ഗരുഡപുരാണമ്

ഏവം ജ്ഞാത്വാ സര്വദാ ലക്ഷ്മണാ തു ഹരിം സദാ പ്രീണയാമാസ ദേവീ । സപര്യയാ വൈ ക്രിയമാണയാ ഹരിഃ പതിര്മമ സ്യാദിതി ചിന്തയാനാ

ഇങ്ങനെ അറിഞ്ഞ്, ലക്ഷ്മണാ എപ്പോഴും ഹരിയെ ഭക്തിയോടെ പൂജിച്ചു; 'ഹരി എന്റെ ഭർത്താവാകട്ടെ' എന്ന് continually ചിന്തിച്ചുകൊണ്ട്.

തത്യാജ ദേഹം വിഷ്ണുപതിത്വകാമാ മദ്രേഷു വൈ വീന്ദ്ര പുത്രീ പ്രജാതാ । സ്വയംവരേ ലക്ഷ്മണായാ അഹം ച ഭിത്ത്വാ ലക്ഷ്യം ഭൂപതീന്ദ്രാവയിത്വാ

വിഷ്ണുവിന്റെ ഭാര്യയാകണമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ച്, വീന്ദ്രന്റെ മകൾ എന്റെ ജനങ്ങളിൽ തന്റെ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ചു. ലക്ഷ്മണയുടെ സ്വയംവരത്തിൽ ഞാൻ ലക്ഷ്യം തുളച്ച്, രാജാക്കന്മാരെ തോൽപ്പിച്ച് വിജയിച്ചു.

പാണിഗ്രഹം ലക്ഷ്മണായാശ്ച കൃത്വാ ഗത്വാ പുരീം രമയാമാസ ദേവീ । തഥൈവാഹം ജാംബവത്യാ വിവാഹം മത്പത്നീത്വേ കാരണം ത്വാം ബ്രവീമി

ലക്ഷ്മണയുടെ കൈ പിടിച്ച് വിവാഹം കഴിച്ച് അവളെ എന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി, രാജ്ഞിയെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു. അതുപോലെ തന്നെ ഞാൻ ജാംബവതിയെ വിവാഹം ചെയ്തു—അവൾ എന്റെ ഭാര്യയായതിന്റെ കാര്യം ഞാൻ ഇപ്പോൾ പറയാം.

ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൨൩ ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച । സോമസ്യ പുത്രീ പൂര്വസര്ഗേ ബഭൂവ ഭാര്യാ മദീയാ ജാമ്ബവതീ മമ പ്രിയാ । താസാം മധ്യേ ഹ്യധികാ വീന്ദ്ര കിഞ്ചിദ്രുദ്രാദിഭ്യഃ പഞ്ചഗുണൈര്വിഹീനാ ॥ ൩,൨൩.

ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: മുമ്പത്തെ സൃഷ്ടിയിൽ ജാംബവതി, എന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവൾ, സോമന്റെ മകളായി ജനിച്ചു, പിന്നെ എന്റെ ഭാര്യയായി. അവളിൽ, വീന്ദ്ര, അവൾക്ക് കുറച്ച് പ്രത്യേകതയുണ്ടായിരുന്നു, പക്ഷേ രുദ്രനും മറ്റുള്ളവർക്കുമുള്ള അഞ്ചു ഗുണങ്ങൾ അവളിൽ കുറവായിരുന്നു.

യദാവേശോ ബലവാന്സ്യാദ്രമായാം തദാനാസ പ്രിയതേ കേശവോലമ് । യദാവേശാദ്ധ്രാസമുപൈതി കാലേ തദാ താസാം സാമ്യമാഹുര്മഹാന്തഃ ॥ ൩,൨൩.

