ഗരുഡപുരാണമ്

കന്യോവാച । ജൈഗീഷവ്യ ബ്രൂഹി മേ കേ ച ഭക്താ ഭക്തിം കഥം ദര്ശയാമാസുരേതേ । തേഷാം ഹരിഃ ശ്രീനിവാസോ മഹാത്മാ ത്രാതാ സദാ ഭക്തവര്ഗേ ദയാലുഃ ॥ ൩,൨൪.

കന്യക ചോദിച്ചു: ജൈഗീഷവ്യ, ആരാണ് ഭക്തർ, അവർ എങ്ങനെ ഭക്തി കാണിക്കുന്നു എന്ന് പറയൂ. അവർക്കായി ഹരി ശ്രീനിവാസൻ, മഹാത്മാവ്, എപ്പോഴും രക്ഷകനാണ്, ഭക്തർക്കു ദയാലുവാണ്.

ജൈഗീഷവ്യസ്ത്വേവമുക്തോ മഹാത്മാ ഉവാച കന്യാം സംസ്മരന് ഭക്തവര്യഃ । ജൈഗീഷവ്യ ഉവാച । പ്രഹാദാദ്യാ ശ്രീനിവാസസ്യ ഭക്താഃ കൃത്വാ നൃസിംഹേ ചോത്തമാം ഭക്തിമേവ ॥ ൩,൨൪.

അങ്ങനെ അഭിസംബോധന ചെയ്തപ്പോൾ മഹാത്മാവായ ജൈഗീഷവ്യ, പ്രധാന ഭക്തന്മാരെ ഓർത്ത് കന്യകയോട് പറഞ്ഞു: പ്രഹ്ലാദനും മറ്റുള്ളവരും ശ്രീനിവാസന്റെ ഭക്തരാണ്; അവർ നരസിംഹനിൽ ഉത്തമമായ ഭക്തി നടത്തി.

അവാപ സാമ്രാജ്യമനുത്തമം ച ജ്ഞാനം നൃസിംഹാത്സമവാപ പശ്ചാത് । പരാശരഃ ശ്രീനിബാസസ്യ ഭക്തോ ഭക്തിം കൃത്വാ വ്യാസരൂപം ഹരിം ച ॥ ൩,൨൪.

അവൻ അതുല്യമായ സാമ്രാജ്യവും, പിന്നീട് നരസിംഹനിൽ നിന്ന് ജ്ഞാനവും നേടി. പരാശരൻ, ശ്രീനിവാസന്റെ ഭക്തൻ, ഭക്തി നടത്തി; ഹരി വ്യാസന്റെ രൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.

സ്തുത്വാ തേന ജ്ഞാനതത്ത്വം ഹ്യവാപ്യ ജഗാമ മോക്ഷം ഭക്തിസംവര്ധിതാത്മാ । യോ നാരദഃ ശ്രീനിവാസസ്യ ഭക്തോ ഭക്തിം കൃത്വാ ഗര്ഭവാസേ ഹരൌ ച ॥ ൩,൨൪.

ആരാധന ചെയ്ത ശേഷം നാരദൻ ജ്ഞാനത്തിന്റെ സാരവും മോക്ഷവും നേടി, ഭക്തിയിൽ വളർന്ന മനസ്സോടെ ശ്രീനിവാസന്റെ ഭക്തനായ ഈ നാരദൻ ഗർഭകാലത്തുതന്നെ ഹരിയിൽ ഭക്തി അനുഷ്ഠിച്ചു.

തയാ ഭക്ത്യാ ബ്രഹ്മപുത്രത്വമാപ ജ്ഞാനപ്രാപ്ത്യാ തേന മുക്തിം ജഗാമ । യോ ഹ്യംബരീഷഃ ശ്രീനിവാസസ്യ ഭക്തഃ കൃത്വാ ഭക്തിം പരദേവ ഹരൌ ച ॥ ൩,൨൪.

