ബദരീഫലമാത്രം തു വതുലം നീലവര്ണകമ് । പ്രസന്നവദനം സൂക്ഷ്മം സുസ്നിഗ്ധം കന്യകേ ശുഭേ ॥ ൩,൨൬.
ഭാഗ്യവതിയായ കന്യകേ, ബദരിഫലത്തിന്റെ വലിപ്പത്തിലുള്ള, നീല നിറമുള്ള, ഹരിശരീരവും സുന്ദരമായ മുഖവും സൂക്ഷ്മവും അത്യന്തം മൃദുവുമായ വതുല രൂപം—
ചക്രദ്വയസമായുക്തം ഗൌപൂരൈഃ പഞ്ചഭിര്യുതമ് । ചാപബാണസമായുക്തമനതം കുണ്ഡലാകൃതിമ് ॥ ൩,൨൬.
രണ്ട് ചക്രങ്ങളോടും അഞ്ചു പശുവിന്റെ കുരുത്തയോടും, വില്ലും അമ്പും കൈവശമുള്ളതും, വക്രമായും കുണ്ഡലത്തിന്റെ ആകൃതിയിലുള്ളതുമായ—
വനമാല സുഖയുതം മൂര്ധ്നസാഹസ്രസംയുതമ് । രൌപ്യബിന്ദുസമായുക്തം സവ്യേ ഭദ്രാര്ധമാത്രകമ് ॥ ൩,൨൬.
വനമാല അണിഞ്ഞതും തലയില് ആയിരം അടയാളങ്ങളോടും വെള്ളി ചിഹ്നം ചേര്ന്നതും ഇടതുവശത്ത് ഭാഗ്യത്തിന്റെ അര അളവുള്ളതുമായ—
ചന്ദ്രേണ സഹിതം ദേവി ദധിവാമനമുച്യതേ । ഏതാദൃശം കലൌ നൄണാം ദുര്ലഭം ബഹുഭാഗ്യദമ് । ലക്ഷ്മീനാരായണസമാം താം മൂര്തിം വിദ്ധി ഭാമിനി ॥ ൩,൨൬.
ദേവി, ചന്ദ്രനോടൊപ്പം ചേര്ന്നിരിക്കുന്ന ഈ രൂപം ദധിവാമനന് എന്നാണു വിളിക്കുന്നത്. ഇങ്ങനെയൊരു രൂപം കലിയുഗത്തിലെ മനുഷ്യര്ക്ക് വളരെ അപൂര്വവും വലിയ ഭാഗ്യം നല്കുന്നതുമാണ്. ഭാമിനി, ഈ രൂപം ലക്ഷ്മീനാരായണനോടു തുല്യമാണ് എന്ന് അറിഞ്ഞുകൊള്ക.
സുദുര്ലഭം തസ്യ മൂര്തേശ്ച ദാനം തച്ചന്ദ്രതീര്ഥേ ശ്രവണം ദുര്ഘടം ച । സമ്യക്സ്വരൂപം ദധിവാമനസ്യ സുദുര്ഘടം ശ്രവണം വൈഷ്ണവാച്ച ॥ ൩,൨൬.
അവന്റെ ആ രൂപം ദാനം ചെയ്യുന്നത് അത്യന്തം അപൂര്വമാണ്; ചന്ദ്രതിര്ത്ഥത്തില് അതിനെക്കുറിച്ച് കേള്ക്കുന്നതും ദുർഘടമാണ്. ദധിവാമനന്റെ യഥാര്ത്ഥ രൂപം വൈഷ്ണവന്മാരില് നിന്ന് കേള്ക്കുന്നത് അത്യന്തം ദുർഘടമാണ്.
തത്ര സ്നാത്വാ വാമനസ്യ സ്വരൂപശ്രവണാദ്വിദുര്ദാനഫലം സമം ച । ദശഹസ്തപ്രമാണം തു ചന്ദ്രതീര്ഥമുദാഹൃതമ് ॥ ൩,൨൬.
അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് വാമനന്റെ യഥാര്ത്ഥ രൂപം കേട്ടാല് ദാനഫലം പൂര്ണമായി ലഭിക്കും. ചന്ദ്രതിര്ത്ഥം പത്ത് കൈ നീളമാണെന്ന് പറയുന്നു.
മധ്യാഹ്നേ ദുര്ലഭം സ്നാനം നൃണാം തത്ര സുമങ്ഗലേ । തത്ര സ്ഥിത്വാ ധന്യനരഃ സദാ ഭജതി വൈ ഹരിമ് ॥ ൩,൨൬.
സുമംഗലേ, അവിടെ മധ്യാഹ്നത്തില് സ്നാനം ചെയ്യുന്നത് മനുഷ്യര്ക്ക് വളരെ അപൂര്വമാണ്. അവിടെ നിന്നു നിന്നുകൊണ്ട് ധന്യനായവന് എപ്പോഴും ഹരിയെ ആരാധിക്കുന്നു.
