ഗരുഡപുരാണമ്

അധീരഃ കര്കശഃ സ്തബ്ധഃ കുചേലഃ സ്വയമാഗതഃ । പഞ്ച വിപ്രാ ന പൂജ്യന്തേ ബൃഹസ്പതിസമാ അപി ॥ ൧,൧൧൫.

അധീരൻ, കടുപ്പമുള്ളവൻ, അഭിമാനിയായവൻ, അശുദ്ധവസ്ത്രധാരി, സ്വയം വന്ന് ക്ഷണിക്കാത്തവൻ — ഈ അഞ്ചു ബ്രാഹ്മണന്മാരും ബൃഹസ്പതിയോട് തുല്യരായാലും ആദരിക്കേണ്ടതല്ല.

ആയുഃ കര്മ ച വിത്തം ച വിദ്യാ നിധനമേവ ച । പഞ്ചൈതാനി വിവിച്യന്തേ ജായമാനസ്യ ദേഹിനഃ ॥ ൧,൧൧൫.

ആയുസ്സ്, കർമ്മം, സമ്പത്ത്, വിജ്ഞാനം, മരണം — ഈ അഞ്ചും മനുഷ്യൻ ജനിക്കുമ്പോൾ തന്നെ നിർണ്ണയിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

പര്വതാരോഹണേ തോയേ ഗോകുലേ ദുഷ്ടനിഗ്രഹേ । പതിതസ്യ സമുത്ഥാനേ ശസ്താഃ പഞ്ച (ഹ്യേതേ) ഗുണാഃ സ്മൃതാഃ ॥ ൧,൧൧൫.

പർവതാരോഹണം, വെള്ളം കടക്കൽ, പശുക്കളെ പരിപാലിക്കൽ, ദുഷ്ടരെ നിയന്ത്രിക്കൽ, വീണുപോയവരെ എഴുന്നേൽപ്പിക്കൽ — ഈ അഞ്ചു ഗുണങ്ങൾ ഉത്തമമായവയാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.

അഭ്രച്ഛായാ ഖലേ പ്രീതിഃ പരനാരീഷു സംഗതിഃ । പഞ്ചൈതേ ഹ്യസ്ഥിരാ ഭാവാ യൌവനാനി ധനാനി ച ॥ ൧,൧൧൫.

മേഘത്തിന്റെ നിഴൽ, ദുഷ്ടന്റെ സ്നേഹം, മറ്റൊരാളുടെ ഭാര്യയുമായി സുഖസംഗമം, യൗവനം, ധനം — ഇവയെല്ലാം സ്ഥിരതയില്ലാത്തവയാണ്.

അസ്ഥിരം ജീവിതം ലോകേ അസ്ഥിരം ധനയൌവനമ് । അസ്ഥിരം പുത്ത്രദാരാദ്യം ധര്മഃ കീര്തിര്യശഃ സ്ഥിരമ് ॥ ൧,൧൧൫.

ലോകത്ത് ജീവൻ സ്ഥിരമല്ല, ധനവും യൗവനവും സ്ഥിരമല്ല. മക്കളും ഭാര്യയും മറ്റുള്ളവരും സ്ഥിരമല്ല; ധർമ്മവും കീർത്തിയും നല്ല പേര് മാത്രമാണ് സ്ഥിരം.

ശത ജീവിതമത്യല്പം രാത്രിസ്തസ്യാര്ധഹാരിണീ । വ്യാധിശോകജരായാസൈരര്ധം തദപി നിഷ്ഫലമ് ॥ ൧,൧൧൫.

നൂറുവർഷം ജീവിച്ചാലും അതെല്ലാം വളരെ ചെറുതാണ്; അതിൽ പാതി രാത്രി കൊണ്ടുപോകുന്നു. ശേഷിച്ചതിൽ രോഗം, ദു:ഖം, വയസ്സായിരിക്കുക, ക്ഷീണം എന്നിവ കൊണ്ട് നഷ്ടമാവുന്നു. അങ്ങനെ നോക്കുമ്പോൾ അതും ഫലപ്രദമല്ല.

ആയുര്വര്ഷശതം നൃണാം പരിമിതം രാത്രൌ തദര്ധം ഗതം തസ്യാര്ധസ്ഥിതകിഞ്ചിദര്ധമധികം ബാല്യസ്യ കാലേ ഗതമ് । കിഞ്ചിദ്വന്ധുവിയോഗദുഃ ഖമരണൈര്ഭൂപാലസേവാഗതം ശേഷം വാരിതരങ്ഗഗര്ഭചപലം മാനേന കിം മാനിനാമ് ॥ ൧,൧൧൫.

അഹോരാത്രമയോ ലോകേ ജരാരൂപേണ സംചരേത് । മൃത്യുര്ഗ്രസതി ഭൂതാനി പവനം പന്നഗോ യഥാ ॥ ൧,൧൧൫.

