ഗരുഡപുരാണമ്

അദ്യൈവ പശ്യാമ ഹരേസ്തവാസ്യം കദാ വയം കൃത കൃത്യാ ഭവാമഃ । ഭോഃ കേശവാദ്യൈവ പദാരവിന്ദം സംദര്ശയിത്വാ സുദയാം കുരുഷ്വ ॥ ൩,൨൪.

ഇന്ന് തന്നെ ഹരിയുടെ മുഖം കാണാൻ ഞങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; അപ്പോൾ മാത്രമേ ഞങ്ങൾ പൂർണ്ണത നേടൂ. കേശവാ, ഇന്ന് തന്നെ നിന്റെ പാദപദ്മം കാണിച്ച് മഹാദയ കാണിക്കണമേ.

ബ്രഹ്മാണമാഹുശ്ച പുരാണമാഹുഃ കശബ്ദവാച്യം സര്വലോകേശമാഹുഃ । ഈശം ചാര്ഹം രുദ്രമിത്യേവ ചാഹുസ്തത്പ്രേരകം സൃഷ്ടിസംഹാരകാര്യേ ॥ ൩,൨൪.

അവനെ ബ്രഹ്മാവെന്നു വിളിക്കുന്നു, പുരാണനെന്നു വിളിക്കുന്നു, 'ക' എന്നാക്ഷരത്തിൽ സൂചിപ്പിക്കുന്ന സർവ്വലോകനാഥനെന്നു വിളിക്കുന്നു. അവനെ ഈശനും, രുദ്രനുമെന്നു വിളിക്കുന്നു; സൃഷ്ടിയും സംഹാരവും നടത്തുന്നതിന് പ്രേരിപ്പിക്കുന്നവനാണ് അവൻ.

അതോ ഹരിഃ കേശവനാമധേയോ ഭോഃ കേശവേതി ച നര്തയന്തഃ । ആനന്ദവാപീം സംസ്ത്രവന്തോഭി ജഗ്മുര്നാരായണേതി പ്രവദന്തോ ഹി ജഗ്മുഃ ॥ ൩,൨൪.

അതിനാൽ ഹരിക്ക് കേശവ എന്ന പേരുണ്ട്. അവർ 'കേശവാ' എന്നു വിളിച്ചു നൃത്തം ചെയ്ത് ആനന്ദതീർത്ഥത്തിലേക്ക് പോയി; 'നാരായണ' എന്നു ഉച്ചരിച്ചുകൊണ്ട് മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.

അതോ ദോഷാസ്തദ്വിരുദ്ധാ ഗുണാശ്ച നാരാശ്ച തേഷാമാശ്രയത്വാന്മുരാരിഃ । നാരായണേതി പ്രവദന്തീഹ ലോകേ നാരാനുബന്ധാത്സര്വമുക്താഃ ഖഗേന്ദ്ര ॥ ൩,൨൪.

പക്ഷിരാജാവേ, അവനോട് വിരുദ്ധമായ ദോഷങ്ങളും ഗുണങ്ങളും, അവനിൽ ആശ്രയം ചെയ്യുന്ന ആത്മാക്കളും എല്ലാം മുരാരിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് ലോകത്ത് 'നാരായണ' എന്നു പറയുന്നത്; ഈ ബന്ധം മൂലം എല്ലാവരും മോക്ഷം നേടുന്നു.

നാരാഃ പ്രോക്താ ആശ്രയത്വാച്ച തേഷാമതോപി നാരായണ ഏവ വീന്ദ്ര । മുക്താശ്ച യേ തു പ്രപദംനു ജഗ്മുരണ്ഡോദകം യസ്യ കടാക്ഷമാത്രാത് ॥ ൩,൨൪.

ആ ആത്മാക്കൾക്ക് എപ്പോഴും ആശ്രയമായതിനാൽ അവനെ നാരായണൻ എന്നു വിളിക്കുന്നു, പക്ഷിരാജാവേ. മോക്ഷം നേടിയവർ അവന്റെ കാഴ്ച്ചമാത്രത്തിൽ പരമപദമായ അണ്ടജലത്തിൽ എത്തുന്നു.

