തഥൈവ തീര്ഥേ ദുര്ലഭം തത്ര ദേവി ശാലഗ്രാമസ്യ ദ്വിജവര്യേ ച ദാനമ് । ജംബൂഫലാകാരസുനീലവര്ണം മുഖദ്വയം ചക്രചതുഷ്ടയാന്വിതമ് ॥ ൩,൨൬.
അതു പോലെ തന്നെ, ദേവി, ആ തിരുത്തിടത്ത് ജാംബൂഫലത്തിന്റെ ആകൃതിയിലും ആഴത്തിലുള്ള നീല നിറത്തിലും രണ്ട് വായുകളും നാല് ചക്രങ്ങളും ഉള്ള ശാലഗ്രാമം ഒരു ഉത്തമ ബ്രാഹ്മണന് നല്കുന്നത് വളരെ അപൂര്വം ആണ്.
സുകേസരൈഃ സംയുതം സ്വര്ണചിഹ്നധ്വജാം കുശൈര്വജ്രചിഹ്നൈര്യവൈശ്ച । ജാനാര്ദനീം മൂര്തിമാഹുര്മഹാന്തോ ദാനം തസ്യാ ദുര്ലഭം തത്ര തീര്ഥേ ॥ ൩,൨൬.
സുന്ദരമായ മുടിയും പൊന്നിന്റെ ചിഹ്നങ്ങളും പതാകകളും കുശത്തുണ്ടുകളും വജ്രത്തിന്റെ അടയാളങ്ങളും യവമണികളും അലങ്കരിച്ച ജനാര്ദ്ദനന്റെ രൂപം മഹാത്മാക്കള് വളരെ അപൂര്വമായ ദാനം എന്ന് പറയുന്നു; ആ തിരുത്തിടത്ത് അതു നല്കുന്നത് വളരെ ദുർലഭം.
അത്യുത്തമം മൂര്തിദാനം തു ഭദ്രേ സുദുര്ല്ലഭം പരമം നാത്ര ലോഭഃ । സുദുര്ലഭം ബഹുദോഗ്ധ്യാശ്ച ഗൃഷ്ടേര്ദാനം തഥാ വസ്ത്രരത്നാദികാനാമ് ॥ ൩,൨൬.
ഭാഗ്യവതിയായവളേ, ഇങ്ങനെ ഉത്തമമായ രൂപം ദാനം ചെയ്യുന്നത് അത്യന്തം അപൂര്വവും ഉത്തമവുമാണ്; ഇവിടെ ലാലചം കാണിക്കരുത്. ധാരാളം പാലു നല്കുന്ന പശുക്കളെയും വസ്ത്രം, രത്നം മുതലായവയും ദാനം ചെയ്യുന്നതും വളരെ അപൂര്വമാണ്.
അത്യുത്തമം ദ്രവ്യദാനം ച ദേവി സ്വാപേക്ഷിതം ദാനമാഹുര്മഹാന്തഃ । സ്വസ്യാനപേക്ഷം ഫലദാനം ച വസ്ത്രാദാനം തസ്യ വ്യര്ഥമാഹുര്മഹാന്തഃ ॥ ൩,൨൬.
ദേവി, മഹാത്മാക്കള് പറയുന്നത്, ഏറ്റവും ഉത്തമമായ സമ്പത്ത് ദാനം ചെയ്യുന്നത് സ്വയം ആഗ്രഹിക്കുന്നതായിരിക്കണം. സ്വയം ആഗ്രഹമില്ലാതെ ഫലം അല്ലെങ്കില് വസ്ത്രം നല്കുന്നത് ഫലഹീനമാണെന്ന് മഹാത്മാക്കള് പറയുന്നു.
അത്യുത്തമം ഗൃഷ്ടിദാനം ച പുണ്യം നൈവാപ്യതേ ദുഗ്ധദോഹാശ്ച ഗാവഃ । അത്യുത്തമേ വസ്ത്രദാനേ സുബുദ്ധിഃ സുദുര്ഘടാ പരമാ വൈ ജനാനാമ് ॥ ൩,൨൬.
ഏറ്റവും ഉത്തമമായ പശു ദാനം ചെയ്യുന്നത് വലിയ പുണ്യമാണ്; പക്ഷേ, പാലില്ലാത്ത പശുക്കളെ ദാനം ചെയ്യുന്നത് പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നില്ല. ഉത്തമമായ വസ്ത്രം ദാനം ചെയ്യാനുള്ള മനസ്സാക്ഷി മനുഷ്യരില് വളരെ അപൂര്വമാണ്.
