ഗരുഡപുരാണമ്

ലക്ഷയേല്ലക്ഷണോത്കര്ഷാദ്വാതാദീഞ്ഛോണിതാദിഷു । അരുണം നീലകൃഷ്ണം വാ സമ്പ്രവിശ്യന്വിശേത്തമഃ ॥ ൧,൧൫൫.

ലക്ഷണങ്ങളുടെ ശക്തി നോക്കി വായു മുതലായവ രക്തത്തില്‍ തുടങ്ങിയവയില്‍ തിരിച്ചറിയണം; ചുവപ്പ്, നീല, കറുപ്പ് എന്നിവയിലേക്ക് കടന്നാല്‍ അന്ധകാരത്തിലേക്ക് വീഴും.

ശീഘ്രം ച പ്രതിബുധ്യേത ഹൃത്പീഡാ വേപഥുര്ഭ്രമഃ । കാസഃ ശ്യാവാരുണാ ച്ഛായാ മൂര്ഛായാം മാരുതാത്മകഃ ॥ ൧,൧൫൫.

വേഗത്തില്‍ ബോധം തിരിച്ചുവരും, പക്ഷേ ഹൃദയവേദന, വിറയല്‍, തലകറക്കം, ചുമ, കറുത്തോ ചുവപ്പുനിറമുള്ള ചായ—ഇവയെല്ലാം വായു ദോഷം മൂലമുള്ള മയക്കത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങളാണ്.

പിത്തേന രക്തം പീതം വാ നഭഃ പശ്യന്വിശേത്തമഃ । വിബുധ്യേത ച സസ്വേദോ ദാഹതൃഷ്ണോപപീഡിതഃ ॥ ൧,൧൫൫.

പിത്തം മൂലം ആകാശത്ത് രക്തം അല്ലെങ്കില്‍ മഞ്ഞ് കാണുകയും, അന്ധകാരത്തിലേക്ക് വീഴുകയും ചെയ്യും; ബോധം തിരിച്ചു വരുമ്പോള്‍ വിയര്‍പ്പും ദഹനവും ദാഹവും അനുഭവപ്പെടും.

ഭിന്നവത്പീതനീലാഭോ രക്തനീലാകുലേക്ഷണഃ । കഫേന മേഘസംകാശം പശ്യത്യാകാശമാവിശേത് ॥ ൧,൧൫൫.

ശ്ലേഷ്മം മൂലം ആകാശം മേഘംപോലെയും, തകർന്ന മഞ്ഞുനീല നിറത്തിലും, കണ്ണുകള്‍ രക്തനീല നിറത്തിലും കാണും.

തമശ്ചിരാച്ച ബുധ്യേ ഹൃദുരഃ സുപ്രസേകവാന് । ഗുരുഭിസ്തിമിതൈ (രൈ) രങ്ഗേ രാജധര്മാവബന്ധാന് (വത്) ॥ ൧,൧൫൫.

അവന്‍ ദീര്‍ഘകാലത്തിന് ശേഷം ബോധം തിരിച്ചു വരും, ഹൃദയത്തിലും നെഞ്ചിലും അധികം ഉമ്മിയുണ്ടാകും; അവന്റെ അവയവങ്ങള്‍ ഭാരവും മങ്ങലും നിറഞ്ഞതായിരിക്കും, രാജാവിന്റെ നിയമത്തില്‍ കുടുങ്ങിയതുപോലെയാകും.

സര്വാകൃതിസ്ത്രിഭിര്ദേഷൈരപസ്മാര ഇവാപരഃ । പാതയത്യാശു നിശ്ചേഷ്ടം വിനാ ബീഭത്സചേഷ്ടിതൈഃ ॥ ൧,൧൫൫.

എല്ലാവിധ രൂപങ്ങളിലുമുള്ള മൂന്നു ദോഷങ്ങളുമുള്ളവന്‍ അപസ്മാര രോഗിയുപോലെ പെട്ടെന്നു വീഴും, ചലനമില്ലാതെ, ഭ്രാന്തമായ ചലനങ്ങളില്ലാതെ.

