ഗരുഡപുരാണമ്

പിത്രാ സാകം സാ തു കന്യാ ഖഗേന്ദ്ര വൈരാഗ്യയുക്താ ശ്രവണാത്സംബഭൂവ । കേശം ച മിത്രം ദ്വിരദാദികം ച അനര്ഘ്യരത്നാനി ഗൃഹാദികം ച ॥ ൩,൨൩.

പിതാവിനൊപ്പം ആ പെൺകുട്ടി, പക്ഷീരാജാവേ, ശ്രവണത്തിലൂടെ വൈരാഗ്യം നേടി. മുടി, സുഹൃത്തുക്കൾ, ആനകൾ, വിലകൂടിയ രത്നങ്ങൾ, വീടുകൾ ഇവയെല്ലാം—

സര്വം ഹ്യേതന്നശ്വരം ചൈവ മേനേ മമാധീനം ഹരിണാ വൈ കൃതം ച । യേനൈവ ദത്തം പുത്രമിത്രാദികം ച തേനാ ഹൃതം വേദനാം നൈവ ചക്രേ ॥ ൩,൨൩.

ഇവയെല്ലാം നശ്വരവും, എനിക്ക് അടീനവും, ഹരിയാൽ തന്നതും എന്ന് അവൾ കരുതി. ഹരിയാൽ നൽകിയ പുത്രന്മാരും സുഹൃത്തുക്കളും മറ്റും തിരികെ എടുത്താൽ പോലും അവൾ ദുഃഖിച്ചില്ല.

അദ്യൈവ വിഷ്ണുഃ പരമോ ദയാലുഃ ദയാം മയി കൃതവാംസ്തേന സുഷ്ഠു । പിത്രാ സാകം കന്യകാ സാ തു വീന്ദ്ര സദാത്മനി ഹ്യമലേ വാസുദേവേ ॥ ൩,൨൩.

ഇന്നും വിഷ്ണു, പരമകാരുണ്യവാൻ, എന്നോട് വലിയ ദയ കാണിച്ചിരിക്കുന്നു. പിതാവിനൊപ്പം ആ പെൺകുട്ടി, വീന്ദ്ര, എപ്പോഴും വിശുദ്ധാത്മാവായ വാസുദേവനിൽ നിലകൊണ്ടിരുന്നു.

ഏകാന്തത്വം സുഷ്ഠു ഭക്ത്യാ ഗതാ സാ യദൃച്ഛയാ സോപപന്നേന ദേവീ । അകല്പയന്ത്യാത്മനോ വീന്ദ്ര വൃത്തിം ചകാര യത്സാവധിരാധം പ്രഥൈവ ॥ ൩,൨൩.

അവൾ പൂർണ്ണമായ ഭക്തിയോടെ ഏകാന്തതയിൽ എത്തി, വീന്ദ്ര, സ്വച്ഛന്ദമായ ആഗ്രഹത്തോടെ ദേവി തന്റെ ജീവിതം നന്നായി ക്രമീകരിച്ചു, അതാണ് ഏറ്റവും മികച്ച മാതൃകയായി മാറിയത്.

സാ വൈ വിത്തം വിഷ്ണുപാദാരവിന്ദേ ദുഃ ഖാര്ണവാത്തരാകേ സംചകാര । വാഗീന്ദ്രിദ്രിയം ഖഗ സമ്യക്ചകാര ഹരേര്ഗുണാനാം വര്ണനേ വാ സദൈവ ॥ ൩,൨൩.

അവൾ തന്റെ സമ്പത്ത് വിഷ്ണുവിന്റെ പാദാരവിന്ദത്തിൽ സമർപ്പിച്ചു, ദുഃഖസമുദ്രം കടക്കാനുള്ള ഒരു തോടുപോലെ. പക്ഷീരാജാവേ, അവൾ തന്റെ വാക്കുകളും ഇന്ദ്രിയങ്ങളും എപ്പോഴും ഹരിയുടെ ഗുണങ്ങൾ പാടാൻ ഉപയോഗിച്ചു.

