ഭാഗീരഥീ ചൈവ സരസ്വതീ ച ഗോദാവരീ സിംധുകൃഷ്ണ ച വേണീ । കലിന്ദകന്യാ യമുനാ ച നര്മദാ കുര്വ ദൃ ॥ ൩,൨൫.
ഭാഗീരഥി, സരസ്വതി, ഗോദാവരി, സിന്ധു, കൃഷ്ണ, വേണി, കലിന്ദകുമാരി യമുന, നർമദാ — ഇവര് എനിക്ക് ശുഭപ്രഭാതം നല്കട്ടെ.
വിതസ്തികാവേരിസതുങ്ഗഭദ്രാഃ സുവഞ്ജരാ ഭീമരഥീ വിപാശാ । സുതാമ്രപര്ണീ ച പിനാകിനീ ച കു ദൃ ॥ ൩,൨൫.
വിതസ്ത, കാവേരി, സതുങ്ഗഭദ്ര, സുവഞ്ജര, ഭീമരഥി, വിപാശ, സുതാമ്രപർണി, പിനാകിനി — ഇവര് എനിക്ക് ശുഭപ്രഭാതം നല്കട്ടെ.
സ്വാമിപുഷ്കരിണീ ചൈവ സുവര്ണമുഖരീ തഥാ । ശ്രീപാണ്ഡവീ തൌബരുശ്ച കപിലാ പാപനാശനീ ॥ ൩,൨൫.
സ്വാമിപുഷ്കരിണി, സുവർണമുഖരി, ശ്രീപാണ്ഡവി, തൗബരു, പാപനാശിനിയായ കപിലാ — ഇവര് എനിക്ക് ശുഭപ്രഭാതം നല്കട്ടെ.
ഗുരുര്വസിഷ്ഠഃ ക്രതുരങ്ഗിരാശ്ച മനുഃ പുലസ്ത്യഃ പുലഹശ്ച ഗൌതമഃ । രൈഭ്യോ മരീചിശ്ച്യവനശ്ച ദക്ഷഃ കുര്വന്തു സര്വേ മമ സുപ്രഭാതമ് ॥ ൩,൨൫.
ഗുരുവായ വസിഷ്ഠന്, ക്രതു, അങ്കിരാസ്, മനു, പുലസ്ത്യന്, പുലഹന്, ഗൗതമന്, റൈഭ്യന്, മരീചി, ച്യവനന്, ദക്ഷന് — ഇവര് എനിക്ക് ശുഭപ്രഭാതം നല്കട്ടെ.
സപ്താര്ണവാഃ സപ്ത കുലാചലാശ്ച ദ്വീപാശ്ച സപ്തോപവനാനി സപ്ത । ഭൂരാദികാനി ഭുവനാനി സപ്ത കുര്വന്തു സ ദൃ ॥ ൩,൨൫.
ഏഴു സമുദ്രങ്ങള്, ഏഴു വലിയ പര്വ്വതങ്ങള്, ഏഴു ദ്വീപുകള്, ഏഴു വനങ്ങള്, ഭൂമിയോടെ ആരംഭിക്കുന്ന ഏഴു ലോകങ്ങള് — ഇവര് എനിക്ക് ശുഭപ്രഭാതം നല്കട്ടെ.
മാന്ധാത്രാ നഹുഷോംബരീഷസഗരൌ രാജാ നലോ ധര്മരാട്പ്രഹ്ലാദഃ ക്രതുരാഡ്വിഭീഷണഗയൌ വ്യാസോ ഹനൂമാനപി । അശ്വത്ഥാമ കൃപാവുമാ ദ്രുപദജാ ശ്രീജാനകീ താരകാ മന്ദോദര്യഖിലാഃ പ്രഭാതസുമഹം കുര്വന്തു നിത്യം ഹരേ ॥ ൩,൨൫.
