ഗരുഡപുരാണമ്

കാമപുത്രോനിരുദ്ധോഽപി ഹരേരന്യഃ പ്രകീര്തിതഃ । സ ഏവാഭൂദ്ധരേഃ സേവാം കര്തും രാമാനുജോ ഭുവി ॥ ൩,൨൮.

കാമദേവന്റെ മകനായ അനിരുദ്ധനും ഹരിയുടെ മറ്റൊരു രൂപമായി അറിയപ്പെടുന്നു. ഹരിയെ സേവിക്കാൻ ഭൂമിയിൽ അവൻ രാമന്റെ അനുജനായി ജനിച്ചു.

ശത്രുഘ്ന ഇതി വിഖ്യാതഃ ശത്രൂന്സൂദയതേ യതഃ । അനിരുദ്ധഃ കൃഷ്ണപുത്രോ പ്രദ്യുമ്നാദ്യോഽജനിഷ്ട ഹ ॥ ൩,൨൮.

ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിക്കുന്നവനാണ് ശത്രുഘ്നൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. അനിരുദ്ധൻ, കൃഷ്ണന്റെ മകൻ, പ്രദ്യുമ്നനിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്.

സംകര്ഷണാദിരൂപൈസ്തു ത്രിഭിരാവിഷ്ട ഏവ സഃ । ഏവം ദ്വിരൂപോ വിജ്ഞേയോ ഹ്യനിരുദ്ധോ മഹാമതിഃ ॥ ൩,൨൮.

അവൻ സംകർഷണൻ തുടങ്ങിയ മൂന്ന് രൂപങ്ങളിൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ മഹാമതിയായ അനിരുദ്ധൻ രണ്ടുരൂപങ്ങളുള്ളവനായി അറിയപ്പെടണം.

കാമഭാര്യാ രതിര്യാ തു ദ്വിരൂപാ സംപ്രകീര്തിതാ । രുഗ്മപുത്രീ രുഗ്മവതീ കാമഭാര്യാ പ്രകീര്തിതാ ॥ ൩,൨൮.

കാമന്റെ ഭാര്യയായ രതി രണ്ടുരൂപങ്ങളുള്ളവളായി പറയുന്നു. രുക്മന്റെ മകളായ രുക്മവതിയാണ് കാമന്റെ ഭാര്യയെന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നത്.

അതിപ്രകാശയുക്തത്വാത്തസ്മാദ്രുഗ്മവതീ സ്മൃതാ । ദുര്യോധനസ്യ യാ പുത്രീ ലക്ഷണാ സാ രതിഃ സ്മൃതാ ॥ ൩,൨൮.

വളരെയധികം പ്രകാശമുള്ളതിനാൽ അവളെ രുക്മവതി എന്നാണു ഓർക്കുന്നത്. ദുര്യോധനന്റെ മകളായ ലക്ഷണയാണ് രതി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്.

കാഷ്ഠാ സാംബസ്യ ഭാര്യാ സാ ലക്ഷണം സംയുനക്ത്യതഃ । ലക്ഷണാഭിധയാ ഭൂമൌ ദുഷ്ട വീര്യോദ്ഭവാ ഹ്യപി ॥ ൩,൨൮.

സാംബന്റെ ഭാര്യയായ ലക്ഷണയ്ക്ക് നല്ല ലക്ഷണങ്ങൾ ഉണ്ടെന്നതിനാൽ അവളെ ലക്ഷണ എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഭൂമിയിൽ അവളെ ലക്ഷണ എന്ന പേരിലാണ് അറിയുന്നത്, ദുഷ്ട വീര്യത്തിൽ നിന്നാണ് അവൾ ജനിച്ചത്.

ഏവം ദ്വിരൂപാ വിജ്ഞേയാ കാമഭാര്യാ രതിഃ സ്മൃതാ । സ്വായംഭുവോ ബ്രഹ്മപുത്രോ മനുസ്ത്വാദ്യോ ഗുരൌ സമഃ । രാജധര്മേണ വിഷ്ണോശ്ച ജാതഃ പ്രീണയിതും ഹരേഃ ॥ ൩,൨൮.

ഇങ്ങനെ, കാമന്റെ ഭാര്യയായ രതി രണ്ടുരൂപങ്ങളുള്ളവളായി അറിയപ്പെടണം. സ്വായംഭുവൻ ബ്രഹ്മയുടെ മകനും ആദിമനുവും ഗുരുവിനോട് തുല്യനുമാണ്; വിഷ്ണുവിന്റെ രാജധർമ്മപ്രകാരം ഹരിയെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ അവൻ ജനിച്ചു.