ദോഷൈസ്തു മദമൂര്ഛായാം കൃതവേഗേഷു ദേഹിനാമ് । സ്വയമേവോപശാമ്യന്തി സംന്യാസേനൌഷധൈര്നിവാ ॥ ൧,൧൫൫.

ദോഷങ്ങള്‍ കൊണ്ടുള്ള മദ്യം, മയക്കം എന്നിവ ശരീരത്തില്‍ ശക്തി തീര്‍ന്നാല്‍ സ്വയം ശമിക്കും, അല്ലെങ്കില്‍ ഉപവാസം, ഔഷധങ്ങള്‍ എന്നിവകൊണ്ട് ശമിപ്പിക്കാം.

വാഗ്ദേഹമനസാം ചേഷ്ടാമാക്ഷിപ്യാതിബലാബലാഃ । സസന്യാസം നിപതിതാഃ പ്രാണാഘാതനസംശ്രയാഃ ॥ ൧,൧൫൫.

വാക്ക്, ശരീരം, മനസ്സ് എന്നിവയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ, ശക്തമായതോ ദുർബലമായതോ ആയ ശക്തികൾ പിടിച്ചെടുക്കുമ്പോൾ, അവ ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ട് വീണു ജീവൻ നഷ്ടപ്പെടുന്ന അവസ്ഥയിലേക്ക് എത്തുന്നു.

ഭവന്തി തേന പുരുഷാഃ കാഷ്ഠഭൂതാ മൃതോപമാഃ । മ്രിയേത ശീഘ്രം ശീഘ്രം ചേച്ചികിത്സാ ന പ്രയുജ്യതേ ॥ ൧,൧൫൫.

ഇതിനാൽ മനുഷ്യർ മരിച്ചവരെപ്പോലെയും മരക്കഷ്ണംപോലെയും ആകുന്നു; ഉടൻ ചികിത്സ നൽകാതെ പോയാൽ അവർ വളരെ വേഗത്തിൽ മരിക്കും.

അഗാധേ ഗ്രാഹബഹുലേ സലിലൌഘ ഇവാര്ണവേ । സംന്യാസേ വിനിമജ്ജന്തം നരമാശു നിവര്തയേത് ॥ ൧,൧൫൫.

കൂടുതൽ मगरങ്ങളുമുള്ള ആഴമുള്ള സമുദ്രത്തിൽ വെള്ളം ഒഴുകുമ്പോൾ മുങ്ങുന്നവനെ എത്രയും വേഗം രക്ഷിക്കേണ്ടതുപോലെ, ബോധം നഷ്ടപ്പെടുന്നവനെ ഉടൻ രക്ഷിക്കണം.

മദമാനരോഷതോഷ പ്രവൃത്തിഭിരിതസ്തതഃ । യുക്തായുക്തം ച സമം യുക്തിം യുങ്ക്തേ ന മദ്യേന ॥ ൧,൧൫൫.

മദ്യം, അഹങ്കാരം, കോപം, സന്തോഷം എന്നിവ മൂലം മനുഷ്യൻ പലവിധത്തിൽ പെരുമാറുന്നു; എന്നാൽ മദ്യം ഉള്ളപ്പോൾ ശരിയായതോ തെറ്റായതോ ആയ യുക്തി ഒരുപോലെ പ്രയോഗിക്കാൻ കഴിയില്ല.

ബലകാസദേശപാത്രം പ്രകൃതിസഹതാമഥവാ വയാംസി? । പ്രവിഭജ്ജ്യാത്തനുരൂപം പിബതി തതഃ പിബത്യമൃത ॥ ൧,൧൫൫.

ശക്തി, ചുമ, സ്ഥലം, പാത്രം, സ്വഭാവം, അല്ലെങ്കിൽ പ്രായം എന്നിവ നോക്കി, തനിക്കു അനുയോജ്യമായ അളവിൽ മാത്രം കുടിക്കണം; അങ്ങനെ ചെയ്താൽ അതു അമൃതംപോലെയാകും.

ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൧൫൬ ധന്വന്തരിരുവാച । അഥാര്ശസാം നിദാനം ച വ്യാഖ്യാസ്യമി ച സുശ്രുത ! । സര്വദാ പ്രാണിനാം മാംസേ കീലകാഃ പ്രഭവന്തി യേ ॥ ൧,൧൫൬.

ശ്രീധൻവന്തരി പറഞ്ഞു: സുഷ്രുതാ, ഇപ്പോൾ ഞാൻ അർഷസുകളുടെ കാരണങ്ങൾ വിശദീകരിക്കാം. എല്ലായ്പ്പോഴും ജീവികളിൽ മാംസത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന കുരുക്കൾപോലെയുള്ളവയാണ് ഇവ.

അര്ശാംസി തസ്മാദുച്യന്തേ ഗുദമാര്ഗനിരോധനാത് । ദോഷസ്ത്വങ്മാംസമേദാംസി സന്ദൂഷ്യ വിവിധാകൃതീന് ॥ ൧,൧൫൬.

അതിനാൽ ഇവയെ അർഷസുകൾ എന്നു വിളിക്കുന്നു, കാരണം ഇവ ഗുദമാർഗം തടയുന്നു; ദോഷം ത്വക്ക്, മാംസം, മെദസ് എന്നിവയെ ബാധിച്ച് പല രൂപത്തിൽ ഇവ ഉണ്ടാക്കുന്നു.

മാംസാംകുരാനപാനാദൌ കുര്വന്ത്യര്ശാംസി താഞ്ജഗുഃ । സഹജന്മാന്തരോത്ഥേന ഭേദോ ദ്വേധാ സമാസതഃ ॥ ൧,൧൫൬.

മാംസത്തിൽ കുരു വളരുന്നത്, അമിതമായ പാനം എന്നിവ മൂലമാണ് അർഷസുകൾ ഉണ്ടാകുന്നത് എന്ന് പറയുന്നു; ഇതിൽ രണ്ടു വിഭാഗങ്ങളുണ്ട്: ജന്മത്തിൽ തന്നെ ഉണ്ടായവയും പിന്നീട് ഉണ്ടായവയും.

ശുഷ്കാഗ്രാവാവിഭേദാശ്ച ഗുദസ്ഥാനാനുസംശ്രയാഃ । അര്ധപഞ്ചാങ്ഗുലിസ്തസ്മിംസ്തിസ്രോഽഘ്യര്ധാങ്ഗുലിസ്ഥിതാഃ ॥ ൧,൧൫൬.

ഉണങ്ങിയതും മൂർച്ചയുള്ളതും പൊട്ടാത്തതുമായ ഇവ ഗുദപ്രദേശത്താണ് കാണപ്പെടുന്നത്; അവയിൽ മൂന്നു എണ്ണം ഒരു കാൽ വിരൽ അളവിൽ, ശേഷിച്ചവ അര വിരൽ അളവിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

ബാല്യപ്രവാഹിണീ താസാമന്ത്രമധ്യേ വിസര്ജിനീ । ബാഹ്യാസംവരണേ തസ്യാ ഗുദാദൌ ബഹിരങ്ഗുലേ ॥ ൧,൧൫൬.

ഇവയിൽ ബാല്യത്തിൽ നിന്ന് ഒഴുകുന്നതായത് നടുവിൽ കാണപ്പെടുന്നു, പുറംതൊലി ഇല്ലാത്തപ്പോൾ അത് ഗുദത്തിന്റെ ആരംഭത്തിൽ, പുറത്തായി ഒരു വിരൽ അളവിൽ കാണാം.

സാര്ധാങ്ഗുലപ്രമാണേന രോമാണ്യത്ര തതഃ പരമ് । തത്ര ഹേതുഃ സഹോത്ഥാനാം ബാല്യേ ബീജോപതപ്തതാ ॥ ൧,൧൫൬.

