തസ്മിംസ്തീര്ഥേ തു യോ ദേവി സീതാരാമശിലാഭിധാമ് । ദദാതി ഭൂതലേ ഭദ്രേ ഭൂപതേഃ സദൃശോ ഭവേത് ॥ ൩,൨൬.
അവിടെ സീതാരാമശില ഭൂമിയിൽ നൽകുന്നവൻ, ഭദ്രേ, ഭൂപതിയോട് സമാനനാകും.
സീതാരാമശിലാ ദേവി ദ്വിവിധാ സംപ്രകീര്തിതാ । പഞ്ചചക്രയുതാ കാചിത്ഷട്രചക്രേണ ച സംയുതാ ॥ ൩,൨൬.
ദേവി, സീതാരാമശില രണ്ടു വിധം എന്നു പറയപ്പെടുന്നു: ഒന്നിന് അഞ്ചു ചക്രങ്ങൾ, മറ്റൊന്നിന് ആറു ചക്രങ്ങൾ ഉള്ളത്.
തത്രാപി ഷട്രചക്രയുതാ ഹ്യുത്തമാ സംപ്രകീര്തിതാ । പഞ്ചചക്രയുതായാശ്ച ഫലം ദ്വിഗുണമീരിതമ് ॥ ൩,൨൬.
അവയിൽ ആറു ചക്രമുള്ളത് ഏറ്റവും ഉത്തമം എന്നു പറയുന്നു; അഞ്ചു ചക്രമുള്ളതിന്റെ ഫലം ഇരട്ടയാണെന്ന് പറയുന്നു.
കുക്കുടാണ്ഡപ്രമാണം ച സുസിഗ്ധം നീലവര്ണകമ് । വദനത്രയസംയുക്തം സട്ചക്രൈഃ കേസരൈര്യുതമ് ॥ ൩,൨൬.
അത് കോഴിമുട്ടയുടെ വലിപ്പം, നന്നായി മിനുക്കിയ, നീല നിറം, മൂന്നു വായ്, ആറു ചക്രങ്ങളും കേശരങ്ങളും ഉള്ളതായിരിക്കണം.
സ്വര്ണരേഖാസമായുക്തം ധ്വജവജ്രാങ്കുശൈര്യുതമ് । ഏതാദൃശം തു വൈ ഭദ്രേ സീതാരാമാഭിധം സ്മൃതമ് ॥ ൩,൨൬.
സ്വർണ്ണരേഖകൾ, കൊടികൾ, വജ്രം, അങ്കുശം എന്നിവയാൽ അലങ്കരിച്ചിരിക്കും; ഇങ്ങനെയുള്ളതെയാണ്, ഭദ്രേ, സീതാരാമശില എന്നു ഓർക്കപ്പെടുന്നത്.
വദനേവന്ദനേ ദേവി സീതാരാമസ്യ കോശകമ് । ദുര്ലഭം തു കലൌ നൄണാം സ്വസാമ്രാജ്യപ്രദം ശുഭമ് ॥ ൩,൨൬.
ദേവി, സീതാരാമശിലയുടെ കുഴി വായിലോ മുഖത്തിലോ കാണപ്പെടും; കലിയുഗത്തിൽ അതു മനുഷ്യർക്കു അപൂർവ്വം, എന്നാൽ അതു രാജാധികാരം നൽകുന്നു.
ഇന്ദ്രതീര്ഥേ മഹാദേവി സീതാരാമ ഭിധാശിലാ । യാ തദ്ദാനം ദുര്ലഭം തന്നാല്പസ്യ തപസഃ ഫലമ് ॥ ൩,൨൬.
മഹാദേവി, ഇന്ദ്രതീർത്ഥത്തിൽ സീതാരാമശില നൽകുന്നത് വളരെ അപൂർവ്വം; അതിന്റെ ഫലം ചെറിയ തപസ്സിനാൽ ലഭ്യമല്ല.
ദാനസ്യ ശക്ത്യഭാവേ തു ശ്രോതവ്യം ലക്ഷണം ഹരേഃ । ശാലഗ്രാമ ശിലാദാനാദ്യത്ഫലം തത്ഫലം ലഭേത് ॥ ൩,൨൬.
ദാനം ചെയ്യാൻ കഴിവില്ലെങ്കിൽ, ഹരിയുടെ ലക്ഷണങ്ങൾ ശ്രവിക്കണം; ശാലഗ്രാമശില നൽകുന്നതിന്റെ ഫലം അതിനാൽ ലഭിക്കും.
ആഗ്നേയകോണേ ശ്രീനിവാസസ്യ ദേവി തീര്ഥം ത്വാസ്തേ വഹ്നിസംജ്ഞം സുശസ്തമ് । സ വഹ്നിദേവഃ ശ്രീനിവാസസ്യ പൂജാം കര്തും ഹ്യാസ്തേ സര്വദാ തീര്ഥമധ്യേ ॥ ൩,൨൬.
