ഗരുഡപുരാണമ്

മൂല്യരൂപപരീക്ഷാകൃദ്ഭവേ ദ്രത്നപരീക്ഷകഃ । ബലാബലപരിജ്ഞാതാ സേനാധ്യക്ഷോ വിധീയതേ ॥ ൧,൧൧൨.

മൂല്യവും രൂപവും പരിശോധിക്കാൻ കഴിവുള്ളവൻ രത്നപരിശോധകനാണ്. ശക്തിയും ദൗർബല്യവും അറിയുന്നവൻ സൈന്യാധിപനായി നിയമിക്കപ്പെടണം.

ഇങ്ഗിതാകാരതത്ത്വജ്ഞോ ബലവാന് പ്രിയദര്ശനഃ । അപ്രമാദീ പ്രമാഥീ ച പ്രതീഹാരഃ സ ഉച്യതേ ॥ ൧,൧൧൨.

ഇംഗിതവും ഭാവവും മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിവുള്ളവൻ, ശക്തനും മനോഹരനും ജാഗ്രതയുള്ളവനും ഉത്സാഹിയുമാണ്—അവനെയാണ് വാതിൽരക്ഷകൻ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.

മേധാവീ വാക്പടുഃ പ്രാജ്ഞഃ സത്യവാദീ ജിതേന്ദ്രിയഃ । സര്വശാസ്ത്രസമാലോകീ ഹ്യേഷ സാധുഃ സ ലേഖകഃ ॥ ൧,൧൧൨.

ബുദ്ധിമാനും വാഗ്മിയും ജ്ഞാനിയും സത്യവാദിയും ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കുന്നവനും എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളിലും പരിചയമുള്ളവനും—ഇവൻ നല്ല എഴുത്തുകാരനാണ്.

ബുദ്ധിമാന്മതിമാംശ്ചൈവ പരചിത്തോപലക്ഷകഃ । ക്രൂരോ യഥോക്തവാദീ ച ഏഷ ദൂതോ വിധീയതേ ॥ ൧,൧൧൨.

ബുദ്ധിയുള്ളവനും വിവേകശക്തിയുള്ളവനും മറ്റുള്ളവരുടെ മനസ്സറിയാൻ കഴിവുള്ളവനും കഠിനസ്വഭാവിയുമായും പറഞ്ഞതു പോലെ മാത്രം സംസാരിക്കുന്നവനും ദൂതനായി നിയമിക്കപ്പെടുന്നു.

സമസ്തസ്മൃതിശാസ്ത്രജ്ഞഃ പണ്ഡിതോഽഥ ജിതേന്ദ്രിയഃ । ശൌര്യവീര്യഗുണോപേതോ ധര്മാധ്യക്ഷോ വിധീയതേ ॥ ൧,൧൧൨.

എല്ലാ സ്മൃതികളും ശാസ്ത്രങ്ങളും അറിയുന്നവനും പണ്ഡിതനും ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ജയിച്ചവനും ധൈര്യവും വീര്യവും ഗുണങ്ങളും ഉള്ളവനും ധർമ്മാധികാരിയായി നിയമിക്കപ്പെടുന്നു.

പിതൃപൈതാമഹോ ദക്ഷഃ ശാസ്ത്രജ്ഞഃ സത്യവാചകഃ । ശുചിശ്ച കഠിനശ്ചൈവ സൂപകാരഃ സ ഉച്യതേ ॥ ൧,൧൧൨.

പിതാവിലും പിതാമഹനിലും നിന്നു പരിചയമുള്ളവനും ശാസ്ത്രജ്ഞനും സത്യം പറയുന്നവനും ശുദ്ധനും കൂടാതെ കഠിനനും ആയവൻ പാചകക്കാരനാണ്.

ആയുര്വേദകൃതാഭ്യാസഃ സര്വേഷാം പ്രിയദര്ശനഃ । ആയുഃ ശീലഗുണോപേതോ വൈദ്യ ഏവ വിധീയതേ ॥ ൧,൧൧൨.

ആയുര്‍വേദം അഭ്യസിച്ചവനും എല്ലാവർക്കും ഇഷ്ടനായവനും ദീർഘായുസ്സും നല്ല സ്വഭാവവും ഗുണങ്ങളും ഉള്ളവനും വൈദ്യനായി നിയമിക്കപ്പെടുന്നു.

വേദവേദാങ്ഗതത്ത്വജ്ഞോ ജപഹമപരായണഃ । ആശീര്വാദപരോ നിത്യമേഷ രാജപുരോഹിത ॥ ൧,൧൧൨.