മാന്ധാത്ര, നഹുഷന്, അംബരീഷന്, സഗരന്, രാജാ നളന്, ധര്മരാജാവ്, പ്രഹ്ലാദന്, ക്രതുരാജാവ്, വിഭീഷണന്, ഗയ, വ്യാസന്, ഹനുമാൻ, അശ്വത്താമന്, കൃപാചാര്യന്, ഉമ, ദ്രുപദന്റെ മകള്, ശ്രീജാനകി, താരക, മണ്ഡോദരി, മറ്റുള്ളവര് എല്ലാവരും ഹരിക്ക് എപ്പോഴും അത്യുത്തമമായ ശുഭപ്രഭാതം നല്കട്ടെ.
അശ്വത്ഥസ്യ വനാനി കിം ച തുലസീധാത്രീവനാനി പ്രഭോ പുന്നാഗസ്യ വനാനി ചംപകവനാന്യന്യാനി പുഷ്പാണി ച । മന്ദാരസ്യ വനാനി യാനി ച ഹരേഃ സൌഗന്ധികാന്യപ്യഹോ നിത്യം താനി ദിശന്തു മത്പ്രമുദിതം ശ്രീവേങ്കടേശ പ്രഭോ ॥ ൩,൨൫.
പ്രഭുവേ, അശ്വത്ത്വൃക്ഷങ്ങളുടെ കാടുകളും, തുളസിയും നെല്ലിക്കയും വളരുന്ന കാടുകളും, പുന്നാഗം, ചമ്പകം തുടങ്ങിയ പൂക്കളുടെ തോട്ടങ്ങളും, മന്ദാരവൃക്ഷങ്ങളുടെ കാടുകളും, ഹരിയുടെ സുഗന്ധമുള്ള എല്ലാ തോട്ടങ്ങളും എപ്പോഴും എനിക്ക് സന്തോഷം നൽകണമേ, ശ്രീവെങ്കടേശപ്രഭുവേ.
ഏവം സ്മൃത്വാ ശ്രീനിവാസസ്യ ദേവീ കൃത്വാ ശൌചം ജൈഗിഷവ്യേണ സാകമ് । സ്നാതും യയൌ പുഷ്കരിണീം ഹരേശ്ച സ്നാനം സമ്യക്തത്ര ചകാര ദേശേ । സമ്യഗ്ജപ്ത്വാ വ്യങ്കടേശസ്യ മന്ത്രമുവാച സാ ജൈഗിഷവ്യം ഗുരും ച ॥ ൩,൨൫.
ഇങ്ങനെ ശ്രീനിവാസനെ ഓർത്തു, ദേവി ജൈഗിഷവ്യനോടൊപ്പം ശുദ്ധി പാലിച്ച് ഹരിയുടെ പുഷ്കരിണിയിൽ കുളിക്കാൻ പോയി. അവിടെ ശരിയായ രീതിയിൽ സ്നാനം ചെയ്തു, വെങ്കടേശന്റെ മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച്, ജൈഗിഷവ്യ ഗുരുവിനോട് സംസാരിച്ചു.
ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൨൬ കന്യോവാച । ശ്രീനിവാസഃ കിമര്ഥം വൈ ആഗതോത്ര വദസ്വ മേ । ശേഷാചലോപി കുത്രാ ഭൂത്കദായാതശ്ച പാപഹാ । സ്വാമിപുഷ്കരിണീ ചാത്ര കിമര്ഥം ഹ്യഗതാ വദ ॥ ൩,൨൬.
കന്യക ചോദിച്ചു: ശ്രീനിവാസൻ ഇവിടെ വന്നത് എന്തിനാണ്? ദയവായി പറയൂ. ശേഷാചലം എവിടെയാണ്, എപ്പോൾ ഉദിച്ചുവെന്നും, പാപങ്ങൾ നീക്കുന്നവനേ, അത് എപ്പോൾ വന്നുവെന്നും പറയൂ. സ്വാമിയുടെ പുഷ്കരിണി ഇവിടെ വന്നതെന്തിനാണെന്നും പറയൂ.
