ഗരുഡപുരാണമ്

തീര്ഥാടനാര്ഥം തു ജഗാമ പിത്രാ സാകം ഹരേഃ പ്രീണനാദ്യര്ഥമേവ । ആരാധയിത്വാ ബ്രാഹ്മണാന്വിഷ്ണുഭക്താനാദൌ ഗൃഹേ വസ്ത്രസംഭൂഷണാദ്യൈഃ ॥ ൩,൨൩.

പുണ്യസ്ഥലങ്ങൾ സന്ദർശിക്കാനായി, ഹരിയെ സന്തോഷിപ്പിക്കാനെന്ന ഉദ്ദേശ്യത്തോടെ അവൾ അച്ഛനോടൊപ്പം പുറപ്പെട്ടു. ആദ്യം വീട്ടിൽ വിഷ്ണുഭക്തരായ ബ്രാഹ്മണരെ വസ്ത്രവും ആഭരണങ്ങളും നൽകി ആദരിച്ചു.

പശ്ചാത്കല്പം കാരയാമാസ ദേവീ വിഷ്ണോരഗ്രേ തീര്ഥയാത്രാര്ഥമേവ । യാവത്കാലം തീര്ഥയാത്രാ മുകുന്ദ താവത്കാലം തൂര്ധ്വരേതാ ഭവാമി ॥ ൩,൨൩.

തുടർന്ന്, തീർത്ഥയാത്രക്കായി വിഷ്ണുവിന്റെ സന്നിധിയിൽ ഒരു ചടങ്ങ് നടത്തി. 'മുകുന്ദാ, ഈ തീർത്ഥയാത്ര കഴിയുന്നതുവരെ ഞാൻ ബ്രഹ്മചാര്യത്തിലിരിക്കും' എന്നു പ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു.

യാവത്കാലം തീര്ഥയാത്രാം കരിഷ്യേ താവദ്ദത്താദ്വൈഷ്ണവാനാം ച സംഗമ് । ഹരേഃ കഥാശ്രവണം സ്യാന്മുകുന്ദ നാവൈഷ്ണവാനാം സംഗിനാമങ്ഗസംഗമ് ॥ ൩,൨൩.

'ഞാൻ തീർത്ഥയാത്ര നടത്തുന്ന കാലം മുഴുവൻ ദാനം ലഭിച്ച വൈഷ്ണവരോടൊപ്പം മാത്രമേ ഇടപഴകൂ. ഹരിയുടെ കഥകൾ കേൾക്കുകയും, വൈഷ്ണവരല്ലാത്തവരുമായി കൂട്ടുകൂടാതിരിക്കുകയും ചെയ്യും, മുകുന്ദാ.'

സുഹൃജ്ജനൈഃ പുത്രമിത്രാദികൈശ്ച ദീര്ഥാടനം നൈവ കുര്യാം മുകുന്ദ । കുര്വന്തി യേ കാമ്യയാ തീര്ഥയാത്രാം തേഷാം സംഗം കുരു ദൂരേ മുകുന്ദ ॥ ൩,൨൩.

'സുഹൃത്തുക്കളുമായോ മകനുമായോ മറ്റുള്ളവരുമായോ ഞാൻ തീർത്ഥയാത്ര നടത്തില്ല, മുകുന്ദാ. ആഗ്രഹത്തോടെ തീർത്ഥയാത്ര ചെയ്യുന്നവരുമായി നീ ബന്ധം വയ്ക്കരുത്, അവരെ അകറ്റി വെയ്ക്കണം, മുകുന്ദാ.'

ശാലഗ്രാമം യേ വിഹായൈവ യാത്രാം കുര്വന്തി തേഷാം കിം ഫലം പ്രാഹുരാര്യാഃ । യദാ തീര്ഥാനാം ദര്ശനം സ്യാത്തദൈവ ശാലഗ്രാമം പുരതഃ സ്ഥാപയിത്വാ ॥ ൩,൨൩.

