ഓം നമോ വാസുദേവായ ഘൃതവ്രീഹിതിലാദികമ് । അഷ്ടാക്ഷരേണ മന്ത്രേണ സ്വാഹാന്തേന തു ഹോമയേത് ॥ ൧,൧൨൩.
ഓം വാസുദേവായ നമസ്കാരം. clarified butter, അരി, എള്ള് തുടങ്ങിയവ അഷ്ടാക്ഷര മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് 'സ്വാഹാ' ചേർത്ത് ഹോമം ചെയ്യണം.
പ്രഥമേഽഹ്നി ഹരേഃ പാദൌ യജേത്പദ്മൈര്ദ്വിതീയക । ബില്വപത്രൈര്ജാനുദേശം നാഭിം ഗന്ധേന ചാപരേ ॥ ൧,൧൨൩.
ആദ്യ ദിവസം ഹരിയുടെ പാദങ്ങൾ താമരപ്പൂവുകൾകൊണ്ട് പൂജിക്കണം. രണ്ടാം ദിവസം ബില്വപത്രംകൊണ്ട് മുട്ടുകൾ, മൂന്നാം ദിവസം സുഗന്ധവസ്തുക്കൾകൊണ്ട് നാഭി പൂജിക്കണം.
സ്കന്ധാ ബില്വജവാഭിശ്ച പഞ്ചമേഽഹ്നി ശിരോഽര്ചയേത് । മാലത്യാ ഭൂമിശായീ സ്യാദ്ഗോമയം പ്രാശയേത്ക്രമാത് ॥ ൧,൧൨൩.
അഞ്ചാം ദിവസം ബില്വയും ജവാപൂവുകളും കൊണ്ട് ഭുജങ്ങൾ പൂജിക്കണം. തല മാലതിപ്പൂവു കൊണ്ട് പൂജിക്കണം. ഭഗവാനെ നിലത്ത് കിടത്തുകയും, ക്രമമായി ഗോമയം കഴിക്കണമെന്നും പറയുന്നു.
ഗോമൂത്രം ച ദധി ക്ഷീരം പഞ്ചമേ പഞ്ചഗവ്യകമ് । നക്തം കുര്യാത്പഞ്ചദശ്യാം വ്രതീ സ്യാദ്ഭുക്തിമുക്തിഭാക് ॥ ൧,൧൨൩.
അഞ്ചാം ദിവസം ഗോമൂത്രം, തൈര്, പാൽ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന അഞ്ചു ഗോമയങ്ങൾ കഴിക്കണം. പതിനഞ്ചാം രാത്രിയിൽ ഉപവാസം പാലിക്കണം. ഇങ്ങനെ ചെയ്താൽ ഭോക്തിയും മോക്ഷവും ലഭിക്കും.
ഏകാദശീവ്രതം നിത്യം തത്കുര്യാത്പക്ഷയോര്ദ്വയോഃ । അഘൌഘനരകം ഹന്യാത്സര്വദം വിഷ്ണുലോകദമ് ॥ ൧,൧൨൩.
രണ്ടു പക്ഷങ്ങളിലും എക്കാലവും ഏകാദശി വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കണം. അതു എല്ലാ പാപങ്ങളും നരകവും നശിപ്പിക്കുകയും, എപ്പോഴും വിഷ്ണുലോകം ലഭിക്കാനും സഹായിക്കും.
ഏകാദശീ ദ്വാദശീ ച നിശാന്തേ ച ത്രയോദശീ । നിത്യമേകാദശീ യത്ര തത്ര സന്നിഹിതോ ഹരിഃ ॥ ൧,൧൨൩.
ഏകാദശിയും ദ്വാദശിയും ത്രയോദശിയും രാത്രിയുടെ അവസാനം ഉണ്ടെങ്കിൽ അവിടെയൊക്കെ ഹരി സദാ സന്നിഹിതനാണ്.
ദശമ്യേകാദശീ യത്ര തത്രസ്ഥാശ്ചാസുരാദയഃ । ദ്വാദശ്യാം പാരണ കുര്യാത്സൂതകേ മൃതകേ ചരേത് ॥ ൧,൧൨൩.
ദശമി, ഏകാദശി എന്നിവയുള്ളിടത്ത് അസുരാദികളും ഉണ്ടാകും. ദ്വാദശി ദിവസം ഉപവാസം അവസാനിപ്പിക്കണം. ശുദ്ധി, അശുദ്ധി എന്നിവയിലും ഈ നിയമങ്ങൾ പാലിക്കണം.
ചതുര്ദശീം പ്രതിപദം പൂര്വമിശ്രാമുപാവസേത് । പൌര്ണമാസ്യാമമാവാസ്യാം പ്രതിപന്മിശ്രിതാം മുനേ ॥ ൧,൧൨൩.