ശക്തമായ ആകർഷണം ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, മഹാബലശാലിയായവനേ, കേശവൻ വളരെ സന്തോഷിക്കുന്നു. എന്നാൽ ആ ആകർഷണം കാലക്രമേണ കുറയുമ്പോൾ, മഹാൻമാർ അവർക്കിടയിൽ സമത്വമുണ്ടെന്ന് പറയുന്നു.

ലക്ഷ്മ്യാവേശഃ കിഞ്ചിദസ്ത്യേവ നിത്യമതസ്താഭ്യഃ കിഞ്ചിദാധിക്യമസ്തി ॥ ൩,൨൩.

ലക്ഷ്മിയുടെ സാന്നിധ്യം എപ്പോഴും കുറച്ച് ഉണ്ടാകുന്നു, അതുകൊണ്ടാണ് അവൾക്ക് മറ്റുള്ളവരേക്കാൾ അല്പം മേൽക്കൈയുള്ളത്.

ഗരുഡ ഉവാച । താസാം മധ്യേ ജാമ്ബവന്തീ തു കൃഷ്ണ ആരാധനം കീദൃശം സാ ചകാര । തന്മേ ബ്രൂഹി കൃപയാ വിശ്വമൂര്തേ ആധിക്യേ വൈ കാരണം താഭ്യ ഏവ ॥ ൩,൨൩.

ഗരുഡൻ ചോദിച്ചു: അവരിൽ ജാംബവതി കൃഷ്ണനെ എങ്ങനെ ആരാധിച്ചു? വിശ്വമൂർത്തിയേ, ദയവായി അത് എന്നോട് പറയൂ, അവൾക്ക് മറ്റുള്ളവരേക്കാൾ മേൽക്കൈ ലഭിച്ച കാരണവും പറയൂ.

ഗരുഡേനൈവമുക്തസ്തു ഭഗവാന് ദേവകീസുതഃ । മേഘഗംഭീരയാ വാചാ ഉവാച വിനതാസുതമ് ॥ ൩,൨൩.

ഗരുഡൻ ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചതിനുശേഷം, ദേവകിയുടെ പുത്രനായ ഭഗവാൻ, മേഘംപോലുള്ള ഗംഭീരമായ ശബ്ദത്തിൽ വിനതയുടെ പുത്രനോടു പറഞ്ഞു.

ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച । യാ പൂര്വസര്ഗേ സോമപുത്രീ ബഭൂവ പിതുര്ഗൃഹേ വര്തമാനാപി സാധ്വീ । ജന്മ സ്വകീയം സാര്ഥകം വൈ ചകാര പിത്രാ സാകം വിഷ്ണുശുശ്രൂഷണേ ന ച ॥ ൩,൨൩.

ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: മുമ്പത്തെ സൃഷ്ടിയിൽ അവൾ സോമന്റെ മകളായി, പിതാവിന്റെ വീട്ടിൽ സദാചാരവതിയായി ജീവിച്ചു. അവൾ തന്റെ ജന്മം ഫലപ്രദമാക്കി, പിതാവിനൊപ്പം വിഷ്ണുവിനെ സേവിച്ചു.

ശുശ്രാവ നിത്യം സത്പുരാണാനി ചൈവം ചക്രേ സദാ വിഷ്ണുപാദപ്രണാമമ് । ചക്രേ സദാ താരകസ്യാപി വിഷ്ണോഃ പ്രദക്ഷിണം സ്മരണം കുര്വതീ സാ ॥ ൩,൨൩.

അവൾ എല്ലായ്പ്പോഴും സത്യപുരാണങ്ങൾ ശ്രവിച്ചു, വിഷ്ണുവിന്റെ പാദങ്ങളിൽ നിരന്തരം നമസ്കരിച്ചു. അവൾ എപ്പോഴും താരകയുടെ രൂപത്തിലും വിഷ്ണുവിന്റെ പ്രതിമയിലും പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തും, അവനെ സ്മരിച്ചും ജീവിച്ചു.