അങ്ങേയറ്റം ഭക്തിയിലൂടെ അംബരീഷൻ ബ്രഹ്മപുത്രത്വം നേടി, ജ്ഞാനലാഭം വഴി മോക്ഷവും നേടി; ശ്രീനിവാസന്റെ ഭക്തനായ ഈ അംബരീഷൻ പരമദേവനായ ഹരിയിൽ ഭക്തി അനുഷ്ഠിച്ചു.

ജപ്ത്വാ ജ്ഞാനം പ്രാപ്യ ദുര്വാസകശ്ചാപ്യവാപ മോക്ഷം തേന സംവര്ധിതാത്മാ । മുചുകുന്ദോ വൈ ശ്രീനിവാസസ്യ ഭക്തോ വൈരാഗ്യതോ ഭക്തിദാര്ഢ്യം ച കൃത്വാ ॥ ൩,൨൪.

ജപം നടത്തി ദുർവാസൻ ജ്ഞാനവും മോക്ഷവും നേടി, അതിലൂടെ മനസ്സു വളർന്നു; ശ്രീനിവാസന്റെ ഭക്തനായ മുചുകുന്ദൻ വൈരാഗ്യത്താൽ ഭക്തിയിൽ ദൃഢതയും നേടി.

തത്ത്വജ്ഞാനം പ്രാപ്യ വിഷ്ണോര്മഹാത്മാ ഹ്യവാപ മോക്ഷം തേന സംവര്ധിതാത്മാ । സ പുണ്ഡരീകഃ ശ്രീനിവാസസ്യ ഭക്തഃ പിത്രാദിഷ്ടോ വിഷ്ണുഭക്തിം ച കൃത്വാ ॥ ൩,൨൪.

വിഷ്ണുവിന്റെ യഥാർത്ഥ ജ്ഞാനം നേടി ആ മഹാത്മാവ് മോക്ഷം നേടി, അതിലൂടെ മനസ്സു വളർന്നു; ശ്രീനിവാസന്റെ ഭക്തനായ ആ പുണ്ഡരീകൻ പിതാവിന്റെയും മുതിർന്നവരുടെയും ഉപദേശപ്രകാരം വിഷ്ണുഭക്തി അനുഷ്ഠിച്ചു.

ഹരിപ്രാസാദാജ്ജ്ഞാനമനുത്തമം ചാപ്യവാപ മോക്ഷം ഭക്തിസംവര്ധിതാത്മാ । ബ്രഹ്മാ ച വായുശ്ച സരസ്വതീ ച ജ്ഞാതവ്യാഃ സര്വേ ഋജുയോഗിനശ്ച ॥ ൩,൨൪.

ഹരിയുടെ കൃപയാൽ അവർ ഉന്നതമായ ജ്ഞാനവും മോക്ഷവും നേടി, ഭക്തിയിൽ വളർന്ന മനസ്സോടെ; ബ്രഹ്മാവും വായുവും സരസ്വതിയും എല്ലാ നേരായ യോഗികളും അങ്ങനെ അറിയപ്പെടണം.

അച്ഛിന്നഭക്താശ്ച സദാ മുരാരേര്ന കാമ്യരക്താഃ ശുദ്ധരൂപാ ഹി തേ ച । ഗിരീശനാഗേശഖഗേശസംജ്ഞാ ദേവാഃ ശുക്രാരൌ ഗുരുചന്ദ്രേന്ദുസൂര്യാഃ ॥ ൩,൨൪.

എപ്പോഴും മുരാരിയിൽ അക്ഷയമായ ഭക്തിയുള്ളവർ, ഇച്ഛകളിൽ ആസ്വാദനം ഇല്ലാത്തവർ, ശുദ്ധസ്വഭാവമുള്ളവരാണ്; ഗിരീശൻ, നാഗേശൻ, ഖഗേശൻ, ശുക്രൻ, അരൗ, ഗുരു, ചന്ദ്രൻ, ഇന്ദു, സൂര്യൻ എന്നിങ്ങനെ അറിയപ്പെടുന്ന ദേവന്മാർ.

ജലേശോഗ്നിര്മനുധര്മൌ കുബേരഃ വിഘ്നേശനാസത്യമരുദ്ഗണാശ്ച । പര്ജന്യമിത്രാദയ ഏവ സര്വേ സദാ ഹ്യേതേ ശ്രീനിവാസസ്യ ഭക്താഃ ॥ ൩,൨൪.

