ഗരുഡപുരാണമ്

രാജാ ന തപ്തോ ധനസംചയേന ന സാഗരസ്തൃപ്തിമഗാജ്ജലേന । ന പണ്ഡിതസ്തൃപ്യതി ഭാഷിതേന തൃപ്തം ന ചക്ഷുര്നൃപദര്ശനേന ॥ ൧,൧൦൯.

രാജാവിന് എത്ര ധനം സമ്പാദിച്ചാലും തൃപ്തിയില്ല, സമുദ്രത്തിന് നദികളുടെ വെള്ളംകൊണ്ടും തൃപ്തിയില്ല, പണ്ഡിതന് സംസാരിച്ചാലും തൃപ്തിയില്ല, കണ്ണിന് രാജാവിനെ കണ്ടാലും തൃപ്തിയില്ല.

സ്വകര്മ ധര്മാര്ജിതജീവിതാനാം ശാസ്ത്രേഷു ദാരേഷു സദാ രതാനാമ് । ജിതേന്ദ്രിയാണാമതിഥിപ്രിയാണാം ഗൃഹേഽപി മോക്ഷഃ പുരുഷോത്തമാനാമ് ॥ ൧,൧൦൯.

സ്വന്തം കര്‍മം ചെയ്ത്, ധര്‍മം പാലിച്ച്, ശാസ്ത്രങ്ങളിലും ഭാര്യയിലും എപ്പോഴും ആസ്വാദനം കണ്ടെത്തുന്നവര്‍, ഇന്ദ്രിയങ്ങള്‍ ജയിച്ചവര്‍, അതിഥികളെ ആദരിക്കുന്നവര്‍ — ഈ മഹാന്മാര്‍ക്ക് വീട്ടിലിരുന്നാലും മോക്ഷം ലഭിക്കും.

മനോഽനുകൂലാഃ പ്രമദാരൂപവത്യഃ സ്വലങ്കൃതാഃ । വസഃ പ്രാസാദപൃഷ്ഠേഷു സ്വര്ഗഃ സ്യാച്ഛുഭകര്മണഃ ॥ ൧,൧൦൯.

സ്വന്തം മനസ്സിന് ഇഷ്ടമായ, ഭംഗിയുള്ള, അലങ്കരിച്ച സ്ത്രീകളോടൊപ്പം, രാജമഹലിന്റെ മുകളിലഭാഗങ്ങളില്‍ താമസിക്കുന്നവര്‍ക്ക്, നല്ല കര്‍മം ചെയ്താല്‍ സ്വര്‍ഗം ലഭിക്കും.

ന ദാനേന ന മാനേന നാര്ജവേന ന സവയാ । ന ശസ്ത്രേണ ന ശാസ്ത്രേണ സര്വഥാ വിഷമാ സ്ത്രിയഃ ॥ ൧,൧൦൯.

ദാനംകൊണ്ടോ, ആദരംകൊണ്ടോ, സത്യവാങ്മൂലംകൊണ്ടോ, പ്രായംകൊണ്ടോ, ആയുധംകൊണ്ടോ, ശാസ്ത്രംകൊണ്ടോ — സ്ത്രീകളെ പൂര്‍ണമായി കീഴടക്കാന്‍ കഴിയില്ല.

ശനൈര്വിദ്യാ ശനൈര്ഥാഃ ശനൈഃ പര്വതമാരുഹേത് । ശനൈഃ കാമം ച ധര്മം ച പഞ്ചൈതാനി ശനൈഃ ശനൈഃ ॥ ൧,൧൦൯.

വിദ്യയും, സമ്പത്തും, പര്‍വതം കയറുന്നതും, ആഗ്രഹവും, ധര്‍മവും — ഈ അഞ്ചും പതിയെ പതിയെ മാത്രമേ നേടാനാവൂ.

ശാശ്വതം ദേവപൂജാദി വിപ്രദാനം ച ശാശ്വതമ് । ശാശ്വതം സഗുണാ വിദ്യാ സുഹൃന്മിത്രം ച ശാശ്വതമ് ॥ ൧,൧൦൯.

ദേവതാപൂജ ശാശ്വതമാണ്, ബ്രാഹ്മണന് ദാനം ശാശ്വതമാണ്, ഗുണമുള്ള വിജ്ഞാനം ശാശ്വതമാണ്, സത്യസ്നേഹിതനും ശാശ്വതമാണ്.