പിത്രാ സാകം സാ തു കന്യാ ഖഗേന്ദ്ര വൈരാഗ്യയുക്താ ശ്രവണാത്സംബഭൂവ । കേശം ച മിത്രം ദ്വിരദാദികം ച അനര്ഘ്യരത്നാനി ഗൃഹാദികം ച ॥ ൩,൨൩.

പിതാവിനൊപ്പം ആ പെൺകുട്ടി, പക്ഷീരാജാവേ, ശ്രവണത്തിലൂടെ വൈരാഗ്യം നേടി. മുടി, സുഹൃത്തുക്കൾ, ആനകൾ, വിലകൂടിയ രത്നങ്ങൾ, വീടുകൾ ഇവയെല്ലാം—

സര്വം ഹ്യേതന്നശ്വരം ചൈവ മേനേ മമാധീനം ഹരിണാ വൈ കൃതം ച । യേനൈവ ദത്തം പുത്രമിത്രാദികം ച തേനാ ഹൃതം വേദനാം നൈവ ചക്രേ ॥ ൩,൨൩.

ഇവയെല്ലാം നശ്വരവും, എനിക്ക് അടീനവും, ഹരിയാൽ തന്നതും എന്ന് അവൾ കരുതി. ഹരിയാൽ നൽകിയ പുത്രന്മാരും സുഹൃത്തുക്കളും മറ്റും തിരികെ എടുത്താൽ പോലും അവൾ ദുഃഖിച്ചില്ല.

അദ്യൈവ വിഷ്ണുഃ പരമോ ദയാലുഃ ദയാം മയി കൃതവാംസ്തേന സുഷ്ഠു । പിത്രാ സാകം കന്യകാ സാ തു വീന്ദ്ര സദാത്മനി ഹ്യമലേ വാസുദേവേ ॥ ൩,൨൩.

ഇന്നും വിഷ്ണു, പരമകാരുണ്യവാൻ, എന്നോട് വലിയ ദയ കാണിച്ചിരിക്കുന്നു. പിതാവിനൊപ്പം ആ പെൺകുട്ടി, വീന്ദ്ര, എപ്പോഴും വിശുദ്ധാത്മാവായ വാസുദേവനിൽ നിലകൊണ്ടിരുന്നു.

ഏകാന്തത്വം സുഷ്ഠു ഭക്ത്യാ ഗതാ സാ യദൃച്ഛയാ സോപപന്നേന ദേവീ । അകല്പയന്ത്യാത്മനോ വീന്ദ്ര വൃത്തിം ചകാര യത്സാവധിരാധം പ്രഥൈവ ॥ ൩,൨൩.

അവൾ പൂർണ്ണമായ ഭക്തിയോടെ ഏകാന്തതയിൽ എത്തി, വീന്ദ്ര, സ്വച്ഛന്ദമായ ആഗ്രഹത്തോടെ ദേവി തന്റെ ജീവിതം നന്നായി ക്രമീകരിച്ചു, അതാണ് ഏറ്റവും മികച്ച മാതൃകയായി മാറിയത്.

സാ വൈ വിത്തം വിഷ്ണുപാദാരവിന്ദേ ദുഃ ഖാര്ണവാത്തരാകേ സംചകാര । വാഗീന്ദ്രിദ്രിയം ഖഗ സമ്യക്ചകാര ഹരേര്ഗുണാനാം വര്ണനേ വാ സദൈവ ॥ ൩,൨൩.

അവൾ തന്റെ സമ്പത്ത് വിഷ്ണുവിന്റെ പാദാരവിന്ദത്തിൽ സമർപ്പിച്ചു, ദുഃഖസമുദ്രം കടക്കാനുള്ള ഒരു തോടുപോലെ. പക്ഷീരാജാവേ, അവൾ തന്റെ വാക്കുകളും ഇന്ദ്രിയങ്ങളും എപ്പോഴും ഹരിയുടെ ഗുണങ്ങൾ പാടാൻ ഉപയോഗിച്ചു.

