സ്വാമിപുഷ്കരിണീം പ്രാപ്യ ദീപാന്പ്രാജ്വാലയത്സതീ । സോപാനേഷു മഹാഭാഗാ ദീപാവലിഭിരഞ്ജസാ । പ്രീണയാമാസ ദേവേശം ശ്രീനിവാസം ജഗദ്ഗുരുമ് ॥ ൩,൨൭.
സ്വാമിയുടെ പുഷ്കരിണിയിൽ എത്തി, ഭാഗ്യശാലിയായ അവൾ ദീപങ്ങൾ തെളിച്ചു. ആ പടികളിൽ ദീപങ്ങളുടെ നിരകൾ വെച്ച്, സന്തോഷത്തോടെ ദേവന്മാരുടെ നാഥനായ, ലോകഗുരുവായ ശ്രീനിവാസനെ അവൾ പ്രസന്നനാക്കി.
പുനഃ പരദിനേ പ്രാപ്തേ ശക്രതീര്ഥമനുത്തമമ് । കപിലാഖ്യോര്ധ്വദേശേ തു തത്തീര്ഥം പാവനം സ്മൃതമ് ॥ ൩,൨൭.
അടുത്ത ദിവസം വന്നപ്പോൾ, അവൾ ഉത്തമമായ ശക്രതീർത്ഥത്തിൽ എത്തി. കപില എന്ന പ്രദേശത്തുള്ള ആ തീർത്ഥം ശുദ്ധീകരിക്കുന്നതായാണ് ഓർക്കപ്പെടുന്നത്.
തത്ര സ്നാത്വാ മഹാഭാഗാ തദൂര്ധ്വം സ്നാപയേത്സ്വയമ് । വിഷ്വസേനസരസ്തത്ര സര്വപാപവിനാശനമ് ॥ ൩,൨൭.
അവിടെ ഭാഗ്യശാലിയായ അവൾ സ്നാനം ചെയ്തു, പിന്നെ സ്വയം മറ്റൊരാൾക്ക് സ്നാനം നടത്തിച്ചു. അവിടെ വിശ്വസേനയുടെ സരസ്സിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിക്കും.
തത ഊര്ധ്വം മഹാഭാഗാ യയൌ തത്ര ദദര്ശ സാ । പഞ്ചായുധാനാം തീര്ഥാനി തേഷു സ്നാനം ചകാര സാ ॥ ൩,൨൭.
അതിന് ശേഷം ഭാഗ്യശാലിയായ അവൾ മുന്നോട്ട് പോയി, അപ്പോൾ അഞ്ചായുധങ്ങളുടെ തീർത്ഥങ്ങൾ കണ്ടു. അവിടങ്ങളിൽ അവൾ സ്നാനം ചെയ്തു.
തദൂര്ധ്വം ചാഗ്നികുണ്ഡം സ്യാദ്ദുരാരോഹം തതോഗ്രതഃ । തസ്യോപരി ബ്രഹ്മതീര്ഥം ബ്രഹ്മഹത്യാവിമോചനമ് ॥ ൩,൨൭.
അതിനപ്പുറം അഗ്നികുണ്ഡം ഉണ്ട്, അതിൽ കയറാൻ വളരെ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്. അതിന് മുകളിൽ ബ്രഹ്മതീർത്ഥം ഉണ്ട്, അത് ബ്രാഹ്മണഹത്യയുടെ പാപത്തിൽ നിന്ന് മോചനം നൽകുന്നു.
സപ്തര്ഷീണാം തദൂര്ധ്വം തു പുണ്യതീര്ഥം ച സത്ഫലമ് । ദശാധികഫലം തേഷാ തീര്ഥാനാമുത്തരോത്തരമ് ॥ ൩,൨൭.
അതിനപ്പുറം സപ്തർഷിമാരുടെ പുണ്യമായ തീർത്ഥം ഉണ്ട്, അത് നല്ല ഫലങ്ങൾ നൽകുന്നു. ഓരോ തീർത്ഥവും മുമ്പത്തതിനെക്കാൾ പത്ത് ഇരട്ടി ഫലം നൽകുന്നു.
ഏതേഷാം ചൈവ മാഹാത്മ്യം കോ വാ വക്തുമിഹാര്ഹതി । ഋഷിതീര്ഥേഷു സാ കന്യാ ചചാര തപ ഉത്തമമ് ॥ ൩,൨൭.
