ഗരുഡപുരാണമ്

ഹരിദ്രാഭേദവര്ണാഭസ്തദ്വല്ലേപം പ്രമേഹതി । സ വൈ ഹാരിദ്രകോ നാമ ജ്വരഭേദോഽന്തകഃ സ്മൃതഃ ॥ ൧,൧൪൭.

മഞ്ഞളിന്റെ നിറവും അതുപോലെയുള്ള പാളിച്ചയും പ്രമേഹത്തിൽ കാണുമ്പോൾ, അതിനെ ഹാരിദ്രകജ്വരം എന്നു വിളിക്കുന്നു; ഇത് മരണകാരിയായ ജ്വരമാണ്.

കഫവാതൌ സമൌ യത്ര ഹീനപിത്തസ്യ ദേഹിനഃ । തീക്ഷ്ണോഽഥ വാ ദിവാ മന്ദോ ജായതേ രാത്രിജോ ജ്വരഃ ॥ ൧,൧൪൭.

ശരീരത്തിൽ ശ്ലേഷ്മവും വായുവും കൂടിയിരിക്കുകയും പിത്തം കുറവായിരിക്കുകയുമാണെങ്കിൽ, ജ്വരം പകൽ ശക്തമായോ അല്ലെങ്കിൽ മന്ദമായോ, രാത്രിയിൽ ഉദയം ചെയ്യുന്നവയോ ആയിരിക്കും.

ദിവാകരാര്പിതബലേ വ്യായാമാച്ച വിശോഷിതേ । ശരീരേ നിയതം വാതാജ്ജ്വരഃ സ്യാത്പൌര്വരാത്രികഃ ॥ ൧,൧൪൭.

സൂര്യനിൽ ശക്തി ചെലവഴിച്ചും അധികം പരിശ്രമം ചെയ്തും ശരീരം ക്ഷയിച്ചാൽ, വായു മൂലമുള്ള ജ്വരം രാത്രി തുടക്കത്തിൽ ഉറപ്പായും വരും.

ആമാശയേ യദാത്മസ്ഥേ ശ്ലേഷ്മപിത്തേ ഹ്യധഃ സ്ഥിതേ । തദര്ധം ശീതലം ദേഹേ ഹ്യര്ധം ചോഷ്ണം പ്രജായതേ ॥ ൧,൧൪൭.

ആത്മാവ് വയറ്റിൽ ഇരിക്കുമ്പോഴും, ശ്ലേഷ്മവും പിത്തവും താഴെ ഇരിക്കുമ്പോഴും, ശരീരത്തിന്റെ പകുതി തണുപ്പും മറ്റേ പകുതി ചൂടും അനുഭവപ്പെടും.

കായേ പിത്തം യദാ ന്യസ്തം ശ്ലേഷ്മാ ചാന്തേ വ്യവസ്ഥിതഃ । ഉഷ്ണത്വം തേന ദേഹസ്യ ശീതത്വം കരപാദയോഃ ॥ ൧,൧൪൭.

ശരീരത്തിൽ പിത്തം കൂടിയിരിക്കുമ്പോഴും, ശ്ലേഷ്മം അറ്റങ്ങളിൽ ഇരിക്കുമ്പോഴും, ശരീരം ചൂടും കൈകാലുകൾ തണുപ്പും അനുഭവപ്പെടും.

രസരക്താശ്രയഃ സാധ്യോ മാംസ മേദോഗതശ്ച യഃ । അസ്ഥിമജ്ജാഗതഃ കൃച്ഛ്രസ്തൈസ്തൈഃ സ്വാങ്ഗൈര്ഹതപ്രഭഃ ॥ ൧,൧൪൭.

രസം, രക്തം, മാംസം, മെദസ്സു എന്നിവയിലോ അസ്ഥി, മജ്ജ എന്നിവയിലോ രോഗം ബാധിച്ചാൽ, ശരീരത്തിന്‍റെ പ്രകാശം നഷ്ടപ്പെടുന്നു.

