ഗരുഡപുരാണമ്

ന സാ സഭാ യത്ര ന സന്തി വൃദ്ധാഃ വൃദ്ധാ ന തേ യേ ന വദന്തി ധര്മമ് । ധര്മഃ സ നോ യത്ര ന സത്യമസ്തി നൈതത്സത്യം യച്ഛലേനാനുവിദ്ധമ് ॥ ൧,൧൧൫.

വയോധികർ ഇല്ലാത്തിടം സഭയല്ല; ധർമ്മം പറയാത്തവർ വയോധികരല്ല; സത്യം ഇല്ലാത്തിടം ധർമ്മമല്ല; കപടം കലർന്നത് സത്യമല്ല.

ബ്രാഹ്മണോഽപി മനുഷ്യാണാമാദിത്യശ്ചൈവ തേജസാമ് । ശിരോഽപി സര്വഗാത്രാണാം വ്രതാനാം സത്യമുത്തമമ് ॥ ൧,൧൧൫.

മനുഷ്യരിൽ ബ്രാഹ്മണൻ പ്രധാനൻ; പ്രകാശങ്ങളിൽ സൂര്യൻ ശ്രേഷ്ഠൻ; ശരീരഭാഗങ്ങളിൽ തല പ്രധാനമാണ്; വ്രതങ്ങളിൽ സത്യം ഏറ്റവും ഉന്നതം.

തന്മങ്ഗലം യത്ര മനഃ പ്രസന്നം തജ്ജീവനം യന്ന പരസ്യ സേവാ । തദര്ജിതം യത്സ്വജനേന ഭുക്തം തദ്ഗര്ജിതം യത്സമരേ രിപൂണാമ് ॥ ൧,൧൧൫.

മനസ്സ് ശാന്തമായിടമാണ് മംഗളം; മറ്റൊരാളെ സേവിക്കാത്തതാണ് യഥാർത്ഥ ജീവിതം; സ്വന്തം കുടുംബം ആസ്വദിക്കുന്നതാണ് സമ്പത്ത്; ശത്രുക്കളെ യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കുന്നതാണ് മഹത്വം.

സാ സ്ത്രീയാ ന മദം കുര്യാത്സ സുഖീ തൃഷ്ണയോജ്ഝിതഃ । തന്മിത്രം യത്ര വിശ്വാസഃ പുരുഷഃ സ ജിതേന്ദ്രിയഃ ॥ ൧,൧൧൫.

സ്ത്രീകളിൽ ആസ്വാദനം കാണിക്കാത്തവനും ആഗ്രഹരഹിതനുമായവൻ സന്തോഷവാനാണ്; വിശ്വാസമുള്ളിടത്താണ് സ്നേഹം; ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ചവൻ ആത്മനിയന്ത്രണമുള്ളവനാണ്.

തത്ര മുക്താദരസ്നേഹോ വിലുപ്തം യത്ര സൌഹൃദമ് । തദേവ കേവലം ശ്ലഘ്യം യസ്യാത്മാ ക്രിയതേ സ്തുതൌ ॥ ൧,൧൧൫.

മുത്തും പൊന്നിലും ആസക്തിയില്ലാത്തിടത്താണ് യഥാർത്ഥ പ്രശംസ; സൗഹൃദം നഷ്ടമായിടത്താണ് സ്തുത്യർഹം; സ്വയം തന്നെ പ്രശംസിക്കുന്നവനാണ് യഥാർത്ഥമായ പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നത്.

നദീനാമഗ്നിഹോത്രാണാം ഭാരതസ്യ കലസ്യ ച । മൂലാന്വേഷോ ന കര്തവ്യോ മൂലാദ്ദോഷോ ന ഹീയതേ ॥ ൧,൧൧൫.

നദികളുടെ ഉറവിടം, അഗ്നിഹോത്രത്തിന്റെ ആരംഭം, ഭാരതവംശത്തിന്റെ മൂലവും കാലത്തിന്റെ തുടക്കവും അന്വേഷിക്കേണ്ടതില്ല; കാരണം തെറ്റുകൾ അതിന്റെ മൂലത്തിൽ കുറയുന്നില്ല.

