ഗരുഡപുരാണമ്

കരോതി ശുഷ്കകാസഞ്ച മഹാവേഗരുജാസ്വനമ് । സോംഗഹര്ഷോ കഫം ശുഷ്കം കൃഛ്രാന്മുക്ത്വാല്പതാം വ്രജേത് ॥ ൧,൧൪൯.

അത് ഉണങ്ങിയ ചുമയും, ശക്തമായ വേദനയും, കഠിനമായ ശബ്ദവും ഉണ്ടാക്കുന്നു. ശരീരത്തിൽ രോമാഞ്ചം, കഠിനമായി ഉണങ്ങിയ കഫം പുറത്താക്കൽ, പിന്നെ അതിന്റെ ശക്തി കുറയുന്നു.

പിത്താത്പീതാക്ഷികത്വം ച തിക്താസ്യത്വം ജ്വരോ ഭ്രമഃ । പിത്താസൃഗ്വമനം തൃഷ്ണാ വൈസ്വര്യം ധൂമകോ മദഃ ॥ ൧,൧൪൯.

പിത്തം മൂലം കണ്ണ് മഞ്ഞനിറം, വായിൽ കയ്പ്, ജ്വരം, തലകറക്കം, പിത്തവും രക്തവും ഛർദ്ദി, ദാഹം, ശബ്ദം മങ്ങൽ, പുകപോലുള്ള അനുഭവം, മയക്കം എന്നിവ ഉണ്ടാകുന്നു.

പ്രതതം കാസവേഗേ ച ജ്യോതിഷാമിവ ദര്ശനമ് । കഫാദുരോഽല്പരുങ്മൂര്ധി ഹൃദയം സ്തിമിതേ ഗുരു ॥ ൧,൧൪൯.

തുടർച്ചയായ ചുമയോടെ, കണ്ണിൽ വെളിച്ചം കാണുന്നപോലെയാണ്. കഫം മൂലം തലയിൽ ചെറിയ വേദന, ഹൃദയം ഭാരംകൂടി മന്ദമാകുന്നു.

കണ്ഠേ പ്രലേപമദജം പീനസച്ഛര്ദ്യരോചകാഃ । രോമഹര്ഷോ ധനസ്നിഗ്ധംശ്ലേഷ്മണാഞ്ച പ്രവര്തനമ് ॥ ൧,൧൪൯.

കഴുത്തിൽ പാളി, രുചികുറവ്, മൂക്കിൽ നിന്ന് വെള്ളം, ഛർദ്ദി, രുചിയില്ലായ്മ, രോമാഞ്ചം, കട്ടിയും എണ്ണയുള്ള കഫം, അതിന്റെ വർദ്ധന എന്നിവ കാണപ്പെടുന്നു.

യുദ്ധാദ്യൈഃ സാഹസൈസ്തൈസ്തൈഃ സേവിതൈരയഥാബലമ് । ഉപസ്യന്തഃ ക്ഷതോ വായുഃ പിത്തേനാനുഗതോ ബലീ ॥ ൧,൧൪൯.

യുദ്ധം പോലുള്ള അതികഠിനമായ പ്രവർത്തികൾ കഴിവിന് അതീതമായി ചെയ്യുമ്പോൾ, വായു ദുർബലമാകുന്നു; അതിനൊപ്പം പിത്തം ചേർന്ന് ശക്തിയേറുന്നു.

കുപിതഃ കുരുതേ കാസം കഫം തേന സശോണിതമ് । പീതം ശ്യാവഞ്ച ശുഷ്കഞ്ച ഗ്രഥിതം കുപിതം ബഹു ॥ ൧,൧൪൯.

അത് കുഴപ്പപ്പെട്ടാൽ, ചുമയോടൊപ്പം രക്തം കലർന്ന കഫം, മഞ്ഞയും കറുപ്പും ഉണങ്ങിയതും കട്ടിയായതും അധികമായതും പുറത്തുവരുന്നു.

