ഗരുഡപുരാണമ്

യാ രേവതീ രൈവതസ്യൈവ പുത്രീ സാ വാരുണീ ബലഭദ്രസ്യ പത്നീ । സൌപര്ണനാമ്നീ ബലപത്നീ ഖഗേന്ദ്ര യാസ്താസ്തിസ്രഃ ഷഡ്വിഷ്ണോശ്ച സ്ത്രീഭ്യഃ । ദ്വിഗുണാധമാ രുദ്രശേഷാദികേഭ്യോ ദശാധമാ ത്വം വിജാനീഹി പൌത്ര ॥ ൩,൨൮.

രേവതിയുടെ മകളായ രേവതി തന്നെയാണ് വാരുണി, ബലഭദ്രന്റെ ഭാര്യ. സൗപർണ്ണി ബലന്റെ ഭാര്യയാണ്, പക്ഷിരാജാവേ. ഇവർ മൂന്ന് പേരും, വിഷ്ണുവിന്റെ ആറു ഭാര്യമാരും, രുദ്രനും ശേഷനും ഉള്ളവരെക്കാൾ ഇരട്ടിയോളം ഉത്തമരാണ്, പത്തു മടങ്ങ് ശ്രേഷ്ഠരാണെന്നും നീ അറിഞ്ഞിരിക്കണം, മുമ്മൂനേ.

ഗരുഡ ഉവാച । രാമേണ രന്തും സര്വദാ വാരുണീ തു പുത്രീത്വമാപേ രേവതസ്യൈവ സുഭ്രൂഃ । ഏവം ത്രിരൂപാ വാരുണീ ശേഷപത്നീ ദ്വിരൂപഭൂതാ പാര്വതീ രുദ്രപത്നീ ॥ ൩,൨൮.

ഗരുഡൻ പറഞ്ഞു: രാമന്റെ പ്രിയയാകാൻ, രേവതിയുടെ മനോഹരിയായ മകൾ വാരുണി ജനിച്ചു. അങ്ങനെ, ശേഷന്റെ ഭാര്യയായ വാരുണിക്ക് മൂന്ന് രൂപങ്ങളുണ്ട്, രുദ്രന്റെ ഭാര്യയായ പാർവതിക്ക് രണ്ട് രൂപങ്ങളുണ്ട്.

നീചായാ ജാംബവത്യാശ്ച ശേഷസാമ്യം ച കുത്രചിത് । ശ്രൂയതേ ച മയാ കൃഷ്ണ നിമിത്തം ബ്രൂഹി മേ പ്രഭോ ॥ ൩,൨൮.

ജാംബവതിയും നീചയും, ശേഷനുമായി തുല്യരാണെന്നു ചിലപ്പോൾ ഞാൻ കേൾക്കാറുണ്ട്. അതിന്റെ കാരണം എനിക്ക് പറയൂ, കൃഷ്ണാ.

ഉമായാശ്ച തഥാ രുദ്രഃ സദാ ബഹുഗുണാധികഃ । ഏവം ത്വയോക്തം ഭഗവന്നിശ്ചയാര്ഥം മമ പ്രഭോ ॥ ൩,൨൮.

ഉമയേക്കാൾ രുദ്രൻ എപ്പോഴും അനേകം ഗുണങ്ങളിൽ ഉത്തമനാണ്. ഇങ്ങനെ തന്നെയാണ് ഭഗവാൻ നീ എന്റെ സംശയനിവാരണത്തിന് പറഞ്ഞത്.

രേവതീ ശ്രീയുതാ ശ്രീശ്ച ശേഷരൂപാ ച വാരുണീ । സൌപര്ണി പാര്വതീ ചൈവ തിസ്രഃ ശേഷാശംതോ വരാഃ ॥ ൩,൨൮.

ശ്രീയോടെ അനുഗ്രഹിച്ച രേവതി, ശ്രീ ദേവി, ശേഷരൂപിയായ വാരുണി, സൗപർണ്ണി, പാർവതി—ഇവരിൽ മൂന്ന് പേരാണ് ശേഷന്റെ പ്രധാന ഭാര്യമാർ.

ഇത്യപി ശ്രൂയതേ കൃഷ്ണ കുത്രചിന്മധുസൂദന । നിമിത്തം ബ്രൂഹി മേ കൃഷ്ണ തവ ശിഷ്യായ സുവ്രത ॥ ൩,൨൮.

ഇങ്ങനെ ചിലിടങ്ങളിൽ കേൾക്കാറുണ്ട്, കൃഷ്ണാ, മധുസൂദനാ. അതിന്റെ കാരണം എനിക്ക് പറയൂ, കൃഷ്ണാ, നിന്റെ ഭക്തനായ ശിഷ്യനായി.

ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച । വിജ്ഞായ ജാംബവത്യാശ്ച തദന്യേഷാം ഖഗാധിപ । ഉത്തമാനാം ച സാമ്യം തു ഉത്തമാവേശതോ ഭവേത് ॥ ൩,൨൮.

ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: ജാംബവതിയുടെയും മറ്റു ഭാര്യമാരുടെയും തുല്യത, അവരിൽ ഉത്തമരായവരുടെ സാന്നിധ്യത്താൽ ഉണ്ടാകുന്നതാണ്, പക്ഷിരാജാവേ.

അവരാണാം ഗുണസ്യാപി ഹ്യുത്തമാനാമധീനതാ । അസ്തീതി ദ്യോതനായൈവ ശതാംശാധികമുച്യതേ ॥ ൩,൨൮.

കുറഞ്ഞവരുടെ ഗുണങ്ങൾ പോലും ഉത്തമരുടെ ആശ്രയത്തിലാണ്. അതുകൊണ്ടാണ് ഉത്തമർക്ക് നൂറിരട്ടി പ്രകാശം ഉണ്ടെന്നു പറയുന്നത്.

യഥാ മയോച്യതേ വീന്ദ്ര തഥാ ജാനീഹി നാന്യഥാ । തദനന്തരജാന്വക്ഷ്യേ ശൃണു കാശ്യപജോത്തമ ॥ ൩,൨൮.

ഞാൻ പറഞ്ഞതുപോലെയാണ്, ഇന്ദ്രാ, നീ മനസ്സിലാക്കേണ്ടത്; വേറെയല്ല. ഇനി തുടർന്നുള്ളത് ഞാൻ വിശദീകരിക്കും, കേൾക്കു, കശ്യപകുലത്തിൽ ഉത്തമനായവനേ.

ചതുര്ദശസു ചേന്ദ്രേഷു സപ്തമോ യഃ പുരന്ദരഃ । വൃത്രാദീനാം ശരീരം തു പുരമിത്യുച്യതേ ബുധൈഃ ॥ ൩,൨൮.

പതിനാലു ഇന്ദ്രന്മാരിൽ ഏഴാമൻ പുരന്ദരനാണ്. വൃത്രാദികളുടെയും ശരീരങ്ങൾ 'പുരങ്ങൾ' എന്നാണു പണ്ഡിതർ വിളിക്കുന്നത്.

തം ദാരയതി വജ്രേണ യസ്മാത്തസ്മാത്പുരന്ദരഃ । ചതുര്ദശസു ചേന്ദ്രേഷു മന്ത്രദ്യുമ്നസ്തു ഷഷ്ഠകഃ ॥ ൩,൨൮.

വജ്രംകൊണ്ട് അവയെ തകർക്കുന്നതുകൊണ്ടാണ് അവൻ പുരന്ദരൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. പതിനാലു ഇന്ദ്രന്മാരിൽ ആറാമൻ മന്ത്രദ്യുമ്നനാണ്.

മന്ത്രാനഷ്ട മഹാവീന്ദ്ര ദേവോ ദ്യോതയതേ യതഃ । മന്ത്രദ്യുമ്നസ്തതോ ലോകേ ഉഭാവപ്യേക ഏവ തു ॥ ൩,൨൮.

മഹാ ഇന്ദ്രനായ മന്ത്രാനഷ്ടൻ ദേവന്മാരെ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നതിനാൽ, മന്ത്രദ്യുമ്നനും അവനും ലോകത്തിൽ ഒരാളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

മന്ത്രദ്യുമ്നാവതാരോഭൂത്കുന്തീപുത്രോര്ജുനോ ഭുവി । വിഷ്ണോര്വായോരനന്തസ്യ ചേന്ദ്രസ്യ ഖഗസത്തമ ॥ ൩,൨൮.

മന്ത്രദ്യുമ്നന്റെ അവതാരമാണ് ഭൂമിയിൽ കുന്തിയുടെ മകനായ അർജുനൻ. വിഷ്ണുവിന്റെയും വായുവിന്റെയും അനന്തന്റെയും ഇന്ദ്രന്റെയും അവതാരമായാണ്, പക്ഷിരാജാവേ.

പാര്ഥശ്ചതുര്ഭിഃ സംയുക്ത ഇന്ദ്ര ഏവ പ്രകീര്തിതഃ । ചതുര്ഥേപി ച വായോശ്ച വിശേഷോസ്തി സദാര്ജുന ॥ ൩,൨൮.

