ഗരുഡപുരാണമ്

രക്തേക്ഷണത്വം സതതം ശോഷോ ദാഹോഽതിധൂമകഃ । കഫോ രസാദ്വികുപിതസ്തോയവാഹിഷു മാരുതഃ ॥ ൧,൧൫൪.

കണ്ണുകൾ എല്ലായ്പ്പോഴും ചുവപ്പും ഉണക്കവും ചൂടും പുകപോലെയുള്ളതും കാണും. കഫം രസങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രകോപിതമാകുകയും, വെള്ളം കൊണ്ടുപോകുന്ന നാഡികളിൽ വായു കൂടുകയും ചെയ്യും.

സ്രോതസ്തു സകഫം തേന പങ്കവച്ഛോഷ്യതേ തതഃ । ശൂകൈരിവാചിതഃ കണ്ഠോ നിദ്രാ മധുരവക്രതാ ॥ ൧,൧൫൪.

നദിയുടെ ഒഴുക്ക് കഫം കൊണ്ട് തടയപ്പെടുമ്പോൾ, കാളക്കുട്ടി ചെളിയിൽ ഉണങ്ങി പോകുന്നു; തൂവലുകൾ പോലെ കണ്ഠം മൂടപ്പെടുന്നു, ഉറക്കം വരുമ്പോൾ വാക്കുകൾ മധുരമായി വളയുന്നു.

ആധ്മാനം ശിരസോ ജാഡ്യം സ്തൈമിത്യച്ഛര്ദ്യരോചകമ് । ആലസ്യമവിപാകഞ്ച യഃ സ സ്യാത്സര്വലക്ഷണഃ ॥ ൧,൧൫൪.

തല വേദന, മന്ദത, ആലസ്യം, ഛർദ്ദി, രുചികുറവ്, സൗമ്യമായ അജീർണം—ഇവയൊക്കെയും ഒരാളിൽ ഉണ്ടെങ്കിൽ അവൻ എല്ലാ ലക്ഷണങ്ങളും കാണിക്കുന്നു എന്നു പറയുന്നു.

ആമോദ്ഭവാച്ച രക്തസ്യ സംരോധാദ്വാതപിത്തതാ । ഉഷ്ണാക്രാന്തസ്യ സഹസാ ശീതാമ്ഭോ ഭജതസ്തൃഷാ ॥ ൧,൧൫൪.

ഗന്ധം ഉയരുകയും രക്തം തടയപ്പെടുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ വാതവും പിത്തവും കൂടുന്നു; ചൂട് അനുഭവിച്ചവൻ പെട്ടെന്ന് തണുത്ത വെള്ളം കുടിക്കുമ്പോൾ ദാഹം ഉയരുന്നു.

ഉഷ്ണാദൂര്ധ്വം ഗതഃ കോഷ്ഠം കുര്യാദ്വൈ പിത്തജൈവസാ । യാ ച പാനാതിപാനോത്ഥാ തീക്ഷ്ണാഗ്രേ സ്നേഹപാകജാ ॥ ൧,൧൫൪.

ചൂട് വയറിനകത്ത് മുകളിലേക്ക് ഉയരുമ്പോൾ പിത്തം ഉണ്ടാകുന്നു; അതുപോലെ അതികമായി കുടിച്ചാൽ, അതും എണ്ണയിൽ പാകം ചെയ്തതും കഠിനമായതും പിത്ഥസ്വഭാവമുള്ളതുമാണ്.

സ്നിഗ്ധകട്വമ്ലലവണഭോജനേന കഫോദ്ഭവാ । തൃഷ്ണാരസക്ഷയോക്തേന ലക്ഷണേന ക്ഷയാത്മികാ ॥ ൧,൧൫൪.

എണ്ണയുള്ളതും കയ്പും പുളിയും ഉപ്പും കൂടിയ ഭക്ഷണം കഴിച്ചാൽ കഫം മൂലം ദാഹം വരുന്നു; രുചികുറവും ദാഹവും ഉള്ളത് ക്ഷയരൂപമായ ലക്ഷണങ്ങളാണ്.

ശോഷമോഹജ്വരാദ്യന്യദീര്ഘരോഗോപസര്ഗതഃ । യാ തൃഷ്ണാ ജായതേ തീവ്രാ സോപസര്ഗാത്മികാ സ്മൃതാ ॥ ൧,൧൫൪.

ഉണങ്ങൽ, മനസ്സു മങ്ങൽ, ജ്വരം തുടങ്ങിയ ദീർഘരോഗങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിയുന്ന ശക്തമായ ദാഹം ഇത്തരത്തിലുള്ള ലക്ഷണങ്ങളോടെയാണ് കാണപ്പെടുന്നത്.

ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൧൫൫ ധന്വന്തരിരുവാച । വക്ഷ്യേ മദാത്യയാദേശ്ച നിദാനം മുനിഭാഷിതമ് । തീക്ഷ്ണാമ്ലരൂക്ഷസൂക്ഷ്മാമ്ലവ്യവായാസുകരം ലഘു ॥ ൧,൧൫൫.

ശ്രീധൻവന്തരി പറഞ്ഞു: മദാത്യയത്തിന്റെ കാരണം ഞാൻ പറയാം, മുനിമാർ പറഞ്ഞതുപോലെ—ഇത് കഠിനവും പുളിയുമാണ്, ഉണങ്ങിയതും സൂക്ഷ്മവുമാണ്, പുളിയുമാണ്, സജീവവും ലഘുവുമാണ്.

വികാശി വിശദം മദ്യം മേദസോഽസ്മാദ്വിപര്യയഃ । തീക്ഷ്ണോദയാശ്ച ദിവ്യുക്താശ്ചിത്തോപപ്ലവിനോ ഗുണാഃ ॥ ൧,൧൫൫.

മദ്യം വ്യാപകവും സുതാര്യമുമാണ്, എന്നാൽ കൊഴുപ്പിന്റെ വിരുദ്ധം; അതിന്റെ കഠിനമായ സ്വഭാവം ദൈവികം എന്ന് പറയുന്നു, എന്നാൽ അതിന്റെ ഗുണങ്ങൾ മനസ്സിനെ അശാന്തമാക്കുന്നു.

ജീവിതാന്താഃ പ്രജായന്തേ വിഷേണോത്കര്ഷവര്തിനാ । തീക്ഷ്ണാദിഭിര്ഗുണൈര്മദ്യം മാന്ദ്യദീനോജസോ ഗുണാന് ॥ ൧,൧൫൫.

വിഷം അത്യന്തം ശക്തമായാൽ ജീവന്റെ അന്ത്യം വരുന്നു; അതുപോലെ കഠിനതയും മറ്റു ഗുണങ്ങളും ഉള്ള മദ്യം ശരീരത്തിന്റെ ശക്തിയും ഗുണങ്ങളും കുറയ്ക്കുന്നു.

ദശഭിര്ഗുണൈഃ സംക്ഷോമ്യം ചേതോ നയതി ചാക്രിയമ് । ആദ്യേ മദേ ദ്വിതീയേഽപി പ്രമ (മോ) ദായതനേ സ്ഥിതഃ ॥ ൧,൧൫൫.

പത്ത് ഗുണങ്ങൾ കൊണ്ടു മദ്യം മനസ്സിനെ ചുരുക്കി പ്രവർത്തനരഹിതമാക്കുന്നു; ആദ്യഘട്ടത്തിലും രണ്ടാംഘട്ടത്തിലും മനസ്സു മങ്ങലിൽ ആകുന്നു.

ദുര്വികല്പഹതോ മൂഢഃ സുഖമിത്യഭിമുച്യതേ । മധ്യമോത്തമയോഃ സന്ധിം പ്രാപ്യ രാജാസനോ മദഃ ॥ ൧,൧൫൫.

തെറ്റായ ധാരണയാൽ ബുദ്ധിഭ്രാന്തനായവൻ സുഖം തന്നെയാണ് സന്തോഷം എന്ന് കരുതുന്നു; മദ്യപാനം മധ്യവും ഏറ്റവും കഠിനവുമായ ഘട്ടത്തിന്റെ അതിരിൽ എത്തിയാൽ, അത് രാജാസനത്തിൽ ഇരിക്കുന്നു.

