ഗരുഡപുരാണമ്

തേഷാം സകാശാദതിബാഹുല്യസംഖ്യാ ഗുണാ ഹരൌ തേഽവിദിതാ വൈ രമായാഃ । അതോ ഹരേ സ്തവനേ ക്വാസ്തി ശക്തിസ്തഥാപി യത്നം സ്തവനേ തേ കരിഷ്യേ ॥ ൩,൨൫.

ഹരിയിൽ അനേകം അനന്തഗുണങ്ങൾ ഉണ്ട്; അവ രമയ്ക്കും അറിയില്ല. അങ്ങനെ ഹരിയെ സ്തുതിക്കാൻ എവിടെയാണ് ശക്തി? എന്നാലും ഞാൻ സ്തുതിക്കാൻ ശ്രമം നടത്തും.

തവ പ്രസാദാച്ച രമാപ്രസാദാദ്വിധിപ്രസാദാത്ഭാരതീശപ്രസാദാത് । രുദ്രപ്രസാദാത്സ്തവനം തേ കരിഷ്യേ തഥാപി വിഷ്ണോ മയി ശാന്തിം കുരുഷ്വ ॥ ൩,൨൫.

നിന്റെ കൃപയാൽ, രമയുടെ കൃപയാൽ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ കൃപയാൽ, സരസ്വതിയുടെ കൃപയാൽ, രുദ്രന്റെ കൃപയാൽ ഞാൻ നിന്നെ സ്തുതിക്കും; എന്നിരുന്നാലും, വിഷ്ണുവേ, എന്നിൽ ശാന്തി നൽകണേ.

യദി പ്രസന്നോസി മയി ത്വമീശ ത്വത്പാദമൂലേ ദേഹി ഭക്തിം സദൈവ । ത്വദ്ദര്ശനാദ്ദേവ ശുഭാശുഭം ച നഷ്ടം മദീയം ഹ്യശുഭം ച നിത്യമ് ॥ ൩,൨൫.

ഇശ്വരാ, നീ എന്നിൽ പ്രസന്നനാണെങ്കിൽ, നിന്റെ പാദപദ്മങ്ങളിൽ എപ്പോഴും ഭക്തി നൽകണം. ദേവാ, നിന്റെ ദർശനത്താൽ എന്റെ എല്ലാ മംഗളവും അമംഗളവും നശിക്കുന്നു; ദുർഭാഗ്യവും എപ്പോഴും അകന്നു പോകുന്നു.

ത്വന്മായയാ നഷ്ടമിമം ച ലോകം മദേന മത്തം ബധിരം ചാന്ധഭൂതമ് । ഐശ്വര്യയോഗേന ച യോ ഹി മൂകോ ജാതഃ സദാ ദീനാഗുര്വാദികേഷു ॥ ൩,൨൫.

നിന്റെ മായയാൽ ഈ ലോകം നഷ്ടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; അഹങ്കാരത്തിൽ മദം പിടിച്ചവരും, ചെവികേൾവിയും കാഴ്ചയും ഇല്ലാത്തവരുമാണ്. ഐശ്വര്യത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ ചിലർ മിണ്ടാതാവുകയും, എപ്പോഴും മുതിർന്നവരോടും മറ്റുള്ളവരോടും ദു:ഖിതരാവുകയും ചെയ്യുന്നു.

മാ ദേഹി ഐശ്വര്യമനുത്തമം ത്വത്പാദാരവിന്ദസ്യ വിരുദ്ധഭൂതമ് । ത്വം ദേവ മേ ദേഹി സതാം ച സംഗം തവ സ്വരൂപപ്രതിപാദകാനാമ് ॥ ൩,൨൫.

നിന്റെ പാദപദ്മങ്ങൾക്ക് വിരുദ്ധമായ അതുല്യമായ ഐശ്വര്യം എനിക്ക് നൽകരുതേ. ദേവാ, നിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വരൂപം കാണിക്കുന്ന സത്സംഗം എനിക്ക് നൽകണേ.

പുത്രാദീനാമൈഹികം വാസുദേവ ദഗ്ധ്വാ ച മേ ദേഹി പാദാരവിന്ദേ । സദ്വഷ്ണവേ ക്രിയമാണം ച കോപം ദഗ്ധ്വാ ച മേ ദേഹി പാദരവിന്ദേ ॥ ൩,൨൫.