അർദ്ധവിരൽ അളവിൽ, അവിടത്തെ രോമങ്ങൾക്കൊപ്പം, ബാല്യത്തിൽ ബീജം ചൂടാകുന്നതാണ് ഒരുമിച്ച് ഉണ്ടാകുന്നവയുടെ കാരണമാകുന്നത്.

അര്ശസാം ബീജസൃഷ്ടിസ്തു മാതാപിത്രപചാരതഃ । ദേവതാനാം പ്രകോപേ ഹി സാന്നിപാതസ്യ ചാന്യതഃ ॥ ൧,൧൫൬.

അർഷസുകളുടെ ഉത്ഭവം മാതാപിതാക്കളുടെ ചൂട് നൽകലാണ്; ദേവതകളുടെ കോപം കൊണ്ടും, അല്ലെങ്കിൽ മൂന്നു ദോഷങ്ങൾ ഒരുമിച്ച് കലർന്നാൽ ഉണ്ടാകുന്നു.

അസാധ്യാ ഏവമാഖ്യാതാഃ സര്വേ രോഗാഃ കുലോദ്ഭവാഃ । സഹജാനി വിശേഷേണ രൂക്ഷദുര്ദര്ശനാനി തു ॥ ൧,൧൫൬.

ഇങ്ങനെ കുടുംബത്തിൽ നിന്ന് വരുന്ന എല്ലാ രോഗങ്ങളും അസാധ്യമായവയാണെന്ന് പറയുന്നു; പ്രത്യേകിച്ച് ജന്മത്തിൽ തന്നെയുള്ള ഉണങ്ങിയതും കാണാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ളതുമാണ്.

അന്തര്മുഖാനി പാണ്ഡൂനി ദാരുണോപദ്രവാണി ച । യോജ്യാനി ച പൃഥോഗ്ദോഷസംസര്ഗനിചയാത്സ്വതഃ ॥ ൧,൧൫൬.

അവ അകത്തേക്ക് വളരുന്നതും, പാണ്ടുവർണ്ണമുള്ളതും, കടുത്ത ഉപദ്രവങ്ങളോടുകൂടിയതുമാണ്; ഓരോ ദോഷം ചേർന്ന് അല്ലെങ്കിൽ കൂടിയുണ്ടാകുന്നവയെ വേറിട്ടാണ് ചികിത്സിക്കേണ്ടത്.

ശുഷ്കാണി വാതശ്ലേഷ്മഭ്യാമാര്ദ്രാണി ത്വസ്യ പിത്തതഃ । ദോഷപ്രകോപഹേതുസ്തു പ്രാഗുക്തേവസ്ത്രസാദിനി ॥ ൧,൧൫൬.

ഉണങ്ങിയ അർഷസുകൾ വാതവും ശ്ലേഷ്മയും കൊണ്ടാണ്, ഈർപ്പം ഉള്ളവ പിത്തം കൊണ്ടാണ്; ദോഷങ്ങൾ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന കാരണങ്ങൾ മുമ്പ് വ്രണത്തിൽ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.

അഗ്നൌ മലേഽതിനിചിതേ പുനശ്ചായം (തി) വ്യവായതഃ । പാനസംക്ഷോഭവിഷമകഠിനക്ഷുദ്രകാശനാത് ॥ ൧,൧൫൬.

അഗ്നിയും മലം കൂടിയാൽ, വൈകിയാൽ, അമിതമായി പാനം ചെയ്യുന്നതും, ദഹനശേഷി കുറഞ്ഞ ഭക്ഷണം, കഠിനമായ ഭക്ഷണം, ചുമ എന്നിവ മൂലവും അർഷസുകൾ ഉണ്ടാകുന്നു.

ബസ്തിനേത്രഗലൌഷ്ഠോത്ഥതലഭേദാദിഘട്ടനാത് । ഭൃശശീതാമ്ബുസംസ്പര്ശപ്രതതാതിപ്രവാഹണാത് ॥ ൧,൧൫൬.