'ശാലഗ്രാമം ഉപേക്ഷിച്ച് തീർത്ഥയാത്ര ചെയ്യുന്നവർക്കു എന്ത് ഫലമാണ് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നത്? പുണ്യസ്ഥലങ്ങൾ കാണുമ്പോൾ ശാലഗ്രാമം മുന്നിൽ വെയ്ക്കണം.'

തീര്ഥാടനം പാദചൈരൈഃ കൃതം ചേത്പൂര്ണം ഫലം പ്രാഹുരാര്യാഃ ഖഗേന്ദ്ര । പാദത്രാണം പാദരക്ഷാം ച കൃത്വാ തീര്ഥാടനം പാദഹീനം തദാഹുഃ ॥ ൩,൨൩.

'കാലിൽ നടന്ന് തീർത്ഥയാത്ര ചെയ്താൽ ഫലം പൂർണ്ണമാണെന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു, പക്ഷേ ചെരിപ്പോ പാദരക്ഷയോ ധരിച്ച് പോകുന്നവരുടെ യാത്ര അപൂർണ്ണമാണെന്ന് പറയുന്നു.'

യോ വാഹനേ തുരഗേ ചോപവിഷ്ടസ്തീര്ഥാടനം കുരുതേ ചാര്ധഹീനമ് । വൃഷാദീനാം വാഹനേ പാദമാഹുഃ പരാന്നാനാം ഭോജനേ വ്യര്ഥമാഹുഃ ॥ ൩,൨൩.

'കുതിരയോ മറ്റേതെങ്കിലും വാഹനമോ കയറി തീർത്ഥയാത്ര ചെയ്താൽ അർദ്ധഫലമേ ലഭിക്കൂ. കാളയോ മറ്റേതെങ്കിലും പശുവിന്മേൽ കയറിയാൽ നടന്ന് പോയതുപോലെയാണ്. മറ്റുള്ളവരുടെ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നത് ഫലമില്ലാത്തതാണെന്ന് പറയുന്നു.'

മഹാത്മനാം വേദവിദാം യതീനാം പരാന്നാനാം ഭോജനേ നൈവ ദോഷഃ । സംകല്പയിത്വാ പരമാദരേണ ജഗാമ സാ തീര്ഥയാത്രാര്ഥമേവ ॥ ൩,൨൩.

'മഹാത്മാക്കളും വേദജ്ഞന്മാരും യതിമാരും മറ്റുള്ളവരുടെ ഭക്ഷണം കഴിച്ചാലും ദോഷമില്ല. പരമാദരത്തോടെ തീർത്ഥയാത്രയ്ക്കായി അവൾ മനസ്സിൽ ഉറപ്പാക്കി പുറപ്പെട്ടു.'

ആദൌ സ്നാത്വാ ഹരിനിര്മാത്യഗന്ധം വിസര്ജയിത്വാ ശ്രവണം വൈ ചകാര । പിത്രാ സാകം ഭോജനം ചാപി കൃത്വാ അഗ്രേ ദിനേ ക്രോശമേകം ജഗാമ ॥ ൩,൨൩.

'ആദ്യം കുളിച്ച്, ഹരിയുടെ സുഗന്ധം കഴുകി മാറ്റി, പാരായണം കേട്ടു. അച്ഛനോടൊപ്പം ഭക്ഷണം കഴിച്ച് ആദ്യദിവസം ഒരു ക്രോഷം ദൂരം നടന്നു.'

തത്ര ദ്വിജാന്പൂജയിത്വാന്നപാന രാത്രൌ തത്ത്വം ശ്രാവയാമാസ ദേവീ । ഏവം യാത്രാം യേ പ്രകുര്വന്തി നിത്യം തേഷാം യാത്രാം സഫലാം പ്രാഹുരാര്യാഃ ॥ ൩,൨൩.

'അവിടെ ബ്രാഹ്മണരെ അന്നവും ജലവും നൽകി ആദരിച്ചു. രാത്രിയിൽ സത്യം അവർക്കു കേൾപ്പിച്ചു. ഇങ്ങനെ തീർത്ഥയാത്ര ചെയ്യുന്നവരുടെ യാത്ര ഫലപ്രദമാണെന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു.'

വിനാ ദയാം തീര്ഥയാത്രാ ഖഗേന്ദ്രവ്യര്ഥേത്യേവം വീന്ദ്ര ചാഹുര്മഹാന്തഃ । ദിവാ രാത്രൌ യേ ന ശൃണ്വന്തി ദിവ്യാം ഹരേഃ കഥാം തീര്ഥമാര്ഗേ ഖഗേന്ദ്ര ॥ ൩,൨൩.

'ദയയില്ലാതെ തീർത്ഥയാത്ര ചെയ്താൽ അതിന് ഫലമില്ലെന്ന് മഹാത്മാക്കൾ പറയുന്നു, പക്ഷേ, പകൽ രാത്രികളിൽ ഹരിയുടെ ദിവ്യകഥകൾ തീർത്ഥയാത്രയിൽ കേൾക്കാത്തവർ—'

വ്യര്ഥംവ്യര്ഥം തസ്യ ചാഹുര്ഗതം വൈ അശ്വാദീനാം വാഹനാനാം ച വിദ്ധി । അശ്വാദീനാമപരാധം വദസ്വ ഗങ്ഗാദീനാം ദര്ശനാത്പാപനാശഃ ॥ ൩,൨൩.

'അവരുടെ യാത്ര പൂർണ്ണമായും ഫലമില്ലാത്തതാണെന്ന് പറയുന്നു; കുതിര മുതലായ വാഹനങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നവർക്കും അതേ വിധമാണ്. കുതിര മുതലായവയുടെ ദോഷം പറയുക; ഗംഗാദി പുണ്യനദികൾ കാണുമ്പോൾ പാപം നശിക്കുന്നു.'

ക്ഷേത്രസ്ഥവിഷ്ണോര്ദര്ശനാത്പാപനാശോ മാര്ജാരസ്യാപ്യപരാധം വദസ്വ । ക്ഷേത്രസ്ഥവിഷ്ണോഃ പൂജനാത്പാപനാശഃ പൂജാവതാമപരാധം വദസ്വ ॥ ൩,൨൩.

'ക്ഷേത്രത്തിലെ വിഷ്ണുവിനെ കണ്ട് പാപം നശിക്കുന്നു; പൂച്ചയുടെ ദോഷവും പറയണം. ക്ഷേത്രത്തിലെ വിഷ്ണുവിനെ ആരാധിച്ചാൽ പാപം നശിക്കുന്നു; പൂജ ചെയ്യുന്നവരുടെ ദോഷവും പറയണം.'

ജപാദീനാം കുര്വതാം പാപനാശോ വിഷ്ണോര്ധ്യാനാത്സദ്യ ഏവാഘനാശഃ । അനുസംധാനാദ്രഹിതം സര്വമേവ കൃതം വ്യര്ഥമേവേതി ചാഹുഃ ॥ ൩,൨൩.

'ജപം മുതലായവ ചെയ്യുന്നവരുടെ പാപം നശിക്കുന്നു; വിഷ്ണുവിനെ ധ്യാനിച്ചാൽ പാപം ഉടൻ തന്നെ അകന്ന് പോകുന്നു. യുക്തിയില്ലാതെ ചെയ്യുന്ന എല്ലാ പ്രവർത്തികളും ഫലമില്ലാത്തവയാണെന്ന് പറയുന്നു.'

അതോ ഹരേഃ പാപവിനാശിനീം കഥാം ശ്രുത്വാ വിഷ്ണോര്ഭക്തിമാന്സ്യാത്ഖഗേന്ദ്ര । ദൃഷ്ട്വാദൃഷ്ട്വാ ഹരിപാദാങ്കിതം ച സ്മൃത്വാസ്മൃത്വാ ഭക്തിമാന്സ്യാത്ഖഗേന്ദ്ര ॥ ൩,൨൩.

'അതുകൊണ്ട് ഹരിയുടെ പാപനാശിനിയായ കഥകൾ കേട്ടാൽ വിഷ്ണുവിൽ ഭക്തി ഉണ്ടാകും, പക്ഷിരാജാവേ. ഹരിയുടെ പാദചിഹ്നങ്ങൾ കണ്ടാലോ കാണാതെയോ, ഓർത്താലോ ഓർക്കാതെയോ, ഭക്തി ഉണ്ടാകും, പക്ഷിരാജാവേ.'

പിത്രാ സാകം കന്യകാ സാപി വീന്ദ്ര ശേഷാചലസ്ഥം ശ്രീനിവാസം ച ദ്രഷ്ടുമ് । ജഗാമ സാ മാര്ഗമധ്യേ ഹരിം ച സാ ചിന്തയാമാസ രമാപതിം ച ॥ ൩,൨൩.

'അച്ഛനോടൊപ്പം ആ കന്യക, പക്ഷിരാജാവേ, ശേഷാചലത്തിൽ വസിക്കുന്ന ശ്രീനിവാസനെ കാണാൻ പോയി. വഴിമധ്യേ അവൾ ഹരിയെയും രമാപതിയെയും ചിന്തിച്ചു.'

കദാ ദ്രക്ഷ്യേ ശ്രീനിവാസസ്യ വക്ഷഃ ശ്രീവത്സരത്നൈര്ഭൂഷിതം വിസ്തൃതം ച । കദാ ദ്രക്ഷ്യേ ശ്രീനിവാസസ്യ തുന്ദം വലിത്രയേണാങ്കിതം സുംദരം ച ॥ ൩,൨൩.

'ശ്രീവത്സവും രത്നങ്ങളും അലങ്കരിച്ച വിശാലമായ ശ്രീനിവാസന്റെ വക്ഷസ്സു ഞാൻ എപ്പോൾ കാണുമേ? മൂന്നു വളയങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച മനോഹരമായ ശ്രീനിവാസന്റെ വയറു ഞാൻ എപ്പോൾ കാണുമേ?'

കദാ ദ്രക്ഷ്യേ ശ്രീനിവാസസ്യ കണ്ഠം മഹര്ലോകസ്യാശ്രയം കംബുതുല്യമ് । കദാ ദ്രക്ഷ്യേ ശ്രീനിവാസസ്യ നാഭിം സദാന്തരിക്ഷസ്യാശ്രയം വൈ സുപൂര്ണമ് ॥ ൩,൨൩.

എപ്പോഴാകും ഞാൻ ശ്രീനിവാസന്റെ മേഘംപോലെയുള്ള, മഹർലോകത്തിന് ആശ്രയമായ കണ്ഠം കാണുന്നത്? എപ്പോഴാകും ഞാൻ ആകാശലോകത്തിന് സ്ഥിരമായ ആശ്രയമായ, പൂർണ്ണമായ ശ്രീനിവാസന്റെ നാഭി കാണുന്നത്?

കദാ ദ്രക്ഷ്യേ വദനം വൈ മുരാരേര്ജനലോകസ്യാശ്രയം സര്വദൈവ ॥ ൩,൨൩.

എപ്പോഴാകും ഞാൻ ജനലോകത്തിന് എപ്പോഴും ആശ്രയമായ, മുരാസുരനെ തോൽപ്പിച്ചവന്റെ മുഖം കാണുന്നത്?

ശിരഃ കദാ ശ്രീനിവാസസ്യ ദ്രക്ഷ്യേ സത്യസ്യ ലോകസ്യാശ്രയം സര്വദൈവ । കടിം കദാ ശ്രീനിവാസസ്യ ദ്രക്ഷ്യേ ഭൂര്ലോകസ്യാശ്രയം സര്വദൈവ ॥ ൩,൨൩.

എപ്പോഴാകും ഞാൻ സത്യലോകത്തിന് എപ്പോഴും ആശ്രയമായ ശ്രീനിവാസന്റെ തല കാണുന്നത്? എപ്പോഴാകും ഭൂലോകത്തിന് എപ്പോഴും ആശ്രയമായ ശ്രീനിവാസന്റെ അര കാണുന്നത്?

കദാ ദ്രക്ഷ്യേ ശ്രീനിവാസസ്യ ചോരു തലാതലസ്യാശ്രയം സര്വദൈവ । കദാ ദ്രക്ഷ്യേ ശ്രീനിവാസസ്യ ജാനു സുകോമലം സുതലസ്യാശ്രയം ച ॥ ൩,൨൩.

എപ്പോഴാകും ഞാൻ തലാതലലോകത്തിന് എപ്പോഴും ആശ്രയമായ ശ്രീനിവാസന്റെ ഉരുക്കളുകൾ കാണുന്നത്? എപ്പോഴാകും ഞാൻ സുതലലോകത്തിന് ആശ്രയമായ, അത്യന്തം മൃദുവായ ശ്രീനിവാസന്റെ മുട്ടുകൾ കാണുന്നത്?

കദാ ദ്രക്ഷ്യേ ശ്രീനിവാസസ്യ ജങ്ഘേ രസാതലസ്യാശ്രയേഃ സര്വദൈവ । കദാ ദ്രക്ഷ്യേ പാദതലം ഹരേശ്ച പാതാലലോകസ്യാശ്രയം സര്വദൈവ ॥ ൩,൨൩.

എപ്പോഴാകും ഞാൻ രസാതലലോകത്തിന് എപ്പോഴും ആശ്രയമായ ശ്രീനിവാസന്റെ കാൽത്തണ്ടുകൾ കാണുന്നത്? എപ്പോഴാകും പാതാളലോകത്തിന് എപ്പോഴും ആശ്രയമായ ഹരിയുടെ പാദതലങ്ങൾ കാണുന്നത്?

ഇത്ഥം മാര്ഗേ ചിന്തയന്തീ ച ദേവീ ശേഷാചലേ ശേഷദേവം ദദര്ശ । ഫണൈഃ സഹസ്രൈഃ സുവിരാജമാനം നാനാദ്രുമൈര്വാനരൈര്വാനരീഭിഃ ॥ ൩,൨൩.

ഇങ്ങനെ വഴിയിൽ ചിന്തിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കേ, ദേവി ശേഷാചലത്തിൽ ശേഷദേവനെ കണ്ടു. ആയിരം ഫണകളോടെ ഭംഗിയായി തിളങ്ങുന്നവനെയും, വിവിധ വൃക്ഷങ്ങളും കുരങ്ങുകളും കുരങ്ങിമാരും ചുറ്റിപ്പറ്റിയവനെയും അവൾ കണ്ടു.

അനന്ത ജന്മാര്ജിതപുണ്യസംചയാന്മയാദ്യ ദൃഷ്ടഃ പരമാചലോ ഹി । തദ്ദര്ശനാദ്വാഷ്പകലാകുലേക്ഷണാ സദ്യഃ സമുത്ഥായ നനാമ മൂര്ധ്നാ ॥ ൩,൨൩.

അനന്തം ജന്മങ്ങളിൽ സമ്പാദിച്ച പുണ്യഫലത്താൽ ഇന്ന് ഞാൻ പരമശിഖരമായ ഈ പർവ്വതം കണ്ടിരിക്കുന്നു. അതു കണ്ടപ്പോൾ അവളുടെ കണ്ണുകൾ കണ്ണീരാൽ നിറഞ്ഞു, ഉടനെ എഴുന്നേറ്റ് തലകുനിഞ്ഞു വന്ദിച്ചു.

മുഖം ച ദൃഷ്ട്വാ നമനം ച കാര്യം പൃഷ്ഠാദിഭാഗേ നമനം ന കാര്യമ് । സാപി ദ്വിഷട്കം നമനം ച ചക്രേ ശാലഗ്രാമം സ്ഥാപയിത്വാ പുരോഽസ്യ ॥ ൩,൨൩.

മുഖം കണ്ടാൽ വന്ദനം ചെയ്യണം; പുറംമുൻപും മറ്റു ഭാഗങ്ങൾക്കും വന്ദനം ചെയ്യരുത്. അവൾ ശാലഗ്രാമം മുന്നിൽ വെച്ച്, ഇരട്ടയടക്കം വന്ദനം ചെയ്തു.

ഇത്ഥം കാര്യം വൈഷ്ണവൈഃ പര്വതസ്യ ത്വം വൈഷ്ണവൈര്വിപരീതം ച കാര്യമ് । മധ്വാന്തഃസ്ഥഃ പര്വതാഗ്രേസ്തി നിത്യം രമാബ്രഹ്മാദ്യൈഃ പൂജിതഃ ശ്രീനിവാസഃ ॥ ൩,൨൩.

പർവ്വതത്തിൽ വൈഷ്ണവന്മാർ ഇങ്ങനെ തന്നെ പ്രവർത്തിക്കണം; വൈഷ്ണവന്മാർക്ക് വിരുദ്ധമായി നീ ചെയ്യരുത്. പർവ്വതശിഖരത്തിനുള്ളിൽ ശ്രീനിവാസൻ എപ്പോഴും വസിക്കുന്നു; രമയും ബ്രഹ്മാവും മറ്റു ദേവന്മാരും അവനെ ആരാധിക്കുന്നു.

സുസത്തമം പരമം ശ്രീനിവാസം ദ്രക്ഷ്യേഽഥാഹം ഹ്യാരുരുക്ഷേഽചലഞ്ച । ഇത്യേവമുക്ത്വാ കപിലാഖ്യതീര്ഥേ സ്ഥാനം ചക്രേ സാ സ്വപിത്രാ സഹൈവ ॥ ൩,൨൩.

സുപാവനനും പരമോന്നതനുമായ ശ്രീനിവാസനെ ഞാൻ കാണും; ഇനി ഞാൻ ഈ പർവ്വതം കയറിയെത്തും. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, കപിലതീർഥത്തിൽ അവൾ അച്ഛനോടൊപ്പം താമസം സ്ഥാപിച്ചു.

അത്രൈവാസ്തേ ശ്രീനിവാസോ ഹരിസ്തു ദ്രവ്യേണ രൂപേണ ന ചാന്യഥേതി । ആദൌ സ്നാത്വാ മുണ്ഡനം തത്ര കൃത്വാ തീര്ഥശ്രാദ്ധം കാരയിത്വാ സുതീര്ഥേ ॥ ൩,൨൩.

ഇവിടെയാണ് ശ്രീനിവാസൻ, ഹരി, വസ്തുവിലും രൂപത്തിലും നിലകൊള്ളുന്നത്; വേറൊന്നുമില്ല. ആദ്യം അവൾ അവിടെ കുളിച്ച് തലമുണ്ടനം ചെയ്തു, പിന്നെ തീർത്ഥത്തിൽ പിതൃകർമ്മം നടത്തി.

ഗോഭൂഹിരണ്യാദിസമസ്തദാനം ദത്ത്വാ ശൈലം ചാരുരോഹാഥ സാധ്വീ । ശാലഗ്രാമം സ്ഥാപയിത്വാ സ ചാഗ്രേ പുനഃ പ്രണാമം സാപി ചക്രേ സുഭക്ത്യാ ॥ ൩,൨൩.

പശു, ഭൂമി, പൊന്നു മുതലായ എല്ലാ ദാനങ്ങളും നൽകി, പിന്നെ ആ സതീ പർവ്വതം കയറി. ശാലഗ്രാമം മുന്നിൽ വെച്ച്, വീണ്ടും ഭക്തിപൂർവ്വം വന്ദനം ചെയ്തു.