വാസുദേവാ, പുത്രാദികളോടുള്ള ലോകബന്ധങ്ങൾ അകറ്റി, എനിക്ക് നിന്റെ പാദപദ്മം നൽകണം. സത്യഭക്തനിൽ പോലും ഉണ്ടാകുന്ന കോപം അകറ്റി, എനിക്ക് നിന്റെ പാദപദ്മം നൽകണം.

ദ്രവ്യാദികേ ക്രിയമാണം ച ലോഭം ദഗ്ധ്വാ വൈ മേ ദേഹി പാദാബ്ജമൂലേ । പുത്രാദികേ ക്രിയമാണം ച മോഹം ദഗ്ധ്വാ ച മേ ദേഹി പാദാബ്ജമൂലേ ॥ ൩,൨൫.

സമ്പത്തിനോടും മറ്റുള്ളവയോടും ഉണ്ടാകുന്ന ലോഭം അകറ്റി, എനിക്ക് നിന്റെ പാദപദ്മത്തിന്റെ അടിത്തറ നൽകണം. പുത്രാദികളോടുള്ള മോഹം അകറ്റി, എനിക്ക് നിന്റെ പാദപദ്മത്തിന്റെ അടിത്തറ നൽകണം.

വിദ്യാം പുത്രം ദ്രവ്യജാതം മദം ച ദഗ്ധ്വാ ച മേ ദേഹി പാദാബ്ജമൂലേ । സദ്വൈഷ്ണവാസഹമാനസ്വരൂപം ദഗ്ധ്വാ മാത്സര്യം പാഹി മാം വേങ്കടേശ ॥ ൩,൨൫.

വിദ്യ, പുത്രൻ, സമ്പത്ത് എന്നിവയിൽ ഉണ്ടാകുന്ന അഹങ്കാരം അകറ്റി, എനിക്ക് നിന്റെ പാദപദ്മത്തിന്റെ അടിത്തറ നൽകണം. സത്യവൈഷ്ണവന്മാരോടുള്ള അസൂയ അകറ്റി, വെങ്കടേശാ, എന്നെ രക്ഷിക്കണേ.

മന്ത്രം ച മേ ദേഹി നിദാനമൂര്തേ യേനൈവ മേ സ്യാത്തവ സംഗശ്ച ഭൂയഃ । നാന്യം വൃണേ തവ പാദാബ്ജസംഗാത്തദേവ മേ ദേഹി മമ പ്രസന്നഃ ॥ ൩,൨൫.

സകലത്തിന്റെയും ആധാരമായവനേ, നിന്റെ സാന്നിധ്യം വീണ്ടും ലഭിക്കാൻ എനിക്ക് ഒരു മന്ത്രം നൽകണം. നിന്റെ പാദപദ്മസംഗം ഒഴികെ മറ്റൊന്നും ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല; അതു മാത്രം, നീ പ്രസന്നനാണെങ്കിൽ, എനിക്ക് നൽകണം.

ഇതീരിതഃ ശ്രീനിവാസഃ പ്രസന്ന ഉവാച ദേവോ ഹ്യമൃതസ്ത്രവം ച । അത്രൈവ കന്യേ പ്രജപസ്വ മന്ത്രം സുഗോപ്യരൂപം പരമാദരേണ ॥ ൩,൨൫.

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം ശ്രീനിവാസൻ സന്തോഷത്തോടെ പറഞ്ഞു: 'കന്യേ, ഇവിടെ തന്നെ അത്യന്തം ഭക്തിയോടും രഹസ്യമായി ആ മന്ത്രം ഉച്ചരിക്കണം.'

വക്ഷ്യാമി മന്ത്രം പരമാദരേണ ശൃണ്വദ്യ ഭക്ത്യാ പരമാദരേണ । അന്തഃ സ്ഥമന്ത്യം ഹ്യാദ്യസംയുക്തമേവ സബിന്ദു തദ്വത്സ്പര്ശകാദ്യേന യുക്തമ് ॥ ൩,൨൫.

ഞാൻ ആ മന്ത്രം അത്യന്തം ആദരപൂർവം പറയാം; നീ ഭക്തിയോടും ആദരപൂർവവും കേൾക്കണം. ആ മന്ത്രം ഉള്ളിൽ നിലകൊള്ളുന്നതും, 'അ' എന്നാക്ഷരത്തിൽ അവസാനിക്കുന്നതും, ആദ്യാക്ഷരത്തോടൊപ്പം ചേർന്നതും, ബിന്ദുവും സ്പർശാക്ഷരവും ഉള്ളതുമാണ്.

ഏകാരയുക്തം പ്രഥമാന്തഃ സ്ഥയുക്തം സമത്രികോണേ ചോഷ്മണാ സംയുതം ച । തകാരസക്തം സ്വര്ശമന്തഃ സ്ഥയുക്തമാദ്യന്ത ഓംകാരസമന്വിതം ച ॥ ൩,൨൫.

ആ മന്ത്രം 'എ' എന്നാക്ഷരത്തിൽ തുടങ്ങിയും ആദ്യസ്വരത്തിൽ അവസാനിച്ചും, ഉള്ളിൽ ചേർന്നും, ത്രികോണമാകാരവും ഉഷ്ണതയോടും കൂടിയതും, 'ത' എന്നാക്ഷരത്തിൽ ചേർന്നതും, സ്വരശം എന്നാക്ഷരത്തിൽ അവസാനിക്കുന്നതും, ആദിയും അവസാനം ഓം ചേർന്നതുമാണ്.

അനേന മന്ത്രേണ തവേപ്സിതം ച ഭവേദ്ധി കന്യേ നാന്ത്ര വിചാര്യമസ്തി । ഏവം സ ഉക്ത്വാ ശ്രീനിവാസോ ഹരിസ്തു പ്രതീകവദ്ദര്ശയാമാസ രൂപമ് ॥ ൩,൨൫.

ഈ മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച്, കന്യേ, നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നതെല്ലാം നിസ്സന്ദേഹമായി ലഭിക്കും. ഇതിൽ സംശയമില്ല. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം ശ്രീനിവാസൻ, ഹരി, തന്റെ രൂപം പ്രതീകമായി കാണിച്ചു.

നത്വാ തു സാ ശ്രീനിവാസം ച ദേവീ ഉവാസ ഹ സ്വാമിസരഃ സമീപേ । തസ്മിന്ദിനേ ബ്രാഹ്മണാദീംശ്ച സര്വാന്സംതര്പയാമാസ ച ഷഡ്രസാന്നൈഃ ॥ ൩,൨൫.

അവൾ ശ്രീനിവാസനോട് നമസ്കരിച്ച് ദേവിയായി സ്വാമിയുടെ സരസ്സിനരികിൽ ഇരുന്നു. ആ ദിവസം ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും മറ്റുള്ളവരെയും ആറു രുചികളുള്ള വിഭവങ്ങൾ നൽകി തൃപ്തിപ്പെടുത്തി.

സായങ്കാലേ ശ്രീനിവാസസ്യ ദൃഷ്ട്വാ ഉത്സാഹരൂപൈഃ ശ്രീനിവാസപ്രതീകൈഃ । സാകം ഭക്ത്യാ സംപ്രണമ്യാഥ ദേവീ പ്രദക്ഷിണം ശ്രീനിവാസസ്യ സുഷ്ഠു ॥ ൩,൨൫.

സന്ധ്യാകാലത്ത്, ഉത്സാഹം നിറഞ്ഞ ശ്രീനിവാസന്റെ രൂപങ്ങൾ കണ്ടു, ഭക്തിയോടെ അവളും നമസ്കരിച്ചു, പിന്നെ ശ്രീനിവാസനെ ചുറ്റി ഉചിതമായി പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തു.

നനര്ത ദേവീ സുപ്രതീകസ്യ ചാഗ്രേ ലജ്ജാം ത്യക്ത്വാ ജയ ദേവേതി ചോക്ത്വാ । ആനൃത്തകാലേ ച ഹരേശ്ച വക്ത്രം ദൃഷ്ട്വാ ച ദൃഷ്ട്യാ തു പരം നനര്ത ॥ ൩,൨൫.

ദേവി അതി മനോഹരമായ പ്രതീകത്തിന്റെ മുന്നിൽ ലജ്ജയെ വിട്ടു 'ജയദേവ' എന്ന് വിളിച്ചു നൃത്തം ചെയ്തു. നൃത്തത്തിനിടയിൽ ഹരിയുടെ മുഖം നോക്കി, അവളെ നോക്കി കൂടുതൽ ആഹ്ലാദത്തോടെ നൃത്തം ചെയ്തു.

മമാദ്യ ഗാത്രം പാവിതം ശ്രീനിവാസ മമാദ്യ നേത്രം സഫലം സംബഭൂവ । മമാദ്യ പാദൌ സാര്ഥകൌ ചൈവ ജാതൌ പ്രദക്ഷിണം ശ്രീനിവാസേശ കൃത്വാ ॥ ൩,൨൫.

ഇന്ന് എന്റെ ശരീരം ശുദ്ധമായിരിക്കുന്നു, ശ്രീനിവാസാ; ഇന്ന് എന്റെ കണ്ണുകൾ ഫലപ്രദമായിരിക്കുന്നു; ഇന്ന് എന്റെ കാലുകൾ അർത്ഥവത്തായിരിക്കുന്നു, ശ്രീനിവാസനെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തതുകൊണ്ട്.

ഹസ്തൌ ച മേ സാര്ഥകാവദ്യ ജാതൌ അഗ്രേ കൃത്വാ ഹസ്തശബ്ദം മുരാരേഃ । ഏവം വദന്തീ പ്രീണയന്തീ ച ദേവം ജഗാമസാ സ്തോത്രവചഃ കദമ്ബൈഃ ॥ ൩,൨൫.

ഇന്ന് എന്റെ കൈകളും അർത്ഥവത്തായി, മുന്നിൽ മുരാരിക്ക് കൈയടിച്ച്. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞും ദൈവത്തെ സന്തോഷിപ്പിച്ചും, അവൾ സ്തോത്രങ്ങൾ പാടിത്തുടങ്ങി.

ദേവാസ്തദാ ദുന്ദുംഭയോ വിനേദിരേ തന്മസ്തകേ പുഷ്പവൃഷ്ടിം ച ചക്രുഃ । തസ്മിന്കാലേ ഉഭയോഃ പാര്ശ്വയോശ്ച നൃത്യം ചക്രുര്ദേവതാവാരനാര്യഃ ॥ ൩,൨൫.

അപ്പോൾ ദേവന്മാർ ദുണ്ടുഭി മുഴക്കി, അവളുടെ തലയിൽ പുഷ്പവർഷം നടത്തി. ആ സമയത്ത്, ഇരുവശത്തും ദേവതาสต്രീകൾ നൃത്തം ചെയ്തു.

തഥൈവ താസ്തലശബ്ദം ച കൃത്വാ തദാ സര്വാ നമനം ചാപി ചക്രുഃ । ആനന്ദശൈലേ സര്വദാ ത്വിത്ഥമേവ സാ സര്വദാ നര്തയന്തീ ച വീന്ദ്ര ॥ ൩,൨൫.

അവരും കൈയടിച്ചും എല്ലാവരും നമസ്കരിക്കുകയും ചെയ്തു. ആനന്ദശൈലയിൽ അവൾ എപ്പോഴും ഇങ്ങനെ തന്നെ നൃത്തം ചെയ്തു, സ്ത്രീകളിൽ ഇന്ദ്രേ.

ആനന്ദമഗ്നാ സാപി ദേവീ ജഗാമ സ്വമാശ്രമം ജൈഗിഷവ്യേണ സാര്ധമ് । യാത്രാമേവം യേ ന കുര്വന്തി വീന്ദ്ര തേഷാം ച സര്വം നിഷ്ഫലം ചാഹുരാര്യാഃ ॥ ൩,൨൫.

ആനന്ദത്തിൽ മുഴുകി ദേവി ജൈഗിഷവ്യനോടൊപ്പം തന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് മടങ്ങി. ഇങ്ങനെ യാത്ര ചെയ്യാത്തവർ, സ്ത്രീകളിൽ ഇന്ദ്രേ, അവരുടെ എല്ലാ പ്രവൃത്തികളും ഫലരഹിതമാണെന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു.

ഗത്വാശ്രമം ജൈഗിഷവ്യേണ സാര്ധം ഗുരും ത്വപൃച്ഛദ്വേങ്കടേശസ്യ മന്ത്രമ് । മന്ത്രസ്യാര്ഥം ബ്രൂഹി മേ ജൈഗിഷവ്യ മന്ത്രാവൃത്തിം കുര്വതാം വൈ ഫലായ ॥ ൩,൨൫.

ജൈഗിഷവ്യനോടൊപ്പം ആശ്രമത്തിലെത്തിയ ശേഷം, അവൾ ഗുരുവിനോട് വെങ്കടേശന്റെ മന്ത്രത്തെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചു: 'ജൈഗിഷവ്യ, ആ മന്ത്രത്തിന്റെ അർത്ഥം എനിക്കു വിശദീകരിക്കണം; മന്ത്രം ഉച്ചരിക്കുന്നവർക്ക് ലഭിക്കുന്ന ഫലവും പറയണം.'

ജൈഗീഷ്വ്യ ഉവാച । ശൃണുഷ്വ ഭദ്രേ വേങ്കടേ ശസ്യ നാമ്നസ്ത്വര്ഥം ശ്രുത്വാ ഹൃദയേ സംനിധത്സ്വ ॥ ൩,൨൫.

ജൈഗിഷവ്യൻ പറഞ്ഞു: 'ഭാഗ്യവതിയായേ, വെങ്കടേശൻ എന്ന നാമത്തിന്റെ അർത്ഥം കേൾക്കൂ; കേട്ടശേഷം അതു ഹൃദയത്തിൽ സൂക്ഷിക്കണം.'

വിതി ഹ്യുത്തമവാചീ സ്യാദ്യേതി ജ്ഞാനമുദാഹൃതമ് । കകാരഃ സുഖവാചീ സ്യാട്ടേതി ചിത്തമുദാഹൃതമ് ॥ ൩,൨൫.

'വി' എന്നത് ഉത്തമമായ വാക്കിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു, അതുകൊണ്ട് ജ്ഞാനം അർത്ഥമാക്കുന്നു. 'ക' എന്നത് സുഖത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു, അതിനാൽ മനസ്സിനെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

ഈശത്വമാത്മവാചി സ്യാദേവം ജ്ഞേയം തു കന്യകേ । പൂര്ണജ്ഞാനം സുഖം വിത്തം വ്യാപ്തത്വാദ്വ്യങ്കടാഭിധഃ ॥ ൩,൨൫.

'ഈശ' എന്നത് ആത്മാവിന്റെ അധിപതിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു; അതിനാൽ, കന്യേ, ഇങ്ങനെ മനസ്സിലാക്കണം. പൂർണ്ണമായ ജ്ഞാനം, സുഖം, സമ്പത്ത് — വ്യാപ്തി കൊണ്ടാണ് വെങ്കട എന്ന പേര്.

വ്യ (വേ) മിന്ദ്രിയാദികം പ്രോക്തം വ്യങ്ഗഭൂതം ഹരൌ യതഃ । കടശ്ച സമുദായാര്ഥോ വ്യം (വേം) കടശ്ചേന്ദ്രിയൌഘകഃ ॥ ൩,൨൫.

'വ്യ' (അഥവാ 'വെ') എന്നത് ഇന്ദ്രിയാദികളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു, ഹരിയിൽ അവ പ്രകടമാകുന്നു. 'കട' എന്നത് കൂട്ടമായതിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു, അതിനാൽ 'വ്യ' (അഥവാ 'വെം') 'കട' എന്നത് ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ കൂട്ടമാണ്.

സ്വസ്മിന്പ്രേരയതേ യസ്മാത്തസ്മാദ്വ്യങ്കടനാമകഃ । വിഷയേ പ്രേഷയേന്നിത്യമതോ വ്യങ്കടനാമകഃ ॥ ൩,൨൫.

അവൻ അവയെ സ്വയം പ്രേരിപ്പിക്കുന്നതിനാൽ, അവനെ വ്യങ്കടൻ എന്നു വിളിക്കുന്നു; അവയെ എപ്പോഴും വിഷയങ്ങളിലേക്കു നയിക്കുന്നതിനാൽ, അവനെ വ്യങ്കടൻ എന്നു വിളിക്കുന്നു.

വിശിഷ്ടജ്ഞാനരൂപത്വാദ്വ്യേതി മുക്താഃ സദാ സ്മൃതാഃ । മുക്താനാം ച സമൂഹസ്തു വ്യങ്കടേതി പ്രകീര്തിതഃ ॥ ൩,൨൫.

ഉത്തമമായ ജ്ഞാനത്തിന്റെ സ്വഭാവം ഉള്ളവരാണു മോചിതര്‍ എന്നും ഓര്‍മ്മിക്കപ്പെടുന്നത്. മോചിതരുടെ കൂട്ടം 'വ്യങ്കടം' എന്നാണു വിളിക്കപ്പെടുന്നത്.

സദാ മുക്തസമൂഹാനാമീശത്വാദ്വ്യങ്കടാഭിധഃ । ലിങ്ഗദേഹമതോ ജീവോ വ്യങ്കടേതി സമാഹൃതഃ ॥ ൩,൨൫.

എപ്പോഴും മോചിതരായവരുടെ കൂട്ടത്തിന് അധികാരം ഉണ്ടെന്നതിനാല്‍ അതിനെ 'വ്യങ്കടം' എന്നു പറയുന്നു. അതുകൊണ്ടു തന്നെ, ശരീരമുള്ള ജീവനും 'വ്യങ്കടം' എന്നാണു വിളിക്കപ്പെടുന്നത്.