ഷ്ഠീവേത്കണ്ഠേന രുജതാ വിഭിന്നേനൈവ ചോരസാ । സൂചീഭിരിവ തീക്ഷ്ണാഭിസ്തുദ്യമാനേന ശൂലിനാ ॥ ൧,൧൪൯.

അവൻ കഴുത്തിൽ നിന്ന് വേദനയോടെ തുപ്പുന്നു; നെഞ്ച് പിളർന്നുപോകുന്നപോലെയും, മൂർച്ചയുള്ള സൂചികൾ കുത്തുന്നപോലെയും, ഉഗ്രമായ വേദന അനുഭവപ്പെടുന്നു.

ദുഃ ഖസ്പര്ശേന ശൂലേന ഭേദപീഡാഹിതാപിനാ । പര്വഭേദജ്വരശ്വാസതൃഷ്ണാവൈസ്വര്യകമ്പവാന് ॥ ൧,൧൪൯.

വേദനയുള്ള സ്പർശം, കുത്തുന്ന വേദന, പിളർന്നുപോകുന്ന വേദന എന്നിവയോടെ, സന്ധികൾ വേദനിക്കുകയും, ജ്വരം, ശ്വാസം മുട്ടൽ, ദാഹം, ശബ്ദം മങ്ങൽ, കുലുക്കം എന്നിവ ഉണ്ടാകും.

പാരാവത ഇവോത്കൂജന്പാര്ശ്വശൂലീ തതോഽസ്യ ച । കഫാദ്യൈര്വമനം പക്തിബലവര്ണഞ്ച ഹീയതേ ॥ ൧,൧൪൯.

കപ്പത്തപ്പൻപോലെ ശബ്ദം ഉണ്ടാകും, വശത്ത് വേദനയും, കഫം മുതലായവ മൂലം ഛർദ്ദിയും, ശക്തി, വർണ്ണം, അഗ്നി എന്നിവ കുറയുന്നു.

ക്ഷീണസ്യ സാസൃങ്മൂത്രത്വം ശ്വാസപൃഷ്ടകടിഗ്രഹഃ । ഷായുപ്രധാനാഃ കുപിതാ ധാവതോ രാജയക്ഷ്മണഃ ॥ ൧,൧൪൯.

ക്ഷയരോഗികൾക്ക് മൂത്രത്തിൽ രക്തം, ശ്വാസം മുട്ടൽ, പിൻഭാഗവും കമറും കഠിനമാകൽ എന്നിവ കാണപ്പെടുന്നു. ഇവ ശക്തമായാൽ, രാജയക്ഷ്മയുടെ പ്രധാന ലക്ഷണങ്ങളാണ്.

കര്വന്തി യക്ഷ്മായതനേ കാസം ഷ്ഠീവത്കഫം തതഃ । പൂതിപൂയോപമം വീതം മിശ്രം ഹരിതലോഹിതമ് ॥ ൧,൧൪൯.

യക്ഷ്മയുടെ കേന്ദ്രത്തിൽ, ചുമയും പിന്നെ കഫം തുപ്പലോടുകൂടി ഉണ്ടാകും; അത് പുഴു ചേർന്ന പുഴു പോലെയും, മഞ്ഞയും ചുവപ്പും കലർന്നതായും പുറത്തുവരുന്നു.

സുപ്യതേ തുദ്യത ഇവ ഹൃദയം പചതീവ ച । അകസ്മാദുഷ്ണശീതേച്ഛാ ബഹ്വാശിത്വം ബലക്ഷയഃ ॥ ൧,൧൪൯.

ഉറങ്ങുമ്പോൾ ആരോ അടിക്കുന്നതുപോലെ അനുഭവപ്പെടുന്നു, ഹൃദയം കത്തുന്നപോലെ വേദനിക്കുന്നു; അപ്രത്യക്ഷമായി ചൂടോ തണുപ്പോ വേണ്ടുന്ന ആഗ്രഹം, അതിരുകടന്ന ഭക്ഷണം, ശക്തി കുറയൽ എന്നിവയും ഉണ്ടാകുന്നു.

