ഗരുഡപുരാണമ്

പ്രനഷ്ടജ്ഞാനവിജ്ഞാനോ വിഭ്രാന്തനയനാനനഃ । നേത്രേ സമാക്ഷിപന്ബദ്ധമൂത്രവര്ചാ വിശീര്ണവാക് ॥ ൧,൧൫൦.

അവന്റെ അറിവും വിവേകവും നഷ്ടപ്പെട്ടു, കണ്ണും മുഖവും ഗതിഗതിയായി, കണ്ണുകൾ ചുരുക്കി, മൂത്രവും മലവും തടഞ്ഞ്, വാക്ക് തകരാറിലായി.

ശുഷ്കകണ്ഠോ മുഹുശ്ചൈവ കര്ണശങ്ഖാശിരോഽതിരുക് । യോ ദീര്ഘമുച്ഛ്വസിത്യൂര്ധ്വം ന ച പ്രത്യാഹരത്യധഃ ॥ ൧,൧൫൦.

അവന്റെ കണ്ഠം വീണ്ടും വീണ്ടും ഉണക്കുന്നു, ചെവിയിലും കൺപെരുക്കിലും തലയിൽ കഠിനമായ വേദന, ദീർഘമായി മേലോട്ട് ശ്വാസം വിടുന്നു, താഴേക്ക് തിരിച്ചെടുക്കുന്നില്ല.

ശ്ലേഷ്മാവൃതമുഖശ്രോത്രഃ ക്രുദ്ധഗന്ധവഹാര്ദിതഃ । ഊര്ധ്വം സമീക്ഷതേ ഭ്രാന്തമക്ഷിണീ പരിതഃ ക്ഷിപന് ॥ ൧,൧൫൦.

അവന്റെ വായും ചെവിയും കഫം കൊണ്ട് അടഞ്ഞിരിക്കുന്നു, വാസന ബുദ്ധിമുട്ട് അനുഭവപ്പെടുന്നു, അവൻ മേലോട്ട് നോക്കി, കണ്ണുകൾ ചുറ്റും ചാടുന്നു.

മര്മസു ച്ഛിദ്യമാനേഷു പരിദേവീ നിരുദ്ധവാക് । ഏതേ സിധ്യേയുരവ്യക്താഃ വ്യക്താഃ പ്രാണഹരാ ധ്രുവമ് ॥ ൧,൧൫൦.

മർമ്മങ്ങളിൽ വേദനയുണ്ടാകുമ്പോൾ അവൻ ദു:ഖത്തോടെ നിലവിളിക്കുന്നു, വാക്ക് തടഞ്ഞിരിക്കുന്നു; ഈ ലക്ഷണങ്ങൾ വ്യക്തമായാൽ, അവ നിർഭാഗ്യവശാൽ മരണത്തിലേക്ക് നയിക്കും.

ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൧൫൧ ധന്വന്തരിരുവാച । ഹിക്രാരോഗനിദാനഞ്ച വക്ഷ്യേ സുശ്രുത ! തച്ഛൃണു । ശ്വാസൈകഹേതുഃ പ്രാഗ്രൂപം സംഖ്യാ പ്രകൃതിസംശ്രയാ ॥ ൧,൧൫൧.

ധന്വന്തരി പറഞ്ഞു: ഹിക്കയുടെ കാരണവും ലക്ഷണങ്ങളും തരങ്ങളും, സ്വഭാവം അനുസരിച്ചുള്ള വ്യത്യാസവും ഞാൻ വിശദീകരിക്കാം, സുഷ്രുതാ, നീ കേൾക്കൂ. ഹിക്കയ്ക്ക് ഒരു പ്രധാന കാരണമുണ്ട്.

ഹിക്രാ ഭക്ഷ്യോദ്ഭവാ ക്ഷുദ്രാ യമലാ മഹതീതി ച । ഗമ്ഭീരാ ച മരുത്തത്ര ത്വരയായുക്തിസേവിതൈഃ ॥ ൧,൧൫൧.