വേദവും അതിന്റെ അങ്കങ്ങളും തത്ത്വവും അറിയുന്നവനും ജപവും ഹോമവും ഭക്തിയോടെ ചെയ്യുന്നവനും എപ്പോഴും അനുഗ്രഹിക്കാൻ മനസ്സുള്ളവനും രാജപുരോഹിതനാണ്.

ലേഖകഃ പാഠകശ്ചൈവ ഗണകഃ പ്രതിരോധകഃ । ആലസ്യയുക്തശ്ചൈദ്രാജാ കര്മ സംവര്ജയേത്സദാ ॥ ൧,൧൧൨.

എഴുത്തുകാരൻ, വായനക്കാരൻ, കണക്കുകാരൻ, എതിര്‍ക്കുന്നവൻ, സൌമ്യമായവൻ—ഇവരിൽ ആൾസ്യം ഉള്ളവരെ രാജാവ് എപ്പോഴും ഒഴിവാക്കണം.

ദ്വിജിഹ്വമുദ്വേഗകരം ക്രൂരമേകാന്തദാരുണമ് । ഖലസ്യാഹേശ്ച വദനമപകാരായ കേവലമ് ॥ ൧,൧൧൨.

രണ്ടു മുഖമുള്ളവനും കലഹം ഉണ്ടാക്കുന്നവനും അത്യന്തം ക്രൂരനും കഠിനമായവനും അവന്റെ വാക്കുകൾ നിരപരാധികൾക്ക് മാത്രം ദോഷം ചെയ്യും.

ദുര്ജനഃ പരിഹര്തവ്യോ വിദ്യയാലങ്കൃതോഽപിസന് । മണിനാ ഭൂഷിതഃ സര്പഃ കിമസൌ ന ഭയങ്കരഃ ॥ ൧,൧൧൨.

ദുഷ്ടനെ, അവൻ എത്രയും വിദ്യാഭൂഷിതനാണെങ്കിലും, ഒഴിവാക്കണം; ഒരു പാമ്പിന് മുത്ത് അണിഞ്ഞാലും പേടി തീരുമോ?

അകാരണവിഷ്കൃതകോപധാരിണഃ ഖലാദ്ഭയം കസ്യ ന നാമ ജായതേ । വിഷം മഹാഹേര്വിഷമസ്യ ദുര്വചഃ സദുഃ സഹം സന്നിപതേത്സദാ മുഖേ ॥ ൧,൧൧൨.

കാരണമില്ലാതെ കോപം കാണിക്കുന്ന ദുഷ്ടനെ ആരാണ് ഭയപ്പെടാത്തത്? വലിയ പാമ്പിന്റെ വിഷവും അവന്റെ കഠിനവാക്കുകളും ഒരുപോലെ വായിൽ കൂടുന്നു.

തുല്യാര്ഥം തുല്യസാമര്ഥ്യം മര്മജ്ഞം വ്യവസായിനമ് । അര്ധരാജ്യഹരം ഭൃത്യം യോ ഹന്യാത്സ ന ഹന്യതേ ॥ ൧,൧൧൨.

സമ്പത്തിലും കഴിവിലും രഹസ്യങ്ങൾ അറിയുന്നതിലും ദൃഢനിശ്ചയത്തിലും തുല്യനായ ഭൃത്യൻ രാജാവിന്റെ അരരാജ്യം പിടിച്ചാൽ അവനെ കൊല്ലുന്നവൻ തന്നെ കൊല്ലപ്പെടുന്നില്ല.

ശൂരത്വയുക്താ മൃദുമന്ദവാക്യാ ജിതേന്ദ്രിയാഃ സത്യപരാക്രമാശ്ച । പ്രാഗേവ പശ്ചാദ്വിപരീ തരുപാ യേ തേ തു ഭൃത്യാ ന ഹിതാ ഭവന്തി ॥ ൧,൧൧൨.

ധൈര്യവും, മൃദുവായ മന്ദവാക്യവും, ഇന്ദ്രിയജയവും, സത്യപരാക്രമവും ഉള്ളവരും ആദ്യം ഒരു രീതിയിലും പിന്നെ മറിച്ചും പെരുമാറുന്നവരും രാജാവിന് ഉപകാരകരരല്ല.

നിരാലസ്യാഃ സുസന്തുഷ്ടാഃ പ്രതിബോധകാഃ । സുഖദുഃ ഖസമാ ധീരാ ഭൃത്യാ ലോകേഷു ദുര്ലഭാഃ ॥ ൧,൧൧൨.

ആൾസ്യമില്ലാത്തവരും സന്തുഷ്ടരായവരും ജാഗ്രതയുള്ളവരും സുഖദുഃഖങ്ങളിൽ ക്ഷമയുള്ളവരും ധൈര്യശാലികളുമായ ഭൃത്യന്മാർ ലോകത്തിൽ അപൂർവരാണ്.