യദുത്പന്നം തേന നാരാഃ ഖഗേന്ദ്ര തേഷാം സദാപ്യാശ്രയത്വാച്ച വീന്ദ്ര । നാരായണേതി പ്രവദന്തീഹ ലോകേ ഹ്യനന്തബ്രഹ്മാണ്ഡവിസര്ജകത്വാത് ॥ ൩,൨൪.

പക്ഷിരാജാവേ, അവനിൽ നിന്നാണ് ആ ആത്മാക്കൾ ഉത്ഭവിച്ചത്; അവർക്കെപ്പോഴും അവനാണ് ആശ്രയം. അതുകൊണ്ട് ലോകത്ത് അവനെ നാരായണൻ എന്നു വിളിക്കുന്നു, അനന്തബ്രഹ്മാണ്ഡങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നവനാണ് അവൻ.

ഏവം നനൃതുഃ പരിശംസയന്തോ ഗോവിന്ദ നാന്യോ ഹി ന ചൈവ ദര്ശനമ് । ഗോശബ്ദവാച്യാസ്തു സമസ്തവാചോ ഗോഭിശ്ച സര്വൈഃ പ്രതിപാദ്യതേ യതഃ ॥ ൩,൨൪.

അങ്ങനെ അവനെ സ്തുതിച്ചുകൊണ്ട് അവർ നൃത്തം ചെയ്തു; 'ഗോവിന്ദനു തുല്യൻ ആരുമില്ല, മറ്റൊരു ദർശനവുമില്ല' എന്നു പറഞ്ഞു. 'ഗോ' എന്നാക്ഷരത്തിൽ എല്ലാ വാക്കുകളും സൂചിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു; എല്ലാ പശുക്കളാലും എല്ലാം നിലനിൽക്കുന്നു.

അതോ ഹി ഗോവിന്ദ ഇതി സ്മൃതഃ സദാ ഭോ വേദവേദ്യേതി തഥാ ന നനൃതുഃ । ആനന്ദബാഷ്പൈശ്ച സമന്വിതാ ഹി ഹരേ മുരാരേ തവ ദര്ശനം ഹി ॥ ൩,൨൪.

അതിനാൽ അവനെ എപ്പോഴും ഗോവിന്ദൻ എന്നും, വേദങ്ങൾക്കു വഴി കാണുന്നവൻ എന്നും ഓർക്കുന്നു. അങ്ങനെ അവർ ആനന്ദാശ്രുക്കളോടെ നൃത്തം ചെയ്തു, ഹരേ, മുരാരേ, നിന്റെ ദർശനത്തിൽ.

ദേഹി പ്രഭോ വൈ തവദാസദാസാശ്ചതുര്ദശേ ഭുവനേ സര്വദാപി । യതസ്ത്വമേവം വസതീതി വാസുശ്ചാത്രൈവ നിത്യം ക്രീഡതേ സര്വദൈവ ॥ ൩,൨൪.

പ്രഭോ, നീയുടെ ദാസന്മാർ പതിനാലു ലോകങ്ങളിലും എപ്പോഴും നിലനിൽക്കട്ടെ എന്ന് അനുഗ്രഹിക്കണമേ. കാരണം, നീ ഇവിടെയെല്ലാം വാസുവായി എപ്പോഴും വസിച്ചു കളിക്കുന്നു.

യതോ ദേവേത്യേവമാഹുര്മഹാന്തസ്ത്വതോ ഹരിം വാസുദേവേതി ചാഹുഃ । ഭോ വാസുദേവേതി നനൃതുഃ സര്വദൈവ ഭോ മാധവേതി നനൃതുശ്ചൈവ സര്വേ ॥ ൩,൨൪.

അതിനാലാണ് മഹാന്മാർ അവനെ ദൈവം എന്ന് വിളിക്കുന്നത്, ഹരിയെ വാസുദേവൻ എന്നും പറയുന്നു. 'വാസുദേവാ!' എന്ന് അവർ എല്ലായ്പ്പോഴും ആഹ്ലാദത്തോടെ നൃത്തം ചെയ്തു; അങ്ങനെ തന്നെ എല്ലാവരും 'മാധവാ!' എന്നും പാടിക്കൊണ്ട് നൃത്തം ചെയ്തു.