ജൈഗീഷവ്യ ഉവാച ശൃണു ഭദ്രേ മഹാഭാഗേ വ്യങ്കടേശസ്യ ചാഗമമ് । ആവയോര്ദേവി പാപാനി വിഷമം യാന്തി ഭാമിനി ॥ ൩,൨൬.
ജൈഗിഷവ്യൻ പറഞ്ഞു: ഭദ്രേ, മഹാഭാഗേ, വെങ്കടേശന്റെ വരവിനെക്കുറിച്ച് കേൾക്കൂ. ദേവി, നമുക്ക് ഇരുവർക്കുമുള്ള പാപങ്ങൾ ദൂരമായി പോകുന്നു, ഭാമിനി.
ആസീത്പുരാ ഹിരണ്യാക്ഷഃ കാശ്യപോ ദിതിനന്ദനഃ । സനകാദേശ്ച വാഗ്ദണ്ഡാദ്ദ്വിതീയദ്വാരപാലകഃ ॥ ൩,൨൬.
പണ്ടൊരിക്കൽ, കശ്യപനും ദിതിയും മകനായിരുന്ന ഹിരണ്യാക്ഷൻ ഉണ്ടായിരുന്നു. വാഗ്ദണ്ഡം മൂലം സനകാദിമാരിൽ ഒരാൾ രണ്ടാമത്തെ വാതില്പാലകനായി.
ബഭൂവ ദൈത്യയോനൌ ച ദേവാനാം കണ്ടകോ ബലീ । സംജീവോ വിജയഃ പ്രോക്തോ ഹരിഭക്തോ മഹാപ്രഭുഃ ॥ ൩,൨൬.
അവൻ ദാനവകുലത്തിൽ ജനിച്ച് ദേവന്മാർക്ക് വലിയ ശല്യമായിത്തീർന്നു. സംജീവൻ, വിജയൻ എന്നിങ്ങനെ അറിയപ്പെട്ട, ഹരിയുടെ ഭക്തനായ മഹാപ്രഭു.
ഹരിണ്യാക്ഷഃ സ്വയം ദൈത്യോ ഹരിഭക്തവിദൂഷകഃ । ഏതാദൃശോ ഹിരണ്യാക്ഷസ്തപസ്തപ്തും സമുദ്യതഃ ॥ ൩,൨൬.
ഹിരണ്യാക്ഷൻ സ്വയം ദാനവനും, ഹരിഭക്തന്മാരെ പരിഹസിക്കുന്നവനും ആയിരുന്നു. ഇങ്ങനെയൊരു ഹിരണ്യാക്ഷൻ തപസ്സ് ചെയ്യാൻ മനസ്സുറപ്പിച്ചു.
തദാ മാതാ ദിതിര്ദേവീ ഹിരണ്യാക്ഷമുവാച സാ । ദിതിരുവാച । വത്സലസ്ത്വം മഹാഭാഗമാ തപസ്വാഷ്ടഹായനഃ ॥ ൩,൨൬.
അപ്പോൾ അമ്മയായ ദിതിദേവി ഹിരണ്യാക്ഷനോട് പറഞ്ഞു: ദിതിദേവി പറഞ്ഞു: പ്രിയപുത്രാ, നീ വലിയ ഭാഗ്യവാനാണ്; എട്ടുവർഷം തപസ്സ് ചെയ്യരുത്.
ത്വം മാ ദദസ്വ ദുഃ ഖം മേ പാലയിഷ്യതി കോവിദഃ । ക്ഷണമാത്രം ന ജീവാമി ത്വാം വിനാ ജീവനം ന ഹി ॥ ൩,൨൬.
എനിക്ക് ദുഃഖം തരരുത്, ആരാണ് എന്നെ നോക്കാൻ പോകുന്നത്? നിന്നെ കൂടാതെ ഞാൻ ഒരു നിമിഷം പോലും ജീവിക്കാനാവില്ല; ശരിക്കും, നീ ഇല്ലാതെ എനിക്ക് ജീവൻ ഇല്ല.