പകലും രാത്രിയും ലോകത്ത് വൃദ്ധാവസ്ഥ സഞ്ചരിക്കുന്നു; മരണൻ ജീവികളെ കാറ്റിനെ പാമ്പ് വിഴുങ്ങുന്നതുപോലെ വിഴുങ്ങുന്നു.

ഗച്ഛതസ്തിഷ്ഠതോ വാപി ജാഗ്രതഃ സ്വപതോ ന ചേത് । സര്വസത്ത്വഹിതാര്ഥായ പശോരിവ വിചേഷ്ടിതമ് ॥ ൧,൧൧൫.

നമ്മൾ പോകുമ്പോഴും നിൽക്കുമ്പോഴും ഉണർന്നിരിക്കുമ്പോഴും ഉറങ്ങുമ്പോഴും, എല്ലാ ജീവികൾക്കും ഉപകാരപ്പെടുന്ന കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാത്തവന്റെ പ്രവർത്തി മൃഗത്തിന്റെ പ്രവർത്തിപോലെയാണ്.

അഹിതഹിതവിചാരശൂന്യബുദ്ധേഃ ശ്രുതിസമയേ ബഹുഭിര്വിതര്കിതസ്യ । ഉദരഭരണമാത്രതുഷ്ടബുദ്ധേഃ പുരുഷപശോശ്ച പശോശ്ച കോ വിശേഷഃ ॥ ൧,൧൧൫.

ശരിയും തെറ്റും തിരിച്ചറിയാൻ ബുദ്ധിയില്ലാത്തവനും, വയറു നിറയ്ക്കുന്നതിൽ മാത്രം സന്തോഷിക്കുന്നവനും, മനുഷ്യനും മൃഗവും തമ്മിൽ എന്ത് വ്യത്യാസമുണ്ട്?

ശൌര്യേ തപസി ദാനേ ച യസ്യ ന പ്രഥിതം യശഃ । വിദ്യായാമര്ഥലാഭേ വാ മാതുരുച്ചാര ഏവ സഃ ॥ ൧,൧൧൫.

വീര്യം, തപസ്സ്, ദാനം, വിദ്യ, സമ്പത്ത് — ഇവയിൽ യാതൊന്നിലും പ്രശസ്തിയില്ലാത്തവൻ അമ്മയുടെ മലപോലെയാണ്.

യജ്ജീവ്യതേ ക്ഷണമപി പ്രഥിതം മനുഷ്യൈര്വിജ്ഞാനവിക്രമയശോഭിരഭഗ്നമാനൈഃ । തന്നാമ ജീവിതമിതി പ്രവദന്തി തജ്ജ്ഞാഃ കാകോഽപി ജീവതി ചിരം ച ബലിം ച ഭുങ്ക്തേ ॥ ൧,൧൧൫.

ജ്ഞാനം, ധൈര്യം, മാന്യമായ പേര് എന്നിവയാൽ പ്രശസ്തരായ മനുഷ്യർ ഒരു നിമിഷം പോലും ജീവിച്ചാൽ അതാണ് യഥാർത്ഥ ജീവിതം എന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു. കാക്കയും ദീർഘകാലം ജീവിക്കുകയും ബലിയും കഴിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

കിം ജീവിതേന ധനമാനവിവര്ജിതേന മിത്രേണ കിം ഭവതി ഭീതിസശങ്കിതേന । സിംഹവ്രതം ചരത ഗച്ഛത മാ വിഷാദം കാകോഽപി ജീവതി ചിരം ച ബലിം ച ഭുങ്ക്തേ ॥ ൧,൧൧൫.

ധനമോ മാനമോ ഇല്ലാത്ത ജീവിതത്തിൽ എന്ത് ഉപയോഗം? ഭയത്തോടും സംശയത്തോടുമുള്ള സ്നേഹത്തിൽ എന്ത് ഗുണം? സിംഹത്തിന്റെ ധൈര്യത്തോടെ ജീവിക്കണം, മുന്നോട്ട് പോകണം, വിഷമിക്കേണ്ടതില്ല; കാക്കയും ദീർഘകാലം ജീവിക്കുകയും ബലിയും കഴിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

യോ വാത്മനീഹ ന ഗുരൌ ന ച ഭൃത്യവര്ഗേ ദീനേ ദയാം ന കുരുതേ ന ച മിത്രകാര്യേ । കിം തസ്യ ജീവിതഫലേനമനുഷ്യലോകേ കാകോഽപി ജീവതി ചിരം ച ബലിം ച ഭുങ്ക്തേ ॥ ൧,൧൧൫.

