യദാ തദാ യമദൂതൈശ്ച സമ്യക്സംതാഡ്യമാനേ യമമാര്ഗേ ച മൂഢഃ । ഭീമഃ സ വൈ കുത്ര പലായിതോഭൂദതോ മൂലം വിഷ്ണുപാദം ഭജസ്വ ॥ ൩,൨൮.
യമദൂതന്മാര് യമന്റെ വഴി നിന്നെ നന്നായി അടിക്കുമ്പോള്, മൂടനായവനേ, അപ്പോള് ഭീമന് എവിടെ പോയി ഒളിക്കും? അതുകൊണ്ട്, വിഷ്ണുവിന്റെ പാദങ്ങളിലാണ് ആശ്രയം.
മഹാദേവം പൂജയിത്വാ ച സമ്യക് ഹരേത്യുക്ത്വാ സ്വഗൃഹേ വിദ്യമാനേ । യദാ ഗൃഹം ദഹ്യതേ വഹ്നിനാ തു തദാ ഹരഃ കുത്ര പലായിതോഭൂത് ॥ ൩,൨൮.
മഹാദേവനെ ഭക്തിയോടെ പൂജിച്ച്, 'ഹരി' എന്നു ഉച്ചരിച്ച്, വീട്ടില് ഇരിക്കുമ്പോള്, വീട്ടില് തീ പിടിച്ചുപിടിക്കുമ്പോള്, അപ്പോള് ഹരന് എവിടെ പോയി ഒളിക്കും?
ശാകംഭരീദിവസേ സര്വമേവ ശാകംഭരീ സാ ച ദേവീ മഹാത്മന് । പലായിതാ കുത്ര മേ ത്വം വദസ്വ കുലാലദേവം പൂജയിത്വാ ച ഭക്ത്യാ ॥ ൩,൨൮.
ശാകംഭരിദിനത്തിൽ എല്ലാം ശാകംഭരി ദേവിയാകുന്നു. മഹാത്മാവായ ആ ദേവി. നീ ഭക്തിയോടെ കുലാളദേവനെ പൂജിച്ചശേഷം എവിടെ പോയി മറഞ്ഞു? എന്നോട് പറയു.
കാര്പാസം വൈ തേന ദത്തം ഗൃഹീത്വാ സംതിഷ്ഠമാനേ യമദൂതൈശ്ച സമ്യക് । സംഹന്യമാനസ്തീക്ഷണധാരൈഃ കുഠാരൈഃ കുലാലദേവം ച സുദംഷ്ട്രനേത്രമ് । വിഹായ വൈ കുത്ര പലായിതോഭൂന്ന ജ്ഞായതേഽന്വേഷണാച്ചാപി കേന ॥ ൩,൨൮.
അവന് കർപ്പാസം കൊടുത്ത്, യമദൂതന്മാർ സമീപം നിന്നപ്പോൾ, മൂർച്ചയുള്ള കത്തികളാൽ അടിയേറ്റു, ഭയങ്കരമായ പല്ലും കണ്ണും ഉള്ള കുലാളദേവനെ ഉപേക്ഷിച്ചു. അവൻ എവിടെ പോയി, ആരാണ് അന്വേഷിച്ചത്, ആര്ക്കും അറിയില്ല.
യദാ പഞ്ചമ്യാം മൃന്മയീം ശേഷമൂര്തിം സംപൂജ്യ ഭക്ത്യാ വിദ്യമാനേ സ്വഗേഹേ । തദാ ബദ്ധ്വാ യമദൂതാശ്ച സമ്യക്സംനഹ്യമാനേ നാഗപാശൈശ്ച ബദ്ധ്വാ ॥ ൩,൨൮.
അഞ്ചാം ദിവസം വീട്ടിൽ തന്നെ ഭക്തിയോടെ മൺശേഷമൂർത്തിയെ പൂജിച്ചപ്പോൾ, യമദൂതന്മാർ പാമ്പുപാശം കെട്ടി അവനെ കെട്ടിപ്പിടിച്ചു തടഞ്ഞു.