യേ ബാലഭാവാന്ന പഠന്തി വിദ്യാം യേ യൌവനസ്ഥാ ഹ്യധനാത്മദാരാഃ । തേ ശോചനീയാ ഇഹ ജീവലോകേ മനുഷ്യരൂപേണ മൃഗാശ്ചരന്തി ॥ ൧,൧൦൯.

ചെറുപ്പത്തില്‍ പഠനം ചെയ്യാത്തവരും, യൗവനത്തില്‍ സമ്പത്തും ഭാര്യയും ഇല്ലാത്തവരും, ഈ ലോകത്ത് മനുഷ്യരൂപത്തില്‍ ജീവിക്കുന്ന മൃഗങ്ങളെപ്പോലെയാണ് — ഇവരെ കരുണയോടെ കാണണം.

പഠനേ ഭോജനേ ചിത്തം ന കുര്യാച്ഛാസ്ത്രസേവകഃ । സുദൂരമപി വിദ്യാര്ഥോ വ്രജേദ്ഗരുഡവേഗവാന് ॥ ൧,൧൦൯.

ശാസ്ത്രം പഠിക്കുന്നവന്‍ ഭക്ഷണത്തിലും പാഠം ആവര്‍ത്തിക്കലിലും മനസ്സിടരുത്; വിജ്ഞാനത്തിനായി ദൂരെ എവിടേക്കും, കഴിവുള്ള ഗരുഡപക്ഷിയെപ്പോലെ പോകണം.

യേ ബാലഭാവേ ന പഠന്തി വിദ്യാം കാമാതുരാ യൌവനനഷ്ടവിത്താഃ । തേ വൃദ്ധബാവേ പരിഭൂയമാനാഃ സംദഹ്യമാനാഃ ശിശിരേ യഥാബ്ജമ് ॥ ൧,൧൦൯.

ചെറുപ്പത്തില്‍ പഠിക്കാതെയും, യൗവനത്തില്‍ ആസക്തിയില്‍ പെട്ട് സമ്പത്ത് നഷ്ടപ്പെട്ടവരും, വൃദ്ധാവസ്ഥയില്‍ അവഹേളിക്കപ്പെടുകയും, തണലില്‍ ഉണങ്ങുന്ന താമരപൂവുപോലെ ദുഃഖിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യും.

തര്കേഽപ്രതിഷ്ഠാ ശ്രുതയോ വിഭിന്നാഃ നാസാവൃഷിര്യസ്യ മതം ന ഭിന്നമ് । ധര്മസ്യ തത്ത്വം നിഹിതം ഗുഹായാം മഹാജനോ യേന ഗതഃ സ പന്ഥാഃ ॥ ൧,൧൦൯.

തര്‍ക്കത്തിന് ഉറച്ച അടിസ്ഥാനമില്ല, ശാസ്ത്രങ്ങള്‍ ഭിന്നമാണ്, യാരുടെയും ഉപദേശം എതിര്‍പ്പില്ലാത്തതല്ല; ധര്‍മത്തിന്റെ സത്യത്വം അഗാധമായിടത്ത് ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നു — മഹാന്മാര്‍ നടന്ന വഴിയാണ് പിന്തുടരേണ്ടത്.

ആകാരൈരിങ്ഗിതൈര്ഗത്യാ ചേഷ്ടയാ ഭാഷിതേന ച । നേത്രവക്രവികാരാഭ്യാം ലക്ഷ്യതേഽന്തര്ഗതം മനഃ ॥ ൧,൧൦൯.

ആകൃതിയിലും, ചലനങ്ങളിലും, നടക്കയിലും, പ്രവൃത്തിയിലും, സംസാരത്തിലും, കണ്ണിന്റെയും മുഖത്തിന്റെയും മാറ്റങ്ങളിലൂടെയും, ഉള്ളിലെ മനസ്സിനെ തിരിച്ചറിയാം.

അനുക്തമപ്യൂഹതി പണ്ഡിതോ ജനഃ പരേങ്ഗിതജ്ഞാനഫലാ ഹി ബുദ്ധയഃ । ഉദീരിതോര്ഥഃ പശുനാപി ഗൃഹ്യതേ ഹയാശ്ച നാഗാശ്ച വഹന്തി ദര്ശിതമ് ॥ ൧,൧൦൯.