ഹിക്ക ഭക്ഷ്യത്തിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്; ചെറുതും ഇരട്ടതും വലുതും ആകാം. മറുതേ, അതിൽ ഒരു ആഴമുള്ളതും ഉണ്ട്, തെറ്റായോ അതിവേഗമോ അത്യധികമോ ഭക്ഷണം കഴിച്ചതാൽ ഉണ്ടാകുന്നത്.

രൂക്ഷതീക്ഷ്ണഖരാശാന്തൈരന്നപാനൈഃ പ്രപീഡിതഃ । കരോതി ഹിക്രാം ശ്വസനഃ മന്ദശബ്ദാം ക്ഷുധാനുഗാമ് ॥ ൧,൧൫൧.

ഉണക്കവും കഠിനവുമായോ അത്യധികമായോ ഭക്ഷ്യപാനങ്ങൾ കഴിച്ചാൽ, ശ്വാസം മന്ദമായ ശബ്ദത്തോടെ, വിശപ്പിനൊപ്പം, നിസ്സാരമായ ഹിക്ക ഉണ്ടാക്കുന്നു.

സമം സന്ധ്യാന്നപാനേന യാ പ്രയാതി ച സാന്നജാ । ആയാസാത്പവനഃ ക്രുദ്ധഃ ക്ഷുദ്രാം ഹിക്രാം പ്രവര്തയേത് ॥ ൧,൧൫൧.

സന്ധ്യാകാലത്ത് ഭക്ഷ്യപാനങ്ങൾക്കൊപ്പം വരുന്ന ഹിക്കയെ 'ഇരട്ട' എന്ന് വിളിക്കുന്നു; ക്ഷീണത്തിൽ വായു അശാന്തമായാൽ ചെറുതായ ഹിക്ക ഉണ്ടാകും.

ജത്രുമൂലാത്പരിസൃതാ മന്ദവേഗവന്തീ ഹി സാ । വൃദ്ധിമായാസതോ യാതി ഭുക്തമാത്രേ ച മാര്ദബമ് ॥ ൧,൧൫൧.

കഴുത്തിന്റെ അടിയിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് പതുക്കെ പടരുന്ന ഹിക്ക, ക്ഷീണത്തിൽ കൂടുതൽ ശക്തമാകുന്നു, ഭക്ഷണം കഴിച്ച ഉടൻ അത് മൃദുവാകുന്നു.

ചിരേണ യമലൈര്വേഗൈര്യാ ഹിക്രാ സംപ്രവര്തതേ । പരിണാമാന്മുഖേ വൃദ്ധിം പരിണാമേ ച ഗച്ഛതി ॥ ൧,൧൫൧.

ദീർഘകാലം കഴിഞ്ഞ്, ഇരട്ടതായ ആവർത്തനത്തോടെ വരുന്ന ഹിക്ക, വായിൽ കൂടുതൽ ശക്തിയോടെ വളരുന്നു, ഓരോ തവണയും വർദ്ധിക്കുന്നു.

കമ്പയന്തീ ശിരോ ഗ്രീവാം യമലാം താം വിനിര്ദിശേത് । പ്രലാപച്ഛര്ദ്യതീസാരനേത്രവിപ്ലുതജൃമ്ഭിതാ ॥ ൧,൧൫൧.

തലയും കഴുത്തും വിറയിപ്പിക്കുന്ന ഹിക്കയെ 'ഇരട്ട' തരം എന്ന് തിരിച്ചറിയണം; അതിനൊപ്പം ഭ്രാന്ത്, ഛർദി, അതിസാരം, കണ്ണുകൾ ചുറ്റും ചാടൽ എന്നിവ ഉണ്ടാകും.