ദേവി, ശ്രീനിവാസന്റെ തെക്കുകിഴക്കോട്ട് അഗ്നി എന്ന പേരിൽ ഏറ്റവും ശുഭമായ തീർത്ഥം ഉണ്ട്; അഗ്നിദേവൻ അവിടെ എന്നും ശ്രീനിവാസനെ ആരാധിക്കാൻ നിലകൊള്ളുന്നു.
യോ വാ തീര്ഥേ വഹ്നിസംജ്ഞേ ച ദേവി ഭക്ത്യാ സ്നാനം കുരുതേഽജം സ്മരന്ഹി । ജ്ഞാനദ്വാരാ മോക്ഷമാപ്നോതി ദേവി തത്ര സ്നാനം ദുര്ല്ലഭം വൈ നൃണാം ച ॥ ൩,൨൬.
ദേവി, അഗ്നി എന്ന പേരിൽ ഉള്ള തീർത്ഥത്തിൽ ഭക്തിയോടെ കുളിച്ച്, അജനെ ഓർക്കുന്നവൻ ജ്ഞാനത്തിലൂടെ മോക്ഷം നേടും; അവിടെ കുളിക്കുക മനുഷ്യർക്കു അപൂർവ്വമാണ്.
ജ്ഞാത്വാ സ്നാനം ദുഷ്കരം തീര്ഥരാജേ ഭക്തിസ്തസ്മിന്ദുര്ല്ലഭാ ചൈവ ദേവി । ശാലഗ്രാമേ തച്ഛിലായാശ്ച ദാനം സുദുര്ലഭം വാസുദേവാഭിധായാഃ ॥ ൩,൨൬.
തീർത്ഥരാജിയിൽ കുളിക്കൽ ദുഷ്കരമാണെന്ന് അറിഞ്ഞാൽ, അവിടെ ഭക്തിയും അപൂർവ്വമാണ്, ദേവി; ശാലഗ്രാമത്തിൽ വാസുദേവശില നൽകൽ അത്യന്തം അപൂർവ്വമാണ്.
ഹ്രസ്വം തഥാ വര്തുലം നീലവര്ണം സൂക്ഷ്മം മുഖം മുഖചക്രം സുശുദ്ധമ് । സുവേണുയുക്തം വാസുദേവാഭിധേയം ദാനം കലൌ ദുര്ലഭം തസ്യ ഭദ്രേ ॥ ൩,൨൬.
ചെറുതും വൃത്താകൃതിയിലും നീലനിറത്തിലും സൂക്ഷ്മമായ വായും ശുദ്ധമായ വായ്ചക്രവും സുന്ദരമായ നാരുകളും ഉള്ള വാസുദേവശില കലിയുഗത്തിൽ നൽകാൻ അപൂർവ്വമാണ്, ഭദ്രേ.
ദാനേ തസ്യാഃ ശക്ത്യ ഭാവേ ച ദേവി സ്നാത്വാ തീര്ഥേ വാസുദേവാഭിധസ്യ । സമ്യക്ശ്രാവ്യം ലക്ഷണം വൈ ശിലായാസ്തയോസ്തുല്യം ഫലമാഹുര്മഹാന്തഃ ॥ ൩,൨൬.
ദാനം ചെയ്യാൻ കഴിവില്ലെങ്കിൽ, ദേവി, വാസുദേവ എന്ന പേരിലുള്ള തീർത്ഥത്തിൽ കുളിച്ചശേഷം, ആ ശിലയുടെ ലക്ഷണങ്ങൾ ശരിയായി ശ്രവിക്കണം; ഇരുവരുടെയും ഫലം തുല്യമാണ് എന്ന് മഹാത്മാക്കൾ പറയുന്നു.
ദക്ഷിണേ ശ്രീനിവാസസ്യ യമതീര്ഥം ച സംസ്മൃതമ് । തത്രാസ്തേ യമരാജസ്തു പൂജാം കര്തും ഹരേഃ സദാ ॥ ൩,൨൬.
ശ്രീനിവാസന്റെ തെക്കോട്ട് യമതീർത്ഥം ഓർക്കപ്പെടുന്നു; അവിടെ യമരാജാവ് എന്നും ഹരിയെ ആരാധിക്കാൻ നിലകൊള്ളുന്നു.
തത്ര സ്നാനം ച ദാനം ചാപ്യക്ഷയം പരമം സ്മൃതമ് । ശാലഗ്രാമശിലാദാനം കാര്യം തത്ര മഹാമുനേ ॥ ൩,൨൬.
