ഗരുഡപുരാണമ്

ഇന്ദ്രദ്യുമ്നഃ പുരേംദ്രസ്തു ഗാധീ വാലീ തഥാര്ജുനഃ । വികുക്ഷിഃ കുശ ഏവൈതേ സപ്ത ചേന്ദ്രാഃ പ്രകീര്തിതാഃ ॥ ൩,൨൮.

ഇന്ദ്രദ്യുമ്നൻ, പുരേന്ദ്രൻ, ഗാധി, വാലി, അർജുനൻ, വികുക്ഷി, കുശൻ—ഇവരൊക്കെ ഏഴുപേരും ഇന്ദ്രന്മാരാണ് എന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

യഃ കൃഷ്ണപുത്ത്രഃ പ്രദ്യുമ്നഃ കാമ ഏവ പ്രകീര്തിതഃ । പ്രകൃഷ്ടപ്രകാശരൂപത്വാത്പ്രദ്യുമ്ന ഇതി നാമവാന് ॥ ൩,൨൮.

കൃഷ്ണന്റെ മകനായ പ്രത്യുമ്നൻ, കാമദേവൻ എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. അതിയായ പ്രകാശമുള്ള രൂപം കൊണ്ടതുകൊണ്ട് അവൻ പ്രത്യുമ്നൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.

യോ രാമഭ്രാതാ ഭരതഃ കാമ ഏവാഭവദ്ഭുവി । രാമാജ്ഞാം ഭരതേ യസ്മാത്തസ്മാദ്ഭരതനാമകഃ ॥ ൩,൨൮.

രാമന്റെ സഹോദരനായ ഭരതൻ ഭൂമിയിൽ കാമദേവനായി ജനിച്ചു. രാമന്റെ ആജ്ഞയെ അനുസരിച്ചതിനാൽ ഭരതൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.

ചക്രാഭിമാനി കാമസ്തു സുദര്ശന ഇതി സ്മൃതഃ । ബ്രഹ്മൈവ കൃഷ്ണപുത്രസ്തു സാംബോ ജാമ്ബവതീസുതഃ ॥ ൩,൨൮.

ചക്രം പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന കാമദേവൻ സുദർശനൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. കൃഷ്ണന്റെ മകനായ ജാംബവതിയുടെ പുത്രൻ സാംബൻ ബ്രഹ്മാവാണ്.

കാമാവതാരോ വിജ്ഞേയഃ സംദേഹോ നാത്ര വിദ്യതേ । യോ രുദ്രപുത്രഃ സ്കന്ദസ്തു കാമ ഏവ പ്രകീര്തിതഃ ॥ ൩,൨൮.

അവനെ കാമദേവന്റെ അവതാരമായി അറിയണം—ഇതിൽ സംശയമില്ല. രുദ്രന്റെ മകനായ സ്കന്ദനും കാമദേവൻ എന്നാണ് പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്.

രിപൂനാസ്കംദതേ നിത്യമതഃ സ്കന്ദ ഇതി സ്മൃതഃ । യോ വാ സനത്കുമാരസ്തു ബ്രഹ്മപുത്രഃ ഖഗാധിപ । കാമാവതാരോ വിജ്ഞേയോ നാത്ര കാര്യാ വിചാരണാ ॥ ൩,൨൮.

എല്ലാ ശത്രുക്കളെയും നശിപ്പിക്കുന്നതിനാൽ അവനെ സ്കന്ദൻ എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ബ്രഹ്മാവിന്റെ മകനായ, പക്ഷികളുടേതായ അധിപനായ സനത്കുമാരനും കാമദേവന്റെ അവതാരമാണ്—ഇതിൽ കൂടുതൽ അന്വേഷിക്കേണ്ടതില്ല.

സുദര്ശനശ്ച പരമഃ പ്രദ്യുമ്നഃ സാംബ ഏവ ച । സനത്കുമാരഃ സാംബശ്ച ഷഡേതേ കാമരൂപകാഃ ॥ ൩,൨൮.

