ഗരുഡപുരാണമ്

കാലവിച്ഛോത്രിയോ രാജാ നദീ സാധുശ്ച പഞ്ചമഃ । ഏതേ യത്ര ന വിദ്യന്തേ തത്ര വാസം ന കാരയേത് ॥ ൧,൧൧൦.

പണ്ഡിതൻ, രാജാവ്, നദി, നല്ലവൻ, അഞ്ചാമത്തേത്—ഇവ ഇല്ലാത്ത സ്ഥലത്ത് താമസിക്കരുത്.

നൈകത്ര പരിനിഷ്ഠാസ്തി ജ്ഞാനസ്യ കില ശൌനക । സര്വഃ സര്വം ന ജാനാതി സര്വജ്ഞോ നാസ്തി കുത്രചിത് ॥ ൧,൧൧൦.

ശൗനക, അറിവ് പൂർണ്ണമായിടം എവിടെയും ഇല്ല; എല്ലാവരും എല്ലാം അറിയുന്നവനില്ല; എല്ലായിടത്തും സർവ്വജ്ഞനില്ല.

ന സര്വവിത്കശ്ചിദിഹാസ്തി ലോകേ നാത്യന്തമൂര്ഖോ ഭുവി ചാപി കശ്ചിത് । ജ്ഞാനേന നീചോത്തമമധ്യമേന യോഽയം വിജാനാതി സ തേന വിദ്വാന് ॥ ൧,൧൧൦.

ലോകത്ത് ആരും എല്ലാം അറിയുന്നവനല്ല, ആരും പൂർണ്ണമായും അജ്ഞാനിയുമല്ല; ഉത്തമം, മധ്യസ്ഥം, അതവാ താഴ്ന്ന അറിവ് ഉപയോഗിച്ച് കാര്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കുന്നവനാണ് ജ്ഞാനി.

ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൧൧൧ സൂത ഉവാച । പാര്ഥിവസ്യ തു വക്ഷ്യാമി ഭൃത്യാനാഞ്ചൈവ ലക്ഷണമ് । സര്വാണി ഹി മഹീപാലഃ സമ്യങ്നിത്യം പരീക്ഷയേത് ॥ ൧,൧൧൧.

സൂതൻ പറഞ്ഞു: രാജാവിന്റെയും ഭൃത്യന്മാരുടെയും ഗുണങ്ങൾ ഞാൻ പറയാം; രാജാവ് ഇവയെല്ലാം നന്നായി പരിശോധിക്കണം.

രാജ്യം പാലയതേ നിത്യം സത്യധര്മപരായണഃ । നിര്ജിത്യ പരസൈന്യാനി ക്ഷിതം ധര്മേണ പാലയേത് ॥ ൧,൧൧൧.

സത്യത്തിലും ധർമ്മത്തിലും സ്ഥിരനായി രാജാവ് രാജ്യം ഭരിക്കണം; ശത്രുസൈന്യങ്ങളെ ജയിച്ച്, ഭൂമി ധർമ്മത്തോടെ ഭരിക്കണം.

പുഷ്പാത്പുഷ്പം വിചിന്വീത മൂലച്ഛേദം ന കാരയേത് । മാലാകാര ഇവാരണ്യേ ന യഥാങ്ഗാരകാരകഃ ॥ ൧,൧൧൧.

പൂക്കൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുമ്പോൾ, വേരുമുറിക്കാതെ, വനത്തിലെ മാലാകാരൻപോലെ ശാന്തമായി വേണം; ചാര്കൊള്ളിക്കുന്നവൻപോലെ നശിപ്പിക്കരുത്.

ദോഗ്ധാരഃ ക്ഷീരഭുഞ്ജാനാ വികൃതം തന്ന ഭുഞ്ജതേ । പരരാഷ്ട്രം മഹീപാലൈര്ഭോക്തവ്യം ന ച ദൂഷയേത് ॥ ൧,൧൧൧.

പാൽകറക്കുന്നവർ നല്ല പാൽ മാത്രം വാങ്ങും, പുഴുക്കിയതൊന്നും കഴിക്കാറില്ല; അതുപോലെ, രാജാക്കന്മാർ മറ്റുരാജ്യത്തിന്റെ ഫലങ്ങൾ ആസ്വദിക്കാം, പക്ഷേ അതിനെ നശിപ്പിക്കരുത്.

നോധശ്ഛിന്ദ്യാത്തു യോ ധേന്വാഃ ക്ഷാരാര്ഥോ ലഭതേ പയഃ । ഏവം രാഷ്ട്രം പ്രയോഗേണ പീഡ്യമാനം ന വര്ധതേ ॥ ൧,൧൧൧.

