ഗരുഡപുരാണമ്

ചാപലാദ്വാരയേദ്ദൃഷ്ടിം മിഥ്യാവാക്യഞ്ച വാരയേത് । മാനവേ ശ്രോത്രിയേ ചൈവ ഭൃത്യവര്ഗേ സദൈവ ഹി ॥ ൧,൧൧൧.

അശാന്തമായ കാഴ്ച ഒഴിവാക്കണം, തെറ്റായ വാക്കുകൾ പറയരുത്, പ്രത്യേകിച്ച് മനുഷ്യരോടും പണ്ഡിതന്മാരോടും ദാസന്മാരോടും എന്നും.

ലീലാം കരോതി യോ രാജാ ഭൃത്യസ്വജനഗര്വിതഃ । ശാസനേ സര്വദാ ക്ഷിപ്രം രിപുഭിഃ പരിഭൂയതേ ॥ ൧,൧൧൧.

ദാസന്മാരിലും ബന്ധുക്കളിലും അഭിമാനിച്ച് ഭരണം കളിയായി കാണുന്ന രാജാവ് എപ്പോഴും ശത്രുക്കളാൽ വേഗത്തിൽ കീഴടക്കപ്പെടും.

ഹുങ്കാരേ ഭൃകുടീം നൈവ സദാ കുര്വീത പാര്ഥിവഃ । വിനാ ദോഷേണ യോ ഭൃത്യാന്രാജാധമണ ശാസ്തി ച । ലീലാസുഖാനി ഭോഗ്യാനി ത്യജേദിഹ മഹീപതിഃ ॥ ൧,൧൧൧.

വാക്കുകളിൽ മാത്രം കോപം കാണിക്കുകയോ കണ്പിളർത്തുകയോ രാജാവ് ചെയ്യരുത്. തെറ്റില്ലാതെ ദാസന്മാരെ ശിക്ഷിക്കുന്നവൻ താഴ്ന്ന ഭരണാധികാരിയാണ്. വിനോദസുഖങ്ങൾ രാജാവ് ഉപേക്ഷിക്കണം.

സുഖപ്രവൃത്തൈഃ സാധ്യന്തൈ ശത്രവോ വിഗ്രഹേ സ്ഥിതൈഃ ॥ ൧,൧൧൧.

സന്തോഷത്തിലും വിജയത്തിലും മുന്നേറുന്നവർക്ക്, കലഹത്തിൽ ഉറച്ചിരിക്കുന്ന ശത്രുക്കളെ കീഴടക്കാൻ കഴിയും.

ഉദ്യോഗഃ സാഹസംധൈര്യം ബുദ്ധിഃ ശക്തിഃ പരാക്രമഃ । ഷഡ്വിധോ യസ്യ ഉത്സാഹസ്തസ്യ ദേവോഽപി ശങ്കതേ ॥ ൧,൧൧൧.

ശ്രമം, ധൈര്യം, ബുദ്ധി, ശക്തി, വീര്യം, ഉത്സാഹം—ഈ ആറു ഗുണങ്ങളുള്ളവനെ ദേവതകളും ഭയപ്പെടും.

ഉദ്യോഗേന കൃതേ കാര്യേ സിദ്ധര്യസ്യ ന വിദ്യതേ । ദൈവം തസ്യ പ്രമാണം ഹി കര്തവ്യം പൌരുഷം സദാ ॥ ൧,൧൧൧.

ശ്രമിച്ചിട്ടും വിജയിക്കാനാകാത്തപ്പോൾ അതിനെ വിധി എന്ന് കരുതണം. എങ്കിലും മനുഷ്യശ്രമം എന്നും തുടരണം.

ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൧൧൨ സൂത ഉവാച । ഭൃത്യാ ബഹുവിധാ ജ്ഞേയാ ഉത്തമാധമമധ്യമാഃ । നിയോക്തവ്യാ യഥാര്ഹേഷു ത്രിവിധേഷ്വേവ കര്മസു ॥ ൧,൧൧൨.

ഭൃത്യന്മാർ പലവിധമാണ്—മികച്ചവരും ഇടത്തരംവരും താഴ്ന്നവരും. ഇവരെ അർഹതയ്ക്ക് അനുസരിച്ച് മൂന്ന് തരത്തിലുള്ള ജോലികളിൽ നിയമിക്കണം.

ഭൃത്യേ പരിക്ഷണം വക്ഷ്യേ യസ്യയസ്യ ഹി യോ ഗുണഃ । തമിമം സംപ്രവക്ഷ്യാമി യേ യഥാകഥിതം കില ॥ ൧,൧൧൨.