ഒന്നും പറയാതെ ഇരുന്നാലും, ബുദ്ധിമാൻ മനുഷ്യൻ അർത്ഥം മനസ്സിലാക്കും; കാരണം, സൂചനകളിൽ നിന്നുള്ള അറിവാണ് യുക്തി. പറയുന്ന അർത്ഥം മൃഗങ്ങൾക്കു പോലും പിടികൂടാം; കുതിരകളും ആനകളും കാണിച്ചാൽ അതനുസരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കും.

അര്ഥാദ്ഭ്രഷ്ടസ്തീര്ഥയാത്രാം തു ഗച്ഛേത്സത്യാദ്ഭ്രഷ്ടോ രൌരവം വൈ വ്രജേച്ച । യോഗാദ്ഭ്രഷ്ടഃ സത്യധൃതിഞ്ച ഗച്ഛേദ്രാജ്യാദ്ഭ്രഷ്ടോ മൃഗയായാം വ്രജേച്ച ॥ ൧,൧൦൯.

സമ്പത്ത് നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ തീർത്ഥയാത്ര പോകണം; സത്യം വിട്ടുപോയാൽ രൗരവനരകത്തിൽ പോകേണ്ടി വരും. യോഗം വിട്ടുപോയാൽ സത്യത്തിൽ ഉറച്ച നിലപാട് തേടണം; രാജ്യം നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ വേട്ടയാടാൻ പോകണം.

ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൧൧൦ സൂത ഉവാച । യോധ്രുവാണി പരിത്യജ്യ ഹ്യധുവാണി നിഷേവതേ । ധ്രുവാണി തസ്യ നശ്യന്തി ഹ്യധ്രുവം നഷ്ടമേവ ച ॥ ൧,൧൧൦.

ശാശ്വതമായതെല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ച്, നശ്വരമായതിനെ പിന്തുടരുന്നവന് ശാശ്വതം നഷ്ടപ്പെടും; നശ്വരമായത് നേരത്തെ തന്നെ നഷ്ടമായിരിക്കുന്നു.

വാഗ്യന്ത്രഹീനസ്യ നരസ്യ വിദ്യാ ശസ്ത്രം യഥാ കാപുരുഷസ്യ ഹസ്തേ । ന തുഷ്ടിമുത്പാദയതേ ശരീരേ ഹ്യന്ധസ്യ ദാരാ ഇവ ദര്ശനീയാഃ ॥ ൧,൧൧൦.

വാക്കിന്റെയും പ്രകടനത്തിന്റെയും ശക്തിയില്ലാത്ത മനുഷ്യന് അറിവ്, ഭയങ്കരന്റെ കയ്യിലുള്ള ആയുധംപോലെയാണ്; അതു ശരീരത്തിന് സന്തോഷം നൽകില്ല, കാഴ്ചയില്ലാത്തവന് സുന്ദരിയായ ഭാര്യ സന്തോഷം നൽകാത്തതുപോലെ.

ഭോജ്യേ ഭോജനശക്തിശ്ച രതിശക്തിര്വരസ്ത്രിയഃ । വിഭവേ ദാനശക്തിശ്ച നാല്പസ്യ തപസഃ ഫലമ് ॥ ൧,൧൧൦.

ഭക്ഷ്യത്തിൽ ഭക്ഷണശക്തി ഉണ്ട്; നല്ല സ്ത്രീയിൽ ആസ്വാദനശക്തി ഉണ്ട്; സമ്പത്തിൽ ദാനശക്തി ഉണ്ട്; ചെറുതായ തപസ്സിന് ഫലം ഇല്ല.

അഗ്നിഹോത്രഫലാ വേദാഃ ശീലവൃത്തിഫലം ശുഭമ് । രതിപുത്രഫലാ ദാരാ ദത്തഭുക്തഫലം ധനമ് ॥ ൧,൧൧൦.