സ്വന്തം ആത്മാവിനോടും, ഗുരുവിനോടും, ഭൃത്യന്മാരോടും, ദരിദ്രരോടും, സുഹൃത്തുക്കളുടെ കാര്യങ്ങളിലും കരുണ കാണിക്കാത്തവന്റെ ജീവിതഫലത്തിൽ എന്താണ് ഗുണം? കാക്കയും ദീർഘകാലം ജീവിക്കുകയും ബലിയും കഴിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

യസ്യ ത്രിവര്ഗശൂന്യാനി ദിനാന്യായാന്തി യാന്തി ച । സ ലൌഹകാരഭസ്ത്രേവ ശ്വസന്നപി ന ജീവതി ॥ ൧,൧൧൫.

ആർത്ഥ, ധർമ്മ, കാമം — ഈ മൂന്നു ലക്ഷ്യങ്ങളുമില്ലാതെ ദിവസങ്ങൾ കടന്നുപോകുന്നവൻ, കശുമുറിയുടെ കുഴലുപോലെ ശ്വസിച്ചാലും ജീവിക്കുന്നില്ല.

സ്വാധീനവൃത്തേഃ സാഫല്യം ന പരാധീനവര്തിതാ । യേ പരാധീനകര്മാണോ ജീവന്തോഽപി ച തേ മൃതാഃ ॥ ൧,൧൧൫.

സ്വന്തം തീരുമാനപ്രകാരം പ്രവർത്തിച്ചാൽ മാത്രമാണ് വിജയമുണ്ടാവുക; മറ്റുള്ളവരുടെ ആശ്രയത്തിൽ ജീവിക്കുന്നവർ ജീവിച്ചാലും മരിച്ചവരുപോലെയാണ്.

സു(സ്വ) പൂരാ വൈ കാപുരുഷാഃ സു(സ്വ) പൂരോ മൂഷികാഞ്ജലിഃ । അസന്തുഷ്ടഃ കാപുരുഷഃ സ്വല്പകേനാപി തുഷ്യതി ॥ ൧,൧൧൫.

കാപട്യശീലികൾ എപ്പോഴും തൃപ്തരായിരിക്കും, എങ്കിലും ഒരു മൂഷികൻ ഒരു കയ്യിൽ ധാന്യം കിട്ടിയതുപോലെ, കാപട്യശീലിക്ക് അല്പം കിട്ടിയാലും സന്തോഷം.

അഭ്രച്ഛായാ തൃണാദഗ്നിര്നോചസേവാ പഥോ ജലമ് । വേശ്യാരാഗഃ ഖലേ പ്രീതിഃ ഷഡേതേ ബുദ്വുദോപമാഃ ॥ ൧,൧൧൫.

മേഘത്തിന്റെ നിഴൽ, പുല്ലിൽ തീ, വഴിയരികിലെ വെള്ളം, വേശ്യയുടെ ആസക്തി, ദുഷ്ടന്റെ സ്നേഹം — ഈ ആറും വെള്ളപ്പൊക്കത്തിലെ കിളിവെള്ളംപോലെയാണ്.

വാചാ വിഹിതസാര്ഥേന ലോകോ ന ച സുഖായതേ । ജീവിതം മാനമൂലം ഹി മാനേ മ്ലാനേ കുതഃ സുഖമ്? ॥ ൧,൧൧൫.

അർത്ഥമില്ലാത്ത വാക്കുകൾ ലോകത്തെ സന്തോഷിപ്പിക്കില്ല; ജീവിതം മാനത്തിൽ ആധാരമിട്ടിരിക്കുന്നു — മാനം ഇല്ലാതായാൽ എവിടെ സന്തോഷം?

അബലസ്യ ബലം രാജാ ബാലസ്യ രുദിതം ബലമ് । ബലം മൂര്ഖസ്യ മൌനം ഹി തസ്കരസ്യാനൃതം ബലമ് ॥ ൧,൧൧൫.

ശക്തിയില്ലാത്തവന്റെ ശക്തി രാജാവാണ്; ബാലന്റെ ശക്തി അവന്റെ കരച്ചിലാണ്; മണ്ടന്റെ ശക്തി മൗനമാണ്; കള്ളന്റെ ശക്തി കള്ളമാണ്.

യഥായഥാ ഹി പുരുഷഃ ശാസ്ത്രം സമധിഗച്ഛതി । തഥാതഥാസ്യ മേധാ സ്യാദ്വിജ്ഞാനം ചാസ്യ രോചതേ ॥ ൧,൧൧൫.

ഒരു മനുഷ്യൻ ശാസ്ത്രം കൂടുതലായി പഠിച്ചാൽ പഠിക്കുമ്പോൾ, അവന്റെ ബുദ്ധിയും വളരും, വിജ്ഞാനത്തിലും രുചി ഉണ്ടാകും.