ഈ തീർത്ഥങ്ങളുടെ മഹത്വം ആരാണ് മുഴുവനായി വിവരിക്കാൻ കഴിയുക? ആ ഋഷിതീർത്ഥങ്ങളിൽ ആ കന്യക ഉത്തമമായ തപസ്സു ചെയ്തു.
മമാവതാരപര്യന്തം ചരിത്വാ തപ ഉത്തമമ് । യോഗധാരണ യാ ദേഹം ത്യക്ത്വാ ജാംബവതോ ഗൃഹേ ॥ ൩,൨൭.
എന്റെ അവതാരകാലം വരെയും അവൾ ഉത്തമമായ തപസ്സു നടത്തി. പിന്നീട് യോഗശക്തിയാൽ ശരീരം വിട്ട്, ജാംബവാന്റെ വീട്ടിൽ ജനിച്ചു.
ജാതാ ജാംബവതീ നാമ വവൃധേ തസ്യ വേശ്മനി । തസ്യാഃ പിതാ ജാംബവാന്സ സമാദാത്കന്യകാം തദാ । രുക്മ്യാ അനം തരാ സൈഷാ മമ ഭാര്യാ ഖഗേശ്വര ॥ ൩,൨൭.
അവൾ ജാംബവതിയായി ജനിച്ച് അവിടെ വളർന്നു. അവളുടെ അച്ഛൻ ജാംബവാൻ അവളെ കന്യകയായി നൽകി. അവൾ രുക്മിയുടെ ശത്രുവിന്റെ ഭാര്യയാണ്, അങ്ങനെ അവൾ എന്റെ ഭാര്യയുമാണ്, പക്ഷിരാജാവേ.
ഇദം ഹി പരമാഖ്യാനം വേങ്കടാദ്രേര്മഹാഗിരേഃ । കോ വാ വര്ണയിതും ശക്തോ മദന്യഃ പുരുഷോ ഭുവി ॥ ൩,൨൭.
വേങ്കടാചലപർവതത്തിന്റെ ഈ പരമോന്നത കഥയാണ് ഞാൻ പറഞ്ഞത്. എന്നെക്കാൾ വേറെ ആരാണ് ഭൂമിയിൽ ഇതിനെ വിശദമായി വിവരിക്കാൻ കഴിയുക?
വേങ്കടേശസ്യ നൈവേദ്യം സദാ ലക്ഷ്മീഃ കരോതി വൈ । ബ്രഹ്മാ പൂജയതേ നിത്യമേവം ശാസ്ത്രസ്യ നിര്ണയഃ ॥ ൩,൨൭.
വേങ്കടേശന്റെ നൈവേദ്യം എപ്പോഴും ലക്ഷ്മി ഒരുക്കുന്നു. ബ്രഹ്മാവ് എന്നും ആരാധിക്കുന്നു — ഇതാണ് ശാസ്ത്രത്തിന്റെ വിധി.
നൈവേദ്യഭക്ഷിണാം പുംസാമുപഹാസം ന കാരയേത് । സ്വസ്യ പ്രാശസ്ത്യഭാവേ തു നൈവേദ്യാദി ഗുഡാദികമ് । ഗ്രാഹ്യമേവ ന സംദേഹോ അന്യഥാ നാരകീ ഭവേത് ॥ ൩,൨൭.
നൈവേദ്യം കഴിക്കുന്നവരെ പരിഹസിക്കരുത്. സ്വന്തം ഉത്തമത്വം ഇല്ലെങ്കിൽ, നൈവേദ്യവും ശർക്കരപോലുള്ള മധുരങ്ങളും സംശയമില്ലാതെ സ്വീകരിക്കണം; അല്ലെങ്കിൽ നരകത്തിൽ പോകേണ്ടി വരും.
ശ്രീനിവാസാത്പരോ ദേവോ ന ഭൂതോ ന ഭവിഷ്യതി । സ്വയം ച പാചയിത്വാത്വം ഘൃതപക്വാദികം തഥാ । ശ്രീനിവാസസ്യ നൈവേദ്യം ദത്ത്വാ ഭോജനമാചരേത് ॥ ൩,൨൭.
ശ്രീനിവാസനേക്കാൾ വലിയ ദേവൻ ഒരിക്കലും ഉണ്ടായിട്ടില്ല, ഉണ്ടാകയുമില്ല. സ്വയം നെയ്യിൽ പാകം ചെയ്ത ഭക്ഷണം ശ്രീനിവാസനു സമർപ്പിച്ച്, അതിനുശേഷം ഭക്ഷണം കഴിക്കണം.
