ഗരുഡപുരാണമ്

ത്യജേദകം കുലസ്യാര്ഥേ ഗ്രാമസ്യാര്ഥേ കുലം ത്യജേത് । ഗ്രാമം ജനപദസ്യാര്ഥേ ആത്മാര്ഥേ പൃഥിവീം ത്യജേത് ॥ ൧,൧൦൯.

കുടുംബത്തിന്റെ ഭാവിക്കായി ഒരാളെ ഉപേക്ഷിക്കാം; ഗ്രാമത്തിന്റെ ഭാവിക്കായി കുടുംബത്തെ ഉപേക്ഷിക്കാം; ദേശത്തിന്റെ ഭാവിക്കായി ഗ്രാമത്തെ ഉപേക്ഷിക്കാം; സ്വയം സംരക്ഷിക്കാനായി ഭൂമിയെ പോലും ഉപേക്ഷിക്കാം.

വരം ഹി നരകേ വാസോ ന തു ദുശ്ചരിതേ ഗൃഹേ । നരകാത്ക്ഷീയതേ പാപ കുഗൃഹാന്ന നിവര്തതേ ॥ ൧,൧൦൯.

ദുഷ്പ്രവൃത്തിയുള്ള വീട്ടില്‍ താമസിക്കുന്നതിനെക്കാള്‍ നരകത്തില്‍ താമസിക്കുന്നത് തന്നെ നല്ലത്; നരകത്തില്‍ പാപം തീരുന്നു, ദുഷ്പ്രവൃത്തിയുള്ള വീട്ടില്‍ അങ്ങനെ സംഭവിക്കില്ല.

ചലത്യേകേന പാദേന തിഷ്ഠത്യേകേന ബുദ്ധിമാന് । ന പരീക്ഷ്യ പരം സ്ഥാനം പൂര്വമായതനം ത്യജേത് ॥ ൧,൧൦൯.

ബുദ്ധിമാന്മാര്‍ ഒരു കാലടി മുന്നോട്ട് വയ്ക്കുമ്പോള്‍ മറ്റേ കാലടി പിന്നിലിരിക്കും; അടുത്തിടം പരിശോധിക്കാതെ പഴയിടം വിട്ടുപോകരുത്.

ത്യജേദ്ദേശമസദ്വൃത്തം വാസം സോപദ്രവം ത്യജേത് । ത്യജേത്കൃപണരാജാനം മിത്രം മായാമയം ത്യജേത് ॥ ൧,൧൦൯.

ദുഷ്പ്രവൃത്തിയുള്ള ദേശം, പ്രശ്‌നങ്ങളാല്‍ നിറഞ്ഞ വീട്, കഞ്ഞനായ രാജാവ്, കപടമായ സുഹൃത്ത് — ഇവയെല്ലാം ഉപേക്ഷിക്കണം.

അര്ഥേന കിം കൃപണഹസ്തഗതേന കേന ജ്ഞാനേന കിം ബഹുശഠാഗ്രഹസംകുലേന । രൂപേണ കിം ഗുണപരാക്രമവര്ജിതേന മിത്രേണ കിം വ്യസനകാലപരാങ്മുഖേന ॥ ൧,൧൦൯.

കഞ്ഞന്റെ കൈവശമുള്ള ധനത്തിന് എന്ത് ഉപയോഗം? കപടതയോടുകൂടിയ ജ്ഞാനത്തിന് എന്ത് പ്രയോജനം? ഗുണവും ധൈര്യവും ഇല്ലാത്ത സൗന്ദര്യത്തിന് എന്ത് വില? കഷ്ടസമയത്ത് പിന്തിരിയുന്ന സുഹൃത്തിനോ?

അദൃഷ്ടപൂര്വാ ബഹവഃ സഹായാഃ സര്വേ പദസ്ഥസ്യ ഭവന്തി മിത്രാഃ । അര്ഥൈര്വിഹീനസ്യ പദച്യുതസ്യ ഭവത്യകാലേ സ്വജനോഽപി ശത്രുഃ ॥ ൧,൧൦൯.