ഹസ്തൌ ച വിഷ്ണോര്ഗൃഹസംമാര്ജനാദൌ ചകാര ദേവീ ഗാത്രമലാപഹാരമ് । ശ്രോത്രം ച ചക്രേ ഹരിസത്കഥോദയേ മോക്ഷാദിമാര്ഗേ ഹ്യമൃതോപമേ ച ॥ ൩,൨൩.

അവളുടെ കൈകൾ വിഷ്ണുവിന്റെ ഭവനം വൃത്തിയാക്കാനും, ദേഹത്തിലെ മലിനതകൾ നീക്കാനും ഉപയോഗിച്ചു. കാതുകൾ ഹരിയുടെ പുണ്യകഥകൾ കേൾക്കാനും, മോക്ഷമാർഗ്ഗം പോലുള്ള അമൃതം കേൾക്കാനും സമർപ്പിച്ചു.

നേത്രം ച ചക്രേ പ്രതിമാദിദര്ശനേ അനാദികാലീനമലാപഹരിണീ । സദ്വൈഷ്ണവാനാം സ്പര്ശനേ ചൈവ സംഗേ നിര്മാല്യഗന്ധാനുവിലേപനേ ത്വക് ॥ ൩,൨൩.

കണ്ണുകൾ വിഷ്ണുവിന്റെ പ്രതിമകളും രൂപങ്ങളും കാണാനായി ഉപയോഗിച്ചു, അതു പണ്ടുകാലത്തെ പാപങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യുന്നു. ശരീരം സന്മാർഗ്ഗത്തിലുള്ള വൈഷ്ണവരെ സ്പർശിക്കാനും, അവരുടെ പൂമാലകളുടെ സുഗന്ധം തലയിലിടാനും ഉപയോഗിച്ചു.

ഘ്രാര്ണേദ്രിയം സാ ഹരിപാദസാരേ ചകാര സംസാരവിമുക്തിദേ ച । ജിഹ്വേന്ദ്രിയം ഹരിനൈവേദ്യശേഷേ ശ്രീമത്തുലസ്യാദിവിമിശ്രിതേ ച ॥ ൩,൨൩.

അവൾ തന്റെ മൂക്കു ഹരിയുടെ പാദസാരത്തിന്റെ സുഗന്ധം നുകരാൻ ഉപയോഗിച്ചു, അതു സാംസാരികബന്ധനങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചനം നൽകുന്നു. നാവു ഹരിയുടെ പ്രസാദം, തുളസിയോടു ചേർന്നതും മറ്റും, രുചിക്കാനായി സമർപ്പിച്ചു.

പാദൌ ഹരേഃ ക്ഷേത്രപഥാനുസര്പണേ ശിരോ ഹൃഷീകേശപദാഭിവന്ദനേ । കാമം ഹൃദാസ്യേ തു ഹരിദാസ്യകാമ്യാ തഥോത്തമശ്ലോകജനാശ്ചരന്തി ॥ ൩,൨൩.

അവളുടെ കാലുകൾ ഹരിയുടെ ക്ഷേത്രങ്ങളിലേക്കുള്ള വഴികളിൽ നടക്കാനായി, തല ഹൃഷീകേശന്റെ പാദങ്ങളിൽ നമസ്കരിക്കാനായി, ഹൃദയവും വായും ഹരിയുടെ ദാസ്യത്തിന് ആഗ്രഹിക്കാനായി സമർപ്പിച്ചു. അതുപോലെ തന്നെ ഉത്തമഭക്തന്മാർ ജീവിക്കുന്നു.

നിഷ്കാമരൂപേ ച മതിം ചകാര വാഗിന്ദ്രിയം സ്തവനം സ്വീചകാര । ഏവം സദാ കാര്യസമൂഹമാത്മനാ സമര്പയിത്വാ പരമേശപാദയോഃ ॥ ൩,൨൩.