സ്നിഗ്ധപ്രസന്നവക്രത്വം ശ്രീമദ്ദര്ശനനേത്രതാ । തതോഽസ്യ ക്ഷയരൂപാണി സര്വാണ്യാവിര്ഭവന്തി ച ॥ ൧,൧൪൯.

മുഖം തിളക്കമുള്ളതും എണ്ണയുണ്ടായതുപോലെയും വക്രമായതുമാകുന്നു, കണ്ണുകൾ പ്രകാശമുള്ളതും മനോഹരവുമാകുന്നു; പിന്നീട് അവനിൽ ക്ഷയരോഗത്തിന്റെ എല്ലാ ലക്ഷണങ്ങളും പ്രകടമാവുന്നു.

ഇത്യേഷ ക്ഷയജഃ കാസ ക്ഷീണാനാം ദേഹനാശനഃ । യാപ്യൌ വാ ബലിനാം തദ്വത്ക്ഷതജോഽപി നവൌ തു തൌ ॥ ൧,൧൪൯.

ഇങ്ങനെ, ക്ഷയത്തിൽ നിന്നുള്ള ഈ ചുമ, ദുർബലരിൽ ശരീരം നശിപ്പിക്കുന്നു; ശക്തിയുള്ളവരിൽ ക്ഷയവും പരിക്കുമെന്ന രണ്ട് രൂപങ്ങളും പുതിയതായി കാണപ്പെടുന്നു.

സിധ്യേതാമപി സാമര്ഥ്യാത്സാധ്യാദൌ ച പൃഥക്ക്രമഃ । മിശ്രാ യാപ്യാശ്ച യേ സര്വേ ജരസഃ സ്ഥവിരസ്യ ച ॥ ൧,൧൪൯.

ശക്തിയുള്ളവർക്കു രണ്ടും സുഖപ്പെടുത്താൻ കഴിയും, പക്ഷേ സുഖപ്പെടാവുന്ന രോഗങ്ങളുടെ തുടക്കത്തിൽ അവയുടെ വളർച്ച വ്യത്യസ്തമാണ്; കലർന്നതും ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കുന്നതും വൃദ്ധരിലും വയസ്സുകൂടിയവരിലും കാണപ്പെടുന്നു.

കാസശ്വാസക്ഷയച്ഛര്ദിസ്വരസാദാദയോ ഗദാഃ । ഭവന്ത്യുപേക്ഷയാ യസ്മാത്തസ്മാത്താസ്ത്വരയാ ജയേത് ॥ ൧,൧൪൯.

ചുമ, ശ്വാസംമുട്ടൽ, ക്ഷയം, ഛർദി, ശബ്ദം കുറഞ്ഞുകൊള്ളൽ തുടങ്ങിയ രോഗങ്ങൾ അവഗണന മൂലമാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്; അതിനാൽ അവ വേഗത്തിൽ ജയിക്കണം.

ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൧൫൦ ധന്വന്തരിരുവാച । അഥാതഃ ശ്വാസരോഗസ്യ നിദാനം പ്രവദാമ്യഹമ് । കാസവൃദ്ധ്യാ ഭവേച്ഛ്വാസഃ പൂര്വൈര്വാ ദോഷകോപനൈഃ ॥ ൧,൧൫൦.

ശ്രീധന്വന്തരി പറഞ്ഞു: ഇനി ഞാൻ ശ്വാസരോഗത്തിന്റെ കാരണങ്ങൾ വിശദീകരിക്കുന്നു; ചുമ കൂടുതലായാലോ, അല്ലെങ്കിൽ ദോഷങ്ങൾ മുൻകൂട്ടി കൂടിയാലോ, ശ്വാസംമുട്ടൽ ഉണ്ടാകുന്നു.

ആമാതിസാരവമഥുവിഷപാണ്ഡുജ്വരൈരപി । രജോധൂമാനിലൈര്മര്മഘാതാദപി ഹിമാമ്ബുനാ ॥ ൧,൧൫൦.