ഇദം തു പരമം ഗോപ്യം തവോക്തം ച ഖഗേശ്വര । ന കസ്യാപി ച വക്തവ്യം ഗോപ്യത്വാത്ഖഗസത്തമ । ഇതഃ പരം പ്രവക്ഷ്യാമി താരതമ്യം ശൃണു പ്രഭോ ॥ ൩,൨൭.
ഈ പരമ രഹസ്യം ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു, പക്ഷിരാജാവേ. ഇത് മറ്റാരോടും പറയരുത്, രഹസ്യമായി സൂക്ഷിക്കണം, മികച്ച പക്ഷിയേ. ഇനി ഞാൻ ക്രമമനുസരിച്ച് വിശദീകരിക്കും, കേൾക്കു പ്രഭുവേ.
ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൨൮ യാ പൂര്വസര്ഗേ ദക്ഷപുത്രീ സതീ തു രുദ്രസ്യ പത്നീ ദക്ഷയജ്ഞേ സ്വദേഹമ് । വിസൃജ്യ സാ മേനകായാം ച ജജ്ഞേ ധരാധരാദ്ധേമവതോ വൈ സകാശാത് ॥ ൩,൨൮.
മുൻ സൃഷ്ടിയിൽ ദക്ഷന്റെ മകളായ സതി, രുദ്രന്റെ ഭാര്യ, ദക്ഷയാഗത്തിൽ തന്റെ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ചു. പിന്നീട് അവൾ മേനകയുടെ മകളായി, ഹേമവതിൽ ജനിച്ചു.
സാ പാര്വതാ രുദ്രപത്നീ ഖഗേന്ദ്ര യാ ശേഷപത്നീ വാരുണീ നാമ പൂര്വാ । സൈവാഗതാ ബലഭദ്രേണ രന്തും ദ്വിരൂപമാസ്ഥായ മഹാപതിവ്രതാ ॥ ൩,൨൮.
അവളാണ് പാർവതി, രുദ്രന്റെ ഭാര്യ, പക്ഷിരാജാവേ. മുമ്പ് ശേഷന്റെ ഭാര്യയായിരുന്നവൾക്ക് വാരുണി എന്നായിരുന്നു പേര്. അവൾ രണ്ട് രൂപങ്ങൾ എടുത്ത്, ബലഭദ്രനോടൊപ്പം സന്തോഷിക്കാൻ വന്നു, മഹാപതിവ്രതയായവളായി.
ശ്രീരിത്യാഖ്യാ ഇന്ദിരാവേശയുക്താ തസ്യാ ദ്വിതീയാ പ്രതിമാ മേഘരൂപാ । ശേഷണ രൂപേണ യദാ ഹി വീന്ദ്ര തപശ്ചചാര വിഷ്ണുനാ സാര്ധമേവ ॥ ൩,൨൮.
ശ്രീ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ദേവി, ഇന്ദ്രിയുടെ സാന്നിധ്യത്തോടെ, അവളുടെ രണ്ടാമത്തെ രൂപം മേഘംപോലെയാണ്. ശേഷനായി, വിഷ്ണുവിനൊപ്പം ഒരുമിച്ച് തപസ്സു ചെയ്തതും അവളാണ്, ഇന്ദ്രാ.
തദൈവ ദേവീ വാരുണീ ശേഷപത്നീ തപശ്ച ക്രേ ഇന്ദിരാപ്രീതയേ ച । തദാ പ്രീതാ ഇന്ദിരാ സുപ്രസന്നാ ഉവാച താം വാരുണീം ശേഷപത്നീമ് ॥ ൩,൨൮.
അന്നേ സമയം, വാരുണി എന്ന ദേവിയും, ശേഷന്റെ ഭാര്യയും, ഇന്ദ്രിയെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ തപസ്സു ചെയ്തു. അപ്പോൾ സന്തുഷ്ടയായ ഇന്ദ്രി, വാരുണിയായ ശേഷപത്നിയോട് പറഞ്ഞു.