സ്വഭക്തവര്യം പ്രവിഹായ നാഗഃ പലായിതഃ കുത്ര വൈ സംവദ ത്വമ് । ദൂര്വാങ്കുരൈര്മോദകൈഃ പൂജയിത്വാ വിനായകം പഞ്ചഖാദ്യൈസ്തഥൈവ ॥ ൩,൨൮.
സ്വഭക്തനെ ഉപേക്ഷിച്ച് ആ പാമ്പ് എവിടെ പോയി? നീ പറയണം. ദൂർവാങ്കുരങ്ങളും മധുരങ്ങളും അഞ്ചു വിധം വിഭവങ്ങളുമായി വിനായകനെ ഭക്തിയോടെ പൂജിച്ചശേഷം.
സംതിഷ്ഠംമാനേ യമദൂതൈശ്ച സമ്യക്സംതാഡ്യമാനേ തപ്തദണ്ഡൈശ്ച മൂഢ । ദന്തം വിഹായൈവ ച വിഘ്നരാജഃ പലായിതഃ കുത്ര മേ തം വദത്വമ് ॥ ൩,൨൮.
യമദൂതന്മാർ സമീപം നിന്നു, ചൂടുള്ള ദണ്ഡങ്ങളാൽ അടിയേറ്റപ്പോൾ, വിഘ്നരാജൻ തന്റെ ഭക്തനെ ഉപേക്ഷിച്ച് എവിടെ പോയി? അതു എന്നോട് പറയു.
വിവാഹകാലേ പിഷ്ടദേവീം സുഭക്ത്യാ സംപൂജയിത്വാ വിദ്യമാനോ ഗൃഹേ സ്വേ । യദാ തദാ യമദൂതൈശ്ച ബദ്ധ്വാ സംപീഡ്യമാനോ യമമാര്ഗേ സ മൂഢഃ ॥ ൩,൨൮.
വിവാഹസമയത്ത് ഭക്തിയോടെ പിഷ്ടദേവിയെ വീട്ടിൽ തന്നെ പൂജിച്ചശേഷം, യമദൂതന്മാർ കെട്ടി, അവൻ യമപഥത്തിൽ പീഡനമനുഭവിച്ചു.
വിഷ്ഠാദേവീ പീഡ്യമാനം ച ഭക്തം വിഹായ സാ കുത്ര പലായിതാഭൂത് । വിവാഹകാലേ രജകസ്യ ഗേഹം ഗത്വാ സമ്യക്പ്രാര്ഥയിത്വാ ച മൂഢഃ ॥ ൩,൨൮.
വിഷ്ഠാദേവി തന്റെ കഷ്ടം അനുഭവിക്കുന്ന ഭക്തനെ ഉപേക്ഷിച്ച് എവിടെ പോയി? വിവാഹസമയത്ത് അവൻ ധോബി വീട്ടിൽ ചെന്നു, മനസ്സോടെ അപേക്ഷിച്ചു, ഭ്രമിച്ചവനായി.
യസ്തംഭസൂത്രം കലശേ പരീത്യ പൂജാം കൃത്വാ വിദ്യമാനോ ഗൃഹേ സ്വേ । യദാ തദാ യമദൂതശ്ച സമ്യക്തം സ്തംഭസൂത്രം തസ്യ മുഖേ നിധായ ॥ ൩,൨൮.
സ്തംഭസൂത്രം കലശത്തിൽ കെട്ടി, വീട്ടിൽ തന്നെ പൂജ ചെയ്തപ്പോൾ, യമദൂതൻ ആ സ്തംഭസൂത്രം അവന്റെ വായിൽ വെച്ചു.
സംതാഡ്യമാനേ സ്തംഭസൂത്രസ്ഥദേവീ പലായിതാ കുത്ര മേ സംവദസ്വ । വിവാഹകാലേ പൂജയിത്വാ ച സമ്യക്ചണ്ഡാലദേവീം ഭക്തവശ്യാം ച തസ്യാഃ ॥ ൩,൨൮.
അടിയേറ്റപ്പോൾ, സ്തംഭസൂത്രത്തിൽ വസിക്കുന്ന ദേവി എവിടെ പോയി? എന്നോട് പറയു. വിവാഹസമയത്ത് ഭക്തിയാൽ കീഴടങ്ങുന്ന ചണ്ഡാളദേവിയെ ഭക്തിയോടെ പൂജിച്ചശേഷം.