യഥായഥാ ഹി പുരുഷഃ കല്യാണേ കുരുതേ മതിമ് । തഥാതഥാ ഹി സര്വത്ര ശ്ലിഷ്യതേ ലോകസുപ്രിയഃ ॥ ൧,൧൧൫.

ഒരു മനുഷ്യന് നല്ലതിലേക്കാണ് മനസ്സു തിരിയുന്നത് എങ്കിൽ, അവൻ എല്ലായിടത്തും എല്ലാവർക്കും പ്രിയനാകുന്നു.

ലോഭപ്രമാദവിശ്വാസൈഃ പുരുഷോ നശ്യതി ത്രിഭിഃ । തസ്മാല്ലോഭോ ന കര്തവ്യഃ പ്രമാദോ നോന വിശ്വസേത് ॥ ൧,൧൧൫.

മൂന്ന് കാരണങ്ങളാൽ മനുഷ്യൻ നശിക്കുന്നു: ആസക്തി, അശ്രദ്ധ, തെറ്റായ വിശ്വാസം. അതിനാൽ ആസക്തിയിലും അശ്രദ്ധയിലും ഏർപ്പെടരുത്, ആരെയും അനാവശ്യമായി വിശ്വസിക്കരുത്.

താവദ്ഭയസ്യ ഭേതവ്യം യാവദ്ഭയമനാഗതമ് । ഉത്പന്നേ തു ഭയേ തീവ്രേ സ്ഥാതവ്യം വൈ ഹ്യഭീതവത് ॥ ൧,൧൧൫.

ഭയം വരുന്നതുവരെ അതിനെ ഭയപ്പെടണം; എന്നാൽ ഭയം വന്നു ശക്തമായാൽ ഭയമില്ലാതെ ഉറച്ചുനിൽക്കണം.

ഋണശേഷം ചാഗ്നിശേഷം വ്യാധിശേഷം തഥൈവ ച । പുനഃ പുനഃ പ്രവര്ധന്തേ തസ്മാച്ഛേഷം ന കാരയേത് ॥ ൧,൧൧൫.

ബാക്കി കുടിശ്ശികയും തീയുടെ ശേഷവും രോഗത്തിന്റെ ശേഷവും വീണ്ടും വീണ്ടും വർധിക്കും; അതിനാൽ ഒന്നും ബാക്കിയാക്കരുത്.

കൃതേ പ്രതികൃതം കുര്യാദ്ധിംസിതേ പ്രതിഹിംസിതമ് । ന തത്ര ദോഷം പശ്യാമി ദുഷ്ടേ ദോഷം സമാചരേത് ॥ ൧,൧൧൫.

ചെയ്തതിനു തുല്യമായി തിരിച്ചുകൊടുക്കണം, ഹാനി ചെയ്താൽ അതിന് തുല്യമായി പ്രതികരിക്കണം; ദുഷ്ടന്മാരോടു അങ്ങനെ ചെയ്യുന്നതിൽ തെറ്റില്ല.

പരോക്ഷേ കാര്യഹന്താരം പ്രത്യക്ഷേ പ്രിയവാദിനമ് । വര്ജയേത്താദൃശം മിത്രം മായാമയമരിം തഥാ ॥ ൧,൧൧൫.

അന്തർഗതമായി നിങ്ങളുടെ കാര്യങ്ങൾ തടസ്സപ്പെടുത്തുന്നവനും നേരിൽ സ്നേഹപൂർവ്വം സംസാരിക്കുന്നവനും പോലുള്ള സുഹൃത്തിനെ ഒഴിവാക്കണം; അത്തരം സുഹൃത്ത് വ്യാജവുമാണ്, ശത്രുവുപോലെയാണ്.

ദുര്ജനസ്യ ഹി സംഗേന സുജനോഽപി വിനശ്യതി । പ്രസന്നമപി പാനീയം കര്ദമൈഃ കലുഷീകൃതമ് ॥ ൧,൧൧൫.

ദുഷ്ടരോടൊപ്പം ഇടപെടുമ്പോൾ നല്ലവനും നശിക്കും; ശുദ്ധജലം ചെളിയിൽ കലർന്നാൽ മലിനമാകുന്നതുപോലെ.

സ ഭുങ്ക്തേ സദ്വിജോ ഭുങ്ക്തേ സമശേഷനിരൂപണമ് । തസ്മാത്സര്വപ്രയത്നേന ദ്വിജഃ പൂജ്യഃ പ്രയത്നതഃ ॥ ൧,൧൧൫.

യജ്ഞോപവീതധാരിയായവൻ ഭക്ഷിക്കുമ്പോൾ എല്ലാം അനുഭവിക്കുന്നു; അതിനാൽ ബ്രാഹ്മണനെ എല്ലാ ശ്രമത്തോടും ആദരിക്കണം.