ഭൃത്യന്മാരെ എങ്ങനെ പരിശോധിക്കണമെന്ന് ഞാൻ വിശദീകരിക്കാം. ഓരോരുത്തരുടെയും ഗുണങ്ങൾ എങ്ങനെ പറയപ്പെട്ടുവോ അതുപോലെ ഞാൻ പറയുന്നു.

യഥാ ചതുര്ഭിഃ കനകം പരീക്ഷ്യതേ നിഘര്ഷണച്ഛേദനതാപതാഡനൈഃ । തഥാ ചതുര്ഭിര്ഭൃതകം പരീക്ഷയേദ്വതേന ശീലേന കലേന കര്മണാ ॥ ൧,൧൧൨.

പൊന്നിനെ നാല് വിധത്തിൽ—തേച്ച്, മുറിച്ച്, ചൂടാക്കി, അടിച്ച്—പരിശോധിക്കുന്നതുപോലെ, ഭൃത്യനെ നടപ്പിൽ, സ്വഭാവത്തിൽ, സമയത്തിൽ, പ്രവർത്തിയിൽ പരീക്ഷിക്കണം.

കുലശീലഗുണോപേതഃ സത്യധര്മപരായണഃ । രൂപവാന്സുപ്രസന്നശ്ച കോശാധ്യക്ഷോ വിധീയതേ ॥ ൧,൧൧൨.

ഉത്തമകുലം, നല്ല സ്വഭാവം, ഗുണങ്ങൾ, സത്യം, ധർമ്മത്തിൽ സ്ഥിരത, സുന്ദരത, സന്തോഷം—ഇവയുള്ളവൻ ധനസംരക്ഷകനായി നിയമിക്കപ്പെടണം.

മൂല്യരൂപപരീക്ഷാകൃദ്ഭവേ ദ്രത്നപരീക്ഷകഃ । ബലാബലപരിജ്ഞാതാ സേനാധ്യക്ഷോ വിധീയതേ ॥ ൧,൧൧൨.

മൂല്യവും രൂപവും പരിശോധിക്കാൻ കഴിവുള്ളവൻ രത്നപരിശോധകനാണ്. ശക്തിയും ദൗർബല്യവും അറിയുന്നവൻ സൈന്യാധിപനായി നിയമിക്കപ്പെടണം.

ഇങ്ഗിതാകാരതത്ത്വജ്ഞോ ബലവാന് പ്രിയദര്ശനഃ । അപ്രമാദീ പ്രമാഥീ ച പ്രതീഹാരഃ സ ഉച്യതേ ॥ ൧,൧൧൨.

ഇംഗിതവും ഭാവവും മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിവുള്ളവൻ, ശക്തനും മനോഹരനും ജാഗ്രതയുള്ളവനും ഉത്സാഹിയുമാണ്—അവനെയാണ് വാതിൽരക്ഷകൻ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.

മേധാവീ വാക്പടുഃ പ്രാജ്ഞഃ സത്യവാദീ ജിതേന്ദ്രിയഃ । സര്വശാസ്ത്രസമാലോകീ ഹ്യേഷ സാധുഃ സ ലേഖകഃ ॥ ൧,൧൧൨.

ബുദ്ധിമാനും വാഗ്മിയും ജ്ഞാനിയും സത്യവാദിയും ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കുന്നവനും എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളിലും പരിചയമുള്ളവനും—ഇവൻ നല്ല എഴുത്തുകാരനാണ്.

ബുദ്ധിമാന്മതിമാംശ്ചൈവ പരചിത്തോപലക്ഷകഃ । ക്രൂരോ യഥോക്തവാദീ ച ഏഷ ദൂതോ വിധീയതേ ॥ ൧,൧൧൨.

ബുദ്ധിയുള്ളവനും വിവേകശക്തിയുള്ളവനും മറ്റുള്ളവരുടെ മനസ്സറിയാൻ കഴിവുള്ളവനും കഠിനസ്വഭാവിയുമായും പറഞ്ഞതു പോലെ മാത്രം സംസാരിക്കുന്നവനും ദൂതനായി നിയമിക്കപ്പെടുന്നു.

സമസ്തസ്മൃതിശാസ്ത്രജ്ഞഃ പണ്ഡിതോഽഥ ജിതേന്ദ്രിയഃ । ശൌര്യവീര്യഗുണോപേതോ ധര്മാധ്യക്ഷോ വിധീയതേ ॥ ൧,൧൧൨.