അവിടെ സ്നാനവും ദാനവും ചെയ്യുന്നത് അത്യന്തം ക്ഷയമില്ലാത്തതാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. മഹാനായ മുനിയേ, അവിടെ ശാലഗ്രാമശില ദാനം നിർബന്ധമായും ചെയ്യണം.
പട്ടാഭിരാമസംജ്ഞായാഃ ശിലായാ ദാനമിഷ്യതേ । തച്ചൂതഫലവത്സ്ഥൂലം വദനത്രയസംയുതമ് ॥ ൩,൨൬.
പട്ടാഭിരാമം എന്ന പേരിലുള്ള ശിലയുടെ ദാനം ഏറ്റവും ഉത്തമമായതാണെന്ന് പറയുന്നു. അതു ചാമ്പഴംപോലെയുള്ള വലിപ്പവും മൂന്നു മുഖങ്ങളും ഉണ്ട്.
ശിരശ്ചക്രേണ രഹിതം സപ്തചക്രൈഃ സമന്വിതമ് । നീലവര്ണം സ്വര്ണരേഖം ഗോശുരാദ്യൈഃ സമന്വിതമ് ॥ ൩,൨൬.
അതിനു തലയിൽ ചക്രം ഇല്ല, ഏഴു ചക്രങ്ങളുണ്ട്. അതു കറുത്ത നിറമുള്ളതും പൊൻരേഖയുള്ളതും പശുവിന്റെ കുരുവയടക്കമുള്ള ചിഹ്നങ്ങളോടുകൂടിയതുമാണ്.
പട്ടവര്ധനരാമം തു ദുര്ലഭം ബഹുഭാഗ്യദമ് । പട്ടവര്ധനരാമം തു യോ ദദാതി ച തത്ര വൈ । പട്ടാഭിഷിക്തോ ഭവതി നാത്ര കാര്യാ വിചാരണാ ॥ ൩,൨൬.
പട്ടവർദ്ധനരാമം വളരെ അപൂർവ്വവും വലിയ ഭാഗ്യം നൽകുന്നതുമാണ്. അവിടെ ആരെങ്കിലും പട്ടവർദ്ധനരാമം ദാനം ചെയ്താൽ അവൻ രാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്യപ്പെടുന്നു—ഇതിൽ സംശയമില്ല.
ശ്രീനിവാസസ്യ നൈരൃത്യേ നൈരൃതം തീര്ഥമുത്തമമ് । ആസ്തേ ഹി നിരൃതിസ്തത്ര പൂജാം കുര്തും ച സര്വദാ ॥ ൩,൨൬.
ശ്രീനിവാസന്റെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് നൈരൃത തീർഥം എന്ന ഉത്തമസ്ഥലമുണ്ട്. അവിടെ നൈരൃതി ദേവി എപ്പോഴും പൂജ സ്വീകരിക്കാൻ വസിക്കുന്നു.
തത്ര സ്നാനം പ്രകര്തവ്യം പുനര്ജന്മ ന വിദ്യതേ । ശാലഗ്രാമശിലായാശ്ചഃ പുരുഷോത്തമസംജ്ഞികാമ് ॥ ൩,൨൬.
അവിടെ സ്നാനം നിർബന്ധമായും ചെയ്യണം; അങ്ങനെയെങ്കിൽ വീണ്ടും ജനനം ഉണ്ടാകില്ല. അവിടെയുള്ള ശാലഗ്രാമശില പുരുഷോത്തമൻ എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
മൂര്തിം ദദാതി യോ മര്ത്യഃ സ യാതി പരമാം ഗതിമ് । ഔദുംബരഫലാകാരം പ്രസന്നവദനം ശുഭമ് ॥ ൩,൨൬.
ആ രൂപം ആരെങ്കിലും മനുഷ്യന് ദാനം ചെയ്താൽ അവൻ പരമഗതിയിലേക്കു എത്തും. അതു ഔദുംബരഫലം പോലെ രൂപവും സന്തോഷമുള്ള മുഖവും ഉണ്ട്.
ചക്രദ്വ്യസമായുക്തം ശിരശ്ചക്രസമന്വിതമ് । സുവര്ണബിന്ദുസംയുക്തം വജ്രാങ്കുശസമാന്വതമ് ॥ ൩,൨൬.
അതിനു രണ്ട് ചക്രങ്ങളും തലയിൽ ഒരു ചക്രവും, പൊൻകുത്തിയുള്ള ഒരു പുള്ളിയും, വജ്രവും അങ്കുശവും പോലുള്ള ചിഹ്നങ്ങളുമുണ്ട്.
