ദ്വീപാത്തു ദ്വിഗുണോ ദ്വീപഃ സമുദ്രശ്ച വൃഷധ്വജ 54.
ഓരോ ദ്വീപിനും അടുത്തത് ഇരട്ട വലുപ്പവും, സമുദ്രവും അങ്ങനെ തന്നെയാണ്, വൃഷധ്വജ.
ചതുരശീതിസാഹസ്ത്രൈര്യോജനൈരസ്യ ചോച്ഛ്രയഃ 54.
അതിന്റെ ഉയരം എൺപതിനാലായിരം യോജനമാണ്.
അധഃ ഷോഡശസാഹസ്ത്രഃ കര്ണികാകാരസംസ്ഥിതഃ 54.
താഴെ പതിനാറായിരം യോജനവും, കർണികാകാരത്തിൽ ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.
നീലഃ ശ്വേതശ്ച ശ്രൃംഗീ ച ഉത്തരേ വര്ഷപര്വതാഃ 54.
നീല, ശ്വേത, ശ്രൃംഗി എന്നീ പർവ്വതങ്ങൾ ഉത്തരഭാഗത്തെ പർവ്വതങ്ങളാണ്.
ശങ്കരാഥ ന തേഷ്വസ്തി യുഗാവസ്ഥാ കഥഞ്ചന 54.
ശങ്കരാ, അവിടങ്ങളിൽ യುಗഭേദം ഒന്നുമില്ല.
നാഭിഃ കിംപുരുഷശ്ചൈവ ഹരിവര്ഷമിലാ വൃതഃ 54.
നാഭി, കിംപുരുഷ, ഹരിവർഷം എന്നിവയെ ഇലാ ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരിക്കുന്നു.
കേതുമാലോ നൃപസ്തേഭ്യസ്തത്സംജ്ഞാന് ഖണ്ഡകാന്ദദൌ 54.
കേതുമാലൻ രാജാവ് അവർക്കു ആ പേരുകൾ നൽകി, അതനുസരിച്ച് ദേശങ്ങൾ വിഭജിച്ചു.
തത്പുത്രോ ഭരതോ നാമ ശാലഗ്രാമേ സ്ഥിതോ വ്രതീ 54.
അവന്റെ മകനായ ഭരതൻ ശാലഗ്രാമത്തിൽ വ്രതം പാലിച്ച് താമസിച്ചു.
ഇന്ദ്രദ്യുമ്നശ്ച തത്പുത്രഃ പരമേഷ്ഠീ തതഃ സ്മൃതഃ 54.
ഇന്ദ്രദ്യുമ്നൻ അവന്റെ മകനായിരുന്നു; അവൻ പരമേഷ്ഠി എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനായി.
സുതസ്തസ്മാദഥൈ ജാതഃ പ്രസ്താരസ്തത്സുതോ വിഭുഃ 54.
അവനിൽ നിന്ന് പ്രസ്ഥാരൻ എന്ന മകൻ ജനിച്ചു; പ്രസ്ഥാരന്റെ മകൻ വിഭുവായിരുന്നു.
നരോ ഗയസ്യ തനയസ്തത്പുത്രോഭുദ്വിരാഡഗതഃ 54.
ഗയയുടെ മകനായ നരൻ അവന്റെ മകനായി; അവന്റെ മകൻ വിരാട്ഗതനായിരുന്നു.
ത്വഷ്ടാ ത്വഷ്ടുശ്ച വിരജാ രജസ്തസ്യാപ്യഭൂത്സുതഃ 54.
ത്വഷ്ടാവിന്റെ മകൻ ത്വഷ്ടാവായിരുന്നു; രാജസിന്റെ മകൻ വിരജയും ആയിരുന്നു.
ഇതി ശ്രാഗാരുഡേ മഹാപുരാണേ പൂര്വഖണ്ഡേ പ്രഥമാംശാഖ്യേ ആചാരകാണ്ഡേ ഭുവനകോശവര്ണനോപയോഗിപ്രിയവ്രതവംശനിരൂപണം നാമ ചതുഃ പഞ്ചാശത്തമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രാഗാരുഡ മഹാപുരാണത്തിലെ ആദ്യഭാഗമായ ācāra ഭാഗത്തിൽ, ഭൂവനകോശ വിവരണത്തിന് ഉപകാരിയായ പ്രിയവ്രതവംശം വിശദീകരിക്കുന്ന അമ്പത്തിനാലാമത്തെ അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
മധ്യേ ത്വിലാവൃതോ വര്ഷോ ഭദ്രാശ്വഃ പൂര്വതോഽദ്ഭുതഃ 55.
മധ്യേ ഇലാവൃതം എന്ന ദേശം ഉണ്ട്; കിഴക്കോട്ട് അത്ഭുതമായ ഭദ്രാശ്വം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.
തതഃ കിമ്പുരുഷോ വര്ഷോ മേരോര്ദക്ഷിണതഃ സ്മൃതഃ 55.