പദവിയിലിരിക്കുന്നവന്‍ മുമ്പ് കണ്ടിട്ടില്ലാത്തവരും സുഹൃത്തുക്കളാവും; പക്ഷേ, ധനവും പദവിയും നഷ്ടമായാല്‍ സ്വന്തം ബന്ധുക്കളും ശത്രുക്കളാവും.

ആപത്സു മിത്രം ജാനീ യാദ്രണേ ശൂരം രഹഃ ശുചിമ് । മാര്യാ ച വിഭവേ ക്ഷീണേ ദുര്ഭിക്ഷേ ച പ്രിയാതിഥിമ് ॥ ൧,൧൦൯.

കഷ്ടസമയത്ത് സുഹൃത്ത് ആരാണെന്ന് അറിയാം; യുദ്ധത്തില്‍ ധീരനെ; ഒറ്റയ്ക്കിരിക്കുമ്പോള്‍ ശുദ്ധനെ; സമ്പത്ത് നഷ്ടമായാല്‍ നല്ല ഭാര്യയെ; ദുര്‍ഭിക്ഷത്തില്‍ പ്രിയാതിഥിയെ.

ലുബ്ധമര്ഥപ്രദാനേന ശ്ലാധ്യമഞ്ജലികര്മണാ । മൂര്ഖം ഛന്ദാനുവൃത്ത്യാ ച യാഥാതഥ്യേന പണ്ഡിതമ് ॥ ൧,൧൦൯.

കഞ്ഞന്‍ ധനം നല്‍കുമ്പോള്‍ സന്തോഷിക്കും; അത്യാഗ്രഹിയ്ക്ക് ആദരവുള്ള പ്രവൃത്തി ഇഷ്ടമാണ്; മണ്ടന്‍ പ്രശംസയില്‍ സന്തോഷിക്കും; പണ്ഡിതന് സത്യവാദം ഇഷ്ടമാണ്.

സദ്ഭാവേന ഹി തുഷ്യന്തി ദേവാഃ സത്പുരുഷാ ദ്വിജാഃ । ഇതരേഃ ഖാദ്യപാനേന മാനദാനേന പണ്ഡിതാഃ ॥ ൧,൧൦൯.

സത്യസന്ധതയാല്‍ ദേവന്മാരും സന്മാര്‍ഗ്ഗികളുമാണ് സന്തോഷിക്കുന്നത്; മറ്റുള്ളവര്‍ ഭക്ഷണത്തിലും പാനത്തിലും സന്തോഷിക്കും; പണ്ഡിതന്മാര്‍ ആദരസമ്മാനത്തില്‍ സന്തോഷിക്കും.

ഉത്തമം പ്രണിപാതേന ശഠം ഭേദേന യോജയേത് । നീചം സ്വല്പപ്രദാനേന സമം തുല്യപരാക്രമൈഃ ॥ ൧,൧൦൯.

ഉത്തമരെ ആദരവോടെ സമീപിക്കണം; കപടന്മാരെ വിഭജിച്ച് നേരിടണം; താഴ്ന്നവരെ ചെറിയ സമ്മാനങ്ങള്‍ നല്‍കി സന്തോഷിപ്പിക്കണം; തുല്യശക്തിയുള്ളവരെ തുല്യമായി നേരിടണം.

യസ്യയസ്യ ഹി യോ ഭാവസ്തസ്യതസ്യ ഹിതം വദന് । അനുപ്രവിശ്യ മേധാവീ ക്ഷിപ്രമാത്മവശം നയേത് ॥ ൧,൧൦൯.

ആളുകളുടെ സ്വഭാവം മനസ്സിലാക്കി, അവര്ക്ക് ഉപകാരപ്പെടുന്നതെന്താണോ അതാണ് ബുദ്ധിമാന്മാര്‍ പറയേണ്ടത്; അങ്ങനെ ചെയ്യുമ്പോള്‍ അവരെ വേഗത്തില്‍ സ്വാധീനിക്കാം.