തദ്ഭക്തവര്യൈഃ ശൂര്പമധ്യേ ച തീരേ സംസേവയിത്വാ വിദ്യമാനോ ഗൃഹേ സ്വേ । യദാ തദാ യമദൂതൈശ്ച ബദ്ധ്വാ സംതാഡ്യമാനോ യമമാര്ഗേ മഹദ്ഭിഃ ॥ ൩,൨൮.
അവളുടെ പ്രധാനഭക്തന്മാരുമായി ചുരപ്പിന്റെ നടുവിലും തീരത്തും സേവനം ചെയ്തപ്പോൾ, വീട്ടിൽ തന്നെയിരിക്കെ, യമദൂതന്മാർ കെട്ടി വലിയ ബലത്തോടെ യമപഥത്തിൽ അടിച്ചു.
ചഊലദേവീ ക്വ പലായിതാഭൂത്സുമൂഢബുദ്ധേ വിഷ്ണുപാദം ഭജസ്വ । ജ്വരാദിഭിഃ പീഡ്യമാനേ സ്വപുത്രേ ഗൃഹേ സ്ഥിതം ബ്രഹ്മദേവം ച സമ്യക് ॥ ൩,൨൮.
ചുരപ്പുദേവി എവിടെ പോയി, അജ്ഞാനിയായവനേ? വിഷ്ണുവിന്റെ പാദങ്ങൾ ആരാധിക്കു. വീട്ടിൽ നിന്നു, പുത്തൻ ജ്വരാദികളാൽ പീഡിക്കുമ്പോൾ, ബ്രഹ്മദേവനെ ഭക്തിയോടെ പൂജിക്കണം.
ധൂര്പൈര്ദീപൈര്ഭക്ഷ്യഭോജ്യൈശ്ച പുഷ്പൈഃ പൂജാം കൃത്വാ വിദ്യമാനശ്ച ഗേഹേ । യദാ തദാ യമദൂതൈശ്ച ബദ്ധ്വാ സംതാഡ്യമാനേ വേണുപാശാദിഭിശ്ച ॥ ൩,൨൮.
കഴുത, വിളക്ക്, ഭക്ഷ്യവിഭവങ്ങൾ, പൂക്കൾ എന്നിവകൊണ്ട് വീട്ടിൽ തന്നെ പൂജ ചെയ്തശേഷം, യമദൂതന്മാർ വേണുപാശം മുതലായവ ഉപയോഗിച്ച് കെട്ടി അടിച്ചു.
സ ബ്രഹ്മദേവഃ ക്വ പലായിതോഭൂത്സുമൂഢബുദ്ധേ വിഷ്ണുപാദം ഭജസ്വ । സന്താനാര്ഥം ബൃഹതീം പൂജയിത്വാ ഗലേന ബദ്ധ്വാ ബൃഹതീം വൈ ഫലം ച ॥ ൩,൨൮.
ആ ബ്രഹ്മദേവൻ എവിടെ പോയി, അജ്ഞാനിയായവനേ? വിഷ്ണുവിന്റെ പാദങ്ങൾ ആരാധിക്കണം. സന്താനത്തിനായി, വലിയ ചെടിയെ പൂജിച്ച് കഴുത്തിൽ കെട്ടുകയും അതിന്റെ ഫലവും ധരിക്കുകയും ചെയ്തശേഷം.
സംതിഷ്ഠമാനേ യമദൂതൈശ്ച ബദ്ധ്വാ സംതാഡ്യമാനേ ബൃഹതീകണ്ടകൈശ്ച । തദാ ദേവീ ബൃഹതീ മൂഢബുദ്ധേ പലായിതാ കുത്ര മേ തദ്വദ ത്വമ് ॥ ൩,൨൮.
യമദൂതന്മാർ വലിയ ചെടിയുടെ മുള്ളുകൾകൊണ്ട് കെട്ടി അടിച്ചപ്പോൾ, അപ്പോൾ വലിയ ദേവി എവിടെ പോയി, അജ്ഞാനിയായവനേ? അതു എന്നോട് പറയു.