അത്യുത്തമം ഭാഗവതസ്യ പുസ്തകം സുദുര്ഘടം വായുതീര്ഥം ച കന്യേ । അത്യുത്തമം ദ്രവ്യദാനം ച ദേവി സുദുര്ഘടം വായുതീര്ഥം നൃണാം ഹി । സുദുര്ലഭോ വൈഷ്ണവൈസ്തത്ത്വവിദ്ഭിര്ഹരേര്വിചാരോ വായുതീര്ഥേ ച കന്യേ ॥ ൩,൨൬.
ശ്രീനിവാസസ്യ തീര്ഥസ്യ ഉത്തരസ്യാം ദിശി സ്ഥിതമ് । ചന്ദ്രതീര്ഥ മിതി പ്രോക്തം തത്രാസ്തേ ചന്ദ്രമാഃ സദാ ॥ ൩,൨൬.
ശ്രീനിവാസന്റെ തിരുത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്താണ് ചന്ദ്രതിര്ത്ഥം എന്ന് വിളിക്കുന്ന സ്ഥലം, അവിടെ ചന്ദ്രന് എപ്പോഴും നിലകൊള്ളുന്നു.
ശ്രീനിവാസസ്യ പൂജാം ച തത്ര സ്ഥിത്വാ കരോത്യയമ് । തത്ര സ്നാനം പ്രകുര്വന്തി പുണ്യദേശേ ച കന്യകേ ॥ ൩,൨൬.
അവിടെ നിന്നുകൊണ്ട് ശ്രീനിവാസനെ ആരാധിക്കുന്നു; അവിടെയുള്ള പുണ്യസ്ഥലത്ത്, കന്യകേ, ജനങ്ങള് സ്നാനം ചെയ്യുന്നു.
ഗുരുതല്പാദിപാപേഭ്യോ മുച്യന്തേ നാത്ര സംശയഃ । തത്ര സ്നാത്വാ പൂര്വഭാഗേ ശാലഗ്രാമം ദദാതി യഃ ॥ ൩,൨൬.
ഗുരുതല്പാദി പാപങ്ങളില് നിന്ന് അവിടെ സ്നാനം ചെയ്താല് മോചനം ലഭിക്കും, ഇതില് സംശയമില്ല. അവിടെ കിഴക്കുഭാഗത്ത് ശാലഗ്രാമം നല്കുന്നവര്—
ജ്ഞാനദ്വാരാ മോക്ഷമേതി നാത്ര കാര്യാ വിചാരണാ । ദധിവാമനമൂര്തേശ്ച ദാനം തത്ര സുദുര്ലഭമ് ॥ ൩,൨൬.
ജ്ഞാനത്തിലൂടെ മോക്ഷം ലഭിക്കും, ഇതില് കൂടുതല് അന്വേഷിക്കേണ്ട ആവശ്യമില്ല. അവിടെ ദധിവാമനന്റെ രൂപം ദാനം ചെയ്യുന്നത് അത്യന്തം അപൂര്വമാണ്.
ബദരീഫലമാത്രം തു വതുലം നീലവര്ണകമ് । പ്രസന്നവദനം സൂക്ഷ്മം സുസ്നിഗ്ധം കന്യകേ ശുഭേ ॥ ൩,൨൬.
ഭാഗ്യവതിയായ കന്യകേ, ബദരിഫലത്തിന്റെ വലിപ്പത്തിലുള്ള, നീല നിറമുള്ള, ഹരിശരീരവും സുന്ദരമായ മുഖവും സൂക്ഷ്മവും അത്യന്തം മൃദുവുമായ വതുല രൂപം—
ചക്രദ്വയസമായുക്തം ഗൌപൂരൈഃ പഞ്ചഭിര്യുതമ് । ചാപബാണസമായുക്തമനതം കുണ്ഡലാകൃതിമ് ॥ ൩,൨൬.
രണ്ട് ചക്രങ്ങളോടും അഞ്ചു പശുവിന്റെ കുരുത്തയോടും, വില്ലും അമ്പും കൈവശമുള്ളതും, വക്രമായും കുണ്ഡലത്തിന്റെ ആകൃതിയിലുള്ളതുമായ—
വനമാല സുഖയുതം മൂര്ധ്നസാഹസ്രസംയുതമ് । രൌപ്യബിന്ദുസമായുക്തം സവ്യേ ഭദ്രാര്ധമാത്രകമ് ॥ ൩,൨൬.
വനമാല അണിഞ്ഞതും തലയില് ആയിരം അടയാളങ്ങളോടും വെള്ളി ചിഹ്നം ചേര്ന്നതും ഇടതുവശത്ത് ഭാഗ്യത്തിന്റെ അര അളവുള്ളതുമായ—
ചന്ദ്രേണ സഹിതം ദേവി ദധിവാമനമുച്യതേ । ഏതാദൃശം കലൌ നൄണാം ദുര്ലഭം ബഹുഭാഗ്യദമ് । ലക്ഷ്മീനാരായണസമാം താം മൂര്തിം വിദ്ധി ഭാമിനി ॥ ൩,൨൬.
ദേവി, ചന്ദ്രനോടൊപ്പം ചേര്ന്നിരിക്കുന്ന ഈ രൂപം ദധിവാമനന് എന്നാണു വിളിക്കുന്നത്. ഇങ്ങനെയൊരു രൂപം കലിയുഗത്തിലെ മനുഷ്യര്ക്ക് വളരെ അപൂര്വവും വലിയ ഭാഗ്യം നല്കുന്നതുമാണ്. ഭാമിനി, ഈ രൂപം ലക്ഷ്മീനാരായണനോടു തുല്യമാണ് എന്ന് അറിഞ്ഞുകൊള്ക.
സുദുര്ലഭം തസ്യ മൂര്തേശ്ച ദാനം തച്ചന്ദ്രതീര്ഥേ ശ്രവണം ദുര്ഘടം ച । സമ്യക്സ്വരൂപം ദധിവാമനസ്യ സുദുര്ഘടം ശ്രവണം വൈഷ്ണവാച്ച ॥ ൩,൨൬.
അവന്റെ ആ രൂപം ദാനം ചെയ്യുന്നത് അത്യന്തം അപൂര്വമാണ്; ചന്ദ്രതിര്ത്ഥത്തില് അതിനെക്കുറിച്ച് കേള്ക്കുന്നതും ദുർഘടമാണ്. ദധിവാമനന്റെ യഥാര്ത്ഥ രൂപം വൈഷ്ണവന്മാരില് നിന്ന് കേള്ക്കുന്നത് അത്യന്തം ദുർഘടമാണ്.
തത്ര സ്നാത്വാ വാമനസ്യ സ്വരൂപശ്രവണാദ്വിദുര്ദാനഫലം സമം ച । ദശഹസ്തപ്രമാണം തു ചന്ദ്രതീര്ഥമുദാഹൃതമ് ॥ ൩,൨൬.
അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് വാമനന്റെ യഥാര്ത്ഥ രൂപം കേട്ടാല് ദാനഫലം പൂര്ണമായി ലഭിക്കും. ചന്ദ്രതിര്ത്ഥം പത്ത് കൈ നീളമാണെന്ന് പറയുന്നു.
മധ്യാഹ്നേ ദുര്ലഭം സ്നാനം നൃണാം തത്ര സുമങ്ഗലേ । തത്ര സ്ഥിത്വാ ധന്യനരഃ സദാ ഭജതി വൈ ഹരിമ് ॥ ൩,൨൬.
സുമംഗലേ, അവിടെ മധ്യാഹ്നത്തില് സ്നാനം ചെയ്യുന്നത് മനുഷ്യര്ക്ക് വളരെ അപൂര്വമാണ്. അവിടെ നിന്നു നിന്നുകൊണ്ട് ധന്യനായവന് എപ്പോഴും ഹരിയെ ആരാധിക്കുന്നു.
വരാഹമൂര്തിദാനം തു ശാലഗ്രാമസ്യ ദുര്ലഭമ് । ജംബൂഫലപ്രമാണം തു ഏതദ്വൈ കുക്കുടാണ്ഡവത് ॥ ൩,൨൬.
ശാലഗ്രാമത്തിന്റെ വരാഹരൂപം ദാനം ചെയ്യുന്നത് അപൂര്വമാണ്. അതിന്റെ വലിപ്പം ജാംബൂഫലത്തിലും കോഴിമുട്ടയിലും തുല്യമാണ്.