നദീനാം ച നഖീനാം ച ശൃങ്ഗിണാം ശസ്ത്രപാണിനാമ് । വിശ്വാസോ നൈവ ഗന്തവ്യഃ സ്ത്രിഷു രാജകുലേഷു ച ॥ ൧,൧൦൯.

നദികള്‍, നഖമുള്ള ജീവികള്‍, കൊമ്പുള്ളവ, ആയുധം കൈവശമുള്ളവര്‍, സ്ത്രീകള്‍, രാജകുടുംബം — ഇവയെല്ലാം വിശ്വസിക്കരുത്.

അര്ഥനാശം മനസ്താപം ഗൃഹേ ദുശ്ചരിതാനി ച । വഞ്ചനം ചാപ മാനം ച മതിമാന്ന പ്രികാശയേത് ॥ ൧,൧൦൯.

ധനനഷ്ടം, മനസ്സിലെ ദു:ഖം, വീട്ടിലെ ദുഷ്പ്രവൃത്തികള്‍, വഞ്ചന, അപമാനം, നിന്ദ — ഇതൊന്നും ബുദ്ധിമാന്മാര്‍ പുറത്തു പറയരുത്.

ഹീനദുര്ജനസംസര്ഗ അത്യന്തവിരഹാദരഃ । സ്നേഹോഽന്യഗേഹവാസശ്ച നാരീസച്ഛീലനാശനമ് ॥ ൧,൧൦൯.

താഴ്ന്നവരുമോ ദുഷ്ടന്മാരുമായുള്ള സങ്കല്‍പ്പം, അത്യധികം ദൂരവാസം, മറ്റുള്ളവരുടെ വീട്ടിലേക്കുള്ള ആസ്വാദനം, ദുർഗുണമുള്ള സ്ത്രീയോടൊപ്പം താമസം — ഇവയൊക്കെ നല്ല സ്വഭാവം നശിപ്പിക്കും.

കസ്യ ദോഷഃ കുലേ നാസ്തി വ്യാധിനാ കോ പീഡിതഃ । കേന ന വ്യസനം പ്രാപ്തം ശ്രിയഃ കസ്യ നിരന്തരാഃ ॥ ൧,൧൦൯.

ഏത് കുടുംബത്തിലും പിഴവൊന്നുമില്ലെന്ന് പറയാനാകുമോ? ആരാണ് രോഗം അനുഭവിക്കാത്തത്? ദുർഭാഗ്യം നേരിട്ടിട്ടില്ലാത്തവൻ ആരാണ്? ആരുടെ സമ്പത്ത് ഒരിക്കലും തടസ്സപ്പെടാതെ നിലനിൽക്കുന്നു?

കോര്ഽഥം പ്രാപ്യ ന ഗര്വിതോ ഭുവി നരഃ കസ്യാപദോനാഗതാഃ സ്ത്രീഭിഃ കസ്യ ന ഖണ്ഡിതം ഭുവി മനഃ കോ നാമ രാജ്ഞാം പ്രിയഃ । കഃ കാലസ്യ ന ഗോചരാന്തരഗതഃ കോര്ഽഥോ ഗതോ ഗൌരവം കോ വാ ദുര്ജനവാഗുരാനിപതിതഃ ക്ഷേമേണ യാതഃ പുമാന് ॥ ൧,൧൦൯.

സുഹൃത്സ്വജനബന്ധുര്ന ബുദ്ധിര്യസ്യ ന ചാത്മനി । യസ്മിന്കര്മണി സിദ്ധേഽപി ന ദൃശ്യേത ഫലോദയഃ । വിപത്തൌ ച മഹദ്ദുഃഖം തദ്വുധഃ കഥമാചരേത് ॥ ൧,൧൦൯.