എല്ലാ സ്മൃതികളും ശാസ്ത്രങ്ങളും അറിയുന്നവനും പണ്ഡിതനും ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ജയിച്ചവനും ധൈര്യവും വീര്യവും ഗുണങ്ങളും ഉള്ളവനും ധർമ്മാധികാരിയായി നിയമിക്കപ്പെടുന്നു.

പിതൃപൈതാമഹോ ദക്ഷഃ ശാസ്ത്രജ്ഞഃ സത്യവാചകഃ । ശുചിശ്ച കഠിനശ്ചൈവ സൂപകാരഃ സ ഉച്യതേ ॥ ൧,൧൧൨.

പിതാവിലും പിതാമഹനിലും നിന്നു പരിചയമുള്ളവനും ശാസ്ത്രജ്ഞനും സത്യം പറയുന്നവനും ശുദ്ധനും കൂടാതെ കഠിനനും ആയവൻ പാചകക്കാരനാണ്.

ആയുര്വേദകൃതാഭ്യാസഃ സര്വേഷാം പ്രിയദര്ശനഃ । ആയുഃ ശീലഗുണോപേതോ വൈദ്യ ഏവ വിധീയതേ ॥ ൧,൧൧൨.

ആയുര്‍വേദം അഭ്യസിച്ചവനും എല്ലാവർക്കും ഇഷ്ടനായവനും ദീർഘായുസ്സും നല്ല സ്വഭാവവും ഗുണങ്ങളും ഉള്ളവനും വൈദ്യനായി നിയമിക്കപ്പെടുന്നു.

വേദവേദാങ്ഗതത്ത്വജ്ഞോ ജപഹമപരായണഃ । ആശീര്വാദപരോ നിത്യമേഷ രാജപുരോഹിത ॥ ൧,൧൧൨.

വേദവും അതിന്റെ അങ്കങ്ങളും തത്ത്വവും അറിയുന്നവനും ജപവും ഹോമവും ഭക്തിയോടെ ചെയ്യുന്നവനും എപ്പോഴും അനുഗ്രഹിക്കാൻ മനസ്സുള്ളവനും രാജപുരോഹിതനാണ്.

ലേഖകഃ പാഠകശ്ചൈവ ഗണകഃ പ്രതിരോധകഃ । ആലസ്യയുക്തശ്ചൈദ്രാജാ കര്മ സംവര്ജയേത്സദാ ॥ ൧,൧൧൨.

എഴുത്തുകാരൻ, വായനക്കാരൻ, കണക്കുകാരൻ, എതിര്‍ക്കുന്നവൻ, സൌമ്യമായവൻ—ഇവരിൽ ആൾസ്യം ഉള്ളവരെ രാജാവ് എപ്പോഴും ഒഴിവാക്കണം.

ദ്വിജിഹ്വമുദ്വേഗകരം ക്രൂരമേകാന്തദാരുണമ് । ഖലസ്യാഹേശ്ച വദനമപകാരായ കേവലമ് ॥ ൧,൧൧൨.

രണ്ടു മുഖമുള്ളവനും കലഹം ഉണ്ടാക്കുന്നവനും അത്യന്തം ക്രൂരനും കഠിനമായവനും അവന്റെ വാക്കുകൾ നിരപരാധികൾക്ക് മാത്രം ദോഷം ചെയ്യും.

ദുര്ജനഃ പരിഹര്തവ്യോ വിദ്യയാലങ്കൃതോഽപിസന് । മണിനാ ഭൂഷിതഃ സര്പഃ കിമസൌ ന ഭയങ്കരഃ ॥ ൧,൧൧൨.

ദുഷ്ടനെ, അവൻ എത്രയും വിദ്യാഭൂഷിതനാണെങ്കിലും, ഒഴിവാക്കണം; ഒരു പാമ്പിന് മുത്ത് അണിഞ്ഞാലും പേടി തീരുമോ?

അകാരണവിഷ്കൃതകോപധാരിണഃ ഖലാദ്ഭയം കസ്യ ന നാമ ജായതേ । വിഷം മഹാഹേര്വിഷമസ്യ ദുര്വചഃ സദുഃ സഹം സന്നിപതേത്സദാ മുഖേ ॥ ൧,൧൧൨.

കാരണമില്ലാതെ കോപം കാണിക്കുന്ന ദുഷ്ടനെ ആരാണ് ഭയപ്പെടാത്തത്? വലിയ പാമ്പിന്റെ വിഷവും അവന്റെ കഠിനവാക്കുകളും ഒരുപോലെ വായിൽ കൂടുന്നു.