യമലാ വേഗിനീ ഹിക്രാ പരിണാമവതീ ച സാ । ധ്വസ്തഭ്രൂശങ്ഖയുഗ്മസ്യ ശ്രുതിവിപ്ലുതചക്ഷുഷഃ ॥ ൧,൧൫൧.

ഇരട്ടയും ശക്തവുമാണ് ആ ഹിക്ക; അതിനൊപ്പം brows ഉം കൺപെരുക്കും തളർന്നു, കേൾവിയും കാഴ്ചയും ബുദ്ധിമുട്ട് അനുഭവപ്പെടുന്നു.

സ്തമ്ഭയന്തീ തനും വാചം സ്മൃതിം സംജ്ഞാം ച മുഞ്ചതീ । തുദന്തീ മാര്ഗമാണസ്യ കുര്വതീ മര്മഘട്ടനമ് ॥ ൧,൧൫൧.

അത് ശരീരവും വാക്കും കട്ടിയാക്കുന്നു, ഓർമ്മയും ബോധവും നഷ്ടമാക്കുന്നു, മർമ്മങ്ങൾ വേദനിപ്പിക്കുന്നു, വഴികളിൽ വേദന ഉണ്ടാക്കുന്നു.

പൃഷ്ഠതോ നമനം സാര്ഷ്യം മഹാഹിക്രാ പ്രവര്തതേ । മഹാശൂലാ മഹാശബ്ദാ മഹാവേഗാ മഹാബലാ ॥ ൧,൧൫൧.

പിന്നിലേക്ക് വളയുകയും വിറയലുണ്ടാകുകയും ചെയ്താൽ വലിയ ഹിക്ക തുടങ്ങുന്നു; അതിനൊപ്പം വലിയ വേദന, വലിയ ശബ്ദം, ശക്തമായ ആവർത്തനം, വലിയ ശക്തി എന്നിവ ഉണ്ടാകും.

പക്രാശയാച്ച നാഭേര്വാ പൂര്വവത്സാ പ്രവര്തതേ ॥ ൧,൧൫൧.

അത് വയറ്റിൽ നിന്നോ നാഭിയിൽ നിന്നോ, മുമ്പ് പറഞ്ഞതുപോലെ തന്നെ, ആരംഭിക്കാം.

തദ്രൂപാ സാ മഹത്കുര്യാഞ്ജൃമ്ഭണാം ഗപ്രസാരണമ് । ഗമ്ഭീരേണ നിദാനേന ഗമ്ഭീരാ തു സുസാധയേത് ॥ ൧,൧൫൧.

അത് വലിയ ഉമ്മയും വായ് വലിച്ചുകാണിക്കുന്നതും ഉണ്ടാക്കുന്നു; ആഴമുള്ള കാരണത്താൽ ആഴമുള്ള ഹിക്കയ്ക്ക് ചികിത്സ വളരെ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്.

ആദ്യേ ദ്വേ വര്ജയേദന്യേ സര്വലിങ്ഗാം ച വേഗിനീമ് । സര്വസ്യ സംചിതാമസ്യ സ്ഥവിരസ്യ വ്യവായിനഃ ॥ ൧,൧൫൧.

ആദ്യ രണ്ട് തരങ്ങളിൽ മറ്റുള്ളവ ഒഴിവാക്കണം; ശക്തമായതിൽ എല്ലാ ലക്ഷണങ്ങളും കാണാം, പ്രത്യേകിച്ച് വയസ്സായവരിലും ലൈംഗികമായി സജീവരായവരിലും.

വ്യാധിഭിഃ ക്ഷീണദേഹസ്യ ഭക്തച്ഛേദകൃശസ്യ ച । സര്വേഽപി രോഗാ നാശായ ന ത്വേവം ശാഘ്രകാരിണഃ ॥ ൧,൧൫൧.

രോഗം മൂലം ശരീരം ക്ഷയിച്ചുപോയവനും, ഭക്ഷണം കിട്ടാതെ ക്ഷീണിച്ചവനും, മറ്റു രോഗങ്ങൾ എല്ലാം മാറാമെങ്കിലും, അത്ര വേഗത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നവർക്കു രോഗം മാറില്ല.

ഹിക്രാശ്വാസൌ യഥാ തൌ ഹി മൃത്യുകാലേ കൃതാലയൌ ॥ ൧,൧൫൧.

മരണസമയത്ത് ഉണ്ടാകുന്ന ഹിക്കും ശ്വാസക്കുറവും അപ്പോഴത്തെ അവസ്ഥയിൽ തന്നെ ഉറച്ചുനിൽക്കും.

ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൧൫൨ ധന്വന്തരിരുവാച । അഥാതോ യക്ഷ്മരോഗസ്യ നിദാനം പ്രവദാമ്യഹമ് । അനേകരോഗാനുഗതോ ബഹുരോഗപുരോഗമഃ ॥ ൧,൧൫൨.

ധന്വന്തരി പറഞ്ഞു: yakṣma എന്ന രോഗത്തിന്റെ കാരണങ്ങൾ ഞാൻ ഇപ്പോൾ വിശദീകരിക്കാം. ഇതിന് പല രോഗങ്ങളും കൂടെ വരും, പല രോഗങ്ങൾക്കു മുമ്പായി ഇതു വരാറുണ്ട്.

രാജയക്ഷ്മാ ക്ഷയഃ ശോഷോ രോഗരാഡിതി കഥ്യതേ । നക്ഷത്രാണാം ദ്വിജാനാഞ്ച രാജ്ഞോഽഭൂദ്യദയം പുരാ ॥ ൧,൧൫൨.

ഇത് രാജയക്ഷ്മ, ക്ഷയം, ശോഷം, രോഗങ്ങളുടെ രാജാവ് എന്നിങ്ങനെ വിളിക്കപ്പെടുന്നു. പുരാതനകാലത്ത് നക്ഷത്രങ്ങളുടെ രാജാവിനും, ദ്വിജന്മാർക്കും ഈ രോഗം ബാധിച്ചിരുന്നു.

യച്ച രാജാ ച യക്ഷ്മാ ച രാജയക്ഷ്മാ തതോ മതഃ । ദേഹൌഷധക്ഷയകൃതേഃ ക്ഷയസ്തത്സമ്ഭവാച്ച സഃ ॥ ൧,൧൫൨.

രാജാവിനും yakṣma യും ചേർന്നതുകൊണ്ടാണ് ഇതിന് രാജയക്ഷ്മ എന്ന പേര് വന്നത്. ശരീരവും ജീവശക്തിയും ക്ഷയിക്കുന്നതുകൊണ്ടാണ് ക്ഷയം എന്നു പറയുന്നത്. അതിന്റെ കാരണം അതാണ്.

രസാദിശോഷണാച്ഛോഷോ രോഗരാഡിതി രാജവത് । സാഹസം വേഗസംരോധഃ ശുക്രൌജഃ സ്നേഹസംക്ഷയഃ ॥ ൧,൧൫൨.

രസാദികൾ ഉണങ്ങുന്നതുകൊണ്ടാണ് ശോഷം എന്നു പറയുന്നത്. രോഗങ്ങളിൽ രാജാവുപോലെയാണ് ഇത്. ആവേശത്താൽ ചെയ്യുന്നതും, സ്വാഭാവിക വൃത്തി തടയുന്നതും, വീര്യം, ശക്തി, എണ്ണത്വം എന്നിവ ക്ഷയിക്കുന്നതുമാണ് ഇതിന്റെ കാരണങ്ങൾ.

അന്നപാനവിധിത്യാഗശ്ചത്വാരസ്തസ്യഹേതവഃ । തൈരുദീര്ണോഽനിലഃ പിത്തം വ്യര്ഥം ചോദീര്യ സര്വതഃ ॥ ൧,൧൫൨.