യാര്ക്കും സ്നേഹിതന്മാരോ ബന്ധുക്കളോ ഇല്ല, തനിക്കുള്ളിൽ വിവേകവും ഇല്ല, ചെയ്ത പ്രവൃത്തികൾ വിജയിച്ചിട്ടും ഫലം കാണുന്നില്ല, ദുരിതത്തിൽ വലിയ ദു:ഖം അനുഭവിക്കുന്നു—അങ്ങനെയുള്ളവൻ എങ്ങനെ പെരുമാറണം?

യസ്മിന്ദേശേ ന സംമാനം ന പ്രീതിര്ന ച ബാന്ധവാഃ । ന ച വിദ്യാഗമഃ കശ്ചിത്തം ദേശം പരിവര്ജയേത് ॥ ൧,൧൦൯.

ഏത് ദേശത്തും ആദരം ഇല്ല, സ്നേഹം ഇല്ല, ബന്ധുക്കളില്ല, പഠനത്തിന് അവസരവുമില്ലെങ്കിൽ അത്തരം ദേശം വിട്ടുപോകണം.

ധനസ്യ യസ്യ രാജതോ ഭയം ന ചാസ്തി ചൌരതഃ । മൃതം ച യന്ന മുച്യതേ സമര്ജയസ്വ തദ്ധനമ് ॥ ൧,൧൦൯.

രാജാവിനെയും കള്ളന്മാരെയും ഭയപ്പെടേണ്ടതില്ലാത്ത, മരണത്തിന് ശേഷം നഷ്ടമാകാത്ത സമ്പത്ത് മാത്രം സമ്പാദിക്കണം.

യദര്ജിതം പ്രാണഹരൈഃ പരിശ്രമൈര്മൃതസ്യ തം വൈ വിഭജന്തിരിക്ഥിനഃ । കൃതം ച യദ്ദുഷ്കൃതമര്ഥലിപ്സയാ തദേവ ദോഷോപഹതസ്യ യൌതുകമ് ॥ ൧,൧൦൯.

ജീവൻകൊണ്ട് സമ്പാദിച്ച സമ്പത്ത്, മരിച്ചാൽ അവകാശികൾ പങ്കിടും; ധനലോഭം കൊണ്ട് ചെയ്ത പാപങ്ങൾ മാത്രം ദോഷികൾക്ക് യാഥാർത്ഥ്യമായ പാരമ്പര്യമായി മാറും.

സഞ്ചിതം നിഹിതം ദ്രവ്യം പരാമൃശ്യം മുഹുര്മുഹുഃ । ആഖോരിവ കദര്യസ്യ ധനം ദുഃ ഖായ കേവലമ് ॥ ൧,൧൦൯.

കണ്ണിക്കൂട്ടി ഒളിപ്പിച്ചിട്ടും, വീണ്ടും വീണ്ടും നോക്കി സംരക്ഷിച്ചിട്ടും, കഞ്ചാവിന്റെ സമ്പത്ത് എലിയുടെ കുഴിയിലൊതുങ്ങും പോലെ, ഒടുവിൽ ദു:ഖം മാത്രമേ നൽകൂ.

നഗ്നാ വ്യസനിനോ രൂക്ഷാഃ കപാലാങ്കിതപാണയഃ । ദര്ശയന്തീഹ ലോകസ്യ അദാതുഃ ഫലമീദൃശമ് ॥ ൧,൧൦൯.

നഗ്നരായി, ദുരിതത്തിൽ കഷ്ടപ്പെട്ടു, കടുപ്പം നിറഞ്ഞ്, കപ്പലിന്റെ അടയാളമുള്ള കൈകളോടെ, അവർ ലോകത്തിന് കാണിക്കുന്നു—കൊടുക്കാത്തവന്റെ ഫലം ഇതാണെന്ന്.

ശിക്ഷയന്തി ച യാചന്തേ ദേഹീതി കൃപണാ ജനാഃ । അവസ്ഥേയമദാനസ്യ മാ ഭൂദേവം ഭവാനപി ॥ ൧,൧൦൯.