ഭജസ്വ മൂഢ പരദൈവതം ച നാരായണം താരകം സര്വദുഃഖാത് । സുക്ഷുദ്രദേവേഷു മതിം ച മാ കുരു ന ച ശൃണു ത്വം ഫല്ഗുവാക്യം തഥൈവ ॥ ൩,൨൮.
അജ്ഞാനിയായവനേ, പരമദൈവമായ നാരായണനെ ആരാധിക്കു, എല്ലാ ദുഃഖങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള രക്ഷകനായവനെ. ചെറുദേവന്മാരിൽ മനസ്സ് നിർത്തരുത്, നിസ്സാരമായ വാക്കുകൾ കേൾക്കേണ്ടതില്ല.
സുക്ഷുദ്രദേവാന് ഭിന്ദിപാലേ നിധായ വിസര്ജയിത്വാ ദൂരദേശേ മഹാത്മന് । സംധാര്യ ത്വം സ്വകുലാചാരധര്മം സംപാതനേ നരകം ഹേതുഭൂതമ് ॥ ൩,൨൮.
ചെറുദേവന്മാരെ ചുരപ്പിൽ വെച്ച് ദൂരത്തേക്ക് വിട്ട്, മഹാത്മാവേ, നിന്റെ കുടുംബാചാരവും ധർമ്മവും കാത്തുസൂക്ഷിക്കണം. അതാണ് നരകത്തിലേക്ക് വീഴാനുള്ള കാരണം.
പുനീഹി ഗാത്രം സര്വദാ മൂഢബുദ്ധേ മന്ത്രാഷ്ടകൈര്ജന്മതീര്ഥേ പവിത്രേ । ഹൃദി സ്ഥിതാം മൌര്ഖ്യമുദ്രാം വിഹായ കൃത്വാ ഭൂഷാം വിഷ്ണുമുദ്രാഭിരഗ്ര്യാമ് ॥ ൩,൨൮.
എപ്പോഴും അജ്ഞാനിയായവനേ, ജന്മസ്ഥലത്തിലെ വിശുദ്ധതയിൽ അഷ്ടമന്ത്രങ്ങളാൽ ശരീരം ശുദ്ധീകരിക്കണം. ഹൃദയത്തിൽ പതിഞ്ഞ മൗഢ്യത്തിന്റെ മുദ്ര ഉപേക്ഷിച്ച്, ഉത്തമമായ വിഷ്ണുമുദ്രകൾ അണിയണം.
സദാ മൂഢോ ഹരിവാര്താം ഭജസ്വ ഹ്യായുര്ഗതം വ്യര്ഥമേവം കുബുദ്ധ്യാ । സദ്വൈഷ്ണവാനാം സംഗമോ ദുര്ലഭശ്ച ക്ഷുബ്ധം ജ്ഞാനം താരതമ്യസ്വരൂപമ് ॥ ൩,൨൮.
എപ്പോഴും അജ്ഞാനിയായവനേ, ഹരിയുടെ കഥകൾ ആരാധിക്കണം. തെറ്റായ ചിന്തകളാൽ നിന്റെ ആയുസ്സ് വെർത്ഥമായിപ്പോയി. സത്യവൈഷ്ണവരുടെ സാന്നിധ്യം ദുർലഭം, ജ്ഞാനം ചഞ്ചലവും ഭേദഭാവമുള്ളതുമാണ്.
ഹരിം ഗുരും ഹ്യനുസൃത്യൈവ സത്യം ഗതിം സ്വകീയാം തേന ജാനീഹി മൂഢ । ദഗ്ധ്വാ ദുഷ്ടാം ബുദ്ധിമേവം ച മൂഢ സുബുദ്ധിരൂപം മാ ഭജസ്വൈവ നിത്യമ് ॥ ൩,൨൮.