വദനം വലയാകാരം പ്രമാണം ചണകാദിവത് । ദേവസ്യ വാമഭാഗേ ച മധ്യദേശം വിഹായ ച ॥ ൩,൨൬.
ദേവന്റെ മുഖം വട്ടാകാരമാണ്, അതിന്റെ വലിപ്പം ചെറുപയറിനേക്കാൾ കൂടുതലല്ല. ഇടതുവശത്താണ് ഇത് കാണുന്നത്, നടുവിന്റെ ഭാഗം ഒഴിവാക്കണം.
ചക്രദ്വയസമായുക്തംമൂര്ധദേശേ ച ഭാമിനി । സുവര്ണബിന്ദുനാ യുക്തം ഭൂവരാഹാഖ്യമുച്യതേ ॥ ൩,൨൬.
ശിരസ്സിന്റെ മുകളിലായി രണ്ട് ചക്രങ്ങൾ ചേർന്നതും പൊന്നുപൊതിഞ്ഞ ഒരു പുള്ളിയുമുള്ളതാണ് ഭൂവർാഹം എന്നു വിളിക്കുന്നത്, സുന്ദരിയേ.
പൂജാം കൃത്വാ ഭൂവരാഹസ്യ മര്തേര്ദാനം ദത്ത്വാ ശ്രവണം ചാപി കൃത്വാ । തത്ര സ്ഥിതം ഭൂവരാഹം ച ദൃഷ്ട്വാ സ വൈ നരഃ കൃതകൃത്യോ ഹി ലോകേ ॥ ൩,൨൬.
ഭൂവർാഹത്തെ ആരാധിച്ച് മരിച്ചവർക്കായി ദാനം നൽകി, അതിന്റെ കഥ ശ്രദ്ധയോടെ കേട്ടാൽ, അവിടെ നിലകൊള്ളുന്ന ഭൂവർാഹത്തെ കാണുന്നവൻ ഈ ലോകത്ത് സഫലനാകും.
തത്ര സ്നാത്വാ ഭൂവരാഹസ്യ മര്തേഃ ശൃണോതി യോ ലക്ഷണം സമ്യഗേവ । സ തേന പുണ്യം സമുപൈതി ദേവി സ മുക്തിഭാങ്നാത്ര വിചാര്യമസ്തി ॥ ൩,൨൬.
അവിടെ കുളിച്ച്, മരിച്ചവർക്കായി ഭൂവർാഹത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ ശരിയായി കേൾക്കുന്നവൻ, അതിലൂടെ വലിയ പുണ്യം നേടും; മോക്ഷം ലഭിക്കും എന്നതിൽ സംശയമില്ല, ദേവിയേ.
ഈശാനകോണേ ശ്രീനിവാസസ്യ ദേവി രൌദ്രം തീര്ഥം പരമം പാവനം ച । തത്ര സ്ഥിത്വാ രുദ്രദേവോ മഹാത്മാ പൂജാം കരോതി ശ്രീനിവാസസ്യ നിത്യമ് ॥ ൩,൨൬.
ഈശാനകോണിൽ ശ്രീനിവാസന്റെ രൗദ്രമായ അത്യന്തം വിശുദ്ധമായ തീർത്ഥം ഉണ്ട്, ദേവിയേ. അവിടെ മഹാത്മാവായ രുദ്രദേവൻ എല്ലായ്പ്പോഴും ശ്രീനിവാസനെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിക്കുന്നു.
ഹസ്താഷ്ടകം തത്പ്രമാണം വദന്തി തത്ര സ്നാനം വൈഷ്ണവൈഃ കാര്യമേവ । തത്ര സ്നാത്വാ പ്രയതോ വൈ മുരാരേഃ കഥാം ദിവ്യാം ശൃണുയാദാദരേണ । സ്നാനം പാനം തത്ര ദാനം ച കുര്യാല്ലക്ഷ്മീനൃസിംഹപ്രീയതേ ദേവി നിത്യമ്൩,൨൬.
അതിന്റ വലിപ്പം എട്ടു കൈ അളവാണ് എന്നു പറയുന്നു. വൈഷ്ണവന്മാർ അവിടെ കുളിക്കണം. ഭക്തിയോടെ കുളിച്ച്, മുരാരിയുടെ ദിവ്യകഥ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കണം. അവിടെ കുളിക്കൽ, കുടിവെള്ളം, ദാനം എന്നിവ എല്ലായ്പ്പോഴും ലക്ഷ്മീനരസിംഹനെ സന്തോഷിപ്പിക്കും, ദേവിയേ.