ദരിദ്രർ പഠിപ്പിക്കുകയും ഭിക്ഷയടക്കുകയും ചെയ്യുന്നു—'ദയവായി കൊടുക്കൂ' എന്ന് അപേക്ഷിച്ച്. നിങ്ങൾക്കും ഒരിക്കലും അങ്ങനെയുള്ള ദയനീയാവസ്ഥ വരരുത്.

സഞ്ചിതം ക്രതുശതൈര്ന യുജ്യതേ യാചിതം ഗുണവതേ ന ദീയതേ । തത്കദര്യപരിരക്ഷിതം ധനം ചോരപാര്ഥിവഗൃഹേ പ്രയുജ്യതേ ॥ ൧,൧൦൯.

നൂറുകണക്കിന് യാഗങ്ങൾക്കായി ഉപയോഗിക്കാത്തതും, യോഗ്യരായവർക്കു ചോദിച്ചാൽ കൊടുക്കാത്തതുമായ സമ്പത്ത്, കഞ്ചാക്കന്മാർ സൂക്ഷിച്ചാൽ, ഒടുവിൽ കള്ളന്മാരുടെയോ രാജാവിന്റെയോ വീട്ടിൽ ചെലവാകുന്നു.

ന ദേവേഭ്യോ ന വിപ്രോഭ്യോ ബന്ധുഭ്യോ നൈവ ചാത്മനേ । കദര്യസ്യ ധനം യാതി ത്വഗ്നിതസ്കരരാജസു ॥ ൧,൧൦൯.

കഞ്ചാവിന്റെ സമ്പത്ത് ദേവന്മാർക്കോ, ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കോ, ബന്ധുക്കൾക്കോ, തനിക്കോ പോകുന്നില്ല; അതു തീയിൽ, കള്ളന്മാരുടെ കയ്യിൽ, അല്ലെങ്കിൽ രാജാവിന്റെ കയ്യിലാകും.

അതിക്ലേശേന യേഽപ്യര്ഥാ ധര്മസ്യാതിക്രമേണ ച । അരേര്വാ പ്രണിപാതേന മാ ഭൂതസ്തേ കദാചന ॥ ൧,൧൦൯.

അധികമായി കഷ്ടപ്പെട്ട്, ധർമ്മം ലംഘിച്ച്, ശത്രുവിന് കീഴടങ്ങി സമ്പത്ത് സമ്പാദിക്കേണ്ട അവസ്ഥ നിങ്ങൾക്ക് ഒരിക്കലും വരരുത്.

വിദ്യാഘാതോ ഹ്യനഭ്യാസഃ സ്ത്രീണാം ഘാതഃ കുചൈലതാ । വ്യാധീനാം ഭോജനം ജീര്ണം ശത്രോര്ഘാതഃ പ്രപഞ്ചതാ ॥ ൧,൧൦൯.

പഠനം നഷ്ടപ്പെടുന്നത് അഭ്യാസം ഇല്ലാത്തതിനാലാണ്; സ്ത്രീകൾക്ക് അശുദ്ധ വസ്ത്രം ധരിച്ചാൽ അവർക്കു അപമാനം; രോഗങ്ങൾക്ക് പഴയ ഭക്ഷണം; ശത്രുവിന് പരസ്യമായിരിക്കുക തന്നെ നാശം.

തസ്കരസ്യ വധോ ദണ്ഡഃ കുമിത്രസ്യാല്പഭാഷണമ് । പൃഥക്ശയ്യാ തു നാരീണാം ബ്രാഹ്മണസ്യാനിമന്ത്രണമ് ॥ ൧,൧൦൯.

കള്ളന് ശിക്ഷ മരണമാണ്; കള്ളസുഹൃത്തിനോട് കുറച്ച് മാത്രം സംസാരിക്കണം; സ്ത്രീകൾക്ക് വേറിട്ടു കിടക്കുക; ബ്രാഹ്മണനെ ക്ഷണിക്കാതിരിക്കുക.