വിസംജ്ഞോ ജ്രവേഗാര്തഃ സക്രോധ ഇവ വീക്ഷതേ । സദോഷമുഷ്ണഞ്ച സദാ ശകൃന്മുഞ്ചതി വേഗവത് ॥ ൧,൧൪൭.

അവൻ ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ട്, മലവിസർജനം ചെയ്യാനുള്ള വേഗം കാരണം വേദന അനുഭവിക്കുകയും, കോപംപോലെയായി ചുറ്റും നോക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ദോഷം നിറഞ്ഞ ചൂടുള്ള മലം ആവശ്യമുള്ളപ്പോഴൊക്കെയും വിടുന്നു.

ദേഹോ ലഘുര്വ്യപഗതക്ലമമോഹതാപഃ പാകോ മുഖേ കരണസൌഷ്ഠവമവ്യഥത്വമ് । സ്വേദഃ ക്ഷുവഃ പ്രകൃതിയോഗിമനോഽന്നലിപ്സാ കണ്ഡൂശ്ച മൂര്ധ്നി വിഗത്ജ്വരലക്ഷണാനി ॥ ൧,൧൪൭.

ശരീരം ലഘുവായി, ക്ഷീണം, ഭ്രമം, ചൂട് എന്നിവ ഇല്ലാതെ, പാചനം വായിൽ തന്നെ നടക്കുന്നു, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നല്ല രീതിയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു, വേദനയില്ല. ചോർച്ച, തുമ്മൽ, മനസ്സ് സ്വഭാവത്തോടൊപ്പം, അന്നം കഴിക്കാൻ ആഗ്രഹം, തലയിൽ കുരു എന്നിവ ജ്വരം ഇല്ലാത്തതിനുള്ള ലക്ഷണങ്ങളാണ്.

ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൧൪൮ ധന്വന്തരിരുവാച । അഥാതോ രക്തപിത്തസ്യ നിദാനം പ്രവദാമ്യഹമ് । ഭൃശോഷ്ണതിക്തകട്വമ്ലലവണാദിവിദാഹിഭിഃ ॥ ൧,൧൪൮.

ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണം 148. ധന്വന്തരി പറഞ്ഞു: ഇനി ഞാൻ രക്തപിത്തത്തിന്‍റെ കാരണങ്ങൾ വിശദീകരിക്കാം. അത്യന്തം ചൂടുള്ളതും കയ്പും കട്ടും പുളിയും ഉപ്പും കഠിനമായതും ദഹനം ഉണർത്തുന്നതുമായ ഭക്ഷണങ്ങൾ കഴിക്കുന്നത് മൂലമാണ്.

കോദ്രവോദ്ദാലകൈശ്ചാന്യൈസ്തദുക്തൈരതി സേവിതൈഃ । കുപിതം പൈത്തികൈഃ പിത്തം ദ്രവം രക്തഞ്ച മൂര്ഛതി ॥ ൧,൧൪൮.

കൊദ്രവം, ഉദ്ദാലകം തുടങ്ങിയ ഭക്ഷണങ്ങൾ ആവർത്തിച്ച് ഉപയോഗിക്കുകയും, പിത്തം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന വസ്തുക്കൾ അധികം കഴിക്കുകയും ചെയ്താൽ, പിത്തം ദ്രവമായി മാറി രക്തം കലങ്ങുന്നു.

തൈര്മിഥസ്തുല്യരൂപത്വമാഗമ്യ വ്യാപ്നുവംസ്തനുമ് । പിത്തരക്തസ്യ വികൃതേഃ സംസര്ഗാദ്ദഷണാദപി ॥ ൧,൧൪൮.