ബൃഹസ്പതിര്ദേവഗുരുര്മഹാത്മാ തസ്യാവതാരാസ്ത്രയ ആസന് ഖഗേന്ദ്ര । രാമാവതാരേ ഭരതാഖ്യോ ബഭൂവ ഹ്യംഭോജജാവേശയുതോ ബൃഹസ്പതിഃ ॥ ൩,൨൮.

ദേവന്മാരുടെ ഗുരുവായ മഹാത്മാവായ ബൃഹസ്പതിക്ക് മൂന്നു അവതാരങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്ന്, പക്ഷിരാജാവേ, അറിഞ്ഞിരിക്കണം. രാമാവതാരത്തിൽ, അമ്പുജജനിൽ നിന്നുള്ള ശക്തി ലഭിച്ച ബൃഹസ്പതി, ഭാരത എന്ന പേരിൽ ജനിച്ചു.

ദേവാവതാരാന്വാനരാംസ്താരയിത്വാ ശ്രീരാമദിവ്യാഽചരിതാന്യവാദീത് । അതോ ഹ്യസൌ നാരനാമാ ബഭൂവ ഹ്യങ്ഗത്വമാപ്തും രാമദേവസ്യ ഭൂമ്യാമ് ॥ ൩,൨൮.

ശ്രീരാമന്റെ ദിവ്യകൃത്യങ്ങൾകൊണ്ട് വാനരന്മാരെ രക്ഷിച്ചതിന് ശേഷം, ഭൂമിയിൽ രാമദേവനോട് അടുത്തിരിക്കാനായി അവൻ നര എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു.

കൃഷ്ണാവതാരേ ദ്രോണനാമാ ബഭൂവ അംഭോജജാവേശയുതോ ബൃഹസ്പതിഃ । യസ്മാദ്ദോണാത്സംബഭൂവ ഗുരുശ്ച തസ്മാദസൌ ദ്രോണസംജ്ഞോ ബഭൂവ ॥ ൩,൨൮.

കൃഷ്ണാവതാരത്തിൽ, അമ്പുജജനിൽ നിന്നുള്ള ശക്തിയോടെ ബൃഹസ്പതി ദ്രോണമെന്നായി ജനിച്ചു. ഒരു പാത്രത്തിൽ നിന്നാണ് അവൻ ജനിച്ചതിനാൽ ദ്രോണമെന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു.

ഭൂഭാരഭൂതാദ്യുദ്ധൃതൌ ഹ്യങ്ഗഭൂതോ വിഷ്ണോഃ സേവാം കര്തുമേവാസ ഭൂമൌ । ബൃഹസ്പതിഃ പവനാവേശയുക്താ സ ഉദ്ധവശ്ചേത്യമിധാനമാപ ॥ ൩,൨൮.

ഭൂഭാരം കുറയ്ക്കാനും വിഷ്ണുവിനെ സേവിക്കാനുമാണ്, വായുവിന്റെ ശക്തിയോടെ ബൃഹസ്പതി ഭൂമിയിൽ ഉദ്‌ധവനായി ജനിച്ചത്.

യസ്മാദുത്കൃഷ്ടോ ഹരിരത്ര സമ്യഗതോ ഹ്യസൌ ബുധവന്നാമ ചാപ । സഖാ ഹ്യഭൂത്കൃഷ്ണദേവസ്യ നിത്യം മഹാമതിഃ സര്വലോകേഷു പൂജ്യഃ ॥ ൩,൨൮.

ഹരിയാണ് അവരിൽ ഏറ്റവും ഉന്നതൻ ആയതിനാൽ അവനെ ബുദ്ധവാൻ എന്നു വിളിച്ചു. അവൻ എപ്പോഴും കൃഷ്ണദേവന്റെ സുഹൃത്ത് ആയിരുന്നു, എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും ബഹുമാനിക്കപ്പെടുന്ന മഹാമതിയായിരുന്നു.

ദക്ഷിണാങ്ഗുഷ്ഠജോ ദക്ഷോ ബ്രഹ്മപുത്രോ മഹാമതിഃ । കന്യാം സൃഷ്ട്വാ ഹരേഃ പ്രീണന്നാസ ഭൂമാ പ്രജാപതിഃ । പുത്രാനുദപാദയദ്ദക്ഷസ്ത്വതോ ദക്ഷ ഇതി സ്മൃതഃ ॥ ൩,൨൮.

വലതുകൈയുടെ അംഗൂലിയിൽ നിന്നു ജനിച്ച, ബ്രഹ്മയുടെ മകനായ ദക്ഷൻ, ഒരു മകളെ സൃഷ്ടിച്ച് ഹരിയെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു, ഭൂമിയിൽ പ്രജാപതിയായിത്തീർന്നു. ദക്ഷൻ പുത്രന്മാരെ സൃഷ്ടിച്ചതിനാലാണ് ദക്ഷൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്.

ശചീം ഭാര്യാം ദേവരാജസ്യ വിദ്ധി തസ്യാ ഹ്യവതാരം ശൃണു സമ്യക് ഖഗേന്ദ്ര । രാമാവതാരേ നാമ താരാ ബഭൂവ സാ വാലിപത്നീ ശചീസംജ്ഞകാ ച ॥ ൩,൨൮.

ദേവരാജാവിന്റെ ഭാര്യയായ ശചിക്ക് ഈ അവതാരമുണ്ടായിരുന്നു എന്ന് അറിഞ്ഞിരിക്കണം, പക്ഷിരാജാവേ. രാമാവതാരത്തിൽ അവൾ താര എന്ന പേരിൽ, വാലിയുടെ ഭാര്യയായും ശചി എന്ന പേരിലുമാണ് അറിയപ്പെട്ടത്.

രാമാന്മൃതേ വാലിസംജ്ഞേ പതൌ ഹി സുഗ്രീവസംഗം സാ ചകാരാഥ താരാ । അതോ നാഗാത്സ്വര്ഗലോകം ച താരാ ക്വ വാ യായാദന്തരിക്ഷേ ച പാപാ ॥ ൩,൨൮.

രാമൻ വാലിയെ കൊല്ലപ്പെട്ടതിനു ശേഷം, താര സുഗ്രീവനോടൊപ്പം ചേർന്നു. അതിനാൽ, നാഗലോകം വിട്ടതിനു ശേഷം, ആ പാപിനിയായ താര ആകാശത്തിൽ എവിടേക്കാണ് പോകാൻ കഴിയുക?

കൃഷ്ണാവതാരേ സൈവ താരാ ച വീന്ദ്ര ബഭൂവ ഭൂമൌ വിജയസ്യ പത്നീ । പിശങ്ഗദേതി ഹ്യഭിധാ സ്യാച്ച തസ്യാഃ സാമീപ്യമസ്യാസ്ത്വര്ജുനേനൈവ ചാസീത് ॥ ൩,൨൮.

കൃഷ്ണാവതാരത്തിൽ, ആ താര തന്നെ ഭൂമിയിൽ വിന്ദ്രയായി, വിജയയുടെ ഭാര്യയായി ജനിച്ചു. അവളെ പിശംഗദി എന്നും വിളിച്ചു; അവളുടെ അടുത്ത് അർജുനനായിരുന്നു.

ഉത്പാദയിത്വാ ബഭ്രുവാഹം ച പുത്രം തസ്യാം ത്യക്ത്വാ ഹ്യര്ജുനോ വൈ മഹാത്മാ । അതശ്ചോഭേ വാരചിത്രാങ്ഗദേ ച ശചീരൂപേ നാത്ര വിവാര്യമസ്തി ॥ ൩,൨൮.

അവളിൽ ബഭ്രു എന്ന മകനെ ജനിപ്പിച്ച ശേഷം, മഹാത്മാവായ അർജുനൻ അവളെ ഉപേക്ഷിച്ചു. അതിനാൽ, വാരയും ചിത്രാംഗദയും ശചിയുടെ രൂപത്തിലാണ്; ഇതിൽ സംശയമില്ല.

പുലോമജാ മന്ത്രദ്യുമ്നസ്യ ഭാര്യാ യാ കാശികാ ഗാധിരാജസ്യ ഭാര്യാ । വികുക്ഷിഭാര്യാ സുമതിശ്ചേതി സംജ്ഞാ കുശസ്യ പത്നീ കാന്തിമതീതി സംജ്ഞാ ॥ ൩,൨൮.

മന്ത്രദ്യുമ്നന്റെ ഭാര്യയായ പുലോമജ, ഗാധിരാജാവിന്റെ ഭാര്യയായ കാശിക, വികുക്ഷിയുടെ ഭാര്യയായ സുമതി, കുശന്റെ ഭാര്യയായ കാന്തിമതി — ഇവർക്ക് ഈ പേരുകളാണ്.

ഏതാ ഹി സപ്ത ഹ്യവരാശ്ച ശച്യാ ജാനീഹി വൈ നാസ്തി വിചാരണാത്ര । ശചീ രതിശ്ചാനിരുദ്ധോ മനുര്ദക്ഷോ ബൃഹസ്പതിഃ । ഷഡന്യോന്യസമാഃ പ്രോക്താ അഹങ്കാരാദ്ദശാധമാഃ ॥ ൩,൨൮.

ഇവയും ശചിയുമാണ് ആഴത്തിലുള്ള ഏഴുപേരുകൾ; ഇതിൽ സംശയമില്ല. ശചി, രതി, അനിരുദ്ധൻ, മനു, ദക്ഷൻ, ബൃഹസ്പതി — ഈ ആറുപേരും പരസ്പരം തുല്യരാണെന്ന് പറയുന്നു, പക്ഷേ അഹങ്കാരത്താൽ പത്ത് പേരിൽ ഏറ്റവും താഴെയുള്ളവരായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

അഥ യഃ പ്രവഹോ വായുര്മുഖ്യവായോഃ സുതോ ബലീ । സ വായുഷു മഹാനദ്യ സ വൈ കോണാധിപസ്തഥാ ॥ ൩,൨൮.

ഇപ്പോൾ, പ്രധാനമായ കാറ്റിന്റെ ശക്തനായ മകനായ പ്രവാഹം എന്ന കാറ്റ്, കാറ്റുകളിൽ ഒരു വലിയ നദിപോലെയാണ്. അവൻ ദിശകളുടെ അധിപനുമാണ്.

നാസികാസു സ ഏവോക്തോ ഭൌതികസ്തുല്യ ഏവ ച । അതിവാഹഃ സ ഏവോക്തഃ യതോ ഗമ്യോ മുമുക്ഷുഭിഃ ॥ ൩,൨൮.

അവൻ മൂക്കുകളിൽ വസിക്കുന്നവനാണ് എന്നും, ഭൗതികസ്വഭാവമുള്ളവനാണ് എന്നും പറയുന്നു. അതിവാഹം എന്നും അവനെ വിളിക്കുന്നു, മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ യാത്രചെയ്യുന്ന വഴി ആണെന്നതിനാലാണ് ഈ പേര്.

ദക്ഷാദിഭ്യഃ പഞ്ചഗുണാദധമഃ സംപ്രകീര്തിതഃ । ഗരുഡ ഉവാച । പ്രവഹശ്ചേതി സംജ്ഞാം സ കിമര്ഥം പ്രാപ തദ്വദ ॥ ൩,൨൮.

ദക്ഷൻ തുടങ്ങിയ അഞ്ചു ഗുണങ്ങളിൽ അവൻ താഴ്ന്നവനായി പറയപ്പെടുന്നു. ഗരുഡൻ ചോദിച്ചു: പ്രവാഹം എന്ന പേര് അവൻ എങ്ങനെ ലഭിച്ചു എന്ന് ദയവായി പറയൂ.

അര്ഥഃ കശ്ചാസ്തി തന്നാമ്നഃ പ്രതീതസ്തം വദസ്വ മേ । ഗരുഡേനൈവമുക്തസ്തു ഭഗവാന്ദേവകീസുതഃ । ഉവാച പരമപ്രീതഃ സംസ്തൂയ ഗരുഡം ഹരിഃ ॥ ൩,൨൮.

ആ പേരിന് യാതൊരു അർത്ഥമുണ്ടോ? അതിന്റെ അർത്ഥം ദയവായി എനിക്ക് വിശദീകരിക്കൂ. ഗരുഡൻ ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചപ്പോൾ, ദേവകിയുടെ മകൻ ആയ ഭഗവാൻ അതി സന്തോഷത്തോടെ ഗരുഡനെ സ്തുതിച്ച് സംസാരിച്ചു.

കൃഷ്ണ ഉവാച । പ്രഹര്ഷേണ ഹരേസ്തുല്യാന്സര്വദാ വഹതേ യതഃ । അതഃ പ്രവഹനാമാസൌ കീര്തിതഃ പക്ഷിസത്തമ ॥ ൩,൨൮.

കൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: ഹരിയോട് സമാനമായ സന്തോഷമുള്ളവരെ എല്ലായ്പ്പോഴും അവൻ വഹിക്കുന്നതിനാലാണ്, അങ്ങനെ പ്രവാഹം എന്ന പേര് ലഭിച്ചത്, പക്ഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഗരുഡേ.

സര്വോത്തമോ വിഷ്ണുരേവാസ്തി നാമ്നാ ബ്രഹ്മാദയസ്തദധീനാഃ സദാപി । മയോക്തമേതത്തു സത്യം ന മിഥ്യാ ഗൃഹ്ണാമി ഹസ്തേനോരഗം കോപയുക്തമ് ॥ ൩,൨൮.

വിഷ്ണുവാണ് എല്ലാറ്റിലും ഉന്നതൻ; ബ്രഹ്മാവും മറ്റുള്ളവരും പേരിൽ മാത്രം, എപ്പോഴും അവനു കീഴിലാണ്. ഞാൻ പറഞ്ഞത് സത്യമാണ്, കള്ളമല്ല; ഞാൻ കോപത്തോടെ പാമ്പിനെ കൈയിൽ എടുക്കുന്നു.

സര്വം നു സത്യം യദി മിഥ്യാ ഭവേത്തു തദാ ത്വസൌ മാം ദശതുഹ്യഹീന്ദ്രഃ । ഏവം ബ്രുവന്നുരഗം കോപയുക്തം സമഗ്രഹീന്നാദശത്സോപ്യുരങ്ഗഃ ॥ ൩,൨൮.

ഇത് എല്ലാം സത്യമായിരിക്കുമ്പോഴും, കള്ളമാണെങ്കിൽ ഈ പാമ്പുകളുടെ രാജാവ് എന്നെ കടിക്കട്ടെ. അങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, അവൻ കോപമുള്ള പാമ്പിനെ പിടിച്ചു, പക്ഷേ പാമ്പ് അവനെ കടിച്ചില്ല.

ഏതസ്യ സംധാരണാദേവ വീന്ദ്ര സ വായുപുത്രഃ പ്രവഹേത്യാപ സംജ്ഞാമ് । യോ വാ ലോകേ വിഷ്ണുമൂര്തിം വിഹായ ദൈത്യസ്വരൂപാ രേണുകാദ്യാഃ കുദേവാഃ ॥ ൩,൨൮.

ഇതിനെ അവൻ മാത്രം താങ്ങുന്നുവെന്നതുകൊണ്ട്, പക്ഷികളിൽ ഇന്ദ്രനായവനേ, വായുവിന്റെ മകനായ അവൻ പ്രവാഹം എന്ന പേര് ലഭിച്ചു. ലോകത്തിൽ ആരെങ്കിലും വിഷ്ണുവിന്റെ രൂപം ഉപേക്ഷിച്ച്, രേണുകയെയും മറ്റും പോലുള്ള അസുരസ്വഭാവമുള്ള കുപ്രഭുവുകളെ ആരാധിച്ചാൽ—

തേഷാം തഥാ മത്പിതൄണാം ച പൂജാ വ്യര്ഥാ സത്യം സത്യമേതദ്ബ്രവീമി । ഏതത്സര്വം യദി മിഥ്യാ ഭവേത്തു തദാ ത്വസൌ മാം ദശതു ഹ്യഹീന്ദ്രഃ ॥ ൩,൨൮.

അവർക്കും, അങ്ങനെ തന്നെ പിതാക്കളെ ആരാധിക്കുന്നവർക്കും, ആ ആരാധന ഫലമില്ലാത്തതാണ്. ഇത് സത്യമാണെന്ന് ഞാൻ ഉറപ്പിച്ച് പറയുന്നു; ഇതൊക്കെ കള്ളമാണെങ്കിൽ ഈ പാമ്പുകളുടെ രാജാവ് എന്നെ കടിക്കട്ടെ.

പിത്ര്യം നയാമി പ്രവിഹായൈവ യേ തു പിത്രുദ്ദേശാത്കേവലം യഃ കരോതി । സ പാപാത്മാ നരകാന്വൈ പ്രയാതീത്യേതദ്വാക്യം സത്യമേതദ്ബ്രവീമി ॥ ൩,൨൮.

ആർകെങ്കിലും പിതൃകർമ്മങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച്, വെറും പിതാക്കളുടെ പേരിൽ മാത്രം ആചരണം ചെയ്താൽ, ആ പാപാത്മാവ് നരകത്തിലേക്ക് പോകും; ഇത് സത്യമാണെന്ന് ഞാൻ പറയുന്നു.