ക്ഷാന്തിസ്തയവിഹീനശ്ച ക്രൂരബുദ്ധിശ്ച നിന്ദകഃ । ദാമ്ഭികഃ കപടീ ചൈവ ശഠശ്ച സ്പൃഹയാന്വിതഃ । അശക്തോ ഭയഭീതശ്ച രാജ്ഞാ ത്യക്തവ്യ ഏവ സഃ ॥ ൧,൧൧൨.

ക്ഷമയും ലജ്ജയും ഇല്ലാത്തവനും ക്രൂരബുദ്ധിയുള്ളവനും അപവാദം പറയുന്നവനും കപടനും ദംഭിയും ചതിയും മോഹമുള്ളവനും കഴിവില്ലാത്തവനും ഭയക്കുന്നവനും രാജാവിന് ഒഴിവാക്കേണ്ടവനാണ്.

സുസന്ധാനാനി ചാസ്ത്രാണി ശസ്ത്രാണി വിവിധാനി ച । ദുര്ഗേ പ്രവേശിതവ്യാനി തതഃ ശത്രും നിപാതയേത് ॥ ൧,൧൧൨.

നന്നായി തയ്യാറാക്കിയ ആയുധങ്ങളും വിവിധ വാളുകളും കോട്ടയിൽ എത്തിക്കണം; അതിനുശേഷം ശത്രുവിനെ തോൽപ്പിക്കണം.

ഷണ്മാസമഥ വര്ഷം വാ സന്ധിം കുര്യാന്നരാധിപഃ । പശ്യന്സഞ്ചിതമാത്മാനം പുനഃ ശത്രും നിപാതയേത് ॥ ൧,൧൧൨.

ആറ് മാസം അല്ലെങ്കിൽ ഒരു വർഷം രാജാവ് സന്ധി ചെയ്യണം; അതിനിടെ ജാഗ്രതയോടെ സ്വയം സൂക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് പിന്നെ വീണ്ടും ശത്രുവിനെ കീഴടക്കണം.

മൂര്ഖാന്നിയോജയേദ്യസ്തു ത്രയോഽപ്യേതേ മഹീപതേഃ । അയശശ്ചാര്ഥനാശശ്ച നരകേ ചൈവ പാതനമ് ॥ ൧,൧൧൨.

മൂर्खന്മാരിൽ ആരെയും രാജാവിന് നിയമിക്കുന്നവൻ അപകീർത്തിയും ധനനാശവും നരകത്തിൽ വീഴലും അനുഭവിക്കും.

യത്കിഞ്ചിത്കുരുതേ കര്മ ശുഭം വാ യാദി വാശുഭമ് । തേന സ്മ വര്ധതേ രാജാ സൂക്ഷ്മതോ ഭൃത്യകാര്യതഃ ॥ ൧,൧൧൨.

ഭൃത്യൻ ചെയ്യുന്ന പ്രവൃത്തികൾ നല്ലതായാലും ചീത്തയായാലും അതിലൂടെ രാജാവിന് പോലും സൂക്ഷ്മമായി പ്രഭാവം ഉണ്ടാകും.

തസ്മാദ്ഭൂമീശ്വരഃ പ്രാജ്ഞം ധര്മകാമാര്ഥസാധനേ । നിയോജ യേദ്ധിസതതം ഗോബ്രാഹ്മണഹിതായ വൈ ॥ ൧,൧൧൨.

അതിനാൽ ഭൂമിയുടെ അധിപൻ ധർമ്മം, കാമം, അർത്ഥം എന്നിവയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള ജ്ഞാനിയെയും, പശുക്കളുടെയും ബ്രാഹ്മണരുടെയും ക്ഷേമത്തിനായി എപ്പോഴും നിയമിക്കണം.

ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൧൧൩ സൂത ഉവാച । ഗുണവന്തം നിയുഞ്ജീത ഗുണഹീനം വിവര്ജയേത് । പണ്ഡിതസ്യ ഗുണാഃ സര്വേ മൂര്വേ ദോഷാശ്ച കേവലാഃ ॥ ൧,൧൧൩.

സൂതൻ പറഞ്ഞു: നല്ല ഗുണങ്ങളുള്ളവരെ നിയമിക്കണം, ഗുണമില്ലാത്തവരെ ഒഴിവാക്കണം. പണ്ഡിതന്മാരിൽ എല്ലാ ഗുണങ്ങളും ഉണ്ടാകുന്നു, അജ്ഞന്മാരിൽ ദോഷങ്ങൾ മാത്രം.