ബദരീഫലമാത്രം ച വര്തുലം ബിന്ദുസംയുതമ് ॥ ൩,൨൬.
അത് വട്ടാകാരവും, ബദരിഫലത്തിന്റെ വലിപ്പവും, ഒരു പുള്ളിയുമാണ്.
ദേവസ്യ വാമഭാഗേ തു ചക്രദ്വയസമന്വിതമ് । സുവര്ണരേഖാസംയുക്തം കിഞ്ചിദ്രക്തസമന്വിതമ് ॥ ൩,൨൬.
ദേവന്റെ ഇടതുവശത്ത്, രണ്ട് ചക്രങ്ങൾ ചേർന്നതും പൊന്നുപൊതിഞ്ഞ വരയും അല്പം ചുവപ്പും കാണാം.
വൈശ്യവര്ണം സവദനം പദ്മരേഖാദിചിഹ്നിതമ് । ലക്ഷ്മീനൃസിംഹം തം വിദ്ധി ഭുക്തിമുക്തിപ്രദായകമ് ॥ ൩,൨൬.
വൈശ്യവർണ്ണവും, മുഖവും, താമരയുടെ രേഖകളും മറ്റു ചിഹ്നങ്ങളും ഉള്ളതാണ്. ആ ലക്ഷ്മീനരസിംഹൻ ഭോഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്നവനാണ് എന്നു അറിയണം.
ഏതാ ദൃശം ഗണ്ഡികായാഃ ശിലായാ മൂര്തേര്ദാനം ദുര്ഘടം വിദ്ധി വീന്ദ്ര । തത്ര സ്നാത്വാ ശ്രീനൃസിംഹസ്വരൂപം ലക്ഷ്മീപതേഃ ശൃണുയാദ്ഭക്തിയുക്തഃ ॥ ൩,൨൬.
ഇവയാണ് ഗണ്ഡികാ ശിലയുടെ ലക്ഷണങ്ങൾ. ആ പ്രതിമ നൽകുന്നത് വളരെ ദുഷ്കരമാണെന്ന് അറിഞ്ഞിരിക്കണം, ഇന്ദ്രാ. അവിടെ കുളിച്ച്, ഭക്തിയോടെ ലക്ഷ്മീപതിയായ ശ്രീനരസിംഹന്റെ രൂപം കേൾക്കണം.
മൂര്തേര്ദാനാത്ഫലമാപ്നോതി ദേവി സത്യംസത്യം നാത്ര വിചാര്യമസ്തി ॥ ൩,൨൬.
പ്രതിമ ദാനം ചെയ്താൽ അതിന്റെ ഫലം ലഭിക്കും, ദേവിയേ. ഇതിൽ യാതൊരു സംശയവും വേണ്ട, സത്യം സത്യം.
ഈശാനശക്രയോര്മധ്യേ ബ്രഹ്മതീര്ഥമുദാഹൃതമ് । ദുര്ലഭം മാനുഷാണാം തു സ്നാനം സര്വാര്ഥസാധകമ് ॥ ൩,൨൬.
ഈശാനനും ഇന്ദ്രനും ഇടയിൽ ബ്രഹ്മതീർത്ഥം ഉണ്ട് എന്നു പറയുന്നു. മനുഷ്യർക്കു അവിടെ കുളിക്കൽ അപൂർവമാണ്, പക്ഷേ എല്ലാ ലക്ഷ്യങ്ങളും സാധിക്കും.
കന്യകേ, ഭക്തന്റെ ഗ്രന്ഥം ദാനം ചെയ്യുന്നത് ഏറ്റവും ഉത്തമം, വായു തിരുത്തിലേക്ക് പോകുന്നത് അത്യന്തം ദുർഘടമാണ്. ദേവി, ഉത്തമമായ സമ്പത്ത് ദാനം ചെയ്യുന്നതും അതുപോലെ വായു തിരുത്തിലേക്ക് പോകുന്നതും മനുഷ്യര്ക്ക് വളരെ ദുർഘടമാണ്. വൈഷ്ണവ സത്യം അറിയുന്നവര് ഹരിയെ അന്വേഷിക്കുന്നത് വായു തിരുത്തില് വളരെ അപൂര്വമാണ്, കന്യകേ.