പാർഥൻ നാലുപേരോടൊപ്പം ചേർന്നാൽ, അവനെ ഇന്ദ്രൻ എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്. നാലാമനിൽ വായുവിന് പ്രത്യേകതയുണ്ട്, അർജുനനോടും എന്നും അങ്ങനെയാണ്.

വാലിര്നാമാ വാനരസ്തു പുരന്ദര ഇതി സ്മൃതഃ । ചന്ദ്രവംശേ സമുത്പന്നോ ഗാധിരാജോ വിചക്ഷണഃ ॥ ൩,൨൮.

വാലി എന്ന വാനരൻ പുരന്ദരൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. ചന്ദ്രവംശത്തിൽ ജനിച്ച ഗാധി എന്ന രാജാവിന് വലിയ ബുദ്ധിയുണ്ടായിരുന്നു.

മന്ത്രദ്യുമ്നാവതാരഃ സ വിശ്വാമിത്രപിതാ സ്മൃതഃ । വേദോക്തമന്ത്രാ ഗാഃ പ്രോക്താ ധിയാ സംധാരയേദ്യതഃ ॥ ൩,൨൮.

അവനെ മന്ത്രദ്യുമ്നൻ എന്ന അവതാരമായും, വിശ്വാമിത്രന്റെ പിതാവായും ഓർമ്മിക്കുന്നു. വേദങ്ങളിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന മന്ത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് അവൻ പശുക്കളെ സംരക്ഷിച്ചു.

അതോ ഗാധിരിതി പ്രോക്തസ്തദര്ഥം ഭൂതലേ ഹ്യഭൂത് । ഇക്ഷ്വാകുപുത്രോ വീന്ദ്ര വികുക്ഷിരിതി വിശ്രുതഃ ॥ ൩,൨൮.

അതിനാൽ അവനെ ഗാധി എന്നാണ് ഭൂമിയിൽ വിളിച്ചത്. ഇക്ഷ്വാകുവിന്റെ മകനായ വികുക്ഷി, വിന്ദ്രൻ എന്ന പേരിലും പ്രശസ്തനാണ്.

സ ഏവേന്ദ്രാവതാരോഭൂദ്ധരിസേവാര്ഥമേവ ച । വിശേഷേണ ഹരിം കുക്ഷൌ വിജ്ഞാനാച്ച ഹരിഃ സദാ ॥ ൩,൨൮.

അവൻ ഇന്ദ്രന്റെ അവതാരമായിരുന്നു, ഹരിയെ സേവിക്കാൻ വേണ്ടി. പ്രത്യേകമായി, ജ്ഞാനത്തിന്റെ കാരണത്താൽ ഹരി എന്നും അവന്റെ ഗർഭത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.

അതോ വികുക്ഷിനാമാസൌ ഭൂലോകേ വിശ്രുതഃ സദാ । രാമപുത്രഃ കുശഃ പ്രോക്ത ഇന്ദ്ര ഏവ പ്രകീര്തിതഃ ॥ ൩,൨൮.

അതിനാൽ വികുക്ഷി എന്ന പേരിൽ അവൻ ഭൂമിയിൽ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. രാമന്റെ മകനായ കുശനും ഇന്ദ്രൻ എന്നാണ് പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്.

വാല്മീകിഋഷിണാ യസ്മാത്കുശേനൈവ വിനിര്മിതഃ । അതഃ [https://vedastudy.yolasite.com/kusha1.php കുശ] ഇതി പ്രോക്തോ ജാനകീനന്ദനഃ പ്രഭുഃ ॥ ൩,൨൮.

വാൽമീകി മഹർഷി കുശനെ സൃഷ്ടിച്ചതിനാൽ, ജാനകിയുടെ സന്താനനായ ആ പ്രഭുവിനെ കുശൻ എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്.

ഇന്ദ്രദ്യുമ്നഃ പുരേംദ്രസ്തു ഗാധീ വാലീ തഥാര്ജുനഃ । വികുക്ഷിഃ കുശ ഏവൈതേ സപ്ത ചേന്ദ്രാഃ പ്രകീര്തിതാഃ ॥ ൩,൨൮.

ഇന്ദ്രദ്യുമ്നൻ, പുരേന്ദ്രൻ, ഗാധി, വാലി, അർജുനൻ, വികുക്ഷി, കുശൻ—ഇവരൊക്കെ ഏഴുപേരും ഇന്ദ്രന്മാരാണ് എന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

യഃ കൃഷ്ണപുത്ത്രഃ പ്രദ്യുമ്നഃ കാമ ഏവ പ്രകീര്തിതഃ । പ്രകൃഷ്ടപ്രകാശരൂപത്വാത്പ്രദ്യുമ്ന ഇതി നാമവാന് ॥ ൩,൨൮.