തന്മൂര്തിദാനം ദുര്ലഭം തത്ര ദേവഃ പ്രീണാതി യസ്മാച്ഛ്രീനിവാസോ മഹാത്മാ । യദാ ദാനം ദുര്ഘടം സ്യാച്ച ദേവി തദാ ശ്രോതവ്യം ലക്ഷണം തസ്യ മൂര്തേഃ ॥ ൩,൨൬.
ആ രൂപം ദാനം ചെയ്യുന്നത് വളരെ അപൂർവ്വമാണ്; അവിടെ മഹാത്മാവായ ശ്രീനിവാസൻ അതിനാൽ സന്തോഷിക്കുന്നു. ദാനം ചെയ്യാൻ പ്രയാസമുള്ളപ്പോൾ, ദേവിയേ, ആ രൂപത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ കേൾക്കേണ്ടതാണ്.
പാശിനൈരൃതയോര്മധ്യേ ശേഷതീര്ഥം പരം സ്മൃതമ് । തത്ര സ്നാത്വാ ശേഷമൂര്തിം പ്രദദാതി ദ്വിജാതയേ ॥ ൩,൨൬.
പാശി, നൈരൃതി തീർഥങ്ങൾക്കിടയിൽ ശേഷതീർഥം ഏറ്റവും ഉത്തമമായതാണെന്ന് പറയുന്നു. അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് ശേഷം ശേഷമൂർത്തി ഒരു ദ്വിജനു ദാനം ചെയ്യണം.
സ യാതി പരമം ലോകം പുനരാവൃത്തിവര്ജിതമ് । ഔദുംബരഫലാകാരം കുണ്ഡലാകൃതിമേവ ച ॥ ൩,൨൬.
അവൻ വീണ്ടും ജനനം ഇല്ലാത്ത പരമലോകം പ്രാപിക്കും. ആ രൂപം ഔദുംബരഫലത്തിന്റെ ആകൃതിയിലും വളയത്തിന്റെ രൂപത്തിലും കാണപ്പെടുന്നു.
ശേഷവദ്വദനം തസ്യ തസ്മിംശ്ചക്രദ്വയം സ്മൃതമ് । ഫലം തമേകചക്രേണ സംയുതം വല്മികാന്വിതമ് ॥ ൩,൨൬.
അതിന്റേ മുഖം ശേഷനെപ്പോലെയാണ്; അവിടെ രണ്ട് ചക്രങ്ങളുണ്ട് എന്ന് പറയുന്നു. ആ ഫലം ഒരു ചക്രം കൂടി, വള്മീകം എന്ന അടയാളവുമുണ്ട്.
കിഞ്ചിദ്വര്ണസമായുക്തം ശേഷമൂര്തി മതിസ്ഫുടമ് । സുപ്താ പ്രബുദ്ധാ ദ്വിവിധാ ശേഷമൂര്തിരുദാഹൃതാ ॥ ൩,൨൬.
ശേഷമൂർത്തി അല്പം നിറം കലർന്നതായും വ്യക്തമായി തിരിച്ചറിയാവുന്നതായും ആണ്. ശേഷമൂർത്തി രണ്ട് വിധത്തിലുള്ളതാണെന്ന് പറയുന്നു: ഉറങ്ങുന്നതും ഉണർന്നതും.
ഫണോന്നതാ പ്രബുദ്ധാ സ്യാത്സപ്തലക്ഷഫണാന്വിതാ । തത്രാപി ദുര്ലഭാ സുപ്താ മഹാഭാഗ്യകരീസ്മൃതാ ॥ ൩,൨൬.
ഉണർന്നതിനു ഉയർന്ന ഫണകളും ഏഴുലക്ഷം ഫണകളും ഉണ്ട്. അതിൽ പോലും ഉറങ്ങുന്ന രൂപം അപൂർവ്വവും മഹാഭാഗ്യം നൽകുന്നതുമാണ്.
ഇഹ ലോകേ പരത്രാപി മോക്ഷദാ നാത്ര സംശയഃ । നവചക്രാദുപക്രമ്യ വിംശത്യന്തം ച യത്ര സഃ ॥ ൩,൨൬.
ഈ ലോകത്തും പരലോകത്തും അത് മോക്ഷം നൽകുന്നു—ഇതിൽ സംശയമില്ല. ഒമ്പതു ചക്രം മുതൽ ഇരുപത് വരെയുള്ളവ എവിടെയുണ്ടായാലും—
അനന്ത ഇതി വിജ്ഞേയോ ഹ്യനന്തഫലദായകഃ । വിശ്വംഭരഃ സ വിജ്ഞേയോ വിംശത്യൂര്ധ്വം വരാനനേ ॥ ൩,൨൬.
അത് അനന്തൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നു, അനന്തഫലം നൽകുന്നവൻ. ഇരുപതിനു മുകളിൽ, സുന്ദരിയേ, അത് വിശ്വംഭരൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നു.