യദാ രാമോ വൈഷ്ണവാംശേന യുക്തഃ സംപത്സ്യതേ ഭൂതലേ രൌഹിണേയഃ । മയ്യാവേശാത്സംയുതാ ത്വം തു ഭദ്രേ ശ്രീരിത്യാഖ്യാ വലഭദ്രസ്യ രന്തുമ് ॥ ൩,൨൮.
റോഹിണിയുടെ മകനായി, വിഷ്ണുവിന്റെ അംശംകൊണ്ട് രാമൻ ഭൂമിയിൽ ജനിക്കുമ്പോൾ, ഭദ്രേ, എന്റെ സാന്നിധ്യത്താൽ നീ ശ്രീ എന്നറിയപ്പെടും, ബലഭദ്രന്റെ പ്രിയയായും നീ മാറും.
സംപത്സ്യസേ നാത്ര വിചാര്യമസ്തീത്യുക്ത്വാ സാ വൈ പ്രയയൌ വിഷ്ണുലോകേ । ശ്രീലക്ഷ്മ്യംശാച്ഛ്രീരിതീഡ്യാം സമാഖ്യാം ലബ്ധ്വാ ലോകേ ശേഷപത്നീ ബഭൂവ ॥ ൩,൨൮.
'ഇത് നീ ഉറപ്പായും നേടും' എന്ന് പറഞ്ഞ്, അവൾ വിഷ്ണുലോകത്തേക്ക് പോയി. ശ്രീലക്ഷ്മിയുടെ ഒരു ഭാഗമായ ശ്രീ എന്ന പേര് ലഭിച്ച്, ശേഷപത്നി ലോകത്ത് പ്രശസ്തയായി.
യദാഹീശോ വിപുലാമുദ്ധരേച്ച തദാ രാമഃ ശ്രീഭിദാസംഗമേ ച । കരോതി തോഷത്സര്വദാ വൈ രമായാസ്തസ്യാപ്യാവേശോ വ്യംസ്രിതമോനസംഗമ് ॥ ൩,൨൮.
ആഹീശ്വരൻ വലിയ പർവ്വതം ഉയർത്തുമ്പോൾ, ശ്രീയോടൊപ്പം ചേർന്ന രാമൻ, രമയെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ എല്ലായ്പ്പോഴും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. അവരുടെ മനസ്സുകളുടെ ഐക്യത്തിൽ അവളുടെ സാന്നിധ്യം പ്രകടമാകുന്നു.
യാ രേവതീ രൈവതസ്യൈവ പുത്രീ സാ വാരുണീ ബലഭദ്രസ്യ പത്നീ । സൌപര്ണനാമ്നീ ബലപത്നീ ഖഗേന്ദ്ര യാസ്താസ്തിസ്രഃ ഷഡ്വിഷ്ണോശ്ച സ്ത്രീഭ്യഃ । ദ്വിഗുണാധമാ രുദ്രശേഷാദികേഭ്യോ ദശാധമാ ത്വം വിജാനീഹി പൌത്ര ॥ ൩,൨൮.
രേവതിയുടെ മകളായ രേവതി തന്നെയാണ് വാരുണി, ബലഭദ്രന്റെ ഭാര്യ. സൗപർണ്ണി ബലന്റെ ഭാര്യയാണ്, പക്ഷിരാജാവേ. ഇവർ മൂന്ന് പേരും, വിഷ്ണുവിന്റെ ആറു ഭാര്യമാരും, രുദ്രനും ശേഷനും ഉള്ളവരെക്കാൾ ഇരട്ടിയോളം ഉത്തമരാണ്, പത്തു മടങ്ങ് ശ്രേഷ്ഠരാണെന്നും നീ അറിഞ്ഞിരിക്കണം, മുമ്മൂനേ.
ഗരുഡ ഉവാച । രാമേണ രന്തും സര്വദാ വാരുണീ തു പുത്രീത്വമാപേ രേവതസ്യൈവ സുഭ്രൂഃ । ഏവം ത്രിരൂപാ വാരുണീ ശേഷപത്നീ ദ്വിരൂപഭൂതാ പാര്വതീ രുദ്രപത്നീ ॥ ൩,൨൮.
ഗരുഡൻ പറഞ്ഞു: രാമന്റെ പ്രിയയാകാൻ, രേവതിയുടെ മനോഹരിയായ മകൾ വാരുണി ജനിച്ചു. അങ്ങനെ, ശേഷന്റെ ഭാര്യയായ വാരുണിക്ക് മൂന്ന് രൂപങ്ങളുണ്ട്, രുദ്രന്റെ ഭാര്യയായ പാർവതിക്ക് രണ്ട് രൂപങ്ങളുണ്ട്.