മാ തപ ത്വം മഹാഭാഗ മമ ജീവനഹേതവേ । ഏവമുക്തസ്തു മാത്രാ സ വിജയോവശതോബ്രവീത് ॥ ൩,൨൬.
മഹാഭാഗവ, എന്റെ ജീവൻ നിലനിൽക്കാൻ, തപസ്സ് ചെയ്യരുത്. ഇങ്ങനെ അമ്മ പറഞ്ഞപ്പോൾ വിജയൻ നിർബന്ധിതനായി മറുപടി പറഞ്ഞു.
ഹിരണ്യാക്ഷോ മാതരം പ്രാഹ ജാലം ഹിത്വാ വിഷ്ണോര്ഭജനേഽലം കുരുഷ്വ । മയിസ്നേഹം പുത്രഹേതോര്വിരൂഢം സുഖദുഃ ഖേ ചേഹ ലോകേ പരത്ര ॥ ൩,൨൬.
ഹിരണ്യാക്ഷൻ അമ്മയോട് പറഞ്ഞു: മോഹം വിട്ട് വിഷ്ണുവിനെ ഭജിക്കൂ; എന്നിലേക്കുള്ള മകന്റെ സ്നേഹം ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും സന്തോഷവും ദുഃഖവും ഒരുപോലെ നൽകുന്നു.
യാവത്സ്നേഹം മയി മാതഃ കരോഷി താവത്ക്ലേശം ശാശ്വതം യാസ്യസി ത്വമ് । മാതശ്ച തേ മയി പുത്രത്വബുദ്ധിസ്ത്വയ്യപ്യേഷാ മാതൃബുദ്ധിര്മമാപി ॥ ൩,൨൬.
അമ്മേ, നീ എന്നിൽ സ്നേഹം കാണിക്കുന്നിടത്തോളം നീ അനന്തമായ കഷ്ടങ്ങൾ അനുഭവിക്കും; നീ എന്നെ മകനായി കാണുന്നതുപോലെ, ഞാൻ നിന്നെ അമ്മയായി കാണുന്നു.
താതേ പൂജ്യേ പിതൃബുദ്ധിര്മമാസ്തി തസ്മിംസ്തുതേ ഭര്തൃബുദ്ധിര്ഹി മിഥ്യാ । നിര്മാതി യസ്മാദ്ധരിരേവ സര്വം സമ്യക്പാതാ നിയതോഽസൌ മുരാരിഃ ॥ ൩,൨൬.
എന്റെ പിതാവിൽ ഞാൻ പിതൃത്വം കാണുന്നു; നീ ഭർത്താവായി കാണുന്നതിൽ ഭർത്തൃഭാവം ഉണ്ട്, പക്ഷേ അത് തെറ്റാണ്. ഹരിയാണ് എല്ലാം സൃഷ്ടിക്കുന്നവൻ, മുരാരിയാണ് എല്ലായ്പ്പോഴും സംരക്ഷിക്കുന്നവൻ.
അതോ ഹി മാതാ ഹരിരേവ സര്വദാ ത്വന്യാസാം വൈ മാതൃതാ ചോപചാരാത് । നിര്മാതൃത്വം യദി മുഖ്യം ത്വയി സ്യാദ്ദ്രോണാദീനാം ജനനീ കാ വദസ്വ ॥ ൩,൨൬.
അമ്മേ, ഹരിയാണ് എല്ലായ്പ്പോഴും യഥാർത്ഥ അമ്മ; മറ്റുള്ളവരുടെ മാതൃത്വം ഉപചാരമാത്രമാണ്. യഥാർത്ഥ അമ്മ നീയാണെങ്കിൽ, ദ്രോൺന്മാരുടെ അമ്മ ആരാണെന്ന് പറയൂ.
മാതൃത്വം വൈ യദി മുഖ്യം ത്വയി സ്യാദ്ധാത്രാദീനാം ജനനീ കാ വദസ്വ । യതഃ സദാ യാതി ജഗത്തത്തോ ഹരിഃ സദാ പിതാ വിഷ്ണുരജഃ പുരാണഃ ॥ ൩,൨൬.