ലവണജലാന്താ നദ്യഃ സ്ത്രീഭേദാന്തം ച മൈഥുനമ് । ഷൈശുന്യം ജനവാര്താന്തം വിത്തം ദുഃ ഖത്രയാന്തകമ് ॥ ൧,൧൧൫.

നദികൾ ഉപ്പുജലത്തിൽ അവസാനിക്കുന്നു; ലൈംഗികബന്ധം വേർപാടിൽ അവസാനിക്കുന്നു; യൗവനം വൃദ്ധാവസ്ഥയിൽ അവസാനിക്കുന്നു; സമ്പത്ത് മൂന്നു തരത്തിലുള്ള ദുഃഖത്തിൽ അവസാനിക്കുന്നു.

രാജ്യശ്രീര്ബ്രഹ്മശാപാന്താ പാപാന്തം ബ്രഹ്മവര്ചസമ് । ആചാന്തം ഘോഷവാസാന്തം കുലസ്യാന്തം സ്ത്രിയാ പ്രഭോ (ഭുഃ) ॥ ൧,൧൧൫.

രാജസമ്പത്ത് ബ്രാഹ്മണന്റെ ശാപത്തിൽ അവസാനിക്കുന്നു; പാപം ബ്രാഹ്മണിക തേജസ്സിൽ അവസാനിക്കുന്നു; യജ്ഞം ശംഖനാദത്തിൽ അവസാനിക്കുന്നു; കുടുംബം സ്ത്രീയിൽ അവസാനിക്കുന്നു.

സര്വേ ക്ഷയാന്താ നിലയാഃ പതനാന്താഃ സമുച്ഛ്രയാഃ । സംയോഗാ വിപ്രയോഗാന്താ മരണാന്തം ഹി ജീവിതമ് ॥ ൧,൧൧൫.

എല്ലാ വാസസ്ഥലങ്ങളും ക്ഷയത്തിൽ അവസാനിക്കുന്നു; ഉയർച്ചകൾ വീഴ്ചയിൽ അവസാനിക്കുന്നു; കൂട്ടായ്മകൾ വേർപാടിൽ അവസാനിക്കുന്നു; ജീവൻ മരണത്തിൽ അവസാനിക്കുന്നു.

യദീച്ഛേത്പുനരാഗന്തും നാതിദൂരമനുവ്രജേത് । ഉദകാന്താന്നിവര്തേത സ്നിഗ്ധവര്ണാച്ച പാദപാത് ॥ ൧,൧൧൫.

വീണ്ടും മടങ്ങി വരാനാഗ്രഹിക്കുന്നവൻ വളരെ ദൂരം പോകാതിരിക്കുക വേണം; വെള്ളത്തിന്റെ അറ്റത്തുനിന്നും മിനുക്കുള്ള ഇലകളുള്ള വൃക്ഷങ്ങൾക്കടുത്തുനിന്നും പിന്നോട്ട് തിരിയണം.

അനായകേ ന വസ്തവ്യം ന ചൈവ ബഹുനായകേ । സ്ത്രീനായകേ ന വസ്തവ്യം വസ്തവ്യം ബാലനായകേ ॥ ൧,൧൧൫.

നേതാവില്ലാത്ത സ്ഥലത്തോ, അനവധി നേതാക്കളുള്ള സ്ഥലത്തോ താമസിക്കരുത്; സ്ത്രീയാണ് നേതാവെങ്കിൽ അവിടെയും താമസിക്കരുത്; ബാലൻ നേതാവായിടത്ത് താമസിക്കാം.

പിതാ രക്ഷതി കൌമാരേ ഭത്താ രക്ഷതി യൌവനേ । പുത്രസ്തു സ്ഥവിരേ കാലേ ന സ്ത്രീ സ്വാതന്ത്ര്യമര്ഹതി ॥ ൧,൧൧൫.

കുഞ്ഞായിരിക്കുമ്പോൾ പിതാവാണ് സംരക്ഷിക്കുന്നത്, യൗവനത്തിൽ ഭർത്താവാണ് സംരക്ഷിക്കുന്നത്, വൃദ്ധാവസ്ഥയിൽ മകനാണ് സംരക്ഷിക്കുന്നത്; സ്ത്രീക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യം അർഹതയില്ല.

ത്യജേദ്വന്ധ്യാമഷ്ടമേഽബ്ദേ നവമേ തു മൃതപ്രിജാമ് । ഏകാദശേ സ്ത്രീജനനീം സദ്യശ്ചാപ്രിയാവാദിനീമ് ॥ ൧,൧൧൫.

എട്ടാം വയസ്സിൽ സന്താനമില്ലാത്ത സ്ത്രീയെ ഉപേക്ഷിക്കണം; ഒമ്പതാം വയസ്സിൽ കുട്ടികൾ മരിച്ച സ്ത്രീയെ ഉപേക്ഷിക്കണം; പതിനൊന്നാം വയസ്സിൽ പെൺകുട്ടികൾ മാത്രം പ്രസവിക്കുന്ന സ്ത്രീയെ ഉപേക്ഷിക്കണം; ദുഷ്പ്രിയമായി സംസാരിക്കുന്നവളെ ഉടൻ ഉപേക്ഷിക്കണം.

അനര്ഥിത്വാന്മനുഷ്യാണാം ഭിയാ പരിജനസ്യ ച । അര്ഥാദപേതമര്യാദാസ്ത്രയസ്തിഷ്ഠന്തി ഭര്തൃഷു ॥ ൧,൧൧൫.

ജനങ്ങൾക്ക് ഉപകാരമില്ലാത്തതിനാലും കുടുംബത്തിന്റെ ഭയത്താലും, ധനസമ്പത്തുകൊണ്ട് വഴിതെറ്റിയ മൂന്ന് തരത്തിലുള്ള സ്ത്രീകൾ ഭർത്താവിനൊപ്പം തുടരുന്നു.

അശ്വം ശ്രാന്തം ഗജം മത്തം ഗാവഃ പ്രഥമസൂതികാഃ । അനൂദകേ ച മണ്ഡൂകാന്പ്രാജ്ഞോ ദൂരേണ വര്ജയേത് ॥ ൧,൧൧൫.

കഴിവുള്ളവൻ ക്ഷീണിച്ച കുതിര, പൈതലായ ആന, ആദ്യമായി പ്രസവിച്ച പശു, വെള്ളമില്ലാത്തപ്പോൾ തവള എന്നിവയെ ദൂരത്തുനിന്ന് ഒഴിവാക്കണം.

അര്ഥാതുരാണാം ന സുഹൃന്ന ബന്ധുഃ കാമാതുരാണാം ന ഭയം ന ലജ്ജാ । ചിന്താതുരാണാം ന സുഖം ന നിദ്രാ ക്ഷുധാതുരാണാം ന ബലം ന തേജഃ ॥ ൧,൧൧൫.

ധനക്കുറവുള്ളവർക്കു സുഹൃത്തോ ബന്ധുവോ ഇല്ല; കാമത്തിൽ ആകുലരായവർക്കു ഭയമോ ലജ്ജയോ ഇല്ല; ചിന്തയാൽ ബുദ്ധിമുട്ടുന്നവർക്കു സന്തോഷമോ ഉറക്കമോ ഇല്ല; വിശപ്പുള്ളവർക്കു ബലമോ തേജസോ ഇല്ല.

കുതോ നിദ്രാ ദരിദ്രസ്യ പരപ്രേഷ്യവരസ്യ ച । പരനാരീപ്രസക്തസ്യ പരദ്രവ്യഹരസ്യ ച ॥ ൧,൧൧൫.

ദരിദ്രനും മറ്റൊരാളുടെ അടിമയും മറ്റൊരാളുടെ ഭാര്യയിൽ ആസക്തനുമായവനും മറ്റൊരാളുടെ സമ്പത്ത് കവർച്ച ചെയ്യുന്നവനും എങ്ങനെ ഉറങ്ങാൻ കഴിയും?

സുഖം സ്വപിത്യനൃണവാന്വ്യാധിമുക്തശ്ച യോ നരഃ । സാവകാശസ്തു വൈ ഭുങ്ക്തേ യസ്തു ദാരൈര്ന സങ്ഗതഃ ॥ ൧,൧൧൫.

കടമില്ലാത്തവനും രോഗമില്ലാത്തവനും സന്തോഷത്തോടെ ഉറങ്ങുന്നു; ഭാര്യയുമായി ഒന്നിച്ചില്ലാത്തവൻ നിർബന്ധത്തോടെ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നു.

അമ്ഭസഃ പരിമാണേ ഉന്നതം കമലം ഭവേത് । സ്വസ്വാമിനാ ബലവതാ ഭൃത്യോ ഭവതി ഗര്വിതഃ ॥ ൧,൧൧൫.

വെള്ളം കൂടുതലായാൽ താമര ഉയർന്ന് വളരുന്നു; സ്വന്തം യജമാനൻ ശക്തനായാൽ ദാസനും അഭിമാനിക്കുന്നു.

സ്ഥാനസ്ഥിതസ്യ പദ്മസ്യ മിത്രേ വരുണഭാസ്കരൌ । സ്ഥാനച്യുതസ്യ തസ്യൈവ ക്ലേദശോഷണകാരകൌ ॥ ൧,൧൧൫.

സ്ഥലത്ത് തന്നെ നിലനിൽക്കുന്ന താമരയ്ക്ക് സൂര്യനും വരുണനും സ്നേഹിതരാണ്; അതേ താമര സ്ഥലം വിട്ടാൽ അവരാണ് ഉണങ്ങലിനും നശിപ്പിനും കാരണമായത്.

യേ പദസ്ഥസ്യ മിത്ത്രാണി തേ തസ്യ രിപുതാം ഗതാഃ । ഭാനോഃ പദ്മേ ജലേ പ്രീതിഃ സ്ഥലോദ്ധരണശോഷണഃ ॥ ൧,൧൧൫.

സ്ഥലത്ത് ഉറപ്പുള്ളവർക്കുള്ള സുഹൃത്തുക്കൾ, സ്ഥലം വിട്ടാൽ ശത്രുക്കളായി മാറുന്നു; ജലത്തിൽ താമരയെ സൂര്യൻ സ്നേഹിക്കുന്നു, കരയിൽ എടുത്താൽ ഉണക്കുന്നു.

സ്ഥാനസ്ഥിതാനി പൂജ്യന്തേ പൂജ്യന്തേ ച പദേ സ്ഥിതാഃ । സ്ഥാനഭ്രഷ്ടാ ന പൂജ്യന്തേ കേശാ ദന്താ നഖാ നരാഃ ॥ ൧,൧൧൫.

സ്ഥലത്ത് നിലനിൽക്കുന്നവരെയും സ്ഥാനത്ത് ഉറപ്പുള്ളവരെയും ആദരിക്കുന്നു; സ്ഥാനം നഷ്ടപ്പെട്ടവരെ—മുടി, പല്ല്, നഖം, മനുഷ്യർ—ആദരിക്കാറില്ല.

ആചാരഃ കുലമാഖ്യതി ദേശമാഖ്യാതി ഭാഷിതമ് । സമ്ഭ്രമഃ സ്നേഹമാഖ്യാതി വപുരാഖ്യാതി ഭോജനമ് ॥ ൧,൧൧൫.

ആചാരങ്ങൾ കുടുംബത്തെ അറിയിക്കുന്നു, സംസാരശൈലി ദേശത്തെ അറിയിക്കുന്നു, ആദരം സ്നേഹത്തെ അറിയിക്കുന്നു, ശരീരം ഭക്ഷണത്തെ അറിയിക്കുന്നു.

വൃഥാ വൃഷ്ടിഃ സമുദ്രസ്യ വൃഥാ തൃപ്തസ്യ ഭോജനമ് । വൃഥാ ദാനം സമൃദ്ധസ്യ നീചസ്യ സുകൃതം വഥാ ॥ ൧,൧൧൫.

സമുദ്രത്തിൽ മഴ പെയ്യുന്നത് വെറുതെ, തൃപ്തനായവന് ഭക്ഷണം നൽകുന്നത് വെറുതെ, സമ്പന്നനു ദാനം ചെയ്യുന്നത് വെറുതെ, നിസ്സാരനു നല്ല പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യുന്നതും വെറുതെ.

ദൂരസ്ഥോഽപി സമീപസ്ഥോ യോ യസ്യ ഹൃദയേ സ്ഥിതഃ । ഹൃദയാദപി നിഷ്ക്രാന്തഃ സമീപസ്ഥോഽപി ദൂരതഃ ॥ ൧,൧൧൫.

ഹൃദയത്തിൽ സ്ഥാനം പിടിച്ചവൻ ദൂരെയായാലും അടുത്തവനാണ്; ഹൃദയത്തിൽ നിന്ന് വിട്ടുപോയവൻ അടുത്തവനാണെങ്കിലും ദൂരെയാണു.

മുഖഭങ്ഗഃ സ്വരോ ദീനോ ഗാത്രസ്വേദോ മഹദ്ഭയമ് । മരണേ യാനി ചിഹ്നാനി താനി ചിഹ്നാനി യാചകേ ॥ ൧,൧൧൫.

മുഖം വീണുപോകൽ, ദുർബലമായ ശബ്ദം, ശരീരത്തിൽ വിയർപ്പ്, വലിയ ഭയം—ഇവ മരണമിന്റെ അടയാളങ്ങളാണ്; ഇതെല്ലാം ഭിക്ഷാടകനിലും കാണാം.

കുബ്ജസ്യ കീടഘാതസ്യ വാതാന്നിഷ്കാസിതസ്യ ച । ശിഖരേ വസതസ്തസ്യ വരം ജന്മ ന യാചിതമ് ॥ ൧,൧൧൫.

കുബ്ജനും കീടങ്ങളെ കൊല്ലുന്നവനും കാറ്റിൽ പുറത്താക്കപ്പെട്ടവനും മലയുടെ മുകളിൽ താമസിക്കുന്നവനും, ഭിക്ഷയെടുക്കുന്നതിന് പകരം മരണം തന്നെ നല്ലത്.

ജഗത്പതിര്ഹി യാചിത്വാ വിഷ്ണുര്വാമനതാം യതഃ । കാന്യോഽധികതരസ്തസ്യ യോര്ഽഥോ യാതി ന ലാഘവമ് ॥ ൧,൧൧൫.

ലോകത്തിന്റെ രക്ഷകനായ വിഷ്ണു പോലും ഭിക്ഷയാചിക്കാൻ വാമനരൂപം സ്വീകരിച്ചു. അതിനേക്കാൾ വലിയ ലക്ഷ്യം നേടാൻ谦虚ത്വം ആവശ്യമില്ലാത്ത മറ്റേതെങ്കിലും കാര്യം ഉണ്ടോ?

മാതാ ശത്രുഃ പിതാ വൈരീ ബാലാ യേന ന പാഠിതാഃ । സഭാമധ്യേ ന ശോഭന്തേ ഹംസമധ്യേ ബകായഥാ ॥ ൧,൧൧൫.

മക്കളെ പഠിപ്പിക്കാത്ത അമ്മയും അച്ഛനും ശത്രുക്കളാണ്. അങ്ങനെ പഠിപ്പിക്കാത്ത കുട്ടികൾ സഭയിൽ തിളങ്ങുന്നില്ല; അതുപോലെ തന്നെ ഹംസകളുടെ ഇടയിൽ ബകപക്ഷി പോലെ കാണപ്പെടുന്നു.