വരാഹമൂര്തിദാനം തു ശാലഗ്രാമസ്യ ദുര്ലഭമ് । ജംബൂഫലപ്രമാണം തു ഏതദ്വൈ കുക്കുടാണ്ഡവത് ॥ ൩,൨൬.
ശാലഗ്രാമത്തിന്റെ വരാഹരൂപം ദാനം ചെയ്യുന്നത് അപൂര്വമാണ്. അതിന്റെ വലിപ്പം ജാംബൂഫലത്തിലും കോഴിമുട്ടയിലും തുല്യമാണ്.
വദനം വലയാകാരം പ്രമാണം ചണകാദിവത് । ദേവസ്യ വാമഭാഗേ ച മധ്യദേശം വിഹായ ച ॥ ൩,൨൬.
ദേവന്റെ മുഖം വട്ടാകാരമാണ്, അതിന്റെ വലിപ്പം ചെറുപയറിനേക്കാൾ കൂടുതലല്ല. ഇടതുവശത്താണ് ഇത് കാണുന്നത്, നടുവിന്റെ ഭാഗം ഒഴിവാക്കണം.
ചക്രദ്വയസമായുക്തംമൂര്ധദേശേ ച ഭാമിനി । സുവര്ണബിന്ദുനാ യുക്തം ഭൂവരാഹാഖ്യമുച്യതേ ॥ ൩,൨൬.
ശിരസ്സിന്റെ മുകളിലായി രണ്ട് ചക്രങ്ങൾ ചേർന്നതും പൊന്നുപൊതിഞ്ഞ ഒരു പുള്ളിയുമുള്ളതാണ് ഭൂവർാഹം എന്നു വിളിക്കുന്നത്, സുന്ദരിയേ.
പൂജാം കൃത്വാ ഭൂവരാഹസ്യ മര്തേര്ദാനം ദത്ത്വാ ശ്രവണം ചാപി കൃത്വാ । തത്ര സ്ഥിതം ഭൂവരാഹം ച ദൃഷ്ട്വാ സ വൈ നരഃ കൃതകൃത്യോ ഹി ലോകേ ॥ ൩,൨൬.
ഭൂവർാഹത്തെ ആരാധിച്ച് മരിച്ചവർക്കായി ദാനം നൽകി, അതിന്റെ കഥ ശ്രദ്ധയോടെ കേട്ടാൽ, അവിടെ നിലകൊള്ളുന്ന ഭൂവർാഹത്തെ കാണുന്നവൻ ഈ ലോകത്ത് സഫലനാകും.
തത്ര സ്നാത്വാ ഭൂവരാഹസ്യ മര്തേഃ ശൃണോതി യോ ലക്ഷണം സമ്യഗേവ । സ തേന പുണ്യം സമുപൈതി ദേവി സ മുക്തിഭാങ്നാത്ര വിചാര്യമസ്തി ॥ ൩,൨൬.
അവിടെ കുളിച്ച്, മരിച്ചവർക്കായി ഭൂവർാഹത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ ശരിയായി കേൾക്കുന്നവൻ, അതിലൂടെ വലിയ പുണ്യം നേടും; മോക്ഷം ലഭിക്കും എന്നതിൽ സംശയമില്ല, ദേവിയേ.
ഈശാനകോണേ ശ്രീനിവാസസ്യ ദേവി രൌദ്രം തീര്ഥം പരമം പാവനം ച । തത്ര സ്ഥിത്വാ രുദ്രദേവോ മഹാത്മാ പൂജാം കരോതി ശ്രീനിവാസസ്യ നിത്യമ് ॥ ൩,൨൬.
ഈശാനകോണിൽ ശ്രീനിവാസന്റെ രൗദ്രമായ അത്യന്തം വിശുദ്ധമായ തീർത്ഥം ഉണ്ട്, ദേവിയേ. അവിടെ മഹാത്മാവായ രുദ്രദേവൻ എല്ലായ്പ്പോഴും ശ്രീനിവാസനെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിക്കുന്നു.
ഹസ്താഷ്ടകം തത്പ്രമാണം വദന്തി തത്ര സ്നാനം വൈഷ്ണവൈഃ കാര്യമേവ । തത്ര സ്നാത്വാ പ്രയതോ വൈ മുരാരേഃ കഥാം ദിവ്യാം ശൃണുയാദാദരേണ । സ്നാനം പാനം തത്ര ദാനം ച കുര്യാല്ലക്ഷ്മീനൃസിംഹപ്രീയതേ ദേവി നിത്യമ്൩,൨൬.
