ്രസേകിനഃ ॥ ൧,൧൫൭.

സംഗ്രഹത്തിൽ, അതിസാരം രണ്ട് വിധമാണ്: അശുദ്ധിയോടുകൂടിയതും ശുദ്ധിയോടുകൂടിയതും. രക്തം കലർന്നാൽ അത് രസരോഗമാണ്; ഭാരമുള്ളതുകൊണ്ട് വെള്ളത്തിൽ ഒഴുകുന്നു. മലത്തിന് ദുർഗന്ധവും ശബ്ദവും തടസ്സവും വേദനയും ഉണ്ടാകും.

വിപരീതോ നിരാമസ്തു കഫാത്കോഽപി ന മജ്ജതി । അതീസാരേഷു യോ നാതി യത്നവാന് ഗ്രഹണീഗദഃ ॥ ൧,൧൫൭.

വിപരീതമായി, ശുദ്ധിയായത് കഫം മൂലമാണ്, പക്ഷേ അത് മുങ്ങുന്നില്ല. അതിസാരങ്ങളിൽ, അത്ര ശ്രദ്ധിക്കാത്തവർക്ക് ഗ്രഹണീ രോഗം വരും.

തസ്യ സ്യാദഗ്നിനിര്വാണകാര്യൈരത്യര്ഥസഞ്ചിതൈഃ । സാമം ശകൃന്നിരാമം വാ ജീര്ണം യേനാതിസാര്യതേ ॥ ൧,൧൫൭.

അവനിൽ, അഗ്നിയെ നശിപ്പിക്കുന്ന ഘടകങ്ങൾ അധികമായി ചേരുമ്പോൾ, മല അശുദ്ധമായാലും ശുദ്ധമായാലും, ദഹിച്ചശേഷം അതിസാരമായി പുറന്തിരിക്കും.

സോഽതിസാരോഽതിസരണാ ദാശുകാരീഃ സ്വഭാവതഃ । സാമംശീര്ണമജീര്ണേന ജീര്ണേ പക്വം തു നൈവ ച ॥ ൧,൧൫൭.

ഈ അതിസാരം സ്വഭാവത്തിൽ അത്യധികം ഒഴുക്കാണ്. അശുദ്ധിയോടുകൂടിയാൽ ദഹിക്കാത്തതായിരിക്കും; ദഹിച്ചാൽ അങ്ങനെ അല്ല.

ചിരകൃദ്ഗ്രഹണീദോഷഃ സഞ്ചയാംശ്ചോപവേശയേത് । അകസ്മാദ്വാരസുര്വേധമകസ്മാത്സന്ധിനീമുഹുഃ? । സ ചതുര്ധാ പൃഥഗ്ദോഷൈഃ സന്നിപാതാച്ച ജായതേ ॥ ൧,൧൫൭.

ദീർഘകാലം ഗ്രഹണീ ദോഷം ഉണ്ടെങ്കിൽ, ശരീരത്തിൽ ചിതയുണ്ടാക്കുകയും ഉപവാസം നിർബന്ധിതമാക്കുകയും ചെയ്യും. ചിലപ്പോൾ പെട്ടെന്നു വിറയലും, ചിലപ്പോൾ പെട്ടെന്നു സന്ധികളിൽ വേദനയും ഉണ്ടാകും. ഇത് നാലു വിധത്തിൽ വ്യത്യസ്ത ദോഷങ്ങൾ കൊണ്ടും അവയുടെ സംയോജനത്താലും ഉണ്ടാവുന്നു.

പ്രാഗ്രൂപാങ്ഗസ്യ സദനം ചിരാത്പവന അല്പകഃ । പ്രസേകോ വക്ത്രവൈരസ്യമരുചിസ്തൃട്ശ്രമോഭ്രമഃ ॥ ൧,൧൫൭.

ആദിയിൽ, അവയവങ്ങളിൽ ദുർബലത, ദീർഘകാലം വായു, കുറച്ച് തുപ്പൽ, വായിൽ രുചിയില്ലായ്മ, വിശപ്പില്ലായ്മ, ദാഹം, ക്ഷീണം, തലകറക്കം എന്നിവയാണ് ലക്ഷണങ്ങൾ.

ആബ (ന) ദ്ധോദരതാ ഛര്ദിഃ കര്ണകേഽപ്യനുകൂജകമ് । സാമാന്യലക്ഷണം കാര്ശ്യം വമക സ്തമകോ ജ്വരഃ ॥ ൧,൧൫൭.

വയറ്റിൽ വീർപ്പ്, ഛർദി, ചിലപ്പോൾ ചെവിയിൽ മുഴക്കം എന്നിവ ഉണ്ടാകും. പൊതുവെ ക്ഷയം, ഛർദി, മനസ്സു കറങ്ങൽ, ജ്വരം എന്നിവ കാണാം.

മൂര്ഛാ ശിരോരുവിഷ്ടമ്ഭഃ ശ്വയഥുഃ കരപാദയോഃ । തന്ദ്രാനിലാത്താലുശോഷസ്തിമിരം കര്ണയോഃ സ്വനഃ ॥ ൧,൧൫൭.

മനസ്സു കറങ്ങൽ, തലയും തോളും ഭാരവും, കൈകാലുകളിൽ വീക്കം, വായുവിനെ തുടർന്ന് മയക്കം, വായിൽ ഉണക്കം, കണ്ണിന് മുമ്പിൽ ഇരുണ്ടത്, ചെവിയിൽ മുഴക്കം എന്നിവ ഉണ്ടാകും.

പാര്ശ്വോരുവങ്ക്ഷണഗ്രീവാരുജാ തീക്ഷ്ണവിഷൂചികാ । രുഗ്ണേഷു വൃദ്ധിഃ സര്വഷു ക്ഷുത്തൃഷ്ണാപരിഹര്ത്രികാ ॥ ൧,൧൫൭.

പാർശ്വം, കക്ഷം, കഴുത്ത് എന്നിവിടങ്ങളിൽ വേദന, കഠിനമായ വയറുവേദന, രോഗികൾക്ക് എല്ലാ ലക്ഷണങ്ങളും കൂടുകയും വിശപ്പും ദാഹവും തീർക്കാനാവാത്തതുമാണ്.

ജീര്ണേജീര്യതി ചാധ്മാനം ഭുക്തേ സ്വാസ്ഥ്യം സമശ്നുതേ । വാതാദ്ധൃദ്രോഗഗുല്മാര്ശഃപ്ലീഹപാണ്ഡുരശങ്കിതാഃ ॥ ൧,൧൫൭.

ദഹിച്ചാൽ വയറ്റിൽ വീർപ്പ്, ഭക്ഷണം കഴിച്ചശേഷം സൗഖ്യം ലഭിക്കും. വായു മൂലം ഹൃദ്രോഗം, ഗൾമം, അർശസ്സ്, പ്ലീഹാരോഗം, പാണ്ഡുരോഗം എന്നിവയ്ക്ക് ഭയം ഉണ്ടാകും.

ചിരാദ്ദുഃ ഖം ദ്രവം ശുഷ്കം തുന്ദാരം ശബ്ദഫേനവത് । പുനഃ പുനഃ സൃജേദ്വര്ചം പായുരുച്ഛ്വാസകാസവാന് ॥ ൧,൧൫൭.

ദീർഘകാലം കഴിഞ്ഞ്, മല ദ്രാവകവും ഉണങ്ങിയതും കഠിനവുമാണ്; ശബ്ദവും അകത്തുനിറയും കാണാം. വീണ്ടും വീണ്ടും മലവിസർജനം, മലദ്വാരത്തിൽ ബുദ്ധിമുട്ട്, ശ്വാസം മുട്ടൽ, ചുമ എന്നിവ അനുഭവപ്പെടും.

പീതേന പീതനീലാഭം പീതാഭം സൃജതി ദ്രവമ് । പൂത്യമ്ലോദ്ഗാരഹൃത്കണ്ഠദാഹാരുചിതൃഡര്ദിതഃ ॥ ൧,൧൫൭.

മഞ്ഞയോ മഞ്ഞനീല നിറമോ ഉള്ള ദ്രാവകമല പുറത്തുവരും. പുഴുക്കളർന്ന ആമ്ലമായ ഉൽഗാരം, ഹൃദയത്തിലും കഴുത്തിലും കഠിനമായ ചൂട്, വിശപ്പില്ലായ്മ, ദാഹം, വേദന എന്നിവ ഉണ്ടാകും.

ശ്ലേഷ്മണാ പച്യതേ ദുഃഖേ മനശ്ഛര്ദിരരോചകഃ । ആസ്യോപദാഹനിഷ്ഠീവകാസഹൃല്ലാസപീനസാഃ ॥ ൧,൧൫൭.

കഫം മൂലം ദഹനം വേദനയോടുകൂടിയതാകും, മനസ്സിന് ഛർദി, ഛർദി, വിശപ്പില്ലായ്മ, വായിൽ കട്ടിയുള്ള തുപ്പൽ, തുപ്പൽ, ചുമ, ഹൃദയത്തിൽ കുലുക്കം, മൂക്കടച്ചുപോകൽ എന്നിവ ഉണ്ടാകും.

ഹൃദയം മന്യതേ സ്ത്യാനമുദരം സ്തിമിതം ഗുരു । ഉദ്ഗാരോ ദുഷ്ടമധുരഃ സദനം സപ്രഹര്ഷണമ് ॥ ൧,൧൫൭.

ഹൃദയം കട്ടിയുള്ളതുപോലും വയറ് മന്ദവും ഭാരവുമാണ്. ഉൽഗാരം ദോഷകരവും മധുരവുമാണ്. ദുർബലതയും, ചിലപ്പോൾ അതിയായ ഉല്ലാസവും അനുഭവപ്പെടും.

സമ്ഭിന്നശ്ലേഷ്മസംശ്ലിഷ്ടഗുരുചാമ്ലൈഃ (വര്ചഃ) പ്രവര്തചമ് । അകൃശസ്യാപി ദൌര്ബല്യം സര്വജേ സര്വദര്ശനമ് ॥ ൧,൧൫൭.

വിസർജ്യമായ മലം ചേർന്ന് ഒട്ടിയിരിക്കുകയും ഭാരം കൂടിയിരിക്കുകയും പുളിപ്പുണ്ടായിരിക്കുകയും ചെയ്താൽ, ശരീരം ക്ഷയിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിലും ദുർബലതയും എല്ലാ രോഗങ്ങളും ലക്ഷണങ്ങളും കാണാം.

വിഭാഗേഽങ്ഗസ്യ യേ പ്രോക്താ പിപാസാദ്യാസ്ത്രയോ മലാഃ । തേഽപ്യസ്യ ഗ്രഹണീദോഷാഃ സമന്തേഷ്വസ്തി കാരണമ് ॥ ൧,൧൫൭.

ശരീരത്തിന്റെ വിഭജനത്തിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ദാഹം മുതലായ മൂന്നു മലങ്ങളും, ഇവയും ഗ്രഹണിദോഷം മൂലമാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്; എല്ലായിടത്തും ഇവയ്ക്ക് കാരണം ഇതുതന്നെ.