യഥാർത്ഥ അമ്മ നീയാണെങ്കിൽ, ബ്രഹ്മാദിമാരുടെ അമ്മ ആരാണെന്ന് പറയൂ. ഹരിയാണ് എല്ലായ്പ്പോഴും ലോകത്തിന്റെ മൂലകാരണം, വിശ്ണു എന്ന പുരാതനൻ എല്ലായ്പ്പോഴും പിതാവാണ്.
സദാ പിതാ മുഖ്യപിതാ യദി സ്യാദ്ഗര്ഭസ്ഥബാലേ പാലകഃ കോ വദസ്വ । മാതാപിത്രോഃ പാലകത്വം യദി സ്യാത്കൂര്മാദീനാം പാലകൌ കൌ വദസ്വ ॥ ൩,൨൬.
പിതാവാണ് യഥാർത്ഥ പിതാവെങ്കിൽ, ഗർഭസ്ഥശിശുവിനെ സംരക്ഷിക്കുന്നവൻ ആരാണെന്ന് പറയൂ. അമ്മയും അച്ഛനും സംരക്ഷകരാണെങ്കിൽ, കൂർമ്മാദിമാരെ സംരക്ഷിച്ചവർ ആരാണെന്ന് പറയൂ.
മാതാപിത്രോഃ പാലകത്വം യദി സ്യാത്കൃപാദീനാം രക്ഷകൌ കൌ വദസ്വ । പുന്നാമകാന്നാരകാദ്ദേഹ ഭജാന്തസ്മാത്ത്രാതാപുത്രവിഷ്ണുഃ പുരാണഃ ॥ ൩,൨൬.
അമ്മയും അച്ഛനും സംരക്ഷകരാണെങ്കിൽ, കൃപാദിമാരെ സംരക്ഷിച്ചവർ ആരാണെന്ന് പറയൂ. അതിനാൽ അമ്മേ, നരകത്തിൽ നിന്ന് മക്കളെ രക്ഷിക്കുന്നവൻ പുരാതനനായ വിഷ്ണുവാണ് എന്ന് മനസ്സിലാക്കണം.
ന താരകോഹം നരകാച്ച സുഭ്രൂര്ന വൈ ഭര്താ നാപി പിത്രാദയശ്ച । ന വൈ മാതാ നാനുജാദിശ്ച സര്വഃ സര്വത്രാതാ വിഷ്ണുരതോ ന ചാന്യഃ ॥ ൩,൨൬.
സുന്ദരിയേ, ഞാൻ നരകത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കുന്നവൻ അല്ല, ഭർത്താവോ അച്ഛനോ മറ്റുള്ളവരോ അല്ല; അമ്മയും അനിയനും മറ്റുള്ളവരും അല്ല. എല്ലായിടത്തും രക്ഷകൻ വിഷ്ണുവാണ്; വേറൊരുവൻ ഇല്ല.
മായാം മദീയാം ജ്ഞാനശസ്ത്രേണ ച്ഛിത്വാ ഭക്ത്യാ ഹരേഃ സ്മരണം ത്വം കുരുഷ്വ । യദ്ഭക്തിരൂപൂര്വം സ്മരണം നാമ വിഷ്ണോസ്തത്സര്വഥാ പാപഹരം ച മാതഃ ॥ ൩,൨൬.
എന്റെ മായയെ ജ്ഞാനത്തിന്റെ വാളുകൊണ്ട് വെട്ടി, ഭക്തിയോടെ ഹരിയെ ഓർക്കണം. ഭക്തിയിൽ നിന്നു വരുന്ന വിഷ്ണുവിന്റെ നാമസ്മരണം, അമ്മേ, എല്ലായ്പ്പോഴും പാപം അകറ്റുന്നു.