കൃഷ്ണന്റെ മകനായ പ്രത്യുമ്നൻ, കാമദേവൻ എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. അതിയായ പ്രകാശമുള്ള രൂപം കൊണ്ടതുകൊണ്ട് അവൻ പ്രത്യുമ്നൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.

യോ രാമഭ്രാതാ ഭരതഃ കാമ ഏവാഭവദ്ഭുവി । രാമാജ്ഞാം ഭരതേ യസ്മാത്തസ്മാദ്ഭരതനാമകഃ ॥ ൩,൨൮.

രാമന്റെ സഹോദരനായ ഭരതൻ ഭൂമിയിൽ കാമദേവനായി ജനിച്ചു. രാമന്റെ ആജ്ഞയെ അനുസരിച്ചതിനാൽ ഭരതൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.

ചക്രാഭിമാനി കാമസ്തു സുദര്ശന ഇതി സ്മൃതഃ । ബ്രഹ്മൈവ കൃഷ്ണപുത്രസ്തു സാംബോ ജാമ്ബവതീസുതഃ ॥ ൩,൨൮.

ചക്രം പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന കാമദേവൻ സുദർശനൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. കൃഷ്ണന്റെ മകനായ ജാംബവതിയുടെ പുത്രൻ സാംബൻ ബ്രഹ്മാവാണ്.

കാമാവതാരോ വിജ്ഞേയഃ സംദേഹോ നാത്ര വിദ്യതേ । യോ രുദ്രപുത്രഃ സ്കന്ദസ്തു കാമ ഏവ പ്രകീര്തിതഃ ॥ ൩,൨൮.

അവനെ കാമദേവന്റെ അവതാരമായി അറിയണം—ഇതിൽ സംശയമില്ല. രുദ്രന്റെ മകനായ സ്കന്ദനും കാമദേവൻ എന്നാണ് പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്.

രിപൂനാസ്കംദതേ നിത്യമതഃ സ്കന്ദ ഇതി സ്മൃതഃ । യോ വാ സനത്കുമാരസ്തു ബ്രഹ്മപുത്രഃ ഖഗാധിപ । കാമാവതാരോ വിജ്ഞേയോ നാത്ര കാര്യാ വിചാരണാ ॥ ൩,൨൮.

എല്ലാ ശത്രുക്കളെയും നശിപ്പിക്കുന്നതിനാൽ അവനെ സ്കന്ദൻ എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ബ്രഹ്മാവിന്റെ മകനായ, പക്ഷികളുടേതായ അധിപനായ സനത്കുമാരനും കാമദേവന്റെ അവതാരമാണ്—ഇതിൽ കൂടുതൽ അന്വേഷിക്കേണ്ടതില്ല.

സുദര്ശനശ്ച പരമഃ പ്രദ്യുമ്നഃ സാംബ ഏവ ച । സനത്കുമാരഃ സാംബശ്ച ഷഡേതേ കാമരൂപകാഃ ॥ ൩,൨൮.

സുദർശനൻ, പ്രത്യുമ്നൻ, സാംബൻ, സനത്കുമാരൻ, സാംബൻ—ഇവരെല്ലാം കാമദേവന്റെ രൂപങ്ങളാണ്.

തതശ്ച ഇന്ദ്രകാമാവപ്യുമാദിഭ്യോ ദശാവരൌ । തയോര്മധ്യേ തു ഗരുഡ കാമ ഇന്ദ്രാധമഃ സ്മൃതഃ ॥ ൩,൨൮.

ഇന്ദ്രനും കാമനും ഉമാദി ദശാവതാരങ്ങൾ സ്വീകരിച്ചു. അവരിൽ, ഗരുഡാ, കാമൻ ഇന്ദ്രനേക്കാൾ താഴെയാണ് എന്ന് ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു.

പ്രാണസ്ത്വഹങ്കാര ഏവ അഹങ്കാരകസംജ്ഞകഃ । ഗരുത്മദംശോ വിജ്ഞേയഃ കാമേന്ദ്രാഭ്യാം ദശാധമഃ ॥ ൩,൨൮.

പ്രാണൻ അഹങ്കാരമാണ്, അഹങ്കാരക എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. ഗരുത്മദൻ അവരിൽ ഒരു ഭാഗമാണ്, കാമനും ഇന്ദ്രനും തമ്മിൽ പത്താമത്തെയും ഏറ്റവും താഴെയവനാണ്.