അവ പരസ്പരം ചേർന്ന് ഒരേ രൂപം സ്വീകരിച്ചാൽ, ശരീരമൊട്ടാകെ വ്യാപിക്കുന്നു. പിത്തവും രക്തവും കലർന്നാൽ, കടിയിലൂടെയും ഈ രോഗം ഉണ്ടാകും.

ഗന്ധവര്ണാനുവൃത്തേഷു രക്തേന വ്യപദിശ്യതേ । പ്രഭവത്യസൃജഃ സ്ഥാനാത്പ്ലീഹതോ യകൃതശ്ച സഃ ॥ ൧,൧൪൮.

പിത്തത്തിന്‍റെ ഗന്ധവും വർണ്ണവും രക്തത്തിൽ കാണുമ്പോൾ അതിനെ അങ്ങനെ തിരിച്ചറിയാം. രക്തം നിലയിലുള്ളതിൽ നിന്നോ പ്ലീഹയിൽ നിന്നോ കരളിൽ നിന്നോ ഉത്ഭവിക്കുന്നു.

ശിരോഗുരുത്വമരുചിഃ ശീതേച്ഛാ ധൂമകോഽമ്ലകഃ । ഛര്ധിതശ്ഛര്ദിബൈ ഭത്സ്യം കാസഃ ശ്വാസോ ഭ്രമഃ ക്ലമഃ ॥ ൧,൧൪൮.

തല ഭാരവും, രുചി നഷ്ടപ്പെടലും, തണുപ്പ് ആഗ്രഹവും, പുകപോലെയോ പുളിപ്പായോ ഉള്ള ഉല്പ്രവാസവും, ഛർദിയും, ഭക്ഷണത്തിൽ വിരക്തിയും, ചുമ, ശ്വാസം മുട്ടൽ, തലകറക്കം, ക്ഷീണം എന്നിവ ഉണ്ടാകും.

ലോഹിതോ ന ഹിതോ മത്സ്യഗന്ധാസ്യാത്വഞ്ച വിജ്വരേ । രക്തഹാരിദ്രഹരിതവര്ണതാ നയനാദിഷു ॥ ൧,൧൪൮.

രക്തം ആരോഗ്യകരമല്ല, വായിൽ മീനിന്റെ ഗന്ധം ഉണ്ടാകും. ജ്വരം ഇല്ലാത്തപ്പോൾ കണ്ണിലും മറ്റ് അവയവങ്ങളിലും ചുവപ്പും മഞ്ഞയും പച്ചയും നിറം കാണാം.

നീലലോഹിത പീതാനാം വര്ണാനാമവിവേചനമ് । സ്വപ്നേ ഇന്മാദധര്മിത്വം ഭവത്യസ്മിന്ഭവിഷ്യതി ॥ ൧,൧൪൮.

നീല, ചുവപ്പ്, മഞ്ഞ നിറങ്ങൾ തമ്മിൽ വേർതിരിച്ച് അറിയാൻ കഴിയില്ല. സ്വപ്നത്തിൽ ഭ്രാന്തും ധർമ്മഭ്രംശവും കാണാം.

ഉര്ധ്വം നാസാക്ഷികര്ണാസ്യൈര്മേഢ്രയോനിഗുദൈരധഃ । കുപിതം രോമകൂപൈശ്ച സമസ്തൈസ്തത്പ്രവര്തതേ ॥ ൧,൧൪൮.

മുകളിലേക്ക് മൂക്ക്, കണ്ണ്, ചെവി, വായ് എന്നിവയിലൂടെ പുറത്തുവരുന്നു. താഴേക്ക് ലിംഗം, യോനി, ഗുദം എന്നിവയിലൂടെ പുറത്ത് വരുന്നു. രോമകൂപങ്ങളിൽ നിന്നുമാണ് ഇതിന്‍റെ എല്ലാ വഴികളും.

ഊര്ധ്വം സാധ്യം കഫാദ്യസ്മാത്തദ്വിരേചനസാധിതമ് । ബഹ്വൌഷധാനി പിത്തസ്യ വിരേകോ ഹി വരൌഷധമ് ॥ ൧,൧൪൮.

കഫം കൂടിയാൽ, വിറകു മരുന്നുകൾ കൊണ്ടുള്ള ശുദ്ധീകരണം അതിന് ഉത്തമമാണ്. പിത്തത്തിന് പല മരുന്നുകളും ഉണ്ട്, പക്ഷേ ശുദ്ധീകരണമാണ് ഏറ്റവും നല്ലത്.

അനുബന്ധീ കഫോ യത്ര തത്ര തസ്യാപി ശുദ്ധികൃത് । കഷായാഃ സ്വാദവോ യസ്യ വിശുദ്ധൌ ശ്ലേഷ്മലാ ഹിതാഃ ॥ ൧,൧൪൮.

കഫം കൂടിയിടങ്ങളിൽ ശുദ്ധീകരണം ഉത്തമമാണ്. കഷായവും മധുരവും രുചികൾ കഫരോഗം ശുദ്ധീകരിക്കാൻ അനുയോജ്യമാണ്.

കടുതിക്തകഷായാ വാ യേ നിസര്ഗാത്കഫാവഹാഃ । അധോ യാപ്യഞ്ച നായുഷ്മാംസ്തത്പ്രച്ഛര്ദനസാധകമ് ॥ ൧,൧൪൮.

സ്വഭാവത്തിൽ കട്ടും കയ്പും കഷായവും ഉള്ളവയും കഫം കുറയ്ക്കുന്നവയും, താഴേക്ക് പോകുന്ന രോഗങ്ങൾക്കും ദീർഘകാല രോഗങ്ങൾക്കും ഉമിതം കൊണ്ടാണ് ചികിത്സ.

അല്പൌഷധഞ്ച പിത്തസ്യ വമനം നാവമൌഷധമ് । അനുബന്ധി ബലം യസ്യ ശാന്തപിത്തനരസ്യ ച ॥ ൧,൧൪൮.

ശക്തി കുറഞ്ഞ പിത്തത്തിന് ഉമിതം നല്ല മരുന്നല്ല. ശക്തിയുള്ളവർക്കും പിത്തം ശാന്തമായവർക്കുമാണ് ഉമിതം അനുയോജ്യം.

കഷായശ്ച ഹിതസ്തസ്യ മധുരാ ഏവ കേവലമ് । കഫമാരുതസംസ്പൃഷ്ടമസാധ്യമുപനാമനമ് ॥ ൧,൧൪൮.

കഷായം അവനു നല്ലതാണ്, മധുരം മാത്രം വേണം. കഫവും വായുവും ചേർന്നാൽ, അതിന് ചികിത്സയില്ല, അങ്ങനെ തന്നെ പേരിടുന്നു.

അസഹ്യം പ്രതിലോമത്വാദസാധ്യാദൌഷധസ്യ ച । ന ഹി സംശോധനം കിഞ്ചിദസ്യ ച പ്രതിലോമിനഃ ॥ ൧,൧൪൮.

സഹിക്കാൻ കഴിയാത്തതും, വഴിക്ക് വിരുദ്ധമായതും, മരുന്നുകൾ ഫലിക്കാത്തതും ആയാൽ, അതിന് ശുദ്ധീകരണം സാധ്യമല്ല.

ശോധനം പ്രതിലോമഞ്ച രക്തപിത്തേഽഭിസര്ജിതമ് । ഏവമേവോപശമനം സംശോധനമിഹേഷ്യതേ ॥ ൧,൧൪൮.

വഴിക്ക് വിരുദ്ധമായി ശുദ്ധീകരണം രക്തപിത്തത്തിൽ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. അതുപോലെ തന്നെ, ശമനവും ശുദ്ധീകരണവും ഇവിടെ പ്രാധാന്യപ്പെട്ടതാണ്.