ജലേശൻ, അഗ്നി, മനു, ധർമ്മൻ, കുബേരൻ, വിഘ്നേശൻ, നാസത്യൻ, മരുത്‌ഗണം, പർജന്യൻ, മിത്രൻ എന്നിവരും മറ്റു ദേവന്മാരും എല്ലാം എപ്പോഴും ശ്രീനിവാസന്റെ ഭക്തരാണ്.

വിശ്വാമിത്രോ ഭൃഗുരൌര്വശ്ച കുത്സോ മരീചിരത്രിഃ പുലഹഃ ക്രതുശ്ച । ശക്തിര്വസിഷ്ഠോ സൌതമീയോ പുലസ്ത്യോ ഭാരദ്വാജഃ ശ്രീനിവാസസ്യ ഭക്താഃ ॥ ൩,൨൪.

വിശ്വാമിത്രൻ, ഭൃഗു, ഔർവൻ, കുത്സൻ, മരീചി, അത്രി, പുലഹൻ, ക്രതു, ശക്തി, വസിഷ്ഠൻ, സൌതമീയൻ, പുലസ്ത്യൻ, ഭാരദ്വാജൻ ഇവർ എല്ലാം ശ്രീനിവാസന്റെ ഭക്തരാണ്.

മാന്ധാതാ നഹുഷോംബരീഷസഗരൌ രാജാ പൃഥുര്ഹൈഹയോ ഇക്ഷ്വാകുര്ഭരതോ യയാതിസുതലൌ ധര്മോ വികുക്ഷിസ്തഥാ । ഉത്താനശ്ച ബിഭീഷണോ ദശരഥോ ഹ്യേതേ മഹാജ്ഞാനിനഃ ശ്രീമദ്വേങ്കടനായകസ്യ ച ഗുരോര്ഭക്താഃ സദാ സംസ്മൃതാഃ ॥ ൩,൨൪.

മാന്ധാത, നഹുഷൻ, അംബരീഷൻ, സഗരൻ, രാജാവ് പൃഥു, ഹൈഹയൻ, ഇക്ഷ്വാകു, ഭാരതൻ, യയാതി, സുതലൻ, ധർമ്മൻ, വികുക്ഷി, ഉത്താനൻ, വിഭീഷണൻ, ദശരഥൻ — ഈ മഹാജ്ഞാനികൾ എല്ലാം ശ്രീമദ് വെങ്കടനായകനും അവന്റെ ഗുരുവിനും ഭക്തികളായവരായി എപ്പോഴും ഓർക്കപ്പെടുന്നു.

ഭാഗീരഥീ സമുദ്രശ്ച യമുനാ ച സരസ്വതീ । ഗോദാവരീ നര്മദാ ച കൃഷ്ണാ ഭീമരഥീ തഥാ ॥ ൩,൨൪.

ഭാഗീരതി, സമുദ്രം, യമുന, സരസ്വതി, ഗോദാവരി, നർമദ, കൃഷ്ണ, ഭീമരഥി എന്നിങ്ങനെയുള്ളവരും.

സരയൂഫല്ഗുകാവേരീഗണ്ഡകീ കപിലാ സ്തഥാ । ഇത്യേതാശ്ച ഹരേര്ഭക്താഃ സംതി ചാത്രൈവ ഭാമിനി ॥ ൩,൨൪.

സരയു, ഫൽഗു, കാവേരി, ഗണ്ഡകി, കപിലാ — ഇവയും ഇവിടെ, ഭാമിനി, ഹരിയുടെ ഭക്തികളാണ്.

അഭിപ്രായം തത്ര വക്ഷ്യേ ശൃണു കന്യേ മയാ സതി । യത്ര പ്രവര്തതേ മാര്ഗേ കഥാ വിഷ്ണോര്മഹാത്മനഃ ॥ ൩,൨൪.

അവിടെയുള്ള ഉദ്ദേശം ഞാൻ വിശദീകരിക്കാം, കേൾക്കു മകളേ; മഹാത്മാവായ വിഷ്ണുവിന്റെ കഥയുടെ വഴി എവിടെയാണോ ആരംഭിക്കുന്നത്.

വര്തന്തേ വൈഷ്ണവാ യത്ര ഹരിതത്ത്വാര്ഥബോധകാഃ । തത്രൈവ ഭക്താഃ സര്വേപി സംതി വിഷ്ണോസ്തഥൈവ ച ॥ ൩,൨൪.

ഹരിയുടെ സത്യാർത്ഥം ഉപദേശിക്കുന്ന വൈഷ്ണവർ എവിടെയാണോ ഉണ്ടാകുന്നത്, അവിടെയെല്ലാം വിഷ്ണുവിന്റെ ഭക്തന്മാരും ഉണ്ടാകും.

യേ ദേവയാത്രാം പരമാത്മചിന്തയാ കുര്വന്തി തേ ഹരിഭക്താശ്ച നാന്യേ । യതോ ഹരൌ പരമേ വൈഷ്ണവാനാം സര്വം നിഷ്ഠാമേതി കൃത്യം ഖഗേന്ദ്ര ॥ ൩,൨൪.

പരമാത്മാവിനെ ധ്യാനിച്ച് ദേവയാത്ര നടത്തുന്നവരാണ് ഹരിയുടെ ഭക്തന്മാർ, മറ്റുള്ളവർ അല്ല; കാരണം, ഹരിയിൽ തന്നെ വൈഷ്ണവരുടെ എല്ലാ പ്രവർത്തികളും ലക്ഷ്യവും നിറവേറുന്നു, ഖഗേന്ദ്ര.

ശേഷാചലം സമാസാദ്യ ഹ്യന്നവസ്ത്രാദിഭൂഷണമ് । യോ ന ദദ്യാദഭക്തഃ സ തതഃ കോ നു പരഃ പശുഃ ॥ ൩,൨൪.

ശേഷാചലത്തിൽ എത്തി ഭക്ഷണം, വസ്ത്രം, ആഭരണങ്ങൾ നൽകാത്തവൻ ഭക്തിയില്ലാത്തവനാണ്; അതിൽക്കാൾ മൃഗസ്വഭാവമുള്ളവൻ ആരാണ്?

ഭക്താ ഹരേഃ ശ്രീനിവാസാചലേ ച ഗങ്ഗാദിരൂപേണ ച തത്രതത്ര । തിഷ്ഠന്തി സേവാര്ഥമുരുക്രമസ്യ തേഷാം പൂജാ നൈവ കാര്യാ ച ദേവി ॥ ൩,൨൪.

ഹരിയുടെ ഭക്തന്മാർ ശ്രീനിവാസാചലത്തും ഗംഗാദി രൂപത്തിലും വിവിധ സ്ഥലങ്ങളിൽ ഉരുക്രമന്റെ സേവനത്തിനായി നിലകൊള്ളുന്നു; അവരെ ആരാധിക്കേണ്ടതില്ല, ദേവിയേ.

അഭിപ്രായം തത്ര വക്ഷ്യേ ശൃണു ത്വം തത്ര സ്ഥലേ വസ്ത്രഗന്ധാദിധൂപൈഃ । പുരാണോക്താ അപി ഭേദേന പൂജ്യാ ദൃഷ്ട്വാ ച താന്വന്ദയേത്പ്രാജ്ഞ ഏവ ॥ ൩,൨൪.

അവിടെയുള്ള ഉദ്ദേശം ഞാൻ വിശദീകരിക്കാം, അവിടത്തെ സ്ഥലം കേൾക്കു; വസ്ത്രം, സുഗന്ധം, ധൂപം മുതലായവകൊണ്ട് പുരാണങ്ങളിൽ പറയുന്നവരെയും വ്യത്യസ്തമായി ആരാധിക്കപ്പെട്ടവരെയും കാണുമ്പോൾ ജ്ഞാനികൾ ആദരിക്കണം.

സദ്ബ്രാഹ്മണാന്വന്ദയേത്പാദമൂലേ ഹസ്തൌ ച ദ്വൌ സംപുടീകൃത്യ ദേവി । സാഷ്ടാങ്ഗരുപം വന്ദനം ചൈവ വിഷ്ണോഃ കുര്യാത്തഥാ ഗുരവേ വിഷ്ണുബുദ്ധ്യാ ॥ ൩,൨൪.

സത്യബ്രാഹ്മണന്മാരെ പാദത്തിങ്കൽ ഇരുകൈകളും ചേർത്ത് ആദരിക്കണം, ദേവിയേ; വിഷ്ണുവിനും ഗുരുവിനും വിഷ്ണുവെന്ന ഭാവത്തോടെ അഷ്ടാംഗപ്രണാമം ചെയ്യണം.

ഗങ്ഗാദീനാം വന്ദനം കാര്യമേവ സാഷ്ടാങ്ഗം വൈ തുലസീനാം തഥൈവ । അശ്വത്ഥാനാം നമനം കാര്യമേവ ഗവാദീനാം നമനം മാനസേന ॥ ൩,൨൪.

ഗംഗാദി പുണ്യനദികൾക്കും തുളസിച്ചെടിക്കും നമസ്കാരം സാശ്ടാംഗപ്രണാമത്തോടെ ചെയ്യണം. അശ്വത്ത്വമരങ്ങൾക്കും നമസ്കാരം വേണം. പശുക്കൾക്കും അതുപോലുള്ള ജീവികൾക്കും മനസ്സിൽ നമസ്കാരം അർപ്പിക്കണം.

പൂജാ സദാ ദേവദേവസ്യ വിഷ്ണോഃ കാര്യാ ഭക്ത്യാ വൈഷ്ണവൈരേവ നാന്യൈഃ । യേ നാമകാ ജ്ഞാനവന്തഃ സുഭക്താഃ സദൈവ കാര്യാ വിഷ്ണുപൂജാ ച കന്യേ ॥ ൩,൨൪.

ദേവദേവനായ വിഷ്ണുവിന്റെ പൂജ എപ്പോഴും ഭക്തിയോടെ വൈഷ്ണവന്മാർ മാത്രം ചെയ്യണം, മറ്റാർക്കും അല്ല. അവന്റെ പേരിൽ പേരുള്ളവരും, ജ്ഞാനികളും, സത്യഭക്തികളും എപ്പോഴും വിഷ്ണുപൂജ ചെയ്യണം, കന്യകേ.

യേ നാമകാ ജ്ഞാനവന്തഃ സുഭക്താഃ സദൈവം കാര്യാ വിഷ്ണുപൂജാ ച കന്യേ । യേനാമകാ വിഷ്ണുഭക്താഃ സദൈവ പൂജാ വിഷ്ണോര്നൈവ കാര്യാത്ര ദേവി ॥ ൩,൨൪.

വിഷ്ണുവിന്റെ പേരിൽ പേരുള്ളവരും, ജ്ഞാനികളും, ഭക്തികളും എപ്പോഴും വിഷ്ണുവിനെ പൂജിക്കണം, കന്യകേ. വിഷ്ണുവിന്റെ പേരിൽ പേരുള്ളവരും ഭക്തികളും മാത്രമേ വിഷ്ണുപൂജ ചെയ്യേണ്ടതുള്ളൂ, ദേവിയേ.

മോഹാദ്യോ വൈ പൂജയേദ്ദേവദേവം മഹാധര്മാദ്യാതി ചാന്ധം തമോ വൈ । ബ്രഹ്മാദിനാമാനി ഹരേര്ഹി ദേവീം വിഷ്ണോഃ സ്വനാമാനി ദദൌ ദിവൌകസാമ് ॥ ൩,൨൪.

മൂഢത്വം കൊണ്ട് ദേവദേവനായ ഭഗവാനെ പൂജിച്ച് വലിയ അധർമ്മപാതം പിന്തുടരുന്നവൻ അതീവ ഇരുണ്ട അന്ധകാരത്തിലേക്ക് പോകുന്നു. ദേവിയേ, ബ്രഹ്മാദികൾക്ക് ഹരിയാണു പേരുകൾ നൽകിയതും, വിഷ്ണു സ്വയം സ്വപേരുകൾ സ്വർഗ്ഗവാസികൾക്ക് നൽകിയതുമാണ്.