അവൾ മനസ്സിനെ ആഗ്രഹരഹിതമായി ഉറപ്പിച്ചു, വാക്കും ഇന്ദ്രിയങ്ങളും സ്തുതിക്കായി ഉപയോഗിച്ചു. ഇങ്ങനെ അവൾ എല്ലാ പ്രവർത്തികളും എല്ലായ്പ്പോഴും പരമേശ്വരന്റെ പാദങ്ങളിൽ സമർപ്പിച്ചു.

തീര്ഥാടനാര്ഥം തു ജഗാമ പിത്രാ സാകം ഹരേഃ പ്രീണനാദ്യര്ഥമേവ । ആരാധയിത്വാ ബ്രാഹ്മണാന്വിഷ്ണുഭക്താനാദൌ ഗൃഹേ വസ്ത്രസംഭൂഷണാദ്യൈഃ ॥ ൩,൨൩.

പുണ്യസ്ഥലങ്ങൾ സന്ദർശിക്കാനായി, ഹരിയെ സന്തോഷിപ്പിക്കാനെന്ന ഉദ്ദേശ്യത്തോടെ അവൾ അച്ഛനോടൊപ്പം പുറപ്പെട്ടു. ആദ്യം വീട്ടിൽ വിഷ്ണുഭക്തരായ ബ്രാഹ്മണരെ വസ്ത്രവും ആഭരണങ്ങളും നൽകി ആദരിച്ചു.

പശ്ചാത്കല്പം കാരയാമാസ ദേവീ വിഷ്ണോരഗ്രേ തീര്ഥയാത്രാര്ഥമേവ । യാവത്കാലം തീര്ഥയാത്രാ മുകുന്ദ താവത്കാലം തൂര്ധ്വരേതാ ഭവാമി ॥ ൩,൨൩.

തുടർന്ന്, തീർത്ഥയാത്രക്കായി വിഷ്ണുവിന്റെ സന്നിധിയിൽ ഒരു ചടങ്ങ് നടത്തി. 'മുകുന്ദാ, ഈ തീർത്ഥയാത്ര കഴിയുന്നതുവരെ ഞാൻ ബ്രഹ്മചാര്യത്തിലിരിക്കും' എന്നു പ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു.

യാവത്കാലം തീര്ഥയാത്രാം കരിഷ്യേ താവദ്ദത്താദ്വൈഷ്ണവാനാം ച സംഗമ് । ഹരേഃ കഥാശ്രവണം സ്യാന്മുകുന്ദ നാവൈഷ്ണവാനാം സംഗിനാമങ്ഗസംഗമ് ॥ ൩,൨൩.

'ഞാൻ തീർത്ഥയാത്ര നടത്തുന്ന കാലം മുഴുവൻ ദാനം ലഭിച്ച വൈഷ്ണവരോടൊപ്പം മാത്രമേ ഇടപഴകൂ. ഹരിയുടെ കഥകൾ കേൾക്കുകയും, വൈഷ്ണവരല്ലാത്തവരുമായി കൂട്ടുകൂടാതിരിക്കുകയും ചെയ്യും, മുകുന്ദാ.'

സുഹൃജ്ജനൈഃ പുത്രമിത്രാദികൈശ്ച ദീര്ഥാടനം നൈവ കുര്യാം മുകുന്ദ । കുര്വന്തി യേ കാമ്യയാ തീര്ഥയാത്രാം തേഷാം സംഗം കുരു ദൂരേ മുകുന്ദ ॥ ൩,൨൩.

'സുഹൃത്തുക്കളുമായോ മകനുമായോ മറ്റുള്ളവരുമായോ ഞാൻ തീർത്ഥയാത്ര നടത്തില്ല, മുകുന്ദാ. ആഗ്രഹത്തോടെ തീർത്ഥയാത്ര ചെയ്യുന്നവരുമായി നീ ബന്ധം വയ്ക്കരുത്, അവരെ അകറ്റി വെയ്ക്കണം, മുകുന്ദാ.'