ഹസ്തൌ ച വിഷ്ണോര്ഗൃഹസംമാര്ജനാദൌ ചകാര ദേവീ ഗാത്രമലാപഹാരമ് । ശ്രോത്രം ച ചക്രേ ഹരിസത്കഥോദയേ മോക്ഷാദിമാര്ഗേ ഹ്യമൃതോപമേ ച ॥ ൩,൨൩.

അവളുടെ കൈകൾ വിഷ്ണുവിന്റെ ഭവനം വൃത്തിയാക്കാനും, ദേഹത്തിലെ മലിനതകൾ നീക്കാനും ഉപയോഗിച്ചു. കാതുകൾ ഹരിയുടെ പുണ്യകഥകൾ കേൾക്കാനും, മോക്ഷമാർഗ്ഗം പോലുള്ള അമൃതം കേൾക്കാനും സമർപ്പിച്ചു.

നേത്രം ച ചക്രേ പ്രതിമാദിദര്ശനേ അനാദികാലീനമലാപഹരിണീ । സദ്വൈഷ്ണവാനാം സ്പര്ശനേ ചൈവ സംഗേ നിര്മാല്യഗന്ധാനുവിലേപനേ ത്വക് ॥ ൩,൨൩.

കണ്ണുകൾ വിഷ്ണുവിന്റെ പ്രതിമകളും രൂപങ്ങളും കാണാനായി ഉപയോഗിച്ചു, അതു പണ്ടുകാലത്തെ പാപങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യുന്നു. ശരീരം സന്മാർഗ്ഗത്തിലുള്ള വൈഷ്ണവരെ സ്പർശിക്കാനും, അവരുടെ പൂമാലകളുടെ സുഗന്ധം തലയിലിടാനും ഉപയോഗിച്ചു.

ഘ്രാര്ണേദ്രിയം സാ ഹരിപാദസാരേ ചകാര സംസാരവിമുക്തിദേ ച । ജിഹ്വേന്ദ്രിയം ഹരിനൈവേദ്യശേഷേ ശ്രീമത്തുലസ്യാദിവിമിശ്രിതേ ച ॥ ൩,൨൩.

അവൾ തന്റെ മൂക്കു ഹരിയുടെ പാദസാരത്തിന്റെ സുഗന്ധം നുകരാൻ ഉപയോഗിച്ചു, അതു സാംസാരികബന്ധനങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചനം നൽകുന്നു. നാവു ഹരിയുടെ പ്രസാദം, തുളസിയോടു ചേർന്നതും മറ്റും, രുചിക്കാനായി സമർപ്പിച്ചു.

പാദൌ ഹരേഃ ക്ഷേത്രപഥാനുസര്പണേ ശിരോ ഹൃഷീകേശപദാഭിവന്ദനേ । കാമം ഹൃദാസ്യേ തു ഹരിദാസ്യകാമ്യാ തഥോത്തമശ്ലോകജനാശ്ചരന്തി ॥ ൩,൨൩.

അവളുടെ കാലുകൾ ഹരിയുടെ ക്ഷേത്രങ്ങളിലേക്കുള്ള വഴികളിൽ നടക്കാനായി, തല ഹൃഷീകേശന്റെ പാദങ്ങളിൽ നമസ്കരിക്കാനായി, ഹൃദയവും വായും ഹരിയുടെ ദാസ്യത്തിന് ആഗ്രഹിക്കാനായി സമർപ്പിച്ചു. അതുപോലെ തന്നെ ഉത്തമഭക്തന്മാർ ജീവിക്കുന്നു.

നിഷ്കാമരൂപേ ച മതിം ചകാര വാഗിന്ദ്രിയം സ്തവനം സ്വീചകാര । ഏവം സദാ കാര്യസമൂഹമാത്മനാ സമര്പയിത്വാ പരമേശപാദയോഃ ॥ ൩,൨൩.