തുല്യാര്ഥം തുല്യസാമര്ഥ്യം മര്മജ്ഞം വ്യവസായിനമ് । അര്ധരാജ്യഹരം ഭൃത്യം യോ ഹന്യാത്സ ന ഹന്യതേ ॥ ൧,൧൧൨.

സമ്പത്തിലും കഴിവിലും രഹസ്യങ്ങൾ അറിയുന്നതിലും ദൃഢനിശ്ചയത്തിലും തുല്യനായ ഭൃത്യൻ രാജാവിന്റെ അരരാജ്യം പിടിച്ചാൽ അവനെ കൊല്ലുന്നവൻ തന്നെ കൊല്ലപ്പെടുന്നില്ല.

ശൂരത്വയുക്താ മൃദുമന്ദവാക്യാ ജിതേന്ദ്രിയാഃ സത്യപരാക്രമാശ്ച । പ്രാഗേവ പശ്ചാദ്വിപരീ തരുപാ യേ തേ തു ഭൃത്യാ ന ഹിതാ ഭവന്തി ॥ ൧,൧൧൨.

ധൈര്യവും, മൃദുവായ മന്ദവാക്യവും, ഇന്ദ്രിയജയവും, സത്യപരാക്രമവും ഉള്ളവരും ആദ്യം ഒരു രീതിയിലും പിന്നെ മറിച്ചും പെരുമാറുന്നവരും രാജാവിന് ഉപകാരകരരല്ല.

നിരാലസ്യാഃ സുസന്തുഷ്ടാഃ പ്രതിബോധകാഃ । സുഖദുഃ ഖസമാ ധീരാ ഭൃത്യാ ലോകേഷു ദുര്ലഭാഃ ॥ ൧,൧൧൨.

ആൾസ്യമില്ലാത്തവരും സന്തുഷ്ടരായവരും ജാഗ്രതയുള്ളവരും സുഖദുഃഖങ്ങളിൽ ക്ഷമയുള്ളവരും ധൈര്യശാലികളുമായ ഭൃത്യന്മാർ ലോകത്തിൽ അപൂർവരാണ്.

ക്ഷാന്തിസ്തയവിഹീനശ്ച ക്രൂരബുദ്ധിശ്ച നിന്ദകഃ । ദാമ്ഭികഃ കപടീ ചൈവ ശഠശ്ച സ്പൃഹയാന്വിതഃ । അശക്തോ ഭയഭീതശ്ച രാജ്ഞാ ത്യക്തവ്യ ഏവ സഃ ॥ ൧,൧൧൨.

ക്ഷമയും ലജ്ജയും ഇല്ലാത്തവനും ക്രൂരബുദ്ധിയുള്ളവനും അപവാദം പറയുന്നവനും കപടനും ദംഭിയും ചതിയും മോഹമുള്ളവനും കഴിവില്ലാത്തവനും ഭയക്കുന്നവനും രാജാവിന് ഒഴിവാക്കേണ്ടവനാണ്.

സുസന്ധാനാനി ചാസ്ത്രാണി ശസ്ത്രാണി വിവിധാനി ച । ദുര്ഗേ പ്രവേശിതവ്യാനി തതഃ ശത്രും നിപാതയേത് ॥ ൧,൧൧൨.

നന്നായി തയ്യാറാക്കിയ ആയുധങ്ങളും വിവിധ വാളുകളും കോട്ടയിൽ എത്തിക്കണം; അതിനുശേഷം ശത്രുവിനെ തോൽപ്പിക്കണം.

ഷണ്മാസമഥ വര്ഷം വാ സന്ധിം കുര്യാന്നരാധിപഃ । പശ്യന്സഞ്ചിതമാത്മാനം പുനഃ ശത്രും നിപാതയേത് ॥ ൧,൧൧൨.

ആറ് മാസം അല്ലെങ്കിൽ ഒരു വർഷം രാജാവ് സന്ധി ചെയ്യണം; അതിനിടെ ജാഗ്രതയോടെ സ്വയം സൂക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് പിന്നെ വീണ്ടും ശത്രുവിനെ കീഴടക്കണം.

മൂര്ഖാന്നിയോജയേദ്യസ്തു ത്രയോഽപ്യേതേ മഹീപതേഃ । അയശശ്ചാര്ഥനാശശ്ച നരകേ ചൈവ പാതനമ് ॥ ൧,൧൧൨.

മൂर्खന്മാരിൽ ആരെയും രാജാവിന് നിയമിക്കുന്നവൻ അപകീർത്തിയും ധനനാശവും നരകത്തിൽ വീഴലും അനുഭവിക്കും.