ശാലഗ്രാമം യേ വിഹായൈവ യാത്രാം കുര്വന്തി തേഷാം കിം ഫലം പ്രാഹുരാര്യാഃ । യദാ തീര്ഥാനാം ദര്ശനം സ്യാത്തദൈവ ശാലഗ്രാമം പുരതഃ സ്ഥാപയിത്വാ ॥ ൩,൨൩.

'ശാലഗ്രാമം ഉപേക്ഷിച്ച് തീർത്ഥയാത്ര ചെയ്യുന്നവർക്കു എന്ത് ഫലമാണ് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നത്? പുണ്യസ്ഥലങ്ങൾ കാണുമ്പോൾ ശാലഗ്രാമം മുന്നിൽ വെയ്ക്കണം.'

തീര്ഥാടനം പാദചൈരൈഃ കൃതം ചേത്പൂര്ണം ഫലം പ്രാഹുരാര്യാഃ ഖഗേന്ദ്ര । പാദത്രാണം പാദരക്ഷാം ച കൃത്വാ തീര്ഥാടനം പാദഹീനം തദാഹുഃ ॥ ൩,൨൩.

'കാലിൽ നടന്ന് തീർത്ഥയാത്ര ചെയ്താൽ ഫലം പൂർണ്ണമാണെന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു, പക്ഷേ ചെരിപ്പോ പാദരക്ഷയോ ധരിച്ച് പോകുന്നവരുടെ യാത്ര അപൂർണ്ണമാണെന്ന് പറയുന്നു.'

യോ വാഹനേ തുരഗേ ചോപവിഷ്ടസ്തീര്ഥാടനം കുരുതേ ചാര്ധഹീനമ് । വൃഷാദീനാം വാഹനേ പാദമാഹുഃ പരാന്നാനാം ഭോജനേ വ്യര്ഥമാഹുഃ ॥ ൩,൨൩.

'കുതിരയോ മറ്റേതെങ്കിലും വാഹനമോ കയറി തീർത്ഥയാത്ര ചെയ്താൽ അർദ്ധഫലമേ ലഭിക്കൂ. കാളയോ മറ്റേതെങ്കിലും പശുവിന്മേൽ കയറിയാൽ നടന്ന് പോയതുപോലെയാണ്. മറ്റുള്ളവരുടെ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നത് ഫലമില്ലാത്തതാണെന്ന് പറയുന്നു.'

മഹാത്മനാം വേദവിദാം യതീനാം പരാന്നാനാം ഭോജനേ നൈവ ദോഷഃ । സംകല്പയിത്വാ പരമാദരേണ ജഗാമ സാ തീര്ഥയാത്രാര്ഥമേവ ॥ ൩,൨൩.

'മഹാത്മാക്കളും വേദജ്ഞന്മാരും യതിമാരും മറ്റുള്ളവരുടെ ഭക്ഷണം കഴിച്ചാലും ദോഷമില്ല. പരമാദരത്തോടെ തീർത്ഥയാത്രയ്ക്കായി അവൾ മനസ്സിൽ ഉറപ്പാക്കി പുറപ്പെട്ടു.'

ആദൌ സ്നാത്വാ ഹരിനിര്മാത്യഗന്ധം വിസര്ജയിത്വാ ശ്രവണം വൈ ചകാര । പിത്രാ സാകം ഭോജനം ചാപി കൃത്വാ അഗ്രേ ദിനേ ക്രോശമേകം ജഗാമ ॥ ൩,൨൩.

'ആദ്യം കുളിച്ച്, ഹരിയുടെ സുഗന്ധം കഴുകി മാറ്റി, പാരായണം കേട്ടു. അച്ഛനോടൊപ്പം ഭക്ഷണം കഴിച്ച് ആദ്യദിവസം ഒരു ക്രോഷം ദൂരം നടന്നു.'