ഹരിയെ ഗുരുവിനെ പോലെ അനുഗമിച്ചാൽ, നീയൊടുങ്ങിയ മനസ്സോടെ നിന്റെ സത്യമായ വഴിയെ അവനിലൂടെ അറിയുക. ദുഷ്ടമായ മനസ്സിനെ അങ്ങനെ ദഹിപ്പിച്ചാൽ മതിയാകും; തെറ്റായ ബുദ്ധിയെ ഒരിക്കലും സ്വീകരിക്കരുത്, നല്ല ബുദ്ധിയേ മാത്രം എല്ലായ്പ്പോഴും ആഗ്രഹിക്കണം.
മയാ സാര്ധം സദ്ഗുരും പ്രാപ്യ സമ്യഗ്വൈരാഗ്യപൂര്വം തത്ത്വമാത്രം വിദിത്വാ । തേനൈവ മോക്ഷം പ്രാപ്നുമോ നാര്ജവൈര്യത്താര്യാ വിഷ്ണോഃ സംപ്രസാദാച്ച ലക്ഷ്മ്യാഃ ॥ ൩,൨൮.
എന്നോടൊപ്പം സത്യഗുരുവിനെ പ്രാപിച്ചു, ശരിയായ വൈരാഗ്യത്തോടെ അതിന്റെ സാരമായതിനെ മനസ്സിലാക്കി, അതിനാലാണ് മോക്ഷം ലഭിക്കുന്നത്; കപടത്വം കൊണ്ടല്ല, മഹാനായ വിഷ്ണുവിന്റെയും ലക്ഷ്മിയുടെയും കൃപയാലാണ് മോക്ഷം ലഭിക്കുന്നത്.
ഇത്യാശയം മനസാ സന്നിധായ തഥാ ചോക്തം ഭക്തവര്യോ മദീയഃ । അതോ ഭക്തഃ പ്രവഹേത്യേവ സംജ്ഞാമവാപ വീന്ദ്ര പ്രകൃതം തം ശൃണു ത്വമ് ॥ ൩,൨൮.
ഇങ്ങനെ മനസ്സിൽ ആഗ്രഹം ഉറപ്പാക്കി, പറഞ്ഞതുപോലെ എന്റെ ഭക്തൻ ഭക്തന്മാരിൽ പ്രധാനനായി. അതുകൊണ്ടാണ് അവനെ പ്രവഹ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടത്. അതിന്റെ കഥ ഇപ്പോൾ നീ കേൾക്കൂ, പക്ഷിരാജാവേ.
ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൨൯ പ്രവഹാനന്തരാന്വക്ഷ്യേ ശൃണു പക്ഷീന്ദ്രസത്തമ । യോ ധര്മോ ബ്രഹ്മണഃ പുത്രോ ഹ്യാദിസൃഷ്ടൌ ത്വഗുദ്ഭവഃ
പ്രവഹയുടെ അനന്തരവം ഞാൻ ഇപ്പോൾ വിവരിക്കാം; കേൾക്കൂ, പക്ഷിമാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ. ബ്രഹ്മാവിന്റെ മകനായ ധർമ്മൻ ആദികാലത്തിൽ അവന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്.
സജ്ജനാന്സൌമ്യരൂപേണ ധാരണാദ്ധര്മനാമകഃ । സ ഏവ സൂര്യപുത്രോഭൂദ്യമസംജ്ഞാമവാപ സഃ । പാപിനാം ശിക്ഷകത്ത്വാത്സ യമ ഇത്യുച്യതേ ബുധൈഃ
സജ്ജന്മാരെ സൗമ്യരൂപത്തിൽ സംരക്ഷിച്ചതിനാൽ അവനെ ധർമ്മൻ എന്നു വിളിച്ചു. ആ ധർമ്മനാണ് സൂര്യന്റെ മകനായി യമ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടത്. പാപികളെ ശിക്ഷിക്കുന്നതിനാൽ ജ്ഞാനികൾ അവനെ യമൻ എന്നു പറയുന്നു.
ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച । പ്രഹ്ലാദാനന്തരം ഗങ്ഗാ ഭാര്യാ വൈ വരുണസ്യ ച । പ്രഹ്ലാദാദധമാ ജ്ഞേയാ മഹിമ്നാ വരുണാധികാ
ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: പ്രഹ്ലാദിന് ശേഷം ഗംഗയാണ് വരുന്നത്; അവൾ വരുണന്റെ ഭാര്യയുമാണ്. ജനനത്തിൽ പ്രഹ്ലാദനേക്കാൾ താഴെ ആയാലും, മഹത്വത്തിൽ അവൾ വരുണനെക്കാൾ മേലാണ്.