ഒരു പശുവിന്റെ തേനീച്ച മുറിച്ച് ഉപ്പു കിട്ടാമെന്ന് കരുതുന്നവന് പാൽ കിട്ടില്ലല്ലോ, അതുപോലെ അന്യായമായി പീഡിപ്പിക്കുന്ന രാജ്യവും വളരില്ല.

തസ്മാത്സര്വപ്രയത്നേന പൃഥിവീമനുപാലയേന് । പാലകസ്യ ഭവേദ്ഭൂമിഃ കീര്തിരായുര്യശോ ബലമ് ॥ ൧,൧൧൧.

അതിനാൽ എല്ലാ ശ്രമത്തോടും കൂടി ഭൂമിയെ സംരക്ഷിക്കണം; ഭരിക്കുന്നവന് ഭൂമി കീർത്തിയും ആയുസ്സും മാനവും ശക്തിയും നൽകുന്നു.

ആഭ്യര്ച്യ വിഷ്ണും ധര്മാത്മാ ഗോബ്രാഹ്മണഹിതേ രതഃ । പ്രജാഃ പാലയിതും ശക്തഃ പാര്ഥിവോ വിജിതേന്ദ്രിയഃ ॥ ൧,൧൧൧.

വിഷ്ണുവിനെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിച്ച്, ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചും പശുക്കളുടെയും ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെയും ക്ഷേമത്തിൽ മനസ്സിട്ടും, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ജയിച്ച രാജാവിന് ജനങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കാൻ കഴിയും.

ഐശ്വര്യമധ്രുവം പ്രാപ്യ രാജാ ധര്മേ മതിഞ്ചരേത് । ക്ഷണേന വിഭവോ നശ്യേന്നാത്മായത്തം ധനാദികമ് ॥ ൧,൧൧൧.

അസ്ഥിരമായ ഐശ്വര്യം ലഭിച്ചാൽ രാജാവ് മനസ്സDhർമ്മത്തിലേക്ക് തിരിയണം; ഒരു നിമിഷം കൊണ്ട് സമ്പത്ത് നശിച്ചുപോകും, ധനം മുതലായവ യാതൊന്നും നമുക്കു സ്വന്തം അല്ല.

സത്യം മനോരമാഃ കാമാഃ സത്യം രമ്യാ വിഭൂതയഃ । കിന്തു വൈ വനിതാപാങ്ഗഭങ്ഗിലോലം ഹി ജീവിതമ് ॥ ൧,൧൧൧.

ആഗ്രഹങ്ങൾ മനോഹരമാണ്, സമ്പത്തുകളും ആകർഷകമാണ് എന്നത് സത്യമാണെങ്കിലും, ജീവിതം ഒരു സ്ത്രീയുടെ കണികൂടിയ കാഴ്ചപോലെ അനിശ്ചിതമാണ്.

വ്യാഘ്രീവ തിഷ്ഠതി ജരാ പരിതര്ജയന്തീ രോഗാശ്ച ശത്രവ ഇവ പ്രഭവന്തി ഗാത്രേ । ആയുഃ പരിസ്ത്രവതി ഭിന്നഘടാദിവാമ്ഭോ ലോകോ ന ചാത്മഹിതമാചരതീഹ കശ്ചിത് ॥ ൧,൧൧൧.

വന്യകഴുതയെപ്പോലെ വൃദ്ധാവസ്ഥ ഭീഷണിയോടെ കാത്തിരിക്കുന്നു, രോഗങ്ങൾ ശത്രുക്കളെപ്പോലെ ശരീരത്തിൽ വരുന്നു; ജീവൻ തകർന്ന കിണ്ണത്തിൽ നിന്ന് വെള്ളം ഒഴുകുന്നതുപോലെ ഒഴുകിപ്പോകുന്നു; ഈ ലോകത്ത് ആരും സത്യത്തിൽ തനിക്കു നല്ലത് ചെയ്യുന്നില്ല.

മാതൃവത്പരദാരേഷു പരദ്രവ്യേഷു ലോഷ്ടവത് । ആത്മവത്സര്വഭൂതേഷു യഃ പശ്യതി സ പണ്ഡിതഃ ॥ ൧,൧൧൧.

മറ്റുള്ളവരുടെ ഭാര്യമാരെ അമ്മപോലെയും, മറ്റുള്ളവരുടെ സമ്പത്തിനെ കല്ലുപോലെയും, എല്ലാ ജീവികളെയും തനിക്കു തുല്യനായി കാണുന്നവനാണ് ജ്ഞാനി.

