ഗരുഡപുരാണമ്

അജ്ഞാതത്വേ ചാന്നപാനാദികം ച ദത്തം സംതോ വ്യര്ഥമേവം വദന്തി । ഹരിം വക്ഷ്യേ തത്രതത്ര സ്ഥിതം ചം തം വൈ ശൃണു ത്വാദരേണാദ്യ നിത്യമ്

സ്വീകാരി അറിയാതെ അന്നം കുടിപ്പാനങ്ങൾ മുതലായവ നൽകിയാൽ, ജ്ഞാനികൾ അതെല്ലാം വ്യർത്ഥമാണെന്ന് പറയുന്നു; എല്ലായിടത്തും നിലകൊള്ളുന്ന ഹരിയെ ഞാൻ പറയുന്നു—ഇപ്പോൾ ഭക്തിയോടെ കേൾക്കൂ.

ബാലോ ഹരിര്ബാലരൂപേണ കൃഷ്ണഃ ക്ഷീരാദികം നവനീതം ഘൃതം ച । ഗൃഹ്ണാതി നിത്യം ഭൂഷണം വസ്ത്രജാതമേവം ദദ്യാത്സര്വദാ വിഷ്ണുതുഷ്ട്യൈ

കുഞ്ഞായ ഹരി, ബാലരൂപത്തിലുള്ള കൃഷ്ണൻ, എപ്പോഴും പാൽ, വെണ്ണ, നെയ്യ് എന്നിവ സ്വീകരിക്കുന്നു; വിഷ്ണുവിനെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ ഇങ്ങനെ അലങ്കാരവും വസ്ത്രവും എപ്പോഴും അർപ്പിക്കണം.

മിത്രൈര്ഹരിഃ കേശവാഖ്യോ മുകുന്ദോ ഭുങ്ക്തേ ദത്തം ത്വന്നപ്രാനാദികം ച । പൂര്വം ദദ്യാത്സര്വദാ വൈ ഗൃഹസ്ഥോ ധന്യോ ഭവേദന്യഥാ വ്യര്ഥമേവ

മിത്രങ്ങൾക്കിടയിൽ ഹരിക്ക് കേശവനും മുഖുന്ദനും എന്ന പേരുണ്ട്; നീ നൽകുന്ന അന്നം പാനീയങ്ങൾ എന്നിവ അവൻ സ്വീകരിക്കുന്നു; ഗൃഹസ്ഥൻ ആദ്യം തന്നെ നൽകണം—അങ്ങനെ ആൾ ഭാഗ്യവാനാകുന്നു, അല്ലെങ്കിൽ അതെല്ലാം വ്യർത്ഥം.

ഗൃഹ്ണാതി നിത്യം മാധവാഖ്യോ ഹരിശ്ചേത്യേവം ജ്ഞാത്വാ ദേയമന്നാദികം ച । ഏവം ജ്ഞാത്വാ ദീയമാനേന നിത്യം പ്രീണാതി വിഷ്ണുര്നാന്യഥാ വ്യര്ഥമേവ

മാധവൻ എന്ന പേരിൽ ഹരി എപ്പോഴും സ്വീകരിക്കുന്നുവെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, അന്നം മുതലായവ അർപ്പിക്കണം; ഇങ്ങനെ അറിഞ്ഞ് നൽകുന്നതെല്ലാം വിഷ്ണുവിനെ സന്തോഷിപ്പിക്കും—അല്ലെങ്കിൽ അതെല്ലാം വ്യർത്ഥം.

ഗൃഹേ നിത്യം വാസുദേവോ ഹരിസ്തു പ്രീണാതി നിത്യം തത്ര തിഷ്ഠന്സുപര്ണ । ഏവം ജ്ഞാത്വാ സ്വഗൃഹം സര്വദൈവ അലങ്കുര്യാദ്ധാതുരൂപൈഃ സദൈവ

വാസുദേവൻ എന്ന ഹരി എപ്പോഴും വീട്ടിൽ വസിക്കുന്നു, അവിടെ എപ്പോഴും സന്തോഷവാനാണ്, സൂപർണ്ണ; ഇത് അറിഞ്ഞ്, സ്വന്തം വീട് ദൈവരൂപങ്ങളാൽ എപ്പോഴും അലങ്കരിക്കണം.

ഗോവിന്ദാഖ്യസ്തിഷ്ഠതി വൈഷ്ണവാനാം പുത്രൈര്യുതസ്തിഷ്ഠതി വാസുദേവഃ । മിത്രേ മുകുന്ദഃ ശാലകേ ചാനിരൂദ്ധോ നാരായണോ ദ്വിജവര്യേ സദാസ്തി

ഗോവിന്ദൻ വൈഷ്ണവരുടെ മക്കളിൽ നിലകൊള്ളുന്നു; വാസുദേവൻ മക്കളിൽ; മിത്രങ്ങളിൽ മുഖുന്ദൻ; ശാലകയിൽ അനിരുദ്ധൻ; ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരിൽ നാരായണൻ എപ്പോഴും ഉണ്ട്.

ഗോഷ്ഠേ ച നിത്യം വിഷ്ണുരൂപീ ഹരിസ്തു അശ്വേ സദാ തിഷ്ഠതി വാമനാഖ്യഃ । സംകര്ഷണഃ ശൂദ്രവര്ണേ സദാസ്തി വൈശ്യേ പ്രദ്യുമ്നസ്തിഷ്ഠതി സര്വദൈവ

പശുശാലയിൽ വിഷ്ണുവായ ഹരി എപ്പോഴും ഉണ്ട്; കുതിരകളിൽ വാമനൻ എപ്പോഴും; ശൂദ്രരിൽ സംകർഷണൻ; വൈശ്യരിൽ പ്രദ്യുമ്നൻ എപ്പോഴും.

ജനാര്ദനഃ ക്ഷത്ത്രജാതൌ സദാസ്തി ദാശേഷു നിത്യം മഹിദാസോ ഹരിസ്തു । മഹ്യാം നിത്യം തിഷ്ഠതി സര്വദൈവ ഹ്യുപേന്ദ്രാഖ്യോ ഹരിരേകഃ സുപര്ണ

ക