സുദർശനൻ, പ്രത്യുമ്നൻ, സാംബൻ, സനത്കുമാരൻ, സാംബൻ—ഇവരെല്ലാം കാമദേവന്റെ രൂപങ്ങളാണ്.

തതശ്ച ഇന്ദ്രകാമാവപ്യുമാദിഭ്യോ ദശാവരൌ । തയോര്മധ്യേ തു ഗരുഡ കാമ ഇന്ദ്രാധമഃ സ്മൃതഃ ॥ ൩,൨൮.

ഇന്ദ്രനും കാമനും ഉമാദി ദശാവതാരങ്ങൾ സ്വീകരിച്ചു. അവരിൽ, ഗരുഡാ, കാമൻ ഇന്ദ്രനേക്കാൾ താഴെയാണ് എന്ന് ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു.

പ്രാണസ്ത്വഹങ്കാര ഏവ അഹങ്കാരകസംജ്ഞകഃ । ഗരുത്മദംശോ വിജ്ഞേയഃ കാമേന്ദ്രാഭ്യാം ദശാധമഃ ॥ ൩,൨൮.

പ്രാണൻ അഹങ്കാരമാണ്, അഹങ്കാരക എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. ഗരുത്മദൻ അവരിൽ ഒരു ഭാഗമാണ്, കാമനും ഇന്ദ്രനും തമ്മിൽ പത്താമത്തെയും ഏറ്റവും താഴെയവനാണ്.

തദനന്തരജാന്വക്ഷ്യേ ശൃണു വീന്ദ്ര സമാഹിതഃ । ശ്രവണാന്മോക്ഷമാപ്നോതി മഹാപാപാദ്വിമുച്യതേ ॥ ൩,൨൮.

ഇനി തുടർന്നുള്ളത് ഞാൻ പറയുന്നു; ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കു, വിന്ദ്രാ. ഇത് കേട്ടാൽ മോക്ഷം ലഭിക്കും, വലിയ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചനം ഉണ്ടാകും.

കാമപുത്രോനിരുദ്ധോഽപി ഹരേരന്യഃ പ്രകീര്തിതഃ । സ ഏവാഭൂദ്ധരേഃ സേവാം കര്തും രാമാനുജോ ഭുവി ॥ ൩,൨൮.

കാമദേവന്റെ മകനായ അനിരുദ്ധനും ഹരിയുടെ മറ്റൊരു രൂപമായി അറിയപ്പെടുന്നു. ഹരിയെ സേവിക്കാൻ ഭൂമിയിൽ അവൻ രാമന്റെ അനുജനായി ജനിച്ചു.

ശത്രുഘ്ന ഇതി വിഖ്യാതഃ ശത്രൂന്സൂദയതേ യതഃ । അനിരുദ്ധഃ കൃഷ്ണപുത്രോ പ്രദ്യുമ്നാദ്യോഽജനിഷ്ട ഹ ॥ ൩,൨൮.

ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിക്കുന്നവനാണ് ശത്രുഘ്നൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. അനിരുദ്ധൻ, കൃഷ്ണന്റെ മകൻ, പ്രദ്യുമ്നനിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്.

സംകര്ഷണാദിരൂപൈസ്തു ത്രിഭിരാവിഷ്ട ഏവ സഃ । ഏവം ദ്വിരൂപോ വിജ്ഞേയോ ഹ്യനിരുദ്ധോ മഹാമതിഃ ॥ ൩,൨൮.

അവൻ സംകർഷണൻ തുടങ്ങിയ മൂന്ന് രൂപങ്ങളിൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ മഹാമതിയായ അനിരുദ്ധൻ രണ്ടുരൂപങ്ങളുള്ളവനായി അറിയപ്പെടണം.

കാമഭാര്യാ രതിര്യാ തു ദ്വിരൂപാ സംപ്രകീര്തിതാ । രുഗ്മപുത്രീ രുഗ്മവതീ കാമഭാര്യാ പ്രകീര്തിതാ ॥ ൩,൨൮.

കാമന്റെ ഭാര്യയായ രതി രണ്ടുരൂപങ്ങളുള്ളവളായി പറയുന്നു. രുക്മന്റെ മകളായ രുക്മവതിയാണ് കാമന്റെ ഭാര്യയെന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നത്.

അതിപ്രകാശയുക്തത്വാത്തസ്മാദ്രുഗ്മവതീ സ്മൃതാ । ദുര്യോധനസ്യ യാ പുത്രീ ലക്ഷണാ സാ രതിഃ സ്മൃതാ ॥ ൩,൨൮.

വളരെയധികം പ്രകാശമുള്ളതിനാൽ അവളെ രുക്മവതി എന്നാണു ഓർക്കുന്നത്. ദുര്യോധനന്റെ മകളായ ലക്ഷണയാണ് രതി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്.

കാഷ്ഠാ സാംബസ്യ ഭാര്യാ സാ ലക്ഷണം സംയുനക്ത്യതഃ । ലക്ഷണാഭിധയാ ഭൂമൌ ദുഷ്ട വീര്യോദ്ഭവാ ഹ്യപി ॥ ൩,൨൮.

സാംബന്റെ ഭാര്യയായ ലക്ഷണയ്ക്ക് നല്ല ലക്ഷണങ്ങൾ ഉണ്ടെന്നതിനാൽ അവളെ ലക്ഷണ എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഭൂമിയിൽ അവളെ ലക്ഷണ എന്ന പേരിലാണ് അറിയുന്നത്, ദുഷ്ട വീര്യത്തിൽ നിന്നാണ് അവൾ ജനിച്ചത്.

ഏവം ദ്വിരൂപാ വിജ്ഞേയാ കാമഭാര്യാ രതിഃ സ്മൃതാ । സ്വായംഭുവോ ബ്രഹ്മപുത്രോ മനുസ്ത്വാദ്യോ ഗുരൌ സമഃ । രാജധര്മേണ വിഷ്ണോശ്ച ജാതഃ പ്രീണയിതും ഹരേഃ ॥ ൩,൨൮.

ഇങ്ങനെ, കാമന്റെ ഭാര്യയായ രതി രണ്ടുരൂപങ്ങളുള്ളവളായി അറിയപ്പെടണം. സ്വായംഭുവൻ ബ്രഹ്മയുടെ മകനും ആദിമനുവും ഗുരുവിനോട് തുല്യനുമാണ്; വിഷ്ണുവിന്റെ രാജധർമ്മപ്രകാരം ഹരിയെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ അവൻ ജനിച്ചു.

ബൃഹസ്പതിര്ദേവഗുരുര്മഹാത്മാ തസ്യാവതാരാസ്ത്രയ ആസന് ഖഗേന്ദ്ര । രാമാവതാരേ ഭരതാഖ്യോ ബഭൂവ ഹ്യംഭോജജാവേശയുതോ ബൃഹസ്പതിഃ ॥ ൩,൨൮.

ദേവന്മാരുടെ ഗുരുവായ മഹാത്മാവായ ബൃഹസ്പതിക്ക് മൂന്നു അവതാരങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്ന്, പക്ഷിരാജാവേ, അറിഞ്ഞിരിക്കണം. രാമാവതാരത്തിൽ, അമ്പുജജനിൽ നിന്നുള്ള ശക്തി ലഭിച്ച ബൃഹസ്പതി, ഭാരത എന്ന പേരിൽ ജനിച്ചു.

ദേവാവതാരാന്വാനരാംസ്താരയിത്വാ ശ്രീരാമദിവ്യാഽചരിതാന്യവാദീത് । അതോ ഹ്യസൌ നാരനാമാ ബഭൂവ ഹ്യങ്ഗത്വമാപ്തും രാമദേവസ്യ ഭൂമ്യാമ് ॥ ൩,൨൮.

ശ്രീരാമന്റെ ദിവ്യകൃത്യങ്ങൾകൊണ്ട് വാനരന്മാരെ രക്ഷിച്ചതിന് ശേഷം, ഭൂമിയിൽ രാമദേവനോട് അടുത്തിരിക്കാനായി അവൻ നര എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു.

കൃഷ്ണാവതാരേ ദ്രോണനാമാ ബഭൂവ അംഭോജജാവേശയുതോ ബൃഹസ്പതിഃ । യസ്മാദ്ദോണാത്സംബഭൂവ ഗുരുശ്ച തസ്മാദസൌ ദ്രോണസംജ്ഞോ ബഭൂവ ॥ ൩,൨൮.

കൃഷ്ണാവതാരത്തിൽ, അമ്പുജജനിൽ നിന്നുള്ള ശക്തിയോടെ ബൃഹസ്പതി ദ്രോണമെന്നായി ജനിച്ചു. ഒരു പാത്രത്തിൽ നിന്നാണ് അവൻ ജനിച്ചതിനാൽ ദ്രോണമെന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു.

ഭൂഭാരഭൂതാദ്യുദ്ധൃതൌ ഹ്യങ്ഗഭൂതോ വിഷ്ണോഃ സേവാം കര്തുമേവാസ ഭൂമൌ । ബൃഹസ്പതിഃ പവനാവേശയുക്താ സ ഉദ്ധവശ്ചേത്യമിധാനമാപ ॥ ൩,൨൮.

ഭൂഭാരം കുറയ്ക്കാനും വിഷ്ണുവിനെ സേവിക്കാനുമാണ്, വായുവിന്റെ ശക്തിയോടെ ബൃഹസ്പതി ഭൂമിയിൽ ഉദ്‌ധവനായി ജനിച്ചത്.

യസ്മാദുത്കൃഷ്ടോ ഹരിരത്ര സമ്യഗതോ ഹ്യസൌ ബുധവന്നാമ ചാപ । സഖാ ഹ്യഭൂത്കൃഷ്ണദേവസ്യ നിത്യം മഹാമതിഃ സര്വലോകേഷു പൂജ്യഃ ॥ ൩,൨൮.

ഹരിയാണ് അവരിൽ ഏറ്റവും ഉന്നതൻ ആയതിനാൽ അവനെ ബുദ്ധവാൻ എന്നു വിളിച്ചു. അവൻ എപ്പോഴും കൃഷ്ണദേവന്റെ സുഹൃത്ത് ആയിരുന്നു, എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും ബഹുമാനിക്കപ്പെടുന്ന മഹാമതിയായിരുന്നു.

ദക്ഷിണാങ്ഗുഷ്ഠജോ ദക്ഷോ ബ്രഹ്മപുത്രോ മഹാമതിഃ । കന്യാം സൃഷ്ട്വാ ഹരേഃ പ്രീണന്നാസ ഭൂമാ പ്രജാപതിഃ । പുത്രാനുദപാദയദ്ദക്ഷസ്ത്വതോ ദക്ഷ ഇതി സ്മൃതഃ ॥ ൩,൨൮.

വലതുകൈയുടെ അംഗൂലിയിൽ നിന്നു ജനിച്ച, ബ്രഹ്മയുടെ മകനായ ദക്ഷൻ, ഒരു മകളെ സൃഷ്ടിച്ച് ഹരിയെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു, ഭൂമിയിൽ പ്രജാപതിയായിത്തീർന്നു. ദക്ഷൻ പുത്രന്മാരെ സൃഷ്ടിച്ചതിനാലാണ് ദക്ഷൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്.

ശചീം ഭാര്യാം ദേവരാജസ്യ വിദ്ധി തസ്യാ ഹ്യവതാരം ശൃണു സമ്യക് ഖഗേന്ദ്ര । രാമാവതാരേ നാമ താരാ ബഭൂവ സാ വാലിപത്നീ ശചീസംജ്ഞകാ ച ॥ ൩,൨൮.

ദേവരാജാവിന്റെ ഭാര്യയായ ശചിക്ക് ഈ അവതാരമുണ്ടായിരുന്നു എന്ന് അറിഞ്ഞിരിക്കണം, പക്ഷിരാജാവേ. രാമാവതാരത്തിൽ അവൾ താര എന്ന പേരിൽ, വാലിയുടെ ഭാര്യയായും ശചി എന്ന പേരിലുമാണ് അറിയപ്പെട്ടത്.

രാമാന്മൃതേ വാലിസംജ്ഞേ പതൌ ഹി സുഗ്രീവസംഗം സാ ചകാരാഥ താരാ । അതോ നാഗാത്സ്വര്ഗലോകം ച താരാ ക്വ വാ യായാദന്തരിക്ഷേ ച പാപാ ॥ ൩,൨൮.

രാമൻ വാലിയെ കൊല്ലപ്പെട്ടതിനു ശേഷം, താര സുഗ്രീവനോടൊപ്പം ചേർന്നു. അതിനാൽ, നാഗലോകം വിട്ടതിനു ശേഷം, ആ പാപിനിയായ താര ആകാശത്തിൽ എവിടേക്കാണ് പോകാൻ കഴിയുക?

കൃഷ്ണാവതാരേ സൈവ താരാ ച വീന്ദ്ര ബഭൂവ ഭൂമൌ വിജയസ്യ പത്നീ । പിശങ്ഗദേതി ഹ്യഭിധാ സ്യാച്ച തസ്യാഃ സാമീപ്യമസ്യാസ്ത്വര്ജുനേനൈവ ചാസീത് ॥ ൩,൨൮.

കൃഷ്ണാവതാരത്തിൽ, ആ താര തന്നെ ഭൂമിയിൽ വിന്ദ്രയായി, വിജയയുടെ ഭാര്യയായി ജനിച്ചു. അവളെ പിശംഗദി എന്നും വിളിച്ചു; അവളുടെ അടുത്ത് അർജുനനായിരുന്നു.

ഉത്പാദയിത്വാ ബഭ്രുവാഹം ച പുത്രം തസ്യാം ത്യക്ത്വാ ഹ്യര്ജുനോ വൈ മഹാത്മാ । അതശ്ചോഭേ വാരചിത്രാങ്ഗദേ ച ശചീരൂപേ നാത്ര വിവാര്യമസ്തി ॥ ൩,൨൮.

അവളിൽ ബഭ്രു എന്ന മകനെ ജനിപ്പിച്ച ശേഷം, മഹാത്മാവായ അർജുനൻ അവളെ ഉപേക്ഷിച്ചു. അതിനാൽ, വാരയും ചിത്രാംഗദയും ശചിയുടെ രൂപത്തിലാണ്; ഇതിൽ സംശയമില്ല.

പുലോമജാ മന്ത്രദ്യുമ്നസ്യ ഭാര്യാ യാ കാശികാ ഗാധിരാജസ്യ ഭാര്യാ । വികുക്ഷിഭാര്യാ സുമതിശ്ചേതി സംജ്ഞാ കുശസ്യ പത്നീ കാന്തിമതീതി സംജ്ഞാ ॥ ൩,൨൮.

മന്ത്രദ്യുമ്നന്റെ ഭാര്യയായ പുലോമജ, ഗാധിരാജാവിന്റെ ഭാര്യയായ കാശിക, വികുക്ഷിയുടെ ഭാര്യയായ സുമതി, കുശന്റെ ഭാര്യയായ കാന്തിമതി — ഇവർക്ക് ഈ പേരുകളാണ്.

ഏതാ ഹി സപ്ത ഹ്യവരാശ്ച ശച്യാ ജാനീഹി വൈ നാസ്തി വിചാരണാത്ര । ശചീ രതിശ്ചാനിരുദ്ധോ മനുര്ദക്ഷോ ബൃഹസ്പതിഃ । ഷഡന്യോന്യസമാഃ പ്രോക്താ അഹങ്കാരാദ്ദശാധമാഃ ॥ ൩,൨൮.

ഇവയും ശചിയുമാണ് ആഴത്തിലുള്ള ഏഴുപേരുകൾ; ഇതിൽ സംശയമില്ല. ശചി, രതി, അനിരുദ്ധൻ, മനു, ദക്ഷൻ, ബൃഹസ്പതി — ഈ ആറുപേരും പരസ്പരം തുല്യരാണെന്ന് പറയുന്നു, പക്ഷേ അഹങ്കാരത്താൽ പത്ത് പേരിൽ ഏറ്റവും താഴെയുള്ളവരായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.