ഏതദര്ഥം ഹി വിപ്രേന്ദ്രാ രാജ്യമിച്ഛന്തി ഭൂഭൃതഃ । യദേഷാം സര്വകാര്യേഷു വചോ ന പ്രതിഹന്യതേ ॥ ൧,൧൧൧.

ഇതിനാലാണ് ബ്രാഹ്മണന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, രാജാക്കന്മാർ ഭരണം ആഗ്രഹിക്കുന്നത്; അവരുടെ വാക്ക് എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും തടസ്സം കൂടാതിരിക്കാൻ.

ഏതദര്ഥം ഹി കുര്വന്തി രാജാനോ ധനസഞ്ചയമ് । രക്ഷയിത്വാ തു ചാത്മാനം യദ്ധനം തദ്ദ്വിജാതയേ ॥ ൧,൧൧൧.

ഇതിനാലാണ് രാജാക്കന്മാർ സമ്പത്ത് സമ്പാദിക്കുന്നത്; എന്നാൽ താനെ സംരക്ഷിച്ചശേഷം ആ സമ്പത്ത് ദ്വിജന്മാർക്ക് നൽകേണ്ടതാണ്.

ഓങ്കാരശബ്ദോ വിപ്രാണാം യേന രാഷ്ട്രം പ്രവര്ധതേ । സ രാജാ വര്ധതേ യോഗാദ്വ്യാധിഭിശ്ച ന ബധ്യതേ ॥ ൧,൧൧൧.

ബ്രാഹ്മണന്മാർ ഉച്ചരിക്കുന്ന ഓം എന്ന ശബ്ദം കൊണ്ട് രാജ്യം വളരുന്നു; അങ്ങനെ ചെയ്യുന്ന രാജാവ് യോഗം കൊണ്ടും രോഗങ്ങൾ കൊണ്ടും ബാധിക്കപ്പെടുന്നില്ല.

അസമര്ഥാശ്ച കുര്വന്തി മുനയോ ദ്രവ്യസഞ്ചയമ് । കിം പുനസ്തു മഹീപാലഃ പുത്രവത്പാലയന്പ്രജാഃ ॥ ൧,൧൧൧.

ശക്തിയില്ലാത്ത മുനികളും സമ്പത്ത് സമ്പാദിക്കുന്നു; എന്നാൽ സ്വന്തം കുട്ടികളെപ്പോലെ ജനങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്ന രാജാവിന് എത്രയോ അധികം അതിനാവും.

യസ്യാര്ഥാസ്തസ്യ മിത്രാണി യസ്യാര്ഥാസ്തസ്യ ബാന്ധവാഃ । യസ്യാര്ഥാഃ സ മുമാംല്ലാകേ യസ്യാര്ഥാഃ സ ച പണ്ഡിതഃ ॥ ൧,൧൧൧.

ആർക്കു സമ്പത്ത് ഉണ്ടോ അവനാണ് സുഹൃത്തുക്കളും ബന്ധുക്കളും; സമ്പത്ത് ഉള്ളവനാണ് ലോകത്ത് മാന്യനും ജ്ഞാനിയുമാകുന്നത്.

ത്യജന്തി മിത്രാണി ധനൈര്വിഹീനം പുത്രാശ്ച ദാരാശ്ച സുഹൃജ്ജനാശ്ച । തേ ചാര്ഥവന്തം പുനരാശ്രയന്തി ഹ്യര്ഥോ ഹി ലോകേ പുരുഷസ്യ ബന്ധുഃ ॥ ൧,൧൧൧.

സമ്പത്ത് ഇല്ലാത്തവനെ സുഹൃത്തുക്കളും മക്കളും ഭാര്യയും കൂട്ടുകാരും ഉപേക്ഷിക്കും; എന്നാൽ സമ്പത്ത് വന്നാൽ അവർ വീണ്ടും അടുക്കും. ഈ ലോകത്ത് സമ്പത്താണ് മനുഷ്യന്റെ യഥാർത്ഥ ബന്ധു.

അന്ധാ ഹി രാജാ ഭവതി യസ്തു സാസ്ത്രവിവര്ജിതഃ । അന്ധഃ പശ്യതി ചാരേണ ശാസ്ത്രഹീനോ ന പശ്യതി ॥ ൧,൧൧൧.

ശാസ്ത്രജ്ഞാനം ഇല്ലാത്ത രാജാവ് അന്ധനാണ്; അന്ധന് വഴികാട്ടിയാൽ കാണാം, പക്ഷേ ശാസ്ത്രം ഇല്ലാത്തവൻ ഒന്നും കാണുന്നില്ല.