അതിന്റ വലിപ്പം എട്ടു കൈ അളവാണ് എന്നു പറയുന്നു. വൈഷ്ണവന്മാർ അവിടെ കുളിക്കണം. ഭക്തിയോടെ കുളിച്ച്, മുരാരിയുടെ ദിവ്യകഥ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കണം. അവിടെ കുളിക്കൽ, കുടിവെള്ളം, ദാനം എന്നിവ എല്ലായ്പ്പോഴും ലക്ഷ്മീനരസിംഹനെ സന്തോഷിപ്പിക്കും, ദേവിയേ.
ബദരീഫലമാത്രം ച വര്തുലം ബിന്ദുസംയുതമ് ॥ ൩,൨൬.
അത് വട്ടാകാരവും, ബദരിഫലത്തിന്റെ വലിപ്പവും, ഒരു പുള്ളിയുമാണ്.
ദേവസ്യ വാമഭാഗേ തു ചക്രദ്വയസമന്വിതമ് । സുവര്ണരേഖാസംയുക്തം കിഞ്ചിദ്രക്തസമന്വിതമ് ॥ ൩,൨൬.
ദേവന്റെ ഇടതുവശത്ത്, രണ്ട് ചക്രങ്ങൾ ചേർന്നതും പൊന്നുപൊതിഞ്ഞ വരയും അല്പം ചുവപ്പും കാണാം.
വൈശ്യവര്ണം സവദനം പദ്മരേഖാദിചിഹ്നിതമ് । ലക്ഷ്മീനൃസിംഹം തം വിദ്ധി ഭുക്തിമുക്തിപ്രദായകമ് ॥ ൩,൨൬.
വൈശ്യവർണ്ണവും, മുഖവും, താമരയുടെ രേഖകളും മറ്റു ചിഹ്നങ്ങളും ഉള്ളതാണ്. ആ ലക്ഷ്മീനരസിംഹൻ ഭോഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്നവനാണ് എന്നു അറിയണം.
ഏതാ ദൃശം ഗണ്ഡികായാഃ ശിലായാ മൂര്തേര്ദാനം ദുര്ഘടം വിദ്ധി വീന്ദ്ര । തത്ര സ്നാത്വാ ശ്രീനൃസിംഹസ്വരൂപം ലക്ഷ്മീപതേഃ ശൃണുയാദ്ഭക്തിയുക്തഃ ॥ ൩,൨൬.
ഇവയാണ് ഗണ്ഡികാ ശിലയുടെ ലക്ഷണങ്ങൾ. ആ പ്രതിമ നൽകുന്നത് വളരെ ദുഷ്കരമാണെന്ന് അറിഞ്ഞിരിക്കണം, ഇന്ദ്രാ. അവിടെ കുളിച്ച്, ഭക്തിയോടെ ലക്ഷ്മീപതിയായ ശ്രീനരസിംഹന്റെ രൂപം കേൾക്കണം.
മൂര്തേര്ദാനാത്ഫലമാപ്നോതി ദേവി സത്യംസത്യം നാത്ര വിചാര്യമസ്തി ॥ ൩,൨൬.
പ്രതിമ ദാനം ചെയ്താൽ അതിന്റെ ഫലം ലഭിക്കും, ദേവിയേ. ഇതിൽ യാതൊരു സംശയവും വേണ്ട, സത്യം സത്യം.
ഈശാനശക്രയോര്മധ്യേ ബ്രഹ്മതീര്ഥമുദാഹൃതമ് । ദുര്ലഭം മാനുഷാണാം തു സ്നാനം സര്വാര്ഥസാധകമ് ॥ ൩,൨൬.
ഈശാനനും ഇന്ദ്രനും ഇടയിൽ ബ്രഹ്മതീർത്ഥം ഉണ്ട് എന്നു പറയുന്നു. മനുഷ്യർക്കു അവിടെ കുളിക്കൽ അപൂർവമാണ്, പക്ഷേ എല്ലാ ലക്ഷ്യങ്ങളും സാധിക്കും.
ശാലഗ്രാമസ്യ ദാനം തു ദുര്ലഭം തത്ര വൈ നൃണാമ് । ലക്ഷ്മീനാരായണസ്യൈവ മൂര്തേര്ദാനം സുദുര്ലഭമ് ॥ ൩,൨൬.
അവിടെ ശാലഗ്രാമം ദാനം ചെയ്യുന്നത് മനുഷ്യർക്കു അപൂർവമാണ്. ലക്ഷ്മീനാരായണന്റെ പ്രതിമ ദാനം ചെയ്യുന്നത് അതിലും അപൂർവമാണ്.
സ്ഥലമൌദുംബരസമം തത്പ്രമാണമുദാഹൃതമ് । ഛത്ത്രാകാരം വര്തുലം ച പ്രസന്നവദനം ശുഭമ് ॥ ൩,൨൬.