ലക്ഷ്മീപതേ ചേതി വദന്തി സര്വേ ധനീതി ശബ്ദഃ സ്വാഭിവാചീ യതോ ഹി । അതോപ്യാര്യാ മാധവേതി ബ്രുവന്തി ലക്ഷ്മീപതേ പാഹി തഥൈവ ഭക്താന് ॥ ൩,൨൪.

എല്ലാവരും അവനെ 'ലക്ഷ്മീപതി' എന്ന് വിളിക്കുന്നു, കാരണം 'സമ്പത്ത്' എന്നത് യഥാർത്ഥത്തിൽ അവനെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ടാണ് സദാചാരമുള്ളവർ അവനെ 'മാധവൻ' എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. ലക്ഷ്മീപതീ, അങ്ങനെ തന്നെ ഭക്തന്മാരെ കാത്തരുളേണം.

തേ വൈ ബ്രുവന്തോ നനൃതുശ്ച ജഗ്മുര്വിഷ്ണോ സദാസ്മാന്പരിപാഹി നിത്യമ് । സര്വത്ര യസ്മാദ്വിതതോസി തസ്മാദിത്യാദിനാമാനി ഗൃണന്ത ഏവ । ജഗ്മുശ്ച സര്വേ ദദൃശുശ്ച തീര്ഥം ഭക്ത്യോപേതാഃ ശ്രീനിവാസം സ്മരന്തഃ ॥ ൩,൨൪.

അവർ ഈ നാമങ്ങൾ ഉച്ചരിച്ചും നൃത്തം ചെയ്തും മുന്നോട്ട് പോയി, എല്ലായ്പ്പോഴും 'വിഷ്ണോ, ഞങ്ങളെ എപ്പോഴും കാത്തരുളേണം' എന്ന് പ്രാർത്ഥിച്ചു. നീ എല്ലിടത്തും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നതിനാൽ അത്തരത്തിലുള്ള നാമങ്ങൾ അവർ തുടർച്ചയായി ഉച്ചരിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. എല്ലാവരും പോയി, ആ തീർത്ഥം കണ്ടു, ഭക്തിഭാവത്തോടെ ശ്രീനിവാസനെ ഓർത്തു.

കന്യോവാച । കിം നാമകം തീര്ഥമിദം മുനീന്ദ്ര കിം കാര്യമത്ര പ്രവദാസ്മാന്കൃതീശ । കസ്മൈ പ്രസന്നോ ഭഗവാഞ്ഛ്രീനിവാസസ്ത്വസ്മിന്സുതീര്ഥം വദ വിസ്തരേണ ॥ ൩,൨൪.

കന്യ പറഞ്ഞു: മഹർഷേ, ഈ തീർത്ഥത്തിന് എന്താണ് പേര്? ഇവിടെ എന്ത് ചെയ്യണം? ദയവായി ഞങ്ങൾക്കു വിശദമായി പറയൂ, ജ്ഞാനശാലിയായോനാഥാ. ഈ പുണ്യസ്ഥലത്ത് ആരെ സന്തോഷിപ്പിച്ചാണ് ശ്രീനിവാസൻ അനുഗ്രഹം നൽകിയത്?

ജൈഗീഷവ്യ ഉവാച । കന്യേ ശൃണു ത്വം ഹ്യഭവത്സുബുദ്ധിമാന്പ്രഹ്രാദസംജ്ഞോ ഹരിഭക്തവര്യഃ । നിഷ്കാമബുദ്ധ്യാ തു യദാ ജഗാമ ശേഷാചലസ്ഥം ശ്രീനിവാസം ച ദ്രഷ്ടുമ് ॥ ൩,൨൪.

ജൈഗീഷവ്യൻ പറഞ്ഞു: കന്യേ, നീ കേൾക്കൂ. ഹരിയുടെ ഭക്തന്മാരിൽ ഏറ്റവും ജ്ഞാനിയായ പ്രഹ്ലാദൻ എന്നൊരു മഹാനുണ്ടായിരുന്നു. സ്വാർത്ഥമില്ലാതെ, അവൻ ശേഷാചലത്തിൽ വസിക്കുന്ന ശ്രീനിവാസനെ ദർശിക്കാൻ പോയി.

അസ്മിംസ്ഥലേ ദൈത്യകുമാരകാന്പ്രതി ഹരേശ്ച തത്ത്വം പരിപൃഷ്ടവാന്പ്രഭുഃ । നൃസിംഹരൂപം ശ്രീനിവാസം ഭജസ്വ സുദുര്ലഭം മാനുഷം ജന്മ കന്യേ ॥ ൩,൨൪.

ഈ സ്ഥലത്ത്, ഹരിയുടെ സത്യസ്വരൂപം അറിയാൻ ദൈത്യകുമാരന്മാരോട് ഭഗവാൻ ചോദിച്ചു. കന്യേ, നരസിംഹസ്വരൂപിയായ ശ്രീനിവാസനെ ഭജിക്കൂ; മനുഷ്യജന്മം അത്യന്തം ദുർലഭമാണ്.

തത്രാപി വിഷ്ണോര്നൃഹരേ സുതത്ത്വം സുദുര്ലഭം സുഷ്ഠു യാത്രാ തഥൈവ । യസ്യാം യാത്രായാം യത്ര കുത്രാപി ദേശേ ഹരേഃ കഥാ വര്തതേ ദൈത്യവര്യാഃ ॥ ൩,൨൪.

അവിടെ പോലും, നരസിംഹസ്വരൂപിയായ വിഷ്ണുവിന്റെ യഥാർത്ഥ തത്ത്വം വളരെ ദുർലഭമാണ്, തീർത്ഥയാത്രയും അതുപോലെ തന്നെ. ഏത് ദേശത്താണെങ്കിലും, ആ യാത്ര നടക്കുന്നിടത്ത് ഹരിയുടെ കഥകൾ പറയപ്പെടുന്നു, ദൈത്യശ്രേഷ്ഠന്മാരേ.

തത്ര സ്ഥലേ ഹരിരാസ്തേ സദൈവ യതോ വ്യാപ്തഃ സര്വതോ വൈ നൃസിംഹഃ । ഏതച്ഛ്രുത്വാ ദൈത്യകുമാരകാസ്തേ പ്രഹ്ലാദമൂചുര്ഭക്തവര്യം ഹരേശ്ച ॥ ൩,൨൪.

അവിടത്തെ ആ സ്ഥലത്ത് ഹരി എല്ലായ്പ്പോഴും വസിക്കുന്നു, കാരണം നരസിംഹൻ എല്ലിടത്തും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഇതു കേട്ട ദൈത്യകുമാരന്മാർ ഹരിയുടെ ഭക്തശ്രേഷ്ഠനായ പ്രഹ്ലാദനോട് പറഞ്ഞു.

വ്യാപ്തോ ഹരിശ്ചേത്കഥമത്ര വൈ സഖേ ന ദൃശ്യതേ ജലരൂപീ നൃസിംഹഃ । സ ഏവമുക്തോ ദാനവാനാം സുതൈശ്ച തുഷ്ടാവ വിഷ്ണും പരമാദരേണ ॥ ൩,൨൪.

ഹരി എല്ലിടത്തും നിറഞ്ഞിരിക്കുകയാണെങ്കിൽ, സ്നേഹിതാ, ജലത്തിൽ രൂപമായ നരസിംഹൻ ഇവിടെ കാണാനാവാത്തത് എന്തുകൊണ്ടാണ്? ദാനവപുത്രന്മാർ ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചപ്പോൾ, പ്രഹ്ലാദൻ പരമഭക്തിയോടെ വിഷ്ണുവിനെ സ്തുതിച്ചു.

തവ സ്വരൂപം മമ ദര്ശയസ്വ സ്വയോഗ്യരൂപം ദാനവാനാം സുതാനാമ് । ഇതി സ്തുതഃ ശ്രീനിവാസോ ഹരിസ്തു തസ്മിന്നന്തര്ജലരൂപം സമായാത് ॥ ൩,൨൪.

നിന്റെ യഥാർത്ഥ രൂപം, ദാനവപുത്രന്മാർക്ക് അനുയോജ്യമായ രൂപം, എനിക്ക് കാണിക്കണമേ. ഇങ്ങനെ സ്തുതിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, ശ്രീനിവാസനായ ഹരി അവിടെ ജലത്തിനുള്ളിൽ രൂപം കാണിച്ചു.

അസ്മിന്സ്നാനം യേ പ്രകുര്വന്തി തീര്ഥേ തേഷാം ജ്ഞാനം പരമം ദൃഢം സ്യാത് । അത്ര സ്നാനേ മാനുഷാണാം ച താത ബുദ്ധിര്ന ഹി സ്യാത്കലികാലേ വിശേഷാത് ॥ ൩,൨൪.

ഈ തീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവർക്ക് ഉന്നതമായ ദൃഢമായ ജ്ഞാനം ലഭിക്കും. പക്ഷേ, കണിയേ, കലിയുഗത്തിൽ മനുഷ്യർക്ക് ഇവിടെ സ്നാനം ചെയ്താലും അത്തരം ബോധം ഉണ്ടാകില്ല.

ദത്ത്വാം വരം ദൈത്യവരായ വിഷ്ണുരന്തര്ദധേ ജലപൂര്ണേ സുകുണ്ഡേ । അദ്യാപ്യാസ്തേ ജലമധ്യേ നൃസിംഹഃ പ്രഹ്ലാദോപി ദൈത്യകുമാരകൈഃ സഹ ॥ ൩,൨൪.

ദൈത്യശ്രേഷ്ഠനു വരം നൽകി, വിഷ്ണു ജലത്തിൽ നിറഞ്ഞ കുളത്തിൽ അപ്രത്യക്ഷനായി. ഇന്നും നരസിംഹൻ ജലത്തിനുള്ളിൽ തന്നെ, പ്രഹ്ലാദനും ദൈത്യകുമാരന്മാരോടൊപ്പം അവിടെയുണ്ട്.

തസ്മിന് സുതീര്ഥേ പരിതസ്തത്രതത്ര ജയേതി ശബ്ദഃ ശ്രൂയതേ ചാപരാഹ്നേ । ഇദം തീര്ഥം നാരസിംഹാഭിധം ച കന്യേസ്നാനം ഹ്യത്ര കാര്യം മനുഷ്യൈഃ ॥ ൩,൨൪.

ആ പുണ്യസ്ഥലത്ത്, ചുറ്റും എല്ലായിടത്തും 'ജയം' എന്ന ശബ്ദം അപരാഹ്നത്തിൽ കേൾക്കാം. കന്യേ, ഈ തീർത്ഥം നരസിംഹതീർത്ഥം എന്നാണറിയപ്പെടുന്നത്; ഇവിടെ മനുഷ്യർ നിർബന്ധമായും സ്നാനം ചെയ്യണം.

സ്നാനം കൃത്വാ തത്ര തീര്ഥേ ച സമ്യഗ്ദീപം ദത്ത്വാ ദ്വിജവര്യായ മുഖ്യമ് । ദ്രഷ്ടും പുനഃ ശ്രീനിവാസം പ്രജഗ്മുര്ഗോവിന്ദഗോവിന്ദ ഇതി ബ്രുവന്തഃ ॥ ൩,൨൪.

അവിടെ തീർത്ഥത്തിൽ നന്നായി സ്നാനം ചെയ്ത്, പ്രധാന ബ്രാഹ്മണനു ദീപം സമർപ്പിച്ച്, അവർ വീണ്ടും ശ്രീനിവാസനെ ദർശിക്കാൻ പോയി, 'ഗോവിന്ദ, ഗോവിന്ദ' എന്ന് ജപിച്ചുകൊണ്ട്.

മുഖ്യപ്രാണാധിഷ്ഠിതം സ്ഥാനമാപ്യ അപാവിശത്തത്ര ദേവീ ഹ്യുവാച । ജൈഗീഷവ്യഃ ശ്രീനിവാസസ്യ വിഷ്ണോഃ കഥം കാര്യം ദര്ശനം തദ്വദസ്വ ॥ ൩,൨൪.

പ്രധാനപ്രാണൻ വസിക്കുന്ന സ്ഥലത്ത് എത്തി, ദേവി അകത്തു കടന്നു പറഞ്ഞു: 'ജൈഗീഷവ്യ, ശ്രീനിവാസനായ വിഷ്ണുവിനെ എങ്ങനെ ദർശിക്കാമെന്ന് ദയവായി പറയൂ.'

ജൈഗീഷവ്യഃ പ്രാഹ സംഹൃഷ്ടചിത്തോ ബ്രവീമി തന്ത്രം ശൃണു കന്യകേ ത്വമ് । ശ്രുത്വാ മത്തഃ കുരു സര്വം മയോക്തമാദ്യം ദ്വാരം ശ്രീനിവാസസ്യ ദൃഷ്ട്വാ ॥ ൩,൨൪.

ഹൃദയം ആനന്ദത്തോടെ, ജൈഗീഷവ്യൻ പറഞ്ഞു: 'കന്യേ, ഞാൻ വഴികാട്ടി പറയാം, നീ കേൾക്കൂ. ഞാൻ പറയുന്നതെല്ലാം കേട്ടിട്ട് അതുപോലെ ചെയ്യണം. ആദ്യം ശ്രീനിവാസന്റെ വാതിൽ ദർശിക്കണം.'

അപരാധസഹസ്രാണി ക്രിയന്തേഽഹര്നിശം മയാ । താനി സര്വാണി മേ ദേവ ക്ഷമസ്വ പുരുഷോത്തമ ॥ ൩,൨൪.

ദിവസവും രാത്രിയും ഞാൻ ആയിരക്കണക്കിന് പാപങ്ങൾ ചെയ്യുന്നു. അവയൊക്കെയും ദൈവമേ, പരമപുരുഷനേ, ദയവായി ക്ഷമിക്കണമേ.

മാനസാന്വാചികാന്ദോഷാന്കായി കാനപി സര്വശഃ । വൈഷ്ണവദ്വേഷഹേതൂന്മേ ഭസ്മസാത്കുരു മാധവ ॥ ൩,൨൪.

മനസിലെയും വാക്കിലെയും ശരീരത്തിലെയും എല്ലാ ദോഷങ്ങളും, വൈഷ്ണവന്മാരോടുള്ള വൈരത്തിന്റെ എല്ലാ കാരണങ്ങളും, മാധവാ, ദഹിപ്പിക്കണമേ.

ആദ്യദ്വാരം ശ്രീനിവാസസ്യ ദേവി സമ്യക്സ്മരേദ്വിജയം വൈ ജയം ച । ദക്ഷാധ്വരേ ശ്രീനിവാസസ്യ ദേവി ചണ്ഡം പ്രചണ്ഡം സംസ്മരേത്സമ്യഗേവ ॥ ൩,൨൪.

ശ്രീനിവാസന്റെ പ്രധാന വാതിലിൽ, ദേവി, വിജയനും ജയനും മനസ്സിൽ ഓർക്കണം. ദക്ഷയാഗത്തിൽ, ശ്രീനിവാസന്റെ ചണ്ഡനും പ്രചണ്ഡനും മനസ്സോടെ ഓർത്തിരിക്കണം.

പാശ്ചാത്യഭാഗേ ശ്രീനിവാസസ്യ ദേവി നന്ദം സുനന്ദം സംസ്മരേദേവ ഭക്ത്യാ । സവ്യദ്വാരേ ശ്രീനിവാസസ്യ കന്യേ സ്മരേത്കുമുദാക്ഷം കുമുദന്തമേവ ॥ ൩,൨൪.

പശ്ചിമഭാഗത്ത്, ദേവി, ഭക്തിയോടെ നന്ദനും സുനന്ദനും ഓർക്കണം. ഇടത് വാതിലിൽ, കന്യകേ, കുമുദാക്ഷനും കുമുദന്തനും ഓർക്കണം.