യോ വാ ഭക്ത്യാ സ്മരണം നാമ വിഷ്ണോഃ കരോത്യസൌ പാപഹരോ ഭവിഷ്യതി । അയം ദേഹോ ദുര്ല്ലഭഃ കര്മഭൂമൌ തത്രാപി മധ്യേ ഭജനം വിഷ്ണുമൂര്തേഃ ॥ ൩,൨൬.
ആരെങ്കിലും ഭക്തിയോടെ വിഷ്ണുവിന്റെ നാമം ഓർക്കുന്നവൻ പാപങ്ങൾ അകറ്റുന്നവനാകും. ഈ ശരീരം കര്മഭൂമിയിൽ അപൂർവമാണ്; അതിൽ വിഷ്ണുവിന്റെ രൂപത്തെ ആരാധിക്കലാണ് ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടത്.
ആയുര്ഗതം വ്യര്ഥമേവ ത്വദീയം ശീഘ്രം ഭജേഃ ശ്രീനിവാസസ്യ പാദമ് । ഉപദിശ്യൈവം മാതരം പുത്രവര്യോ ദൈത്യാവേശാത്സോഭവദ്വൈ തപസ്വീ ॥ ൩,൨൬.
നിന്റെ ജീവിതം വെറുതെ പോയിരിക്കുന്നു; ഉടൻ ശ്രീനിവാസന്റെ പാദങ്ങൾ ആരാധിക്കണം. ഇങ്ങനെ അമ്മയെ ഉപദേശിച്ച്, ആ മഹാനായ പുത്രൻ, ദൈത്യശക്തിയുടെ ബാധയാൽ, തപസ്സുകാരനായി.
ചതുര്മുഖം പ്രീണയിത്വൈവ ഭക്ത്യാ ഹ്യവധ്യത്വം പ്രാപ തസ്മാന്മഹാത്മാ । തതോ ഭൂമിം കരവദ്വേഷ്ടയിത്വാ നിന്യേ തദാ ദൈത്യവര്യോ മഹാത്മാ ॥ ൩,൨൬.
നാലുമുഖനായി ഭക്തിയോടെ പ്രീതിപ്പെടുത്തി, അവൻ അവധ്യത്വം നേടി; ശേഷം ഭൂമിയെ കൈകൊണ്ട് ചുറ്റിപ്പിടിച്ച്, ആ മഹാദൈത്യൻ അതിനെ കൊണ്ടുപോയി.
ശ്രീമുഷ്ടദേശേ പ്രാദുരാസീദ്ധരിസ്തു വാരാഹവിഷ്ണുസ്ത്വജനഃ പുരാണഃ । ഭിത്ത്വാചാബ്ധിം വിവിശേ തം മഹാത്മാ രസാതലേ സംസ്ഥിതം ഭൂതലം ച ॥ ൩,൨൬.
ശ്രീമുഷ്ടദേശത്ത് ഹരി വാരാഹരൂപത്തിൽ, പുരാതനനായ വിഷ്ണുവായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. സമുദ്രം തകർത്തു, ആ മഹാത്മാവ് ഭൂമി നിലകൊണ്ടിരുന്ന പാതാളത്തിലേക്ക് കടന്നു.
സ്വദംഷ്ട്രാഗ്രേ സ്ഥാപയിത്വാഽജഗാമ തദാഗമാദാഗതോ ദൈത്യവര്യഃ । തം കര്ണമൂലേ താഡയിത്വാ ജഘാന പ്രസാദയാമാസ ച പൂര്വവദ്ഭുവമ് ॥ ൩,൨൬.
സ്വന്തം ദന്തത്തിന്റെ അഗ്രത്തിൽ ഭൂമിയെ വെച്ച്, അവൻ പുറപ്പെട്ടു; അപ്പോൾ ദൈത്യാധിപൻ അവിടെ എത്തി. അവനെ ചെവിയുടെ അടിയിൽ അടിച്ച് കൊല്ലുകയും, ഭൂമിയെ പഴയപോലെ പുനഃസ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു.