അസ്മിന്സ്നാനം യേ പ്രകുര്വന്തി തീര്ഥേ തേഷാം ജ്ഞാനം പരമം ദൃഢം സ്യാത് । അത്ര സ്നാനേ മാനുഷാണാം ച താത ബുദ്ധിര്ന ഹി സ്യാത്കലികാലേ വിശേഷാത് ॥ ൩,൨൪.
ഈ തീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവർക്ക് ഉന്നതമായ ദൃഢമായ ജ്ഞാനം ലഭിക്കും. പക്ഷേ, കണിയേ, കലിയുഗത്തിൽ മനുഷ്യർക്ക് ഇവിടെ സ്നാനം ചെയ്താലും അത്തരം ബോധം ഉണ്ടാകില്ല.
ദത്ത്വാം വരം ദൈത്യവരായ വിഷ്ണുരന്തര്ദധേ ജലപൂര്ണേ സുകുണ്ഡേ । അദ്യാപ്യാസ്തേ ജലമധ്യേ നൃസിംഹഃ പ്രഹ്ലാദോപി ദൈത്യകുമാരകൈഃ സഹ ॥ ൩,൨൪.
ദൈത്യശ്രേഷ്ഠനു വരം നൽകി, വിഷ്ണു ജലത്തിൽ നിറഞ്ഞ കുളത്തിൽ അപ്രത്യക്ഷനായി. ഇന്നും നരസിംഹൻ ജലത്തിനുള്ളിൽ തന്നെ, പ്രഹ്ലാദനും ദൈത്യകുമാരന്മാരോടൊപ്പം അവിടെയുണ്ട്.
തസ്മിന് സുതീര്ഥേ പരിതസ്തത്രതത്ര ജയേതി ശബ്ദഃ ശ്രൂയതേ ചാപരാഹ്നേ । ഇദം തീര്ഥം നാരസിംഹാഭിധം ച കന്യേസ്നാനം ഹ്യത്ര കാര്യം മനുഷ്യൈഃ ॥ ൩,൨൪.
ആ പുണ്യസ്ഥലത്ത്, ചുറ്റും എല്ലായിടത്തും 'ജയം' എന്ന ശബ്ദം അപരാഹ്നത്തിൽ കേൾക്കാം. കന്യേ, ഈ തീർത്ഥം നരസിംഹതീർത്ഥം എന്നാണറിയപ്പെടുന്നത്; ഇവിടെ മനുഷ്യർ നിർബന്ധമായും സ്നാനം ചെയ്യണം.
സ്നാനം കൃത്വാ തത്ര തീര്ഥേ ച സമ്യഗ്ദീപം ദത്ത്വാ ദ്വിജവര്യായ മുഖ്യമ് । ദ്രഷ്ടും പുനഃ ശ്രീനിവാസം പ്രജഗ്മുര്ഗോവിന്ദഗോവിന്ദ ഇതി ബ്രുവന്തഃ ॥ ൩,൨൪.
അവിടെ തീർത്ഥത്തിൽ നന്നായി സ്നാനം ചെയ്ത്, പ്രധാന ബ്രാഹ്മണനു ദീപം സമർപ്പിച്ച്, അവർ വീണ്ടും ശ്രീനിവാസനെ ദർശിക്കാൻ പോയി, 'ഗോവിന്ദ, ഗോവിന്ദ' എന്ന് ജപിച്ചുകൊണ്ട്.
മുഖ്യപ്രാണാധിഷ്ഠിതം സ്ഥാനമാപ്യ അപാവിശത്തത്ര ദേവീ ഹ്യുവാച । ജൈഗീഷവ്യഃ ശ്രീനിവാസസ്യ വിഷ്ണോഃ കഥം കാര്യം ദര്ശനം തദ്വദസ്വ ॥ ൩,൨൪.
പ്രധാനപ്രാണൻ വസിക്കുന്ന സ്ഥലത്ത് എത്തി, ദേവി അകത്തു കടന്നു പറഞ്ഞു: 'ജൈഗീഷവ്യ, ശ്രീനിവാസനായ വിഷ്ണുവിനെ എങ്ങനെ ദർശിക്കാമെന്ന് ദയവായി പറയൂ.'
ജൈഗീഷവ്യഃ പ്രാഹ സംഹൃഷ്ടചിത്തോ ബ്രവീമി തന്ത്രം ശൃണു കന്യകേ ത്വമ് । ശ്രുത്വാ മത്തഃ കുരു സര്വം മയോക്തമാദ്യം ദ്വാരം ശ്രീനിവാസസ്യ ദൃഷ്ട്വാ ॥ ൩,൨൪.
ഹൃദയം ആനന്ദത്തോടെ, ജൈഗീഷവ്യൻ പറഞ്ഞു: 'കന്യേ, ഞാൻ വഴികാട്ടി പറയാം, നീ കേൾക്കൂ. ഞാൻ പറയുന്നതെല്ലാം കേട്ടിട്ട് അതുപോലെ ചെയ്യണം. ആദ്യം ശ്രീനിവാസന്റെ വാതിൽ ദർശിക്കണം.'
അപരാധസഹസ്രാണി ക്രിയന്തേഽഹര്നിശം മയാ । താനി സര്വാണി മേ ദേവ ക്ഷമസ്വ പുരുഷോത്തമ ॥ ൩,൨൪.
ദിവസവും രാത്രിയും ഞാൻ ആയിരക്കണക്കിന് പാപങ്ങൾ ചെയ്യുന്നു. അവയൊക്കെയും ദൈവമേ, പരമപുരുഷനേ, ദയവായി ക്ഷമിക്കണമേ.
മാനസാന്വാചികാന്ദോഷാന്കായി കാനപി സര്വശഃ । വൈഷ്ണവദ്വേഷഹേതൂന്മേ ഭസ്മസാത്കുരു മാധവ ॥ ൩,൨൪.
മനസിലെയും വാക്കിലെയും ശരീരത്തിലെയും എല്ലാ ദോഷങ്ങളും, വൈഷ്ണവന്മാരോടുള്ള വൈരത്തിന്റെ എല്ലാ കാരണങ്ങളും, മാധവാ, ദഹിപ്പിക്കണമേ.
ആദ്യദ്വാരം ശ്രീനിവാസസ്യ ദേവി സമ്യക്സ്മരേദ്വിജയം വൈ ജയം ച । ദക്ഷാധ്വരേ ശ്രീനിവാസസ്യ ദേവി ചണ്ഡം പ്രചണ്ഡം സംസ്മരേത്സമ്യഗേവ ॥ ൩,൨൪.
ശ്രീനിവാസന്റെ പ്രധാന വാതിലിൽ, ദേവി, വിജയനും ജയനും മനസ്സിൽ ഓർക്കണം. ദക്ഷയാഗത്തിൽ, ശ്രീനിവാസന്റെ ചണ്ഡനും പ്രചണ്ഡനും മനസ്സോടെ ഓർത്തിരിക്കണം.
പാശ്ചാത്യഭാഗേ ശ്രീനിവാസസ്യ ദേവി നന്ദം സുനന്ദം സംസ്മരേദേവ ഭക്ത്യാ । സവ്യദ്വാരേ ശ്രീനിവാസസ്യ കന്യേ സ്മരേത്കുമുദാക്ഷം കുമുദന്തമേവ ॥ ൩,൨൪.
പശ്ചിമഭാഗത്ത്, ദേവി, ഭക്തിയോടെ നന്ദനും സുനന്ദനും ഓർക്കണം. ഇടത് വാതിലിൽ, കന്യകേ, കുമുദാക്ഷനും കുമുദന്തനും ഓർക്കണം.
യശ്ചൈവ ദേഹം പ്രവിശേദ്ഭക്തിപൂര്വം കദാ ദ്രക്ഷ്യേ സാദരേണൈവ ദേവി । പ്രദക്ഷിണദ്വാദശകം ച കൃത്വാ പദേ പദേ സംസ്മരേച്ഛ്രീനിവാസമ് ॥ ൩,൨൪.
ആർക്കായാലും ഭക്തിയോടെ ദേഹത്ത് പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ, ദേവി, ആദരത്തോടെ ദർശനം നടത്തുമ്പോൾ, പന്ത്രണ്ട് പ്രദക്ഷിണം കഴിച്ച ശേഷം, ഓരോ അടിയിലും ശ്രീനിവാസനെ ഓർക്കണം.
ശ്രീസ്വാമിതീര്ഥേ സമ്യഗാചമ്യ നത്വാ സ്നാത്വാ നത്വാ ഭൂവരാഹം ച ദേവി । അയുദ്വാരം പ്രിവശേദ്ഭക്തിപൃര്വം ഗോവിന്ദഗോവിന്ദ ഇതിബ്രുവന്വൈ ॥ ൩,൨൪.
ശ്രീസ്വാമിതീർത്ഥത്തിൽ, ശരിയായി ജലം കഴിച്ച്, നമസ്കരിച്ചു, സ്നാനം ചെയ്ത്, ഭൂവർാഹനെയും നമസ്കരിച്ച്, ഭക്തിയോടെ പ്രധാന വാതിലിൽ പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ 'ഗോവിന്ദ, ഗോവിന്ദ' എന്ന് ഉച്ചരിക്കണം.
പശ്ചാദ്ധരേര്നമനം കാര്യമേവ സാഷ്ടാങ്ഗരൂപം പ്രവിശേദ്ദേവഗേഹമ് । പുനര്വിശേദ്വാരതഃ സംസ്ഥിതഃ സ പീഠസ്ഥദേവാന്മാനസാ ചിന്തയീത ॥ ൩,൨൪.
പിന്നീട്, ഹരിയെ അഷ്ടാംഗപ്രണാമത്തോടെ നമസ്കരിച്ച്, ദേവാലയത്തിൽ പ്രവേശിക്കണം. വീണ്ടും വാതിലിൽ നിന്നു നിൽക്കുമ്പോൾ, പീഠത്തിൽ ഇരിക്കുന്ന ദേവന്മാരെ മനസ്സിൽ ധ്യാനിക്കണം.
മധ്യേ പീഠം ശ്രീനിവാസം ച ദേവീ നാരായണം പ്രണമേത്പൂര്ണമേവ । ദേവസ്യ സവ്യേ പീഠഭാഗാദ്വഹിശ്ച നമസ്കാര്യം ഗുരുദേവായ ചൈവ ॥ ൩,൨൪.
പീഠത്തിന്റെ നടുവിൽ, ദേവി, ശ്രീനിവാസനും നാരായണനും പൂർണ്ണമായി നമസ്കരിക്കണം. ദേവന്റെ പീഠത്തിന്റെ ഇടതുവശത്ത് പുറത്തായി ഗുരുവിനെയും ദേവന്മാരെയും ആദരത്തോടെ നമസ്കരിക്കണം.
പീഠസ്യാഗ്രാച്ചാപ്യധസ്താത്പ്രദേശേ ആഗ്നേയകോണേ പ്രണമേദ്വൈ ഖഗേന്ദ്ര । നൈരൃത്യഭാഗേ വ്യാസദേവായ ദേവി നമസ്കാര്യോ വൈഷ്ണവഃ സര്വദാപി ॥ ൩,൨൪.
പീഠത്തിന്റെ മുന്നിലും താഴെയും അഗ്നികോണത്തിൽ, ഖഗേന്ദ്ര, നമസ്കരിക്കണം. നായൃത്യഭാഗത്ത്, ദേവി, വ്യാസദേവനും വൈഷ്ണവദേവന്മാരെയും എപ്പോഴും ആദരിക്കണം.
വായവ്യകോണേ ഭക്തിപൂര്വം സുദുര്ഗാം നമസ്കുര്യാദ്ഭക്തിസംവര്ധിതാത്മാ । പീഠസ്യോര്ധ്വം ഹ്യഗ്നികോണേഷു ദേവീ ധര്മാധിഭൂതായ നമോ യമായ ॥ ൩,൨൪.
വായുവ്യകോണത്തിൽ, ഭക്തിപൂർവ്വം സുദുർഗയെ ഭക്തിയോടെ നമസ്കരിക്കണം. പീഠത്തിന്റെ മുകളിലായി അഗ്നികോണങ്ങളിൽ, ദേവി, ധർമ്മാധിപനായ യമനെ നമസ്കരിക്കണം.
പീഠസ്യോര്ധ്വം നൈരൃതസ്യോര്ധ്വകോണേ ജ്ഞാനാധിപം പ്രണമേദ്വായുദേവമ് । പീഠസ്യോര്ധ്വം വായുകോണേ ച സുഭ്രൂര്വൈരാഗ്യാനാമധിപം ചൈവ രുദ്രമ് ॥ ൩,൨൪.
പീഠത്തിന്റെ മുകളിലായി, നായൃത്യയുടെ മുകളിലായ കോണിൽ, ജ്ഞാനത്തിന്റെ അധിപനായ വായുദേവനെ നമസ്കരിക്കണം. പീഠത്തിന്റെ മുകളിലായി, വായു കോണിൽ, വൈരാഗ്യത്തിന്റെ അധിപനായ രുദ്രനെ നമസ്കരിക്കണം.
പീഠസ്യോര്ധ്വം ത്വീശകോണേ ച ദേവി ഐശ്വര്യാണാമധിപം ചേന്ദ്രദേവമ് । പീഠസ്യ പൂര്വേ പ്രണമേന്നൈരൃതിം ച അര്യാമ്ണാനാമധിപം ചാത്ര ദേവി ॥ ൩,൨൪.
പീഠത്തിന്റെ മുകളിലായി, ഈശാന്യക്കോണിൽ, ദേവി, ഐശ്വര്യത്തിന്റെ അധിപനായ ഇന്ദ്രനെ നമസ്കരിക്കണം. പീഠത്തിന്റെ കിഴക്കുവശത്ത്, നായൃതി ദേവിയെയും പിതൃവംശത്തിന്റെ അധിപനായ അര്യാമനെയും ദേവി, നമസ്കരിക്കണം.
ദേവസ്യ പീഠസ്യ ച ദക്ഷിണേ ച ദുര്ഗാം നമേദുഗ്രരൂപാഭിധാം ച । പീഠസ്യ കന്യേ പ്രണമേത്പശ്ചിമേ വൈ ആരോഗ്യാണാ മധിപം കാമദേവമ് ॥ ൩,൨൪.
ദേവന്റെ പീഠത്തിന്റെ തെക്കുവശത്ത്, ഉഗ്രരൂപയെന്നറിയപ്പെടുന്ന ദുര്ഗയെ നമസ്കരിക്കണം. പീഠത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറുവശത്ത്, ആരോഗ്യത്തിന്റെ അധിപനായ കാമദേവനെ നമസ്കരിക്കണം.
ദേവസ്യ പീഠസ്യോത്തരേ രുദ്രദേവമനൈശ്വര്യാണാമധിപം സംസ്മരേച്ച । പീഠസ്യ മധ്യേ പ്രണമേദ്വൈ വരാഹം സദാ കന്യേ പരമം പൂരുഷാഖ്യമ് ॥ ൩,൨൪.
ദേവന്റെ പീഠത്തിന്റെ വടക്കുവശത്ത്, സമ്പത്തിന്റെ അഭാവത്തിന്റെ അധിപനായ രുദ്രനെ ഓർക്കണം. പീഠത്തിന്റെ നടുവിൽ എപ്പോഴും വരാഹനെയും, കോണിൽ പരമപുരുഷനെയും നമസ്കരിക്കണം.
തസ്യോപരിഷ്ടാച്ഛക്തിസംജ്ഞാം ച ലക്ഷ്മീമാധാരരൂപാം പ്രണമേച്ചൈവ നിത്യമ് । തസ്യോപരിഷ്ടാദ്വായുകൂര്മൌ നമേച്ച തസ്യോപരിഷ്ടാച്ഛേഷകൂര്മൌ നമേച്ച ॥ ൩,൨൪.
അതിന്മുകളിലായി, ശക്തി എന്നറിയപ്പെടുന്ന, ആധാരരൂപിയായ ലക്ഷ്മിയെ എപ്പോഴും നമസ്കരിക്കണം. അതിന്മുകളിലായി വായു കൂർമ്മനെയും, അതിന്മുകളിലായി ശേഷ കൂർമ്മനെയും നമസ്കരിക്കണം.
തസ്യോപരിഷ്ടാദഭിമാനിനീം ഭുവോ ഭൂദേവതാം പ്രണമേച്ചൈവ സുഭ്രൂഃ । തസ്യോപരിഷ്ടാദ്വരുണം സംസ്മരേച്ച ക്ഷീരോദധേരധിപം ചൈവ ദേവമ് ॥ ൩,൨൪.
അതിന്മുകളിലായി, ഭൂമിയുടെ അധിപതിയായ ഭൂദേവിയെ നമസ്കരിക്കണം. അതിന്മുകളിലായി, ക്ഷീരസാഗരത്തിന്റെ അധിപനായ വരുണനെ ഓർക്കണം.
തസ്യോപരിഷ്ടാത്പ്രണമേച്ചൈവ ലക്ഷ്മീം ശ്വേതദ്വീപാഖ്യം കന്യകേ പൂജയേച്ച । തസ്യോപരിഷ്ടാത്പ്രണമേച്ചൈവ ലക്ഷ്മീം മഹാദിവ്യാം മണ്ഡപസംജ്ഞകാം ച ॥ ൩,൨൪.
അതിന്മുകളിലായി, ശ്വേതദ്വീപം എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ലക്ഷ്മിയെ, കന്യകേ, നമസ്കരിക്കുകയും പൂജിക്കുകയും ചെയ്യണം. അതിന്മുകളിലായി, മഹാദിവ്യമായ, മണ്ഡപം എന്നറിയപ്പെടുന്ന ലക്ഷ്മിയെ നമസ്കരിക്കണം.
പീഠസ്യ മധ്യേ യമസംജ്ഞാം ച ലക്ഷ്മീം സമര്ചയേദ്യമമധ്യേ ച ദേവീമ് । യമസ്യ ദേവസ്യ ച ദക്ഷിണേ ച സൂര്യം നമേദ്ദീപരൂപം ച ഭദ്രേ ॥ ൩,൨൪.
പീഠത്തിന്റെ നടുവിൽ, യമ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ലക്ഷ്മിയെയും, യമയുടെ നടുവിലുള്ള ദേവിയെയും പൂജിക്കണം. യമന്റെ തെക്കുവശത്ത്, ദീപരൂപിയായ സൂര്യനെ നമസ്കരിക്കണം, ഭദ്രേ.
യമസ്യ ദേവസ്യ ച വാമഭാഗേ ശ്രിയം നമേദ്ദീപരൂപാം ച ദേവീമ് । യമസ്യ ദേവസ്യ തു ചാഗ്രഭാഗേ ഹുതാശനം ദീപരൂപം നമേച്ച ॥ ൩,൨൪.
യമന്റെ ഇടതുവശത്ത്, ദീപരൂപിയായ ശ്രീദേവിയെ നമസ്കരിക്കണം. യമന്റെ മുമ്പിൽ, ദീപരൂപിയായ ഹുതാശനനെ അർപ്പണത്തോടെ നമസ്കരിക്കണം.
ദേവസ്യാഗ്രേ ഭൂമിനാമ്നീം നമേച്ച തത്ത്വാഭിമാനാം സംസ്മരേച്ചൈവ നിത്യമ് । പര്യങ്കരൂപം ശ്രീനിവാസസ്യ വിഷ്ണോസ്തമോഭിമാനാം സന്നമേച്ചൈവ ദുര്ഗാമ് ॥ ൩,൨൪.
ദേവന്റെ മുന്നിൽ, ഭൂമി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഭൂമിദേവിയെ, തത്ത്വങ്ങളുടെ അധിപതിയായവളെ, എപ്പോഴും ഓർമ്മിക്കണം. പര്യങ്കരൂപത്തിൽ, ശ്രീനിവാസനായ വിഷ്ണുവിന്റെ, അന്ധകാരത്തിന്റെ അധിപതിയായ ദുര്ഗയെ നമസ്കരിക്കണം.
പൂര്വാദിഗം പീഠസോപാനരൂപമാത്മാനമേകം പ്രണമേച്ച ദേവി । ദക്ഷസ്ഥദിക്പീഠസോപാനരൂപം ജ്ഞാനാത്മകം പ്രണമേച്ചൈവ കന്യേ ॥ ൩,൨൪.
ദേവി, കിഴക്കേ ദിക്കിലെ പീഠത്തെയും അതിന്റെ ചുവടുവെയ്പ്പിനെയും സ്വയം ആകുന്നവണ്ണം നമസ്കരിക്കണം. കന്യേ, തെക്കേ ദിക്കിലെ പീഠത്തെയും അതിന്റെ ചുവടുവെയ്പ്പിനെയും, അതായത് ജ്ഞാനസ്വരൂപമായതിനെ, നമസ്കരിക്കണം.
പദ്മസ്യ പൂര്വസ്ഥദലേ ച ദേവി സ്ത്രീരൂപാഖ്യം വിമലാഖ്യാമിമാം ച । ബ്രഹ്മാദിദേവാന്പ്രണമേച്ച ദേവി ആഗ്നേയകോണസ്ഥദലേ ശൃണുത്വമ് ॥ ൩,൨൪.
ദേവി, താമരയുടെ കിഴക്കേ ദളത്തിൽ വിരുന്നിരിക്കുന്ന ശുദ്ധമായ സ്ത്രീസ്വരൂപത്തെയും നമസ്കരിക്കണം. അഗ്നിക്കോണിലെ ദളത്തിൽ ബ്രഹ്മാദി ദേവന്മാരെയും നമസ്കരിക്കണം, ദേവി, ഇതു ശ്രദ്ധിക്കണം.
ഉത്കര്ഷനാമ്നീം പരമാം ച ദേവീം നമേദ്രമാം ബ്രഹ്മവായൂ ച ശേഷമ് । ദക്ഷസ്ഥപദ്മസ്യ ദലാഷ്ടകേ ച നാരായണാകാരശേഷാദികാനാമ് ॥ ൩,൨൪.
ഉത്കർഷ എന്ന പേരിലുള്ള പരമ ദേവിയെ, ഇന്ദ്രനെയും ബ്രഹ്മാവിനെയും വായുവിനെയും മറ്റുള്ളവരെയും നമസ്കരിക്കണം. തെക്കേ ദിക്കിലെ താമരയുടെ എട്ട് ദളങ്ങളിൽ നാരായണൻ, ശേഷൻ തുടങ്ങിയവരുടെ രൂപങ്ങളെയും നമസ്കരിക്കണം.
സ്ത്രീരൂപേഭ്യോ നമനം കാര്യമേവ കന്യേ മയാ പശ്ചിമസ്ഥേ ദലേ ച । ഗോപാഖ്യനാരായണബ്രഹ്മവായുവിപ്രാദികാനാം ശേഷരൂദ്രാദികാനാമ് ॥ ൩,൨൪.
കന്യേ, സ്ത്രീസ്വരൂപങ്ങളെ നമസ്കരിക്കേണ്ടത് നിർബന്ധമാണ്. പടിഞ്ഞാറേ ദളത്തിൽ ഗോപൻ, നാരായണൻ, ബ്രഹ്മാവ്, വായു, വിപ്രൻ, ശേഷൻ, രുദ്രൻ തുടങ്ങിയവരെയും മറ്റുള്ളവരെയും നമസ്കരിക്കണം.