ഗരുഡപുരാണമ്

കര്വന്തി യക്ഷ്മായതനേ കാസം ഷ്ഠീവത്കഫം തതഃ । പൂതിപൂയോപമം വീതം മിശ്രം ഹരിതലോഹിതമ് ॥ ൧,൧൪൯.

യക്ഷ്മയുടെ കേന്ദ്രത്തിൽ, ചുമയും പിന്നെ കഫം തുപ്പലോടുകൂടി ഉണ്ടാകും; അത് പുഴു ചേർന്ന പുഴു പോലെയും, മഞ്ഞയും ചുവപ്പും കലർന്നതായും പുറത്തുവരുന്നു.

സുപ്യതേ തുദ്യത ഇവ ഹൃദയം പചതീവ ച । അകസ്മാദുഷ്ണശീതേച്ഛാ ബഹ്വാശിത്വം ബലക്ഷയഃ ॥ ൧,൧൪൯.

ഉറങ്ങുമ്പോൾ ആരോ അടിക്കുന്നതുപോലെ അനുഭവപ്പെടുന്നു, ഹൃദയം കത്തുന്നപോലെ വേദനിക്കുന്നു; അപ്രത്യക്ഷമായി ചൂടോ തണുപ്പോ വേണ്ടുന്ന ആഗ്രഹം, അതിരുകടന്ന ഭക്ഷണം, ശക്തി കുറയൽ എന്നിവയും ഉണ്ടാകുന്നു.

സ്നിഗ്ധപ്രസന്നവക്രത്വം ശ്രീമദ്ദര്ശനനേത്രതാ । തതോഽസ്യ ക്ഷയരൂപാണി സര്വാണ്യാവിര്ഭവന്തി ച ॥ ൧,൧൪൯.

മുഖം തിളക്കമുള്ളതും എണ്ണയുണ്ടായതുപോലെയും വക്രമായതുമാകുന്നു, കണ്ണുകൾ പ്രകാശമുള്ളതും മനോഹരവുമാകുന്നു; പിന്നീട് അവനിൽ ക്ഷയരോഗത്തിന്റെ എല്ലാ ലക്ഷണങ്ങളും പ്രകടമാവുന്നു.

ഇത്യേഷ ക്ഷയജഃ കാസ ക്ഷീണാനാം ദേഹനാശനഃ । യാപ്യൌ വാ ബലിനാം തദ്വത്ക്ഷതജോഽപി നവൌ തു തൌ ॥ ൧,൧൪൯.

ഇങ്ങനെ, ക്ഷയത്തിൽ നിന്നുള്ള ഈ ചുമ, ദുർബലരിൽ ശരീരം നശിപ്പിക്കുന്നു; ശക്തിയുള്ളവരിൽ ക്ഷയവും പരിക്കുമെന്ന രണ്ട് രൂപങ്ങളും പുതിയതായി കാണപ്പെടുന്നു.

സിധ്യേതാമപി സാമര്ഥ്യാത്സാധ്യാദൌ ച പൃഥക്ക്രമഃ । മിശ്രാ യാപ്യാശ്ച യേ സര്വേ ജരസഃ സ്ഥവിരസ്യ ച ॥ ൧,൧൪൯.

ശക്തിയുള്ളവർക്കു രണ്ടും സുഖപ്പെടുത്താൻ കഴിയും, പക്ഷേ സുഖപ്പെടാവുന്ന രോഗങ്ങളുടെ തുടക്കത്തിൽ അവയുടെ വളർച്ച വ്യത്യസ്തമാണ്; കലർന്നതും ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കുന്നതും വൃദ്ധരിലും വയസ്സുകൂടിയവരിലും കാണപ്പെടുന്നു.

കാസശ്വാസക്ഷയച്ഛര്ദിസ്വരസാദാദയോ ഗദാഃ । ഭവന്ത്യുപേക്ഷയാ യസ്മാത്തസ്മാത്താസ്ത്വരയാ ജയേത് ॥ ൧,൧൪൯.

ചുമ, ശ്വാസംമുട്ടൽ, ക്ഷയം, ഛർദി, ശബ്ദം കുറഞ്ഞുകൊള്ളൽ തുടങ്ങിയ രോഗങ്ങൾ അവഗണന മൂലമാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്; അതിനാൽ അവ വേഗത്തിൽ ജയിക്കണം.

ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൧൫൦ ധന്വന്തരിരുവാച । അഥാതഃ ശ്വാസരോഗസ്യ നിദാനം പ്രവദാമ്യഹമ് । കാസവൃദ്ധ്യാ ഭവേച്ഛ്വാസഃ പൂര്വൈര്വാ ദോഷകോപനൈഃ ॥ ൧,൧൫൦.

ശ്രീധന്വന്തരി പറഞ്ഞു: ഇനി ഞാൻ ശ്വാസരോഗത്തിന്റെ കാരണങ്ങൾ വിശദീകരിക്കുന്നു; ചുമ കൂടുതലായാലോ, അല്ലെങ്കിൽ ദോഷങ്ങൾ മുൻകൂട്ടി കൂടിയാലോ, ശ്വാസംമുട്ടൽ ഉണ്ടാകുന്നു.

ആമാതിസാരവമഥുവിഷപാണ്ഡുജ്വരൈരപി । രജോധൂമാനിലൈര്മര്മഘാതാദപി ഹിമാമ്ബുനാ ॥ ൧,൧൫൦.

അജീർണം, അതിസാരം, ഛർദി, വിഷം, പാണ്ഡു, ജ്വരം, പൊടി, പുക, കാറ്റ്, പ്രധാന അവയവങ്ങളിൽ പരിക്ക്, തണുത്ത വെള്ളം എന്നിവ കൊണ്ടും ഇത് ഉണ്ടാകാം.

ക്ഷുദ്രകസ്തമകശ്ഛിന്നോ മഹാനൂര്ധ്വശ്ച പഞ്ചമഃ । കഫോപരുദ്ധഗമനപവനോ വിഷ്വഗാസ്ഥിതഃ ॥ ൧,൧൫൦.

ഇതിന് അഞ്ചു രൂപങ്ങളുണ്ട്: ചെറുത്, ഇരുണ്ടത്, തകർന്നത്, വലിയത്, മേലോട്ടുള്ളത്; കഫം തടഞ്ഞ കാറ്റ് എല്ലായിടത്തും അസ്ഥിരമായി സഞ്ചരിക്കുന്നു.

പ്രാണോദകാന്നവാഹീനി ദുഷ്ടസ്രോതാംസി ദൂഷയന് । ഉരഃ സ്ഥഃ കുരുതേ ശ്വാസമാമാശയസമുദ്ഭവമ് ॥ ൧,൧൫൦.

ശ്വാസം, വെള്ളം, ഭക്ഷണം എന്നിവയെത്തിക്കുന്ന നാളങ്ങൾ ദോഷം പ്രാപിച്ച്, ദോഷിതമായ കാറ്റ് നെഞ്ചിൽ പാർത്തു, അജീർണമായ ഭക്ഷണത്തിൽ നിന്നുള്ള ശ്വാസംമുട്ടൽ ഉണ്ടാക്കുന്നു.

പ്രാഗ്രൂപം തസ്യ ഹൃത്പാര്ശ്വശൂലം പ്രാണവിലോമതാ । ആനാഹഃ ശങ്ഖഭേദശ്ച തത്രായാസോഽതിഭോജനൈഃ ॥ ൧,൧൫൦.

ഇതിന്റെ ആദ്യ ലക്ഷണങ്ങൾ ഹൃദയവും വശവും വേദനിക്കുക, ശ്വാസം കുഴപ്പമുള്ളത്, വയറു വീർപ്പു, കണ്പൊട്ടൽ വേദന എന്നിവയാണ്; അതിരുകടന്ന പരിശ്രമവും ഭക്ഷണവും ഇതിനെ കൂടുതൽ മോശമാക്കും.

പ്രേരിതഃ പ്രേരയന്ക്ഷുദ്രം സ്വയം സ സമലം മരുത് । പ്രതിലോമം ശിരാ ഗച്ഛേദുദീര്യ പവനഃ കഫമ് ॥ ൧,൧൫൦.

കാറ്റ് സ്വയം അശുദ്ധമായി പ്രേരിപ്പിച്ച്, വിരുദ്ധ ദിശയിൽ ശിരകളിലൂടെ കയറി, കഫം പുറത്തേക്ക് തള്ളുന്നു.

പരിഗൃഹ്യശിരോഗ്രീവമുരഃ പാര്ശ്വേ ച പീഡയന് । കാസം ഘുര്ഘുരകം മോഹമരുചിമ്പീനസം ഭൃശമ് ॥ ൧,൧൫൦.

കാറ്റ് തല, കഴുത്ത്, നെഞ്ച്, വശം എന്നിവ പിടിച്ചുപിടിച്ച്, ചുമ, ഘർഘരശബ്ദം, ബോധംകെടുക, രുചികുറവ്, കഠിനമായ മൂക്കടച്ചുപോകൽ എന്നിവ ഉണ്ടാക്കുന്നു.

കരോതി തീവ്രവേഗഞ്ച ശ്വാസം പ്രാണോപതാപിനമ് । പ്രതാമ്യേത്തസ്യ വേഗേനഷ്ഠീവനാന്തേ ക്ഷണം സുഖീ ॥ ൧,൧൫൦.

ഇത് അതിവേഗവും ശക്തവുമായ ശ്വാസംമുട്ടൽ ഉണ്ടാക്കുന്നു, ജീവനെ വേദനിപ്പിക്കുന്നു; അതിന്റെ ശക്തിയിൽ രോഗി ബോധംകെടുന്നു, പക്ഷേ തുപ്പിയശേഷം ഒരു നിമിഷം ആശ്വാസം അനുഭവപ്പെടുന്നു.

കൃച്ഛ്രാച്ഛയാനഃ ശ്വസിതി നിഷണ്ണഃ സ്വാസ്ഥ്യമര്ഹതി । ഉച്ഛ്രിതാക്ഷോ ലലാടേന സ്വിദ്യതാ ഭൃശമാര്തിമാന് ॥ ൧,൧൫൦.

കിടക്കുമ്പോൾ കഷ്ടമായി ശ്വാസംമുട്ടുന്നു, ഇരുന്നാൽ കുറച്ചു ആശ്വാസം ലഭിക്കും; കണ്ണുകൾ വലിയതും, നെറ്റിയിൽ വിയർപ്പും, അതിയായ വേദനയും അനുഭവപ്പെടുന്നു.

വിശുഷ്കാസ്യോ മുഹുഃ ശ്വാസഃ കാങ്ക്ഷത്യുഷ്ണം സവേപഥുഃ । മേഘാമ്ബുശീതപ്രാഗ്വാതൈഃ ശ്ലേഷ്മലൈശ്ച വിവര്ധതേ ॥ ൧,൧൫൦.

വായിൽ വരൾച്ച, ആവർത്തിച്ച് ശ്വാസംമുട്ടൽ, ചൂട് ആഗ്രഹം, വിറയൽ എന്നിവ ഉണ്ടാകും; മേഘം, തണുത്ത വെള്ളം, കിഴക്കൻ കാറ്റ്, കഫം കൂടിയാൽ രോഗം കൂടുതൽ മോശമാകും.

സ യാപ്യസ്തമകഃ സാധ്യോ നരസ്യ ബലിനോ ഭവേത് । ജ്വരമൂര്ഛാവതഃ സീതൈര്ന ശാമ്യേത്പ്രഥമസ്തു സഃ ॥ ൧,൧൫൦.

ഈ ദീർഘകാല ഇരുണ്ടരൂപം ശക്തിയുള്ളവനിൽ സുഖപ്പെടാവുന്നതാണ്; പക്ഷേ ജ്വരം, ബോധംകെടൽ, അതവാ തണുപ്പ് ഉള്ളവരിൽ ആദ്യം ഇത് ശമിക്കില്ല.

കാസശ്വസിതവച്ഛീര്ണമര്മച്ഛേദരുജാര്ദിതഃ । സസ്വേദമൂര്ഛഃ സാനാഹോ ബസ്തിദാഹവിബോധവാന് ॥ ൧,൧൫൦.

ചുമയും ശ്വാസംമുട്ടലുമുള്ളവരെപ്പോലെ, പ്രധാന അവയവങ്ങളിൽ വേദന, വിയർപ്പ്, ബോധംകെടൽ, വയറുവീർപ്പ്, മൂത്രത്തിൽ കത്തൽ, ഉറക്കമില്ലായ്മ എന്നിവ അനുഭവപ്പെടുന്നു.

അധോദൃഷ്ടിഃ ശുതാക്ഷസ്തു സ്നിഹ്യദ്രക്തൈകലോചനഃ । ശുഷ്കാസ്യഃ പ്രലപന്ദീനോ നഷ്ടച്ഛായോ വിചേതനഃ ॥ ൧,൧൫൦.

കണ്ണ് താഴോട്ടാണ്, കണ്ണുകൾ കുഴഞ്ഞിരിക്കുന്നു, വെളുത്ത ഭാഗം ചുവപ്പാണ്, വായ് വരണ്ടിരിക്കുന്നു, അർത്ഥമില്ലാത്തത് സംസാരിക്കുന്നു, നിറം നഷ്ടപ്പെടുന്നു, ബോധം ഇല്ലാതാകുന്നു.

മഹാതാമഹതാ ദീനോ നാദേന ശ്വസിതി ക്രഥന് । ഉദ്ധൂയമാനഃ സംരബ്ധോ മത്തര്ഷഭ ഇവാനിശമ് ॥ ൧,൧൫൦.

അവൻ വലിയ ദു:ഖകരമായ ഒരു ആഴമുള്ള ശബ്ദത്തോടെ ശ്വാസം വലിക്കുന്നു, കറക്കം പിടിച്ച കാളപോലെ അശാന്തനായി, ശബ്ദം പുറത്ത് വിട്ട് വീണ്ടും വീണ്ടും ശ്വാസം എടുക്കുന്നു.

പ്രനഷ്ടജ്ഞാനവിജ്ഞാനോ വിഭ്രാന്തനയനാനനഃ । നേത്രേ സമാക്ഷിപന്ബദ്ധമൂത്രവര്ചാ വിശീര്ണവാക് ॥ ൧,൧൫൦.

അവന്റെ അറിവും വിവേകവും നഷ്ടപ്പെട്ടു, കണ്ണും മുഖവും ഗതിഗതിയായി, കണ്ണുകൾ ചുരുക്കി, മൂത്രവും മലവും തടഞ്ഞ്, വാക്ക് തകരാറിലായി.

ശുഷ്കകണ്ഠോ മുഹുശ്ചൈവ കര്ണശങ്ഖാശിരോഽതിരുക് । യോ ദീര്ഘമുച്ഛ്വസിത്യൂര്ധ്വം ന ച പ്രത്യാഹരത്യധഃ ॥ ൧,൧൫൦.

അവന്റെ കണ്ഠം വീണ്ടും വീണ്ടും ഉണക്കുന്നു, ചെവിയിലും കൺപെരുക്കിലും തലയിൽ കഠിനമായ വേദന, ദീർഘമായി മേലോട്ട് ശ്വാസം വിടുന്നു, താഴേക്ക് തിരിച്ചെടുക്കുന്നില്ല.

ശ്ലേഷ്മാവൃതമുഖശ്രോത്രഃ ക്രുദ്ധഗന്ധവഹാര്ദിതഃ । ഊര്ധ്വം സമീക്ഷതേ ഭ്രാന്തമക്ഷിണീ പരിതഃ ക്ഷിപന് ॥ ൧,൧൫൦.

അവന്റെ വായും ചെവിയും കഫം കൊണ്ട് അടഞ്ഞിരിക്കുന്നു, വാസന ബുദ്ധിമുട്ട് അനുഭവപ്പെടുന്നു, അവൻ മേലോട്ട് നോക്കി, കണ്ണുകൾ ചുറ്റും ചാടുന്നു.

മര്മസു ച്ഛിദ്യമാനേഷു പരിദേവീ നിരുദ്ധവാക് । ഏതേ സിധ്യേയുരവ്യക്താഃ വ്യക്താഃ പ്രാണഹരാ ധ്രുവമ് ॥ ൧,൧൫൦.

മർമ്മങ്ങളിൽ വേദനയുണ്ടാകുമ്പോൾ അവൻ ദു:ഖത്തോടെ നിലവിളിക്കുന്നു, വാക്ക് തടഞ്ഞിരിക്കുന്നു; ഈ ലക്ഷണങ്ങൾ വ്യക്തമായാൽ, അവ നിർഭാഗ്യവശാൽ മരണത്തിലേക്ക് നയിക്കും.

ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൧൫൧ ധന്വന്തരിരുവാച । ഹിക്രാരോഗനിദാനഞ്ച വക്ഷ്യേ സുശ്രുത ! തച്ഛൃണു । ശ്വാസൈകഹേതുഃ പ്രാഗ്രൂപം സംഖ്യാ പ്രകൃതിസംശ്രയാ ॥ ൧,൧൫൧.

ധന്വന്തരി പറഞ്ഞു: ഹിക്കയുടെ കാരണവും ലക്ഷണങ്ങളും തരങ്ങളും, സ്വഭാവം അനുസരിച്ചുള്ള വ്യത്യാസവും ഞാൻ വിശദീകരിക്കാം, സുഷ്രുതാ, നീ കേൾക്കൂ. ഹിക്കയ്ക്ക് ഒരു പ്രധാന കാരണമുണ്ട്.

ഹിക്രാ ഭക്ഷ്യോദ്ഭവാ ക്ഷുദ്രാ യമലാ മഹതീതി ച । ഗമ്ഭീരാ ച മരുത്തത്ര ത്വരയായുക്തിസേവിതൈഃ ॥ ൧,൧൫൧.

ഹിക്ക ഭക്ഷ്യത്തിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്; ചെറുതും ഇരട്ടതും വലുതും ആകാം. മറുതേ, അതിൽ ഒരു ആഴമുള്ളതും ഉണ്ട്, തെറ്റായോ അതിവേഗമോ അത്യധികമോ ഭക്ഷണം കഴിച്ചതാൽ ഉണ്ടാകുന്നത്.

രൂക്ഷതീക്ഷ്ണഖരാശാന്തൈരന്നപാനൈഃ പ്രപീഡിതഃ । കരോതി ഹിക്രാം ശ്വസനഃ മന്ദശബ്ദാം ക്ഷുധാനുഗാമ് ॥ ൧,൧൫൧.

ഉണക്കവും കഠിനവുമായോ അത്യധികമായോ ഭക്ഷ്യപാനങ്ങൾ കഴിച്ചാൽ, ശ്വാസം മന്ദമായ ശബ്ദത്തോടെ, വിശപ്പിനൊപ്പം, നിസ്സാരമായ ഹിക്ക ഉണ്ടാക്കുന്നു.

സമം സന്ധ്യാന്നപാനേന യാ പ്രയാതി ച സാന്നജാ । ആയാസാത്പവനഃ ക്രുദ്ധഃ ക്ഷുദ്രാം ഹിക്രാം പ്രവര്തയേത് ॥ ൧,൧൫൧.

സന്ധ്യാകാലത്ത് ഭക്ഷ്യപാനങ്ങൾക്കൊപ്പം വരുന്ന ഹിക്കയെ 'ഇരട്ട' എന്ന് വിളിക്കുന്നു; ക്ഷീണത്തിൽ വായു അശാന്തമായാൽ ചെറുതായ ഹിക്ക ഉണ്ടാകും.

ജത്രുമൂലാത്പരിസൃതാ മന്ദവേഗവന്തീ ഹി സാ । വൃദ്ധിമായാസതോ യാതി ഭുക്തമാത്രേ ച മാര്ദബമ് ॥ ൧,൧൫൧.

കഴുത്തിന്റെ അടിയിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് പതുക്കെ പടരുന്ന ഹിക്ക, ക്ഷീണത്തിൽ കൂടുതൽ ശക്തമാകുന്നു, ഭക്ഷണം കഴിച്ച ഉടൻ അത് മൃദുവാകുന്നു.