അവൾ മനസ്സിനെ ആഗ്രഹരഹിതമായി ഉറപ്പിച്ചു, വാക്കും ഇന്ദ്രിയങ്ങളും സ്തുതിക്കായി ഉപയോഗിച്ചു. ഇങ്ങനെ അവൾ എല്ലാ പ്രവർത്തികളും എല്ലായ്പ്പോഴും പരമേശ്വരന്റെ പാദങ്ങളിൽ സമർപ്പിച്ചു.

തീര്ഥാടനാര്ഥം തു ജഗാമ പിത്രാ സാകം ഹരേഃ പ്രീണനാദ്യര്ഥമേവ । ആരാധയിത്വാ ബ്രാഹ്മണാന്വിഷ്ണുഭക്താനാദൌ ഗൃഹേ വസ്ത്രസംഭൂഷണാദ്യൈഃ ॥ ൩,൨൩.

പുണ്യസ്ഥലങ്ങൾ സന്ദർശിക്കാനായി, ഹരിയെ സന്തോഷിപ്പിക്കാനെന്ന ഉദ്ദേശ്യത്തോടെ അവൾ അച്ഛനോടൊപ്പം പുറപ്പെട്ടു. ആദ്യം വീട്ടിൽ വിഷ്ണുഭക്തരായ ബ്രാഹ്മണരെ വസ്ത്രവും ആഭരണങ്ങളും നൽകി ആദരിച്ചു.

പശ്ചാത്കല്പം കാരയാമാസ ദേവീ വിഷ്ണോരഗ്രേ തീര്ഥയാത്രാര്ഥമേവ । യാവത്കാലം തീര്ഥയാത്രാ മുകുന്ദ താവത്കാലം തൂര്ധ്വരേതാ ഭവാമി ॥ ൩,൨൩.

തുടർന്ന്, തീർത്ഥയാത്രക്കായി വിഷ്ണുവിന്റെ സന്നിധിയിൽ ഒരു ചടങ്ങ് നടത്തി. 'മുകുന്ദാ, ഈ തീർത്ഥയാത്ര കഴിയുന്നതുവരെ ഞാൻ ബ്രഹ്മചാര്യത്തിലിരിക്കും' എന്നു പ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു.

യാവത്കാലം തീര്ഥയാത്രാം കരിഷ്യേ താവദ്ദത്താദ്വൈഷ്ണവാനാം ച സംഗമ് । ഹരേഃ കഥാശ്രവണം സ്യാന്മുകുന്ദ നാവൈഷ്ണവാനാം സംഗിനാമങ്ഗസംഗമ് ॥ ൩,൨൩.

'ഞാൻ തീർത്ഥയാത്ര നടത്തുന്ന കാലം മുഴുവൻ ദാനം ലഭിച്ച വൈഷ്ണവരോടൊപ്പം മാത്രമേ ഇടപഴകൂ. ഹരിയുടെ കഥകൾ കേൾക്കുകയും, വൈഷ്ണവരല്ലാത്തവരുമായി കൂട്ടുകൂടാതിരിക്കുകയും ചെയ്യും, മുകുന്ദാ.'

സുഹൃജ്ജനൈഃ പുത്രമിത്രാദികൈശ്ച ദീര്ഥാടനം നൈവ കുര്യാം മുകുന്ദ । കുര്വന്തി യേ കാമ്യയാ തീര്ഥയാത്രാം തേഷാം സംഗം കുരു ദൂരേ മുകുന്ദ ॥ ൩,൨൩.

'സുഹൃത്തുക്കളുമായോ മകനുമായോ മറ്റുള്ളവരുമായോ ഞാൻ തീർത്ഥയാത്ര നടത്തില്ല, മുകുന്ദാ. ആഗ്രഹത്തോടെ തീർത്ഥയാത്ര ചെയ്യുന്നവരുമായി നീ ബന്ധം വയ്ക്കരുത്, അവരെ അകറ്റി വെയ്ക്കണം, മുകുന്ദാ.'