അന്നം, വെള്ളം എന്നിവയുടെ ശരിയായ രീതികൾ ഉപേക്ഷിക്കുന്നത്—ഇവയാണ് നാലു പ്രധാന കാരണങ്ങൾ. ഇതു മൂലം വായു ഉണരുകയും, പിത്തം ശരീരമൊട്ടാകെ അനാവശ്യമായി കുലുങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു.

ശരിരസന്ധിമാവിശ്യ താഃ ശിരാഃ പ്രതിപീഡയന് । മുഖാനി സ്രോതസാം രുദ്ധ്വാ തഥൈവാതിവിസൃജ്യ വാ ॥ ൧,൧൫൨.

ഇവ ശരീരത്തിലെ സന്ധികളിൽ കയറി, നാഡികളെ അമർത്തുകയും, സ്രോതസ്സുകൾ അടയ്ക്കുകയോ അതിക്രമമായി ഒഴുക്കുകയോ ചെയ്യുന്നു.

മധ്യമൂര്ധ്വമധസ്തിര്യഗവ്യഥാം സഞ്ജനയേദ്ധൃദഃ । രൂപം ഭവിഷ്യതസ്തസ്യ പ്രതിശ്യായോ ഭൃശം ജ്വരഃ ॥ ൧,൧൫൨.

ഇത് ശരീരത്തിന്റെ നടുവിലും മുകളിലും താഴിലും വലതുവശത്തും ഹൃദയത്തിലും വേദന ഉണ്ടാക്കുന്നു. അതിനൊപ്പം ശക്തമായ പിനസും ജ്വരവും ഉണ്ടാകും.

പ്രസേകോ മുഖമാധുര്യം മാര്ദവം വഹ്നിദേ ഹയോഃ । ലൌല്യഭാവോഽന്നപാനാദൌ ശുചാവശുചിവീക്ഷണമ് ॥ ൧,൧൫൨.

വയറ്റിൽ വെള്ളം കൂടുക, വായിൽ മധുരം തോന്നുക, മൃദുത്വം, അഗ്നി ക്ഷയം, അന്നം വെള്ളം എന്നിവയിലേക്കുള്ള അത്യന്തം ആഗ്രഹം, ശുദ്ധവും അശുദ്ധവുമായ കാര്യങ്ങൾ ഒരുപോലെ കാണൽ—ഇവയൊക്കെയാണ് ലക്ഷണങ്ങൾ.

മക്ഷികാതൃണകേശാദിപാതഃ പ്രായോഽന്നപാനയോഃ । ഹൃല്ലാസശ്ഛര്ദിരരുചിരസ്നാതേഽപി ബലക്ഷയഃ ॥ ൧,൧൫൨.

അന്നവും വെള്ളവും പലപ്പോഴും ഈച്ച, പുല്ല്, മുടി മുതലായവ കൊണ്ട് മലിനമാവും. ഛർദി, ഛർദ്ദി, രുചികുറവ്, കുളിച്ചാലും ബലക്ഷയം—ഇവയും ഉണ്ടാകും.

പാണ്യോരുവക്ഷഃ പാദാസ്യകുക്ഷ്യക്ഷ്ണോരതിശുക്ലതാ । ബാഹ്വോഃ പ്രതോദോ ജിഹ്വായാഃ കായേ ബൈഭത്സ്യദര്ശനമ് ॥ ൧,൧൫൨.

കൈകൾ, തൊണ്ട, നെഞ്ച്, കാലുകൾ, വായ്, വയറ്, കണ്ണുകൾ എന്നിവ അത്യന്തം വെളുപ്പായി മാറും. കൈകളിൽ ചവിട്ടുപോലെയുള്ള വേദന, നാവിൽ കത്തൽ, ശരീരത്തിൽ ഭയങ്കരമായ രൂപം കാണും.