നീചായാ ജാംബവത്യാശ്ച ശേഷസാമ്യം ച കുത്രചിത് । ശ്രൂയതേ ച മയാ കൃഷ്ണ നിമിത്തം ബ്രൂഹി മേ പ്രഭോ ॥ ൩,൨൮.
ജാംബവതിയും നീചയും, ശേഷനുമായി തുല്യരാണെന്നു ചിലപ്പോൾ ഞാൻ കേൾക്കാറുണ്ട്. അതിന്റെ കാരണം എനിക്ക് പറയൂ, കൃഷ്ണാ.
ഉമായാശ്ച തഥാ രുദ്രഃ സദാ ബഹുഗുണാധികഃ । ഏവം ത്വയോക്തം ഭഗവന്നിശ്ചയാര്ഥം മമ പ്രഭോ ॥ ൩,൨൮.
ഉമയേക്കാൾ രുദ്രൻ എപ്പോഴും അനേകം ഗുണങ്ങളിൽ ഉത്തമനാണ്. ഇങ്ങനെ തന്നെയാണ് ഭഗവാൻ നീ എന്റെ സംശയനിവാരണത്തിന് പറഞ്ഞത്.
രേവതീ ശ്രീയുതാ ശ്രീശ്ച ശേഷരൂപാ ച വാരുണീ । സൌപര്ണി പാര്വതീ ചൈവ തിസ്രഃ ശേഷാശംതോ വരാഃ ॥ ൩,൨൮.
ശ്രീയോടെ അനുഗ്രഹിച്ച രേവതി, ശ്രീ ദേവി, ശേഷരൂപിയായ വാരുണി, സൗപർണ്ണി, പാർവതി—ഇവരിൽ മൂന്ന് പേരാണ് ശേഷന്റെ പ്രധാന ഭാര്യമാർ.
ഇത്യപി ശ്രൂയതേ കൃഷ്ണ കുത്രചിന്മധുസൂദന । നിമിത്തം ബ്രൂഹി മേ കൃഷ്ണ തവ ശിഷ്യായ സുവ്രത ॥ ൩,൨൮.
ഇങ്ങനെ ചിലിടങ്ങളിൽ കേൾക്കാറുണ്ട്, കൃഷ്ണാ, മധുസൂദനാ. അതിന്റെ കാരണം എനിക്ക് പറയൂ, കൃഷ്ണാ, നിന്റെ ഭക്തനായ ശിഷ്യനായി.
ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച । വിജ്ഞായ ജാംബവത്യാശ്ച തദന്യേഷാം ഖഗാധിപ । ഉത്തമാനാം ച സാമ്യം തു ഉത്തമാവേശതോ ഭവേത് ॥ ൩,൨൮.
ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: ജാംബവതിയുടെയും മറ്റു ഭാര്യമാരുടെയും തുല്യത, അവരിൽ ഉത്തമരായവരുടെ സാന്നിധ്യത്താൽ ഉണ്ടാകുന്നതാണ്, പക്ഷിരാജാവേ.
അവരാണാം ഗുണസ്യാപി ഹ്യുത്തമാനാമധീനതാ । അസ്തീതി ദ്യോതനായൈവ ശതാംശാധികമുച്യതേ ॥ ൩,൨൮.
കുറഞ്ഞവരുടെ ഗുണങ്ങൾ പോലും ഉത്തമരുടെ ആശ്രയത്തിലാണ്. അതുകൊണ്ടാണ് ഉത്തമർക്ക് നൂറിരട്ടി പ്രകാശം ഉണ്ടെന്നു പറയുന്നത്.
യഥാ മയോച്യതേ വീന്ദ്ര തഥാ ജാനീഹി നാന്യഥാ । തദനന്തരജാന്വക്ഷ്യേ ശൃണു കാശ്യപജോത്തമ ॥ ൩,൨൮.
ഞാൻ പറഞ്ഞതുപോലെയാണ്, ഇന്ദ്രാ, നീ മനസ്സിലാക്കേണ്ടത്; വേറെയല്ല. ഇനി തുടർന്നുള്ളത് ഞാൻ വിശദീകരിക്കും, കേൾക്കു, കശ്യപകുലത്തിൽ ഉത്തമനായവനേ.