യസ്യ പുത്രാശ്ച ഭൃത്യാശ്ച മന്ത്രിണശ്ച പുരോഹിതാഃ । ഇന്ദ്രിയാണി പ്രസുപ്താനി തസ്യ രാജ്യം ചിരം ന ഹി ॥ ൧,൧൧൧.

ആളുടെ മക്കളും സേവകരും മന്ത്രിമാരും പുരോഹിതന്മാരും, അവന്റെ ഇന്ദ്രിയങ്ങളും ഉറങ്ങുകയാണെങ്കിൽ, അവന്റെ രാജ്യം ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കില്ല.

യേനാര്ജിതാസ്ത്രയോഽപ്യോഽപ്യേതേ പുത്രാ ഭൃത്യാശ്ച ബാന്ധവാഃ । ജിതാ തേന സമം ഭൂപൈശ്ചതുരബ്ധിര്വസുന്ധരാ ॥ ൧,൧൧൧.

മക്കളെയും സേവകരെയും ബന്ധുക്കളെയും സമ്പാദിച്ചവൻ ഭൂമിയെയും മറ്റു രാജാക്കന്മാരോടൊപ്പം നാലു യുഗങ്ങൾ ഭരിക്കും.

ലങ്ഘയേച്ഛാസ്ത്രയുക്താനി ഹേതുയുക്താനി യാനി ച । സഹി നശ്യതി വൈ രാജാ ഇഹ ലോകേ പരത്ര ച ॥ ൧,൧൧൧.

ശാസ്ത്രത്തിലും യുക്തിയിലും അടിയുറച്ചതിനെ അവഗണിക്കുന്നവനും അവന്റെ രാജാവും ഈ ലോകത്തും പരലോകത്തും നശിക്കും.

മനസ്താപം ന കുര്വീത ആപദം പ്രാപ്യ പാര്ഥിവഃ । സമബുദ്ധിഃ പ്രസന്നാത്മാ പ്രസന്നാത്മാ സുഖദുഃഖേ സമോ ഭവേത് ॥ ൧,൧൧൧.

അപകടങ്ങൾ വന്നാലും രാജാവ് മനസ്സിൽ വിഷമിക്കരുത്. സന്തോഷത്തിലും ദുഃഖത്തിലും ഒരുപോലെ മനസ്സും മനോഭാവവും നിലനിർത്തണം.

ധീരാഃ കഷ്ടമനുപ്രാപ്യ ന ഭവന്തി വിഷാദിനഃ । പ്രവിശ്യ വദനം രാഹോഃ കിം നോദതി പുനഃ ശശീ ॥ ൧,൧൧൧.

ധൈര്യമുള്ളവർ കഷ്ടതകൾ വന്നാലും നിരാശപ്പെടാറില്ല. രാഹുവിന്റെ വായിൽ കടന്ന ചന്ദ്രൻ വീണ്ടും ഉയരുന്നില്ലേ?

ധിഗ്ധിക്ശരീരസുഖലാലിതമാനവേഷു മാ ഖേദയേദ്ധനകൃശം ഹി ശരീരമേവ । സദ്ദാരകാ ഹ്യധനപാണ്ഡുസുതാഃ ശ്രുതാ ഹി ദുഃഖം വിഹായ പുനരേവ സുഖം പ്രപന്നാഃ ॥ ൧,൧൧൧.

ശരീരസുഖത്തിനായി ശരീരം മാത്രം സംരക്ഷിക്കുന്നവരെ നിന്ദിക്കാം. ധനം ഇല്ലാതായതിൽ വിഷമിക്കേണ്ടതില്ല, ശരീരം തന്നെ ദുർബലമാണ്. ഭാര്യയും മക്കളുമുള്ള പാണ്ഡവന്മാർ പോലും ദുഃഖം വിട്ട് വീണ്ടും സന്തോഷം കണ്ടെത്തിയതല്ലേ?

ഗന്ധര്വവിദ്യാമാലോക്യ വാദ്യം ച ഗണികാഗണാന് । ധനുര്വേദാര്ഥശാസ്ത്രാണി ലോകേ രക്ഷേച്ച ഭൂപതിഃ ॥ ൧,൧൧൧.

ഗന്ധർവകലകളും സംഗീതവും നർത്തകിമാരുടെ കൂട്ടങ്ങളും കണ്ടു, രാജാവ് വില്ലിനും ഭരണശാസ്ത്രത്തിനും ലോകത്ത് സംരക്ഷണം നൽകണം.