വേദങ്ങൾ അഗ്നിഹോത്രയിലൂടെ ഫലം നൽകുന്നു; നല്ല പെരുമാറ്റം ശുഭഫലം നൽകുന്നു; ഭാര്യ ആനന്ദവും പുത്രന്മാരും നൽകുന്നു; സമ്പത്ത് നൽകിയതിലും ഉപഭോഗിച്ചതിലും ഫലം നൽകുന്നു.

വരയേത്കുലജാം പ്രാജ്ഞോ വിരൂപാമപി കന്യകാമ് । സുരൂപാം സുനിതമ്ബാഞ്ച നാകുലീനാം കദാചന ॥ ൧,൧൧൦.

ബുദ്ധിമാൻ നല്ല കുടുംബത്തിൽ നിന്നുള്ള പെൺകുട്ടിയെ, അവൾ സുന്ദരിയല്ലെങ്കിലും, തിരഞ്ഞെടുക്കണം; എന്നാൽ മോശം കുടുംബത്തിൽ നിന്നുള്ള സുന്ദരിയായ പെൺകുട്ടിയെ ഒരിക്കലും സ്വീകരിക്കരുത്.

അര്ഥേനാപി ഹി കിം തേന യസ്യാനര്ഥേ തു സംഗതിഃ । കോ ഹി നാമ ശിഖാജാതം പന്നഗസ്യ മണിം ഹരേത് ॥ ൧,൧൧൦.

ദുർഭാഗ്യത്തോടൊപ്പം കൂടിയ സമ്പത്തിന് എന്ത് പ്രയോജനം? ആരാണ് പാമ്പിന്റെ തലയിൽ നിന്നുള്ള മണി എടുക്കാൻ പോകുന്നത്?

ഹവിര്ദുഷ്ടകുലദ്വാഹ്യം ബാലാദപി സുഭാഷിതമ് । അമേധ്യാത്കാഞ്ചനം ഗ്രാഹ്യം സ്ത്രീരത്നം ദുഷ്കുലാദപി ॥ ൧,൧൧൦.

യാഗത്തിനുള്ള ഹവിസ്, നല്ല കുടുംബത്തിൽ നിന്നുള്ള വധു, കുട്ടിയിൽ നിന്നുള്ള നല്ല വാക്കുകൾ, അശുദ്ധിയിൽ നിന്നെങ്കിലും പൊന്നും, ദുർകുലത്തിൽ നിന്നെങ്കിലും നല്ല സ്ത്രീയും സ്വീകരിക്കാം.

വിഷാദപ്യമൃതം ഗ്രാഹ്യമമേധ്യാദപി കാഞ്ചനമ് । നീചാദപ്യുത്തമാം വിദ്യാം സ്ത്രീരത്നം ദുഷ്കുലാദപി ॥ ൧,൧൧൦.

വിഷത്തിൽ നിന്നെങ്കിലും അമൃതം സ്വീകരിക്കണം; അശുദ്ധിയിൽ നിന്നെങ്കിലും പൊന്നും; താഴ്ന്നവരിൽ നിന്നെങ്കിലും ഉത്തമവിദ്യയും; ദുർകുലത്തിൽ നിന്നെങ്കിലും നല്ല സ്ത്രീയും സ്വീകരിക്കാം.

ന രാജ്ഞാ സഹ മിത്രത്വം ന സര്പോ നിര്വിഷഃ ക്രചിത് । ന കുലം നിര്മലം തത്ര സ്ത്രീജനോ യത്ര ജായതേ ॥ ൧,൧൧൦.

രാജാവിനൊപ്പം ഒരിക്കലും സൗഹൃദം പുലർത്തരുത്; വിഷമില്ലാത്ത പാമ്പിനെയും ഒരിക്കലും വിശ്വസിക്കരുത്; സ്ത്രീകൾ ജനിക്കുന്ന കുടുംബം മുഴുവൻ ശുദ്ധമാണെന്നില്ല.

കുലേ നിയോജയേദ്ഭക്തം പുത്രം വിദ്യാസു യോജയേത് । വ്യസനേ യോജയേച്ഛത്രുമിഷ്ടം ധര്മേ നിയോജ്യേത് ॥ ൧,൧൧൦.

കുടുംബത്തിൽ ഭക്തനായ പുത്രനെ നിയോഗിക്കണം; വിദ്യയിൽ പണ്ഡിതനെ; കഷ്ടത്തിൽ ശത്രുവിനെ; ധർമ്മത്തിൽ പ്രിയപ്പെട്ടവനെ നിയോഗിക്കണം.