സ്വരൂപാദധമാ ജ്ഞേയാ നാത്ര കാര്യാ വിചാരണാ । ജ്ഞാനസ്വരൂപദം വിഷ്ണും യമോ ജാനാതി സര്വദാ
സ്വഭാവത്തിൽ താഴ്ന്നവളായി അവൾ അറിയപ്പെടുന്നു; ഇതിൽ കൂടുതൽ ചിന്തിക്കേണ്ടതില്ല. ജ്ഞാനസ്വരൂപനായ വിഷ്ണുവിനെ യമൻ എല്ലായ്പ്പോഴും അറിയുന്നു.
അതോ ഗങ്ഗേതി സാ ജ്ഞേയാ സര്വദാ ലോകപാവനീ । ഭക്ത്യാ വിഷ്ണുപദീത്യേവ കീര്തിതാ നാത്ര സംശയഃ
അതിനാൽ അവളെ എല്ലായ്പ്പോഴും ലോകങ്ങളെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്ന ഗംഗയായി അറിയുന്നു. ഭക്തിയാൽ അവളെ വിഷ്ണുപദി എന്നു വിളിക്കുന്നു; ഇതിൽ സംശയം വേണ്ട.
യാ പൂര്വകാലേ യജ്ഞലിങ്ഗസ്യ വിഷ്ണോഃ സാക്ഷാദ്ധരേര്വിക്രമതഃ ഖഗേന്ദ്ര । വാമസ്യ പാദസ്യ നഖാഗ്രതശ്ച നിര്ഭിദ്യ ചോര്ധ്വാണ്ഡകടാഹഖണ്ഡമ്
പക്ഷിരാജാവേ, പുരാതനകാലത്ത് യജ്ഞചിഹ്നമായ വിഷ്ണു വിക്രമിച്ചപ്പോൾ, അവന്റെ ഇടത് കാലിന്റെ നഖത്തിന്റെ അഗ്രത്തിൽ നിന്ന് ഗംഗ പിറന്നു, ആകാശമണ്ഡലത്തിന്റെ മേൽഭാഗം തുളച്ച് പുറത്ത് വന്നു.
തദുദരമതിവേഗാത്സമ്പ്രവിശ്യാവഹന്തീം ജഗദഘതതിഹന്തുഃ പാദകിഞ്ജല്കശുദ്ധാമ് । നിഖിലമലനിഹന്ത്രീം ദര്ശനാത്സ്പര്ശനാച്ച സകൃദവഗഹനാദ്വാ ഭക്തിദാം വിഷ്ണുപാദേ । ശശികരവരഗൌരാം മീനനേത്രാം സുപൂജ്യാം സ്മരതി ഹരിപദോത്ഥാം മോക്ഷമേതി ക്രമേണ
ആ ദ്വാരം അതിവേഗത്തിൽ കടന്ന്, അവൾ ലോകങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തെ ഒഴുക്കിക്കൊണ്ടുപോയി; വിഷ്ണുവിന്റെ കാലിന്റെ പാദധൂളിയിൽ ശുദ്ധിയുള്ളവളായി, എല്ലാ അശുദ്ധികളും നശിപ്പിക്കുന്നു. അവളെ കാണുകയോ, സ്പർശിക്കുകയോ, ഒരിക്കൽ പോലും സ്നാനം ചെയ്യുകയോ ചെയ്താൽ വിഷ്ണുവിന്റെ പാദത്തിൽ ഭക്തി ലഭിക്കും. ഹരിയുടെ പാദത്തിൽ നിന്നു ഉദിച്ച, ശശിയുടെ പ്രകാശംപോലും, മീനപോലുള്ള കണ്ണുകളുമുള്ള, ആരാധ്യയായ അവളെ സ്മരിച്ചാൽ ക്രമമായി മോക്ഷം ലഭിക്കും.