ചതുര്ദശിയും പ്രതിപത്തും മുമ്പത്തെ ദിവസവുമായി ചേർന്നാൽ ഉപവാസം പാലിക്കണം. പൗർണമിയും അമാവാസ്യയും, പ്രതിപത്തും ചേർന്നാൽ ഉപവാസം ചെയ്യണം.
ദ്വിതീയാം തൃതീയാമിശ്രാം തൃതീയാഞ്ചാപ്യുപാവസേത് । ചതുര്ഥ്യാ സങ്ഗതാം നിത്യം ചതുര്ഥീഞ്ചാനയാ യുതാമ് । പഞ്ചമീം ഷഷ്ഠ്യസംയുക്താം ഷഷ്ഠ്യാ യുക്താഞ്ച സപ്തമീമ് ॥ ൧,൧൨൩.
രണ്ടാം, മൂന്നാം ദിവസങ്ങൾ തമ്മിൽ ചേർന്നാൽ ഉപവാസം ചെയ്യണം. മൂന്നും നാലും ചേർന്നാൽ, നാലും അതിനൊപ്പം ചേർന്നാൽ, അഞ്ചും ആറും ചേർന്നാൽ, ആറും ഏഴും ചേർന്നാൽ എല്ലായ്പോഴും ഉപവാസം ചെയ്യണം.
ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൧൨൪ ബ്രഹ്മോവാച । ശിവരാത്രിവ്രതം വക്ഷ്യേ കഥാം വൈ സര്വകാമദാമ് । യഥാ ച ഗൌരീ ഭൂതേശം പൃച്ഛതി സ്മ പരം വ്രതമ് ॥ ൧,൧൨൪.
ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: ഞാൻ ഇപ്പോൾ ശിവരാത്രി വ്രതവും എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നല്കുന്ന കഥയും വിവരിക്കും. ഗൗരിയും ഭൂതേശനോടു പരമവ്രതത്തെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചതും പറയാം.
ഈശ്വരൌവാച । മാഘഫാല്ഗുനയോര്മധ്യേ കൃഷ്ണാ യാ തു ചതുര്ദശീ । തസ്യാം ജാഗരണാദ്രുദ്രഃ പൂജിതോ ഭുക്തിമുക്തിദഃ ॥ ൧,൧൨൪.
ഈശ്വരൻ പറഞ്ഞു: മാഘം, ഫാൽഗുനം മാസങ്ങൾക്കിടയിലെ കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലെ ചതുര്ദശി രാത്രിയിൽ ജാഗരണമാക്കി രുദ്രനെ പൂജിച്ചാൽ ഭോഗവും മോക്ഷവും ലഭിക്കും.
കാമയുക്തോ ഹരഃ പൂജ്യോ ദ്വാദശ്യാമി കേശവഃ । ഉപോഷിതൈഃ പൂജിതഃ സന്നരകാത്തരയത്തഥാ ॥ ൧,൧൨൪.
ആഗ്രഹത്തോടെ ഹരനെ ദ്വാദശി ദിവസം പൂജിക്കണം. ഉപവാസം ചെയ്തവരും പൂജിച്ചാൽ അവരെ നരകത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കും.
നിഷാദശ്ചര്ബുദേ രാജാ പാപീ സുന്ദരസേനകഃ । സ കുക്രുരൈഃ സമായുക്തോ മൃഗാന്ഹന്തും വനം ഗതഃ ॥ ൧,൧൨൪.
അർബുദത്തിൽ നിഷാദരായിരുന്ന സുന്ദരസേനൻ എന്ന പാപിയായ രാജാവും ദുഷ്ടരോടൊപ്പം കാട്ടിൽ മൃഗങ്ങളെ വേട്ടയാടാൻ പോയി.
മൃഗാദി കമസംപ്രാപ്യ ക്ഷുത്പിപാസാര്ദിതോ ഗിരൌ । രാത്രൌ തഡാഗതീരേഷു നികുഞ്ജേ ജാഗ്രദാസ്ഥിതഃ ॥ ൧,൧൨൪.
മൃഗങ്ങൾ പിടിച്ച ശേഷം, വിശപ്പും ദാഹവും അനുഭവിച്ചുകൊണ്ട്, മലയിൽ ഒരു കുളത്തിന് അരികെയുള്ള തോട്ടത്തിൽ രാത്രിയിൽ ഉണർന്നിരുത്തി.
തത്രാസ്തി ലിങ്ഗം സ്വം രക്ഷഞ്ഛരീരം ചാക്ഷിപത്തതഃ । പര്ണാനി ചാപതന്മൂര്ധ്നി ലിങ്ഗസ്യൈവ ന ജാനതഃ ॥ ൧,൧൨൪.