അവിടത്തെ സ്ഥലം ഔദുംബരവൃക്ഷത്തിന്റെ വലിപ്പം പോലെയാണ്. കുടംപോലെയും വട്ടാകാരവുമാണ്, സന്തോഷകരമായ ശുഭമുഖവുമുണ്ട്.
ചണകപ്രദേശമാത്രം ച വദനം സമുദാഹൃതമ് । സവ്യേ ദക്ഷിണപാര്ശ്വേ ച സമയോഃ പുഷ്കലാന്വിതമ് ॥ ൩,൨൬.
മുഖം ചെറുപയർ വലിപ്പം മാത്രമാണ്. ഇടതും വലതും ചേർന്ന സ്ഥലങ്ങളിൽ സമൃദ്ധിയുണ്ട്.
ഗോയൂഥവത്സവര്ണം ച ചതുശ്ചക്രസമന്വിതമ് । ഗോഖുരൈശ്ച സമായുക്തം സുവര്ണകിണസംയുതമ് ॥ ൩,൨൬.
പശുക്കൂട്ടംപോലെയുള്ള നിറം, നാലു ചക്രങ്ങൾ, പശുക്കളിന്റെ കുരകൾ, പൊന്നുപൊതിഞ്ഞ പുള്ളികൾ എന്നിവയുള്ളതാണ്.
വനമാലാഭിസംയുക്തം വജ്രപുങ്ഖൈശ്ച സംയുതമ് । ഏതാദൃശീം ദരേര്മൂര്തി ലക്ഷ്മീനാരായണം വിദുഃ ॥ ൩,൨൬.
വനമാലയും, വജ്രംപോലെയുള്ള അടയാളങ്ങളും ചേർന്നതും, ഇങ്ങനെയുള്ള പ്രതിമയെ ലക്ഷ്മീനാരായണൻ എന്നു പറയുന്നു.
കലൌ നൃണാം തസ്യ ലാഭോ ദുര്ലഭഃ സംസ്മൃതോ ഭുവി । ദാനം ച സുതരാം ദേവി ദര്ലഭം കിം വദാമി തേ ॥ ൩,൨൬.
കലിയുഗത്തിൽ മനുഷ്യർക്കു ഇത് ലഭിക്കുന്നത് ഭൂമിയിൽ വളരെ അപൂർവമാണ്. ദാനം ചെയ്യുന്നത് അതിലും അപൂർവം, ദേവിയേ, ഞാൻ ഇതിൽ കൂടുതൽ എന്ത് പറയണം?
ബ്രഹ്മതീര്ഥേ ച സംസ്നായ ശ്രോതവ്യാ വൈ ഹരേഃ കഥാ । ഗണ്ഡികായാഃ ശിലായാശ്ച ലക്ഷ്മീനാരായണസ്യ തു ॥ ൩,൨൬.
ബ്രഹ്മതീർത്ഥത്തിൽ കുളിച്ച്, ഗണ്ഡികായിൽ ഉള്ള ലക്ഷ്മീനാരായണന്റെ ശിലക്കൽക്കൽ ഹരിയുടെ കഥകൾ ശ്രവിക്കണം.
ലക്ഷണം യോ വിജാനാതി തദാ തത്സദൃശം ഫലമ് । പ്രാപ്നോത്യേവ ന സംദേഹോ നാത്ര കാര്യാ വിചാരണാ ॥ ൩,൨൬.
ആ ശിലയുടെ ലക്ഷണങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കുന്നവൻ അതിനൊത്ത ഫലം നേടും; ഇതിൽ സംശയമില്ല, കൂടുതൽ ആലോചന ആവശ്യമില്ല.
ശ്രീനിവാസസ്യ തീര്ഥസ്യ പൂര്വേ സ്യാദിന്ദ്രതീര്ഥകമ് । ശ്രീനിവാസസ്യ പൂജാം തു കര്തുമാസ്തേ ശചീപതിഃ ॥ ൩,൨൬.
ശ്രീനിവാസന്റെ തീർത്ഥത്തിന് കിഴക്കോട്ട് ഇന്ദ്രതീർഥം അറിയപ്പെടുന്നു; അവിടെ ശചീപതി ശ്രീനിവാസനെ ആരാധിക്കാൻ നിലകൊള്ളുന്നു.
ശാലഗ്രാമശിലാദാനം കര്തവ്യം ശ്രോത്രിയായവൈ । ശാലഗ്രാമശിലാദാനം ഹത്യാകോടിവിനാശനമ് ॥ ൩,൨൬.
ശാലഗ്രാമശില ഒരു പണ്ഡിത ബ്രാഹ്മണനു നൽകണം; ശാലഗ്രാമശില നൽകുന്നത് അനവധി പാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കും.