നിരങ്കുശ ഇവ വ്യാലോ ന കിഞ്ചിന്നാചരേത്തതഃ । ഇയം ഭൂമിരവാച്യാനാം ദൌഃ ശീലസ്യേദമാസ്പദമ് ॥ ൧,൧൫൫.

അടക്കമില്ലാത്ത കാട്ടുമൃഗംപോലെ, പിന്നെ അവൻ ഒന്നും ചെയ്യാറില്ല; ഈ ഭൂമി ദുഷ്പ്രവൃത്തിയും ദുഷ്ശീലവും ഉള്ളവരുടെ ആവാസവുമാണ്.

ഏകോഽയം ബഹുമാര്ഗായാഃ ദുര്ഗര്(മ) തേര്ദര്ശകഃ പരമ് । നിശ്ചേഷ്ടഃ സന്നവാക്ശേതേ തൃതീയേഽത്ര മദേ സ്ഥിതഃ ॥ ൧,൧൫൫.

ഇതാണ് അനേകം വഴികളുള്ള കഠിനമായ പാതയുടെ പ്രധാന സൂചന; ചലനം നിൽക്കുകയും വാക്ക് നഷ്ടപ്പെടുകയും ചെയ്താൽ, മദ്യം മൂന്നാം ഘട്ടത്തിൽ എത്തുന്നു.

മരണാദപി പാപാത്മാ ഗതഃ പാപതരാം ദശാമ് । ധര്മാധര്മം സുഖം ദുഃ ഖം മാനാനര്ഥം ഹിതാഹിതമ് ॥ ൧,൧൫൫.

മരണത്തേക്കാൾ മോശമായ പാപാത്മാവ് കൂടുതൽ പാപകരമായ അവസ്ഥയിലേക്കാണ് വീഴുന്നത്; അവൻ ധർമ്മം, അധർമ്മം, സന്തോഷം, ദുഃഖം, മാനം, അപമാനം, നന്മ, ദോഷം എന്നിവ ഒന്നും അറിയുന്നില്ല.

ന വേദ ശീകമോഹാര്തം ശോഷ (ക) മോഹാദിസംയുതഃ । സോന്മാദഭ്രമമൂര്ഛായാം സാപസ്മാരഃ പതത്യധഃ ॥ ൧,൧൫൫.

മൂഢതയും ഭ്രമവും കൊണ്ടു അവൻ ഒന്നും അറിയുന്നില്ല; ഉണങ്ങൽ, ഭ്രമം തുടങ്ങിയ ലക്ഷണങ്ങൾ കൂടെ വരുമ്പോൾ, പിതവുമൂർച്ചയും ഭ്രമവും കപടവും കൂടി അവൻ താഴേക്ക് വീഴുന്നു.

നാതി മാദ്യന്തി ബലിനഃ കൃതാഹാരാ മഹാശനാഃ । വാതാത്പിത്താത്കഫാത്സര്വൈര്ഭവേദ്രോഗോ മദാത്യയഃ ॥ ൧,൧൫൫.

ശക്തൻമാർക്കും ഭക്ഷണം കഴിച്ചവർക്കും അത്യാഹാരികൾക്കും അതികമായി മദ്യം കയറാറില്ല; വാതം, പിത്തം, കഫം—ഇവയൊക്കെയും ചേർന്നാൽ മദാത്യയരോഗം ഉണ്ടാകും.

സാമാന്യലക്ഷണം തേഷാം പ്രമോഹോ ഹൃദയവ്യഥാ । വിഭേദം പ്രസഭം തൃഷ്ണാ സൌമ്യോ ഗ്ലാനിര്ജ്വരോഽരുചിഃ ॥ ൧,൧൫൫.

അവരിൽ പൊതുവായ ലക്ഷണങ്ങൾ—മനസ്സു മങ്ങൽ, ഹൃദയവേദന, തലവേദന, അത്യന്തം ദാഹം, ലഘു ക്ഷീണം, ജ്വരം, രുചികുറവ്.

പുരോവിബന്ധസ്തിമിരം കാസഃ ശ്വാസഃ പ്രജാഗരഃ । സ്വേദോഽതിമാത്രം വിഷ്ടമ്ഭഃ ശ്വയഥുശ്ചിത്തവിഭ്രമഃ ॥ ൧,൧൫൫.

മുൻവശത്ത് തടസ്സം, കണ്ണിൽ ഇരുണ്ടുപോകൽ, ചുമ, ശ്വാസം മുട്ടൽ, ഉറക്കമില്ലായ്മ, അത്യധികം വിയർപ്പ്, വയറു കുഴയൽ, വേദന, മനസ്സു ഭ്രമം—ഇവയൊക്കെയും കാണാം.

സ്വപ്നേനേവാഭിഭവതി ന ചോക്തശ്ച സ ഭാഷതേഃ । പിത്താദ്ദാഹജ്വരഃ സ്വേദോ മോഹോ നിത്യം ച വിഭ്രമഃ ॥ ൧,൧൫൫.

സ്വപ്നത്തില്‍ ആയിരിക്കുംപോലെ അവന്‍ കീഴടക്കപ്പെടുന്നു, ആരെങ്കിലും വിളിച്ചാലും അവന്‍ സംസാരിക്കാറില്ല. പിത്തം മൂലം ദഹനം, ജ്വരം, വിയര്‍പ്പു, മനസ്സു കുഴപ്പം, എല്ലായ്പ്പോഴും തലകറക്കം എന്നിവ ഉണ്ടാകുന്നു.

ശ്ലേഷ്മണശ്ഛര്ദിര്ഹൃല്ലാസോ നിദ്രാ ചോദരഗൌരവമ് । സര്വജേ സര്വലിങ്ഗത്വം ജ്ഞാത്വാ മദ്യം പിബേത്തു യഃ ॥ ൧,൧൫൫.

ശ്ലേഷ്മം മൂലം ഛര്‍ദ്ദി, മനസ്സിലുണ്ടാകുന്ന അസ്വസ്ഥത, ഉറക്കം, വയറിലെ ഭാരത്വം എന്നിവ വരുന്നു. ഈ ലക്ഷണങ്ങള്‍ എല്ലായിടത്തും ഉണ്ടെന്നു അറിഞ്ഞിട്ടും ആരെങ്കിലും മദ്യം കുടിച്ചാല്‍—

സഹസാ രുചിരം ചാന്യതരധ്വംസകശോഷിണൌ । ഭവേതാം?മാരുതാത്കഷ്ടാദ്ഭവേത്ത സ്യ വിശേഷതഃ ॥ ൧,൧൫൫.

അപ്രതീക്ഷിതമായി സുഖം തോന്നാം, അല്ലെങ്കില്‍ നാശവും ഉണങ്ങലും സംഭവിക്കാം. വായു മൂലം പ്രത്യേകിച്ച് വലിയ വേദനകള്‍ ഉണ്ടാകുന്നു.

ധ്വംസകശ്ലേഷ്മനിഷ്ഠിവാഃ കണ്ഠശോഷോഽതിനിദ്രതാ । ശബ്ദാസഹത്വം തച്ചിത്തവിക്ഷേപോഽങ്ഗേ ഹി വാതരുക് ॥ ൧,൧൫൫.

നാശം വരുമ്പോള്‍ ശ്ലേഷ്മം ഉമ്മിയാകുന്നു, കണ്ഠം ഉണങ്ങുന്നു, അത്യധികം ഉറക്കം, ശബ്ദം സഹിക്കാനാവാത്തത്, മനസ്സു കുഴയല്‍—ഇവയെല്ലാം ശരീരത്തിലെ വായു ദോഷം കൊണ്ടുള്ള വേദനകളാണ്.

ഹൃത്കണ്ഠരോഗഃ സംമോഹഃ ശ്വാസതൃഷ്ണാവമിജ്വരാഃ । നിവര്തേദ്യസ്തു മദ്യേഭ്യോ ജിതാത്മാ ബുദ്ധിപൂര്വകൃത് ॥ ൧,൧൫൫.