സംസൃഷ്ടേഷു ഹി ദോഷേഷു സര്വഥാ ഛര്ദനം ഹിതമ് । തത്ര ദോഷോഽത്ര ഗമനം ശിവാസ്ത്ര ഇവ ലക്ഷ്യതേ ॥ ൧,൧൪൮.

ദോഷങ്ങൾ എല്ലാം ചേർന്നിരിക്കുമ്പോൾ, അവിടുന്ന് പുറത്താക്കുന്നത് എല്ലാതരത്തിലും ഉത്തമമാണ്. അപ്പോഴത്തെ അവിടെ തുടരുന്നത് ശിവന്റെ ആയുധം പോലെ വലിയ ദോഷം ആകുന്നു.

ഉപദ്രവാശ്ച വികൃതിം ഫലതസ്തേഷു സാധിതമ് ॥ ൧,൧൪൮.

അവിടെ ഉണ്ടാകുന്ന ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ രൂപഭംഗം ഉണ്ടാക്കുന്നു; അവയുടെ ഫലങ്ങൾ അങ്ങനെ ഉറപ്പാക്കപ്പെടുന്നു.

ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൧൪൯ ധന്വന്തരിരുവാച । ആശുകാരീ യതഃ കാസഃ സ ഏവാതഃ പ്രവക്ഷ്യതേ । പഞ്ച കാസാഃ സ്മൃതാ വാതപിത്തശ്ലേഷ്മക്ഷതക്ഷയൈഃ ॥ ൧,൧൪൯.

ധന്വന്തരി പറഞ്ഞു: വേഗത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന ചുമയെക്കുറിച്ച് ഞാൻ ഇപ്പോൾ വിശദീകരിക്കുന്നു. വായു, പിത്തം, കഫം, പരിക്ക്, ക്ഷയം എന്നിവ മൂലമായുള്ള അഞ്ച് തരത്തിലുള്ള ചുമകൾ അറിയപ്പെടുന്നു.

ക്ഷയായോപേക്ഷിതാഃ സര്വേ ബലിനശ്ചോത്തരോത്തരമ് । തേഷാം ഭവിഷ്യതാം രൂപം കണ്ഠേ കണ്ഡൂരരോചകഃ ॥ ൧,൧൪൯.

ക്ഷയരോഗം ഉള്ളവരെ അവഗണിച്ചാൽ, അവ കൂടുതൽ ശക്തിയോടെ വളരുന്നു. അവയുടെ ലക്ഷണങ്ങൾ കഴുത്തിൽ കുരു, രുചികുറവ് എന്നിവയായി കാണപ്പെടുന്നു.

ശുഷ്കകര്ണാസ്യകണ്ഠത്വം തത്രാധോവിഹിതോഽനിലഃ । ഊര്ധ്വം പ്രവൃത്തഃ പ്രാപ്യോ രസ്തസ്മിന്കണ്ഠേ ച സംസൃജന് ॥ ൧,൧൪൯.

അവിടെ ചെവിയും വായും കഴുത്തും ഉണങ്ങുന്നു; അതിന് കാരണം താഴേക്ക് പോകുന്ന വായുവാണ്. അത് മുകളിലേക്ക് നീങ്ങുമ്പോൾ കഴുത്തിൽ കൂടി ചേരുന്നു.

ശിരാസ്രോതാംസി സംപൂര്യ തതോഽങ്ഗാന്യുത്ക്ഷിപന്തി ച । ക്ഷിപന്നിവാക്ഷിണീ ക്ലിഷ്ടസ്വരഃ പാര്ശ്വേ ച പീഡയന് ॥ ൧,൧൪൯.

അത് നാഡികളും രക്തക്കുഴലുകളും നിറച്ച്, അവശങ്ങൾ ഉയർത്തുന്നു; കണ്ണിൽ വേദനയും, ശബ്ദം മങ്ങലും, വശം വേദനയും ഉണ്ടാക്കുന്നു.