സ്ഥാനേഷ്വേവ പ്രയോക്താവ്യാ ഭൃത്യാശ്ചാഭരണാനി ച । ന ഹി ചൂഡാമണിഃ പാദേ ശോഭതേ വൈ കദാചന ॥ ൧,൧൧൦.

ഭൃത്യന്മാരെയും അലങ്കാരങ്ങളെയും ശരിയായ സ്ഥാനത്ത് മാത്രം ഉപയോഗിക്കണം; കാരണം, കിരീടമണികല്ല് ഒരിക്കലും കാലിൽ ഭംഗിയുള്ളതല്ല.

ചൂഡാമണിഃ സമുദ്രോഽഗ്നിര്ഘണ്ടാ ചാഖണ്ഡമമ്ബരമ് । അഥവാ പൃഥിവീപാലോ മൂര്ധ്നി പാദേ പ്രമാദതഃ ॥ ൧,൧൧൦.

കിരീടമണികല്ല്, സമുദ്രം, അഗ്നി, അക്ഷതമായ ആകാശം, അല്ലെങ്കിൽ ഭൂമിയുടെ രാജാവ് — ഇവയെ തലയിൽ വെക്കേണ്ടതായപ്പോൾ കാലിൽ വെച്ചാൽ അതു അജ്ഞതയാൽ മാത്രമാണ്.

കുസുമസ്തബകസ്യേവ ദ്വേ ഗതീ തു മനസ്വിനഃ । മൂര്ധ്നി വാ സര്വലോകാനാം ശീര്ഷതഃ പതിതോ വനേ ॥ ൧,൧൧൦.

പുഷ്പഗുച്ചത്തിന് രണ്ടു വഴികളുണ്ട്; അതുപോലെ ഉന്നതചിന്തയുള്ളവർക്കും — എല്ലാവരുടെയും തലയിൽ അണിയപ്പെടുക അല്ലെങ്കിൽ കാടിൽ നിലത്ത് വീഴുക.

കനകഭൂഷണസംഗ്രഹണോചിതോ യദി മണിസ്ത്രപുണി പ്രതിബധ്യതേ । ന ച വിരൌതി ന ചാപി സ ശോഭതേ ഭവതി യോജയിതുര്വചനീയതാ ॥ ൧,൧൧൦.

പൊന്നിൽ അണിയേണ്ട മണി തകിടിൽ കെട്ടിയാൽ, അതു നിലവിളിക്കുകയുമില്ല, പ്രകാശിക്കുകയുമില്ല; അതു അണിയിക്കുന്നവന്റെ ഇഷ്ടത്തിന് വിധേയമാകും.

വാജിവാരണലൌഹാനാം കാഷ്ഠപാഷാണവാസസാമ് । നാരീപുരുഷതോയാനാമന്തരം മഹദന്തരമ് ॥ ൧,൧൧൦.

കുതിര, ആന, ഇരുമ്പ്, മരച്ചില്ല, കല്ല്, വസ്ത്രം എന്നിവയ്ക്കിടയിൽ വലിയ വ്യത്യാസം ഉണ്ട്; അതുപോലെ സ്ത്രീ, പുരുഷൻ, വെള്ളം എന്നിവയ്ക്കിടയിലും വലിയ വ്യത്യാസം ഉണ്ട്.

കദര്ഥിതസ്യാപി ഹി ധൈര്യവൃത്തേര്ന ശക്യതേ സര്വഗുണപ്രമാഥഃ । അധഃ ഖലേനാപി കൃതസ്യ വഹ്നേര്നാധഃ ശിഖാ യാതി കദാചിദേവ ॥ ൧,൧൧൦.

എത്രയൊക്കെ ഉപദ്രവിച്ചാലും, ധൈര്യവാന്റെ സ്വഭാവം എല്ലാ ദോഷങ്ങൾ കൊണ്ടും നശിപ്പിക്കാൻ കഴിയില്ല; ദുഷ്ടൻ അടിച്ചാൽ പോലും അഗ്നിയുടെ ജ്വാല ഒരിക്കലും താഴേക്ക് പോകില്ല.