അതിനുശേഷം, മേരുവിന്റെ തെക്കോട്ട് കിംപുരുഷം എന്ന ദേശം അറിയപ്പെടുന്നു.
പശ്ചിമേ കേതുമാലശ്ച രമ്യകഃ പശ്ചിമോത്തരേ 55.
പടിഞ്ഞാറ് കേതുമാലം ഉണ്ട്; വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് രമ്യക ദേശവും ഉണ്ട്.
സിദ്ധിഃ സ്വാഭാവികീ രുദ്ര ! വര്ജയിത്വാ തു ഭാരതമ് 55.
രുദ്രാ, ഭാരതം ഒഴികെ എല്ലായിടത്തും വിജയവും സ്വാഭാവികമാണ്.
നാഗദ്വീപഃ കടാഹശ്ച സിംഹലോ വാരുണസ്തഥാ 55.
നാഗദ്വീപം, കടാഹം, സിംഹളം, വാരുണം എന്നിവയും അവിടെ ഉണ്ട്.
പൂര്വേ കിരാതാസ്തസ്യാസ്തേ പശ്ചിമേ യവനാഃ സ്ഥിതാഃ 55.
അതിനകിഴക്കോട്ട് കിരാതർ വസിക്കുന്നു; പടിഞ്ഞാറ് യവനന്മാർ താമസിക്കുന്നു.
ബ്രാഹ്മണാഃ ക്ഷത്ത്രിയാ വൈശ്യാഃ ശൂദ്രാശ്ചാന്തരവാസിനഃ 55.
അകത്തുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ ബ്രാഹ്മണർ, ക്ഷത്രിയർ, വൈശ്യർ, ശൂദ്രന്മാർ എന്നിവരും താമസിക്കുന്നു.
വിന്ധ്യശ്ച പാരിയാത്രശ്ച സപ്താത്ര കുലപര്വതാഃ 55.
വിന്ദ്യ, പാർയാത്ര, ഇവയോടൊപ്പം ഏഴു പ്രധാന മലകൾ ഇവിടെ ഉണ്ട്.
താപീ പയോഷ്ണീ സരയൂഃ കാവേരീ ഗോമതീ തഥാ 55.
താപി, പയോഷ്ണി, സരയു, കാവേരി, ഗോമതി എന്നിവയും നദികളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
കേതുമാലാ താമ്രപര്ണോ ചന്ദ്രഭാഗാ സരസ്വതീ 55.
കേതുമാല, താംരപർണി, ചന്ദ്രഭാഗ, സരസ്വതി എന്നിവയും നദികളാണ്.
വിദര്ഭാ ച ശതദ്രൂശ്ച നദ്യഃ പാപഹരാഃ ശുഭാഃ 55.
വിദർഭയും ശതദ്രു നദിയും, പാപം നീക്കുന്ന ശുഭമായ മറ്റു നദികളും ഇവിടെ ഉണ്ട്.
പാഞ്ചാലാഃ കുരവോ മത്സ്യാ യൌധേയാഃ സപടച്ചരാഃ 55.
പാഞ്ചാലന്മാർ, കുറുക്കന്മാർ, മത്സ്യവർഗ്ഗം, യൗധേയർ, പടച്ചരന്മാരോടൊപ്പം,
വൃഷധ്വജ ! ജനാഃ പാദ്മാഃ സൂതമാഗധചേദയഃ 55.
വൃഷധ്വജൻ, പദ്മവർഗ്ഗം, സൂതന്മാർ, മഗധവർഗ്ഗം, ചേദികൾ,
കലിംഗവംഗപുണ്ഡ്രാംഗാ വൈദര്ഭാ മൂലകാസ്തഥാ 55.
കലിംഗർ, വംഗവർഗ്ഗം, പുണ്ഡ്രർ, അംഘർ, വൈദർഭർ, മൂലകർ,
പുലന്ദാശ്മകജീമൂതനയരാഷ്ട്രനിവാസിനഃ 55.
പുലിന്ദർ, അശ്മകർ, ജീമൂതവർഗ്ഗം, നയരാജ്യത്തിലും രാഷ്ട്രദേശത്തിലും താമസിക്കുന്നവർ,
അമ്ബഷ്ഠദ്രവിഡാ ലാടാഃ കാമ്ബോജാഃ സ്ത്രീമുഖാഃ ശകാഃ 55.
അംബഷ്ടർ, ദ്രാവിഡർ, ലാട്ടർ, കാംബോജർ, സ്ത്രീമുഖർ, ശകവർഗ്ഗം,
സ്ത്രീരാജ്യാഃ സൈന്ധവാ മ്ലേച്ഛാ നാസ്തി കാ യവനാസ്തഥാ 55.
സ്ത്രീരാജ്യവാസികൾ, സൈന്ധവർ, മ്ലേച്ഛർ, നാസ്തികർ, യവനർ,