നാദാദ്ധീരഃ കേശവാദീനി കന്യേ സ്വകം പുരം പ്രവിഹായൈവ രാജാ । ഏവം മയോക്തം കന്യകേ സര്വമേതദേതത്പരം സമ്യഗാരോഹണീയമ് ॥ ൩,൨൪.

ധീരനായവൻ തന്റെ സ്വന്തം നഗരത്തെ ഉപേക്ഷിച്ച് കേശവാദി പേരുകൾ സ്വീകരിക്കരുത്, കന്യകേ. ഇതെല്ലാം ഞാൻ വിശദമായി പറഞ്ഞുതന്നു, ഈ പരമോന്നത ഉപദേശം ശരിയായി സ്വീകരിക്കണം.

ഗോവിന്ദ നാരായണ മാധവേതി യൂയം മയാ സര്വമാരാധിതവ്യമ് । സര്വേ മിലിത്വാ പുനരേവം ഖഗേന്ദ്ര സമാരുഹന്വൈങ്കടാദ്രിം ഗൃണന്തഃ ॥ ൩,൨൪.

ഗോവിന്ദ, നാരായണ, മാധവ എന്നിങ്ങനെയുള്ള എല്ലാ പേരുകളിലും നിങ്ങൾ എനിക്ക് സമർപ്പണത്തോടെ പൂജ ചെയ്യണം. എല്ലാവരും ഒന്നിച്ച് ചേർന്ന്, പക്ഷിരാജാവേ, വൈകുണ്ഠപർവതത്തിലേക്ക് കയറുമ്പോൾ സ്തുതികൾ പാടുകയായിരുന്നു.

ഹരേര്നാമാന്യത്ര പൂര്വം ഗൃണന്തസ്ത്വാസ്വാദയന്തഃ ശ്രീനിവാസസ്യ നാമ । ദ്രഷ്ടും സര്വേ ശ്രീനിവാസം തഥൈവ കുര്വന്തസ്തേ തലശബ്ദം നദന്തഃ ॥ ൩,൨൪.

ഹരിയുടെ നാമങ്ങൾ പാടിക്കൊണ്ടും, ശ്രീനിവാസന്റെ നാമം ആസ്വദിച്ചുകൊണ്ടും, എല്ലാവരും ശ്രീനിവാസനെ കാണാൻ പോയി, കൈയടിച്ചുകൊണ്ടായിരുന്നു അവരുടെ യാത്ര.

ഇതി കൃഷ്ണവചഃ ശ്രുത്വാ താര്ക്ഷ്യഃ കൃഷ്ണമുവാചഹ കഥമാസ്വാദനം ചക്രുരേതദ്വിസ്തീര്യമേ വദ । ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച । ഭോ ശ്രീനിവാസ തവ നാമൈവ ചൈതന്നാമ സ്വാമീ നനു നാമൈവ സ്വാമീ । യാം ബ്രഹ്മാദ്യാ ആശ്രയന്തീത്തി യസ്മാത്തസ്മാദ്രമാ ശ്രീരിതി നാമ ചാപ ॥ ൩,൨൪.

കൃഷ്ണന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ താർക്ഷ്യൻ ചോദിച്ചു: 'അവർ എങ്ങനെ ആസ്വദിച്ചു? ദയവായി വിശദമായി പറയൂ.' ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: 'ശ്രീനിവാസാ, നിന്റെ നാമം തന്നെയാണ് സ്വാമിയുടെ നാമം; സ്വാമിയെ നാമത്തിലൂടെ അറിയാം. ബ്രഹ്മാദികൾ നിന്നിൽ ആശ്രയം തേടുന്നതിനാൽ, നിന്നെ രാമ, ശ്രീ എന്നിങ്ങനെയുള്ള പേരുകളിൽ വിളിക്കുന്നു.'