അജീർണം, അതിസാരം, ഛർദി, വിഷം, പാണ്ഡു, ജ്വരം, പൊടി, പുക, കാറ്റ്, പ്രധാന അവയവങ്ങളിൽ പരിക്ക്, തണുത്ത വെള്ളം എന്നിവ കൊണ്ടും ഇത് ഉണ്ടാകാം.

ക്ഷുദ്രകസ്തമകശ്ഛിന്നോ മഹാനൂര്ധ്വശ്ച പഞ്ചമഃ । കഫോപരുദ്ധഗമനപവനോ വിഷ്വഗാസ്ഥിതഃ ॥ ൧,൧൫൦.

ഇതിന് അഞ്ചു രൂപങ്ങളുണ്ട്: ചെറുത്, ഇരുണ്ടത്, തകർന്നത്, വലിയത്, മേലോട്ടുള്ളത്; കഫം തടഞ്ഞ കാറ്റ് എല്ലായിടത്തും അസ്ഥിരമായി സഞ്ചരിക്കുന്നു.

പ്രാണോദകാന്നവാഹീനി ദുഷ്ടസ്രോതാംസി ദൂഷയന് । ഉരഃ സ്ഥഃ കുരുതേ ശ്വാസമാമാശയസമുദ്ഭവമ് ॥ ൧,൧൫൦.

ശ്വാസം, വെള്ളം, ഭക്ഷണം എന്നിവയെത്തിക്കുന്ന നാളങ്ങൾ ദോഷം പ്രാപിച്ച്, ദോഷിതമായ കാറ്റ് നെഞ്ചിൽ പാർത്തു, അജീർണമായ ഭക്ഷണത്തിൽ നിന്നുള്ള ശ്വാസംമുട്ടൽ ഉണ്ടാക്കുന്നു.

പ്രാഗ്രൂപം തസ്യ ഹൃത്പാര്ശ്വശൂലം പ്രാണവിലോമതാ । ആനാഹഃ ശങ്ഖഭേദശ്ച തത്രായാസോഽതിഭോജനൈഃ ॥ ൧,൧൫൦.

ഇതിന്റെ ആദ്യ ലക്ഷണങ്ങൾ ഹൃദയവും വശവും വേദനിക്കുക, ശ്വാസം കുഴപ്പമുള്ളത്, വയറു വീർപ്പു, കണ്പൊട്ടൽ വേദന എന്നിവയാണ്; അതിരുകടന്ന പരിശ്രമവും ഭക്ഷണവും ഇതിനെ കൂടുതൽ മോശമാക്കും.

പ്രേരിതഃ പ്രേരയന്ക്ഷുദ്രം സ്വയം സ സമലം മരുത് । പ്രതിലോമം ശിരാ ഗച്ഛേദുദീര്യ പവനഃ കഫമ് ॥ ൧,൧൫൦.

കാറ്റ് സ്വയം അശുദ്ധമായി പ്രേരിപ്പിച്ച്, വിരുദ്ധ ദിശയിൽ ശിരകളിലൂടെ കയറി, കഫം പുറത്തേക്ക് തള്ളുന്നു.

പരിഗൃഹ്യശിരോഗ്രീവമുരഃ പാര്ശ്വേ ച പീഡയന് । കാസം ഘുര്ഘുരകം മോഹമരുചിമ്പീനസം ഭൃശമ് ॥ ൧,൧൫൦.

കാറ്റ് തല, കഴുത്ത്, നെഞ്ച്, വശം എന്നിവ പിടിച്ചുപിടിച്ച്, ചുമ, ഘർഘരശബ്ദം, ബോധംകെടുക, രുചികുറവ്, കഠിനമായ മൂക്കടച്ചുപോകൽ എന്നിവ ഉണ്ടാക്കുന്നു.

കരോതി തീവ്രവേഗഞ്ച ശ്വാസം പ്രാണോപതാപിനമ് । പ്രതാമ്യേത്തസ്യ വേഗേനഷ്ഠീവനാന്തേ ക്ഷണം സുഖീ ॥ ൧,൧൫൦.