മൂത്രാശയം, നെറ്റി, വായ്, തൊണ്ട, അധരം, പല്ല് എന്നിവയ്ക്ക് പരിക്ക് സംഭവിക്കുന്നത്, അത്യന്തം തണുത്ത വെള്ളത്തിൽ ഇടയ്ക്കിടയ്ക്ക് കുളിക്കുന്നത്, സ്ഥിരമായി അമിതമായി ബലപ്രയോഗം ചെയ്യുന്നത് എന്നിവയും കാരണമാകുന്നു.

ഗതമൂത്രശകൃദ്വേഗധാരണാത്തദുദീരണാത് । ജുഗുപ്സാതീസാരമേവ ഗ്രഹണീ സോഽപ്യുപദ്രവഃ ॥ ൧,൧൫൬.

മൂത്രം, മൂത്രം, മലങ്ങൾ പിടിച്ചുവയ്ക്കുന്നതും, അതിനെ ബലമായി പുറത്താക്കുന്നതും, വെറുപ്പും, അതിസാരം, ഗ്രഹണി എന്നിവയും ഇതിന് ഉപദ്രവങ്ങളാണ്.

കര്ഷണാദ്വിഷമാദേശ്ചചേഷ്ടാഭ്യോ യോഷിതാം പുനഃ । ആമഗര്ഭപ്രപതനാദ്ഗര്ഭവൃദ്ധിപ്രപീഡനാത് ॥ ൧,൧൫൬.

സ്ത്രീകൾക്ക് വലിച്ചുകയറ്റം, അസമമായ ചലനങ്ങൾ, അതിക്രമമായ പരിശ്രമം എന്നിവയാൽ, അകത്തുള്ള കുഞ്ഞ് പാകമാകുന്നതിന് മുമ്പ് താഴെ വീഴുന്നതും, ഗർഭം വളരുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന വേദനയും ഉണ്ടാകുന്നു.

ഈദൃശൈശ്ചാപരൈര്വായുരപാനഃ കുപിതോ മലേ । പായോര്വലീഷു സദ്രവൃത്തിഭാസ്വന്നിഃ പൂര്ണമൂര്തിഷു ॥ ൧,൧൫൬.

ഇവയോ മറ്റേതെങ്കിലും കാരണങ്ങളാലോ, അപാനവായു അശാന്തമാകുന്നു. അതിനാൽ മലത്തുള്ളികൾക്ക് ചുറ്റും, ദ്രവരൂപമുള്ള മലമുള്ളവർക്കും, ശരീരം നിറഞ്ഞവർക്കും മലക്കുഴപ്പങ്ങൾ ഉണ്ടാകും.

ജായന്തേര്ഽശാംസിതു തത്പൂര്വം ലക്ഷണം വഹ്നിമന്ദതാ । വിഷ്ടമ്ഭഃ സാസ്ഥിസദനം പിണ്ഡി (ഷ്ട) കോദ്വേഷ്ടനം ഭ്രമഃ ॥ ൧,൧൫൬.

ഇവയ്ക്കു മുമ്പായി, അഗ്നി ക്ഷീണിക്കുന്നത്, അകത്തടയാളം, അസ്ഥികൾക്കിടയിൽ വേദന, അവയവങ്ങൾ മുറുകി വലിച്ചുപിടിക്കൽ, വളയൽ, തലകറക്കം എന്നിവ ലക്ഷണങ്ങളായി കാണാം.

സാന്ദ്രോത്ഥോനേത്രയോഃ ശോഥഃ ശകൃദ്ഭവേദോഽഥ വാ ഗ്രഹഃ । മാരുതഃ പുരതോ മൂഢഃ പ്രായോ നാഭേരധശ്ചരന് ॥ ൧,൧൫൬.

കണ്ണുകളിൽ കട്ടിയുള്ള വീക്കം, ചിലപ്പോൾ മലക്കെട്ട്, മലവിസർജനം തടസ്സപ്പെടൽ, വായു നാഭിക്കു താഴെ തടഞ്ഞു പോകുന്നത് എന്നിവയും ഉണ്ടാകും.