ശാലഗ്രാമം യേ വിഹായൈവ യാത്രാം കുര്വന്തി തേഷാം കിം ഫലം പ്രാഹുരാര്യാഃ । യദാ തീര്ഥാനാം ദര്ശനം സ്യാത്തദൈവ ശാലഗ്രാമം പുരതഃ സ്ഥാപയിത്വാ ॥ ൩,൨൩.

'ശാലഗ്രാമം ഉപേക്ഷിച്ച് തീർത്ഥയാത്ര ചെയ്യുന്നവർക്കു എന്ത് ഫലമാണ് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നത്? പുണ്യസ്ഥലങ്ങൾ കാണുമ്പോൾ ശാലഗ്രാമം മുന്നിൽ വെയ്ക്കണം.'

തീര്ഥാടനം പാദചൈരൈഃ കൃതം ചേത്പൂര്ണം ഫലം പ്രാഹുരാര്യാഃ ഖഗേന്ദ്ര । പാദത്രാണം പാദരക്ഷാം ച കൃത്വാ തീര്ഥാടനം പാദഹീനം തദാഹുഃ ॥ ൩,൨൩.

'കാലിൽ നടന്ന് തീർത്ഥയാത്ര ചെയ്താൽ ഫലം പൂർണ്ണമാണെന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു, പക്ഷേ ചെരിപ്പോ പാദരക്ഷയോ ധരിച്ച് പോകുന്നവരുടെ യാത്ര അപൂർണ്ണമാണെന്ന് പറയുന്നു.'

യോ വാഹനേ തുരഗേ ചോപവിഷ്ടസ്തീര്ഥാടനം കുരുതേ ചാര്ധഹീനമ് । വൃഷാദീനാം വാഹനേ പാദമാഹുഃ പരാന്നാനാം ഭോജനേ വ്യര്ഥമാഹുഃ ॥ ൩,൨൩.

'കുതിരയോ മറ്റേതെങ്കിലും വാഹനമോ കയറി തീർത്ഥയാത്ര ചെയ്താൽ അർദ്ധഫലമേ ലഭിക്കൂ. കാളയോ മറ്റേതെങ്കിലും പശുവിന്മേൽ കയറിയാൽ നടന്ന് പോയതുപോലെയാണ്. മറ്റുള്ളവരുടെ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നത് ഫലമില്ലാത്തതാണെന്ന് പറയുന്നു.'

മഹാത്മനാം വേദവിദാം യതീനാം പരാന്നാനാം ഭോജനേ നൈവ ദോഷഃ । സംകല്പയിത്വാ പരമാദരേണ ജഗാമ സാ തീര്ഥയാത്രാര്ഥമേവ ॥ ൩,൨൩.

'മഹാത്മാക്കളും വേദജ്ഞന്മാരും യതിമാരും മറ്റുള്ളവരുടെ ഭക്ഷണം കഴിച്ചാലും ദോഷമില്ല. പരമാദരത്തോടെ തീർത്ഥയാത്രയ്ക്കായി അവൾ മനസ്സിൽ ഉറപ്പാക്കി പുറപ്പെട്ടു.'

ആദൌ സ്നാത്വാ ഹരിനിര്മാത്യഗന്ധം വിസര്ജയിത്വാ ശ്രവണം വൈ ചകാര । പിത്രാ സാകം ഭോജനം ചാപി കൃത്വാ അഗ്രേ ദിനേ ക്രോശമേകം ജഗാമ ॥ ൩,൨൩.

'ആദ്യം കുളിച്ച്, ഹരിയുടെ സുഗന്ധം കഴുകി മാറ്റി, പാരായണം കേട്ടു. അച്ഛനോടൊപ്പം ഭക്ഷണം കഴിച്ച് ആദ്യദിവസം ഒരു ക്രോഷം ദൂരം നടന്നു.'

തത്ര ദ്വിജാന്പൂജയിത്വാന്നപാന രാത്രൌ തത്ത്വം ശ്രാവയാമാസ ദേവീ । ഏവം യാത്രാം യേ പ്രകുര്വന്തി നിത്യം തേഷാം യാത്രാം സഫലാം പ്രാഹുരാര്യാഃ ॥ ൩,൨൩.

'അവിടെ ബ്രാഹ്മണരെ അന്നവും ജലവും നൽകി ആദരിച്ചു. രാത്രിയിൽ സത്യം അവർക്കു കേൾപ്പിച്ചു. ഇങ്ങനെ തീർത്ഥയാത്ര ചെയ്യുന്നവരുടെ യാത്ര ഫലപ്രദമാണെന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു.'

വിനാ ദയാം തീര്ഥയാത്രാ ഖഗേന്ദ്രവ്യര്ഥേത്യേവം വീന്ദ്ര ചാഹുര്മഹാന്തഃ । ദിവാ രാത്രൌ യേ ന ശൃണ്വന്തി ദിവ്യാം ഹരേഃ കഥാം തീര്ഥമാര്ഗേ ഖഗേന്ദ്ര ॥ ൩,൨൩.

'ദയയില്ലാതെ തീർത്ഥയാത്ര ചെയ്താൽ അതിന് ഫലമില്ലെന്ന് മഹാത്മാക്കൾ പറയുന്നു, പക്ഷേ, പകൽ രാത്രികളിൽ ഹരിയുടെ ദിവ്യകഥകൾ തീർത്ഥയാത്രയിൽ കേൾക്കാത്തവർ—'

വ്യര്ഥംവ്യര്ഥം തസ്യ ചാഹുര്ഗതം വൈ അശ്വാദീനാം വാഹനാനാം ച വിദ്ധി । അശ്വാദീനാമപരാധം വദസ്വ ഗങ്ഗാദീനാം ദര്ശനാത്പാപനാശഃ ॥ ൩,൨൩.

'അവരുടെ യാത്ര പൂർണ്ണമായും ഫലമില്ലാത്തതാണെന്ന് പറയുന്നു; കുതിര മുതലായ വാഹനങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നവർക്കും അതേ വിധമാണ്. കുതിര മുതലായവയുടെ ദോഷം പറയുക; ഗംഗാദി പുണ്യനദികൾ കാണുമ്പോൾ പാപം നശിക്കുന്നു.'

ക്ഷേത്രസ്ഥവിഷ്ണോര്ദര്ശനാത്പാപനാശോ മാര്ജാരസ്യാപ്യപരാധം വദസ്വ । ക്ഷേത്രസ്ഥവിഷ്ണോഃ പൂജനാത്പാപനാശഃ പൂജാവതാമപരാധം വദസ്വ ॥ ൩,൨൩.

'ക്ഷേത്രത്തിലെ വിഷ്ണുവിനെ കണ്ട് പാപം നശിക്കുന്നു; പൂച്ചയുടെ ദോഷവും പറയണം. ക്ഷേത്രത്തിലെ വിഷ്ണുവിനെ ആരാധിച്ചാൽ പാപം നശിക്കുന്നു; പൂജ ചെയ്യുന്നവരുടെ ദോഷവും പറയണം.'

ജപാദീനാം കുര്വതാം പാപനാശോ വിഷ്ണോര്ധ്യാനാത്സദ്യ ഏവാഘനാശഃ । അനുസംധാനാദ്രഹിതം സര്വമേവ കൃതം വ്യര്ഥമേവേതി ചാഹുഃ ॥ ൩,൨൩.

'ജപം മുതലായവ ചെയ്യുന്നവരുടെ പാപം നശിക്കുന്നു; വിഷ്ണുവിനെ ധ്യാനിച്ചാൽ പാപം ഉടൻ തന്നെ അകന്ന് പോകുന്നു. യുക്തിയില്ലാതെ ചെയ്യുന്ന എല്ലാ പ്രവർത്തികളും ഫലമില്ലാത്തവയാണെന്ന് പറയുന്നു.'

അതോ ഹരേഃ പാപവിനാശിനീം കഥാം ശ്രുത്വാ വിഷ്ണോര്ഭക്തിമാന്സ്യാത്ഖഗേന്ദ്ര । ദൃഷ്ട്വാദൃഷ്ട്വാ ഹരിപാദാങ്കിതം ച സ്മൃത്വാസ്മൃത്വാ ഭക്തിമാന്സ്യാത്ഖഗേന്ദ്ര ॥ ൩,൨൩.

'അതുകൊണ്ട് ഹരിയുടെ പാപനാശിനിയായ കഥകൾ കേട്ടാൽ വിഷ്ണുവിൽ ഭക്തി ഉണ്ടാകും, പക്ഷിരാജാവേ. ഹരിയുടെ പാദചിഹ്നങ്ങൾ കണ്ടാലോ കാണാതെയോ, ഓർത്താലോ ഓർക്കാതെയോ, ഭക്തി ഉണ്ടാകും, പക്ഷിരാജാവേ.'

പിത്രാ സാകം കന്യകാ സാപി വീന്ദ്ര ശേഷാചലസ്ഥം ശ്രീനിവാസം ച ദ്രഷ്ടുമ് । ജഗാമ സാ മാര്ഗമധ്യേ ഹരിം ച സാ ചിന്തയാമാസ രമാപതിം ച ॥ ൩,൨൩.

'അച്ഛനോടൊപ്പം ആ കന്യക, പക്ഷിരാജാവേ, ശേഷാചലത്തിൽ വസിക്കുന്ന ശ്രീനിവാസനെ കാണാൻ പോയി. വഴിമധ്യേ അവൾ ഹരിയെയും രമാപതിയെയും ചിന്തിച്ചു.'

കദാ ദ്രക്ഷ്യേ ശ്രീനിവാസസ്യ വക്ഷഃ ശ്രീവത്സരത്നൈര്ഭൂഷിതം വിസ്തൃതം ച । കദാ ദ്രക്ഷ്യേ ശ്രീനിവാസസ്യ തുന്ദം വലിത്രയേണാങ്കിതം സുംദരം ച ॥ ൩,൨൩.

'ശ്രീവത്സവും രത്നങ്ങളും അലങ്കരിച്ച വിശാലമായ ശ്രീനിവാസന്റെ വക്ഷസ്സു ഞാൻ എപ്പോൾ കാണുമേ? മൂന്നു വളയങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച മനോഹരമായ ശ്രീനിവാസന്റെ വയറു ഞാൻ എപ്പോൾ കാണുമേ?'

കദാ ദ്രക്ഷ്യേ ശ്രീനിവാസസ്യ കണ്ഠം മഹര്ലോകസ്യാശ്രയം കംബുതുല്യമ് । കദാ ദ്രക്ഷ്യേ ശ്രീനിവാസസ്യ നാഭിം സദാന്തരിക്ഷസ്യാശ്രയം വൈ സുപൂര്ണമ് ॥ ൩,൨൩.

എപ്പോഴാകും ഞാൻ ശ്രീനിവാസന്റെ മേഘംപോലെയുള്ള, മഹർലോകത്തിന് ആശ്രയമായ കണ്ഠം കാണുന്നത്? എപ്പോഴാകും ഞാൻ ആകാശലോകത്തിന് സ്ഥിരമായ ആശ്രയമായ, പൂർണ്ണമായ ശ്രീനിവാസന്റെ നാഭി കാണുന്നത്?

കദാ ദ്രക്ഷ്യേ വദനം വൈ മുരാരേര്ജനലോകസ്യാശ്രയം സര്വദൈവ ॥ ൩,൨൩.

എപ്പോഴാകും ഞാൻ ജനലോകത്തിന് എപ്പോഴും ആശ്രയമായ, മുരാസുരനെ തോൽപ്പിച്ചവന്റെ മുഖം കാണുന്നത്?