ഇത് അതിവേഗവും ശക്തവുമായ ശ്വാസംമുട്ടൽ ഉണ്ടാക്കുന്നു, ജീവനെ വേദനിപ്പിക്കുന്നു; അതിന്റെ ശക്തിയിൽ രോഗി ബോധംകെടുന്നു, പക്ഷേ തുപ്പിയശേഷം ഒരു നിമിഷം ആശ്വാസം അനുഭവപ്പെടുന്നു.

കൃച്ഛ്രാച്ഛയാനഃ ശ്വസിതി നിഷണ്ണഃ സ്വാസ്ഥ്യമര്ഹതി । ഉച്ഛ്രിതാക്ഷോ ലലാടേന സ്വിദ്യതാ ഭൃശമാര്തിമാന് ॥ ൧,൧൫൦.

കിടക്കുമ്പോൾ കഷ്ടമായി ശ്വാസംമുട്ടുന്നു, ഇരുന്നാൽ കുറച്ചു ആശ്വാസം ലഭിക്കും; കണ്ണുകൾ വലിയതും, നെറ്റിയിൽ വിയർപ്പും, അതിയായ വേദനയും അനുഭവപ്പെടുന്നു.

വിശുഷ്കാസ്യോ മുഹുഃ ശ്വാസഃ കാങ്ക്ഷത്യുഷ്ണം സവേപഥുഃ । മേഘാമ്ബുശീതപ്രാഗ്വാതൈഃ ശ്ലേഷ്മലൈശ്ച വിവര്ധതേ ॥ ൧,൧൫൦.

വായിൽ വരൾച്ച, ആവർത്തിച്ച് ശ്വാസംമുട്ടൽ, ചൂട് ആഗ്രഹം, വിറയൽ എന്നിവ ഉണ്ടാകും; മേഘം, തണുത്ത വെള്ളം, കിഴക്കൻ കാറ്റ്, കഫം കൂടിയാൽ രോഗം കൂടുതൽ മോശമാകും.

സ യാപ്യസ്തമകഃ സാധ്യോ നരസ്യ ബലിനോ ഭവേത് । ജ്വരമൂര്ഛാവതഃ സീതൈര്ന ശാമ്യേത്പ്രഥമസ്തു സഃ ॥ ൧,൧൫൦.

ഈ ദീർഘകാല ഇരുണ്ടരൂപം ശക്തിയുള്ളവനിൽ സുഖപ്പെടാവുന്നതാണ്; പക്ഷേ ജ്വരം, ബോധംകെടൽ, അതവാ തണുപ്പ് ഉള്ളവരിൽ ആദ്യം ഇത് ശമിക്കില്ല.

കാസശ്വസിതവച്ഛീര്ണമര്മച്ഛേദരുജാര്ദിതഃ । സസ്വേദമൂര്ഛഃ സാനാഹോ ബസ്തിദാഹവിബോധവാന് ॥ ൧,൧൫൦.

ചുമയും ശ്വാസംമുട്ടലുമുള്ളവരെപ്പോലെ, പ്രധാന അവയവങ്ങളിൽ വേദന, വിയർപ്പ്, ബോധംകെടൽ, വയറുവീർപ്പ്, മൂത്രത്തിൽ കത്തൽ, ഉറക്കമില്ലായ്മ എന്നിവ അനുഭവപ്പെടുന്നു.

അധോദൃഷ്ടിഃ ശുതാക്ഷസ്തു സ്നിഹ്യദ്രക്തൈകലോചനഃ । ശുഷ്കാസ്യഃ പ്രലപന്ദീനോ നഷ്ടച്ഛായോ വിചേതനഃ ॥ ൧,൧൫൦.

കണ്ണ് താഴോട്ടാണ്, കണ്ണുകൾ കുഴഞ്ഞിരിക്കുന്നു, വെളുത്ത ഭാഗം ചുവപ്പാണ്, വായ് വരണ്ടിരിക്കുന്നു, അർത്ഥമില്ലാത്തത് സംസാരിക്കുന്നു, നിറം നഷ്ടപ്പെടുന്നു, ബോധം ഇല്ലാതാകുന്നു.