സദ്ഭിരാസീത സതതം സദ്ഭിഃ കുര്വീത സങ്ഗതിമ് । സദ്ഭിര്വിവാദം മൈത്രീഞ്ച നാസദ്ഭിഃ കിഞ്ചിദാചരേത് ॥ ൧,൧൧൩.

സദ്ഗുണമുള്ളവരോടൊപ്പം എപ്പോഴും ഇരിക്കണം, സദ്ഗുണമുള്ളവരോടൊപ്പമാണ് സൗഹൃദവും സംവാദവും നടത്തേണ്ടത്. ദുഷ്ടരോടൊപ്പൊന്നും ചെയ്യരുത്.

പണ്ഡിതൈശ്ച വിര്നാതൈശ്ച ധര്മശൈഃ സത്യവാദിഭിഃ । ബന്ധ്സ്ഥോഽപി തിഷ്ഠേച്ച ന തു രാജ്യേ ഖലൈഃ സഹ ॥ ൧,൧൧൩.

പണ്ഡിതന്മാരോടും ജ്ഞാനികളോടും സത്യവാദികളോടും ബന്ധം ഉണ്ടെങ്കിലും അവരോടൊപ്പം തന്നെ ഇരിക്കണം; എന്നാൽ അധികാരത്തിലുള്ള ദുഷ്ടരോടൊപ്പം ഒരിക്കലും കൂടരുത്.

സാവശേഷാണി കാര്യാണി കുവത്രര്ഥേ യുജ്യതേ । തസ്മാത്സര്വാണി കാര്യാണി സാവശേഷാണി കാരയേത് ॥ ൧,൧൧൩.

ശേഷിപ്പുള്ള കാര്യങ്ങൾ താഴ്ന്ന ഉദ്ദേശങ്ങൾക്കാണ് ഉചിതം. അതുകൊണ്ട് എല്ലാ കാര്യങ്ങളും ചെയ്യുമ്പോഴും ചെറിയൊരു ശേഷിപ്പെങ്കിലും ഉണ്ടാകുന്ന വിധത്തിൽ ചെയ്യണം.

മധുഹേവ ദുഹേത്സാരം കുസുമഞ്ച ന ഘാതയേത് । വത്സാപേക്ഷീ ദുഹേത്ക്ഷീരം ഭൂമിം ഗാഞ്ചൈവ പാര്ഥിപഃ ॥ ൧,൧൧൩.

തേനീച്ച പൂവിനെ നശിപ്പിക്കാതെ തേൻ എടുക്കുന്നതുപോലെയും, കാളയുടെ കിടാവിനെ കണക്കിലെടുത്ത് പാൽ എടുക്കുന്നതുപോലെയും, രാജാവും ഭൂമിയിലും പശുവിലും അളവോടെ മാത്രം വാങ്ങണം.

യഥാക്രമേണ പുഷ്പേഭ്യശ്ചിനുതേ മധു ഷട്പദഃ । തഥാ വിത്തമു പാദായ രാജാ കുര്വീത സഞ്ചയമ് ॥ ൧,൧൧൩.

തേനീച്ച പൂവുകളിൽ നിന്ന് ക്രമമായി തേൻ ശേഖരിക്കുന്നതുപോലെ, രാജാവും സമ്പത്ത് പതിയെ പതിയെ ശേഖരിക്കണം.

വല്മീകം മധുജാലഞ്ച ശുക്ലണ്ക്ഷേ തു ചന്ദ്രമാഃ । രാജദ്രവ്യഞ്ച ഭൈക്ഷ്യഞ്ച സ്തോകംസ്തോകം പ്രവര്ധതേ ॥ ൧,൧൧൩.

വണ്ടിക്കൂട്ടും തേൻചട്ടിയും, വളരുന്ന ചന്ദ്രനും, രാജസമ്പത്തും ഭിക്ഷയും — ഇതെല്ലാം കുറുകുറുക്കായി കൂട്ടിച്ചേർന്നാണ് വളരുന്നത്.

അര്ജിതസ്യ ക്ഷയം ദൃഷ്ടാ സംപ്രദത്തസ്യ സഞ്ചയമ് । അവന്ധ്യം ദിവസം കുര്യാദ്ദാനധ്യയനകര്മസു ॥ ൧,൧൧൩.

സമ്പാദിച്ചതു കുറയുന്നത് കാണാം, നൽകിയതു കൂട്ടുന്നതാണ്. ഓരോ ദിവസവും ദാനം, പഠനം, കര്‍മ്മം എന്നിവയിലൂടെ ഫലപ്രദമാക്കണം.