ഹൃദയ-കണ്ഠരോഗം, മനസ്സു കുഴയല്‍, ശ്വാസം മുട്ടല്‍, ദാഹം, ഇടവേളകളില്‍ വരുന്ന ജ്വരം—മദ്യം ഉപേക്ഷിച്ച് ആത്മസംയമനം പാലിച്ച് വിവേകത്തോടെ പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്നവന്‍ ഇവയില്‍ നിന്നും മോചിതനാകും.

വികാരൈഃ ക്ലിശ്യതേ ജാതു ന സ ശരീരമാനസഃ । രജോമോഹഹിതാഹാരപാസ്യ സ്യുസ്ത്രയോ ഗദാഃ ॥ ൧,൧൫൫.

അവന്‍ ഒരിക്കലും ശരീരത്തിലും മനസ്സിലും രോഗങ്ങള്‍ കൊണ്ടു പീഡിക്കപ്പെടുന്നില്ല. എന്നാല്‍ രാഗവും മോഹവും നിറഞ്ഞ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നവന്‍ മൂന്നുവിധ രോഗങ്ങള്‍ അനുഭവിക്കും.

വസാസൃക്ക്ലേദനാവാഹിസ്രോതോരോധഃ സുദ്ഭവാഃ । മദമൂര്ഛാപസംന്യാസാ യഥോത്തരബലോദ്ഭവാഃ ॥ ൧,൧൫൫.

വസ, രക്തം, ദ്രവം എന്നിവ ഒഴുകുന്ന നാളങ്ങള്‍ തടസ്സപ്പെടുന്നു; മദ്യം മൂലം മയക്കം, ബോധം നഷ്ടപ്പെടല്‍, അവശത—ഇവ ശക്തിക്രമത്തില്‍ ഉണ്ടാകുന്നു.

മദോഽത്ര ദോഷൈഃ സര്വൈസ്തു രക്തമദ്യവിഷൈരപി । ശക്ത്യാനന്ത്യാദ്ഗതാഭാസശ്ചലശ്ഛലിതവേഷ്ടിതഃ ॥ ൧,൧൫൫.

ഇവിടെ മദ്യം എല്ലാ ദോഷങ്ങളാലും രക്തം, മദ്യം, വിഷം എന്നിവ കൊണ്ടും ഉണ്ടാകുന്നു; അതിന്റെ ശക്തി അതിരില്ലാത്തതുകൊണ്ട്, ലക്ഷണങ്ങള്‍ സ്ഥിരതയില്ലാതെ മാറിമാറി കാണപ്പെടുന്നു.

രൂക്ഷശ്യാമാരുണതനുര്മദ്യേ വാതോദ്ഭവേ ഭവേത് । പിത്തേന ക്രോധനോ രക്തപീതാഭഃ കലഹപ്രിയഃ ॥ ൧,൧൫൫.

വായു ദോഷം മൂലം മദ്യം വന്നാല്‍ ശരീരം ഉണങ്ങിയതും കറുത്തതും ചുവപ്പുമയമായതുമാകും; പിത്തം മൂലം കോപം, രക്തപീതവര്‍ണ്ണം, വഴക്ക് ഇഷ്ടപ്പെടല്‍ എന്നിവ കാണും.

സ്വപ്നേഽസമ്ബദ്ധവാക്യാദിഃ കഫാദ്ധ്യാനപരോ ഹി സഃ । സര്വോത്ഥസന്നിപാതേന രക്തസ്തമ്ഭാങ്ഗദൂഷണമ് ॥ ൧,൧൫൫.

ശ്ലേഷ്മം മൂലം സ്വപ്നത്തില്‍ അസംബദ്ധമായ വാക്കുകള്‍ പറയും, ധ്യാനത്തില്‍ ലീനനാകും; എല്ലാ ദോഷങ്ങളും ചേര്‍ന്നാല്‍ രക്തം കട്ടപിടിക്കുകയും അംഗങ്ങള്‍ ദോഷിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യും.