അവിടെ ഒരു ലിംഗം ഉണ്ടായിരുന്നു. തന്റെ ശരീരം കാക്കുമ്പോൾ അവൻ അറിയാതെ പത്രങ്ങൾ ലിംഗത്തിന്റെ തലയിൽ വീഴ്ത്തി.
തേന ധൂലിനിരോധായ ക്ഷിപ്തം നീരം ച ലിങ്ഗകേ । ശരഃ പ്രമാദേനൈകസ്തു പ്രച്യുതഃ കരപല്ലവാത് ॥ ൧,൧൨൪.
അവൻ പൊടിപൊക്കാൻ ലിംഗത്തിൽ വെള്ളം ഒഴിച്ചു. അപ്രമത്തമായി ഒരു അമ്പ് കൈയിൽ നിന്ന് വീണു.
ജാനുഭ്യാമവനീം ഗത്വാ ലിങ്ഗം സ്പ്ടഷ്ട്വാ ഗൃഹീതവാന് । ഏവം സ്നാനം സ്പര്ശനം ച പൂജനം ജാഗരോഽഭവത് ॥ ൧,൧൨൪.
മുട്ടുകുത്തി നിലത്തിറങ്ങി ലിംഗത്തെ സ്പർശിച്ചു പിടിച്ചു. ഇങ്ങനെ സ്നാനം, സ്പർശനം, പൂജ, ജാഗരണം എല്ലാം നടന്നു.
പ്രാതര്ഗൃഹാഗതോ ഭാര്യാദത്താന്നം ഭുക്തവാന്സ ച । കാലേ മൃതോ യമഭടൈഃ പാശൈര്ബദ്ധ്വാ തു നീയതേ ॥ ൧,൧൨൪.
രാവിലെ വീട്ടിൽ തിരിച്ചെത്തി ഭാര്യ നൽകിയ അന്നം അവൻ കഴിച്ചു. സമയമായപ്പോൾ, യമദൂതന്മാർ പാശം കെട്ടി അവനെ കൊണ്ടുപോയി.
തദാ മമ ഗണൈര്യുദ്ധേ ജിത്വാ മുക്തീകൃതഃ സ ച । കുക്കുരേണ സഹൈവാഭൂദ്ഗണോ മത്പാര്ശ്വഗോഽമലഃ ॥ ൧,൧൨൪.
അപ്പോള് എന്റെ കൂട്ടുകാരുമായി യുദ്ധം ചെയ്ത് തോറ്റവന് മോചിതനായി, ആ ശുദ്ധനായ കൂട്ടുകാരന് നായ്ക്കൊപ്പം എന്റെ അടുത്ത് തുടരുകയും ചെയ്തു.
ഏവമജ്ഞാനതഃ പുണ്യഞ്ജ്ഞാനാത്പുണ്യമഥാക്ഷയമ് । ത്രയോദശ്യാം ശിവം പൂജ്യ കുര്യാത്ത നിയമം വ്രതീ ॥ ൧,൧൨൪.
അറിയാതെ ചെയ്തതുകൊണ്ട് പുണ്യം ലഭിക്കും; അറിഞ്ഞ് ചെയ്തതുകൊണ്ട് അക്ഷയമായ പുണ്യം ലഭിക്കും. പതിമൂന്നാം തീയതിയില് വ്രതം പാലിക്കുന്നവന് ശിവനെ ഭക്തിയോടെ പൂജിക്കണം.
പ്രാതര്ദേവ ! ചതുര്ദശ്യാം ജാഗരിഷ്യാമ്യഹം നിശി । പൂജാം ദാനം തപോ ഹോമം കരിഷ്യാമ്യാത്മശക്തിതഃ ॥ ൧,൧൨൪.
പ്രഭാതത്തില്, ദേവനേ, പതിനാലാം തീയതിയില് ഞാന് രാത്രി ഉണര്ന്നു ഇരിക്കും; എന്റെ ശേഷിയനുസരിച്ച് പൂജയും ദാനവും തപസ്സും ഹോമവും നടത്തും.
ചതുര്ദശ്യാം നിരാഹാരോ ഭൂത്വാ ശമ്ഭോ പരേഽഹനി । ഭോക്ഷ്യേഽഹം ഭുക്തിമുക്ത്യര്ഥം ശരണം മേ ഭവേശ്വര ॥ ൧,൧൨൪.
പതിനാലാം തീയതിയില് ഭക്ഷണം ഒഴിവാക്കി, ശംഭോ, അടുത്ത ദിവസം ആഹാരം കഴിച്ച് ഭോഗവും മോക്ഷവും പ്രാപിക്കാനാണ് എന്റെ ലക്ഷ്യം; ഭവേശ്വരാ, നീയാണ് എന്റെ ആശ്രയം.
പഞ്ചഗവ്യാമൃതൈഃ സ്നാപ്യ തത്കാലേ ഗുരും ശ്രിതഃ । ഓം നമോ നമഃ ശിവായ ഗന്ധാദ്യഃ പൂജയേദ്ധരമ് ॥ ൧,൧൨൪.
അന്നത്തെ സമയത്ത്, പശുവിന്റെ അഞ്ചു അമൃതങ്ങളാല് ഗുരുവിനെ സ്നാനമഴിച്ച്, 'ഓം നമഃ ശിവായ' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച്, ചന്ദനാദികളാല് ധര്മ്മനിഷ്ഠനായവനെ പൂജിക്കണം.
തിലതണ്ഡുലവ്രീഹീംശ്ച ജുഹുയാത്സഘൃതം ചരുമ് । ഹുത്വാ പൂര്ണാഹുതിം ദത്ത്വാ ശൃണുയാദ്ഗീതസത്കഥാമ് ॥ ൧,൧൨൪.
എള്ളും അരിയും നെല്ലും നെയ്യോടൊപ്പം ഹോമം നടത്തണം; പൂര്ണ്ണാഹുതി നല്കി കഴിഞ്ഞാല് ഭക്തിഗാനങ്ങളും പുണ്യകഥകളും കേള്ക്കണം.
അര്ധരാത്രേ ത്രിയാമേ ച ചതുര്ഥേ ച പുനയര്ജത് । മൂലമന്ത്രം തഥാ ജപ്ത്വാ പ്രഭാതേ തു ക്ഷമാപയേത് ॥ ൧,൧൨൪.
അര്ദ്ധരാത്രിയിലും മൂന്നാം യാമത്തിലും നാലാം യാമത്തിലും മൂലമന്ത്രം ജപിക്കണം; പ്രഭാതത്തില് ക്ഷമ ചോദിക്കണം.
അവിഘ്നേന വ്രതം ദേവ ! ത്വത്പ്രസദാന്മയാര്ചിതമ് । ക്ഷമസ്വ ജഗതാം നാഥ ! ത്രൈലോക്യാധിപതേ ഹര ! ॥ ൧,൧൨൪.
ദേവാ, നിന്റെ കൃപയാല് എനിക്ക് വ്രതം തടസ്സമില്ലാതെ പൂര്ത്തിയാക്കാന് കഴിഞ്ഞു; ലോകങ്ങളുടെ നാഥാ, മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെ അധിപനായ ഹരാ, എന്നെ ക്ഷമിക്കണമേ.
യന്മയാദ്യ കൃതം പുണ്യം യദ്രുദ്രസ്യ നിവേദിതമ് । ത്വത്പ്രസാദാന്മയാ ദേവ ! വ്രതമദ്യ സമാപിതമ് ॥ ൧,൧൨൪.
ഞാന് ഇന്ന് നേടിയ പുണ്യവും രുദ്രന് സമര്പ്പിച്ചതും, ദേവാ, നിന്റെ അനുഗ്രഹത്താല് ഈ വ്രതം ഇന്ന് പൂര്ത്തിയാക്കി.
പ്രസന്നോ ഭവ മേ ശ്രീമന് ഗൃഹം പ്രതി ച ഗമ്യതാമ് । ത്വദാലോകനമാത്രേണ പവിത്രോഽസ്മി ന സംശയഃ ॥ ൧,൧൨൪.
ശ്രീമാനേ, എനിക്ക് ദയചെയ്യണം, ഇനി നിന്റെ ഭവനത്തിലേക്ക് മടങ്ങണം; നിന്നെ കാണുന്നതുകൊണ്ടു തന്നെ ഞാന് പാവനനായി, അതില് സംശയമില്ല.
ഭോജയേദ്ധ്യാനനിഷ്ഠാംശ്ച വസ്ത്രച്ഛത്രാദികം ദദേത് । ദേവാദിദേവ ഭൂതേശ ലോകാനുഗ്രഹകാരക ॥ ൧,൧൨൪.
ധ്യാനത്തില് ലീനരായവരെ അന്നം നല്കി, വസ്ത്രവും കുടയും മറ്റും നല്കണം; ഭൂതങ്ങളുടെ നാഥാ, ദേവന്മാരുടെ ദേവാ, ലോകങ്ങൾക്ക് അനുഗ്രഹം നല്കുന്നവനേ.
യന്മയാ ശ്രദ്ധയാ ദത്തം പ്രീയതാം തേന മേ പ്രഭുഃ । ഇതി ക്ഷമാപ്യ ച വ്രതീ കുര്യാദ്വാദശവാര്ഷികമ് ॥ ൧,൧൨൪.
ഞാന് വിശ്വാസപൂര്വം നല്കിയതൊക്കെയും അതിനാല് പ്രഭു സന്തോഷിക്കട്ടെ; ഇങ്ങനെ ക്ഷമ ചോദിച്ച് വ്രതം പാലിക്കുന്നവന് പന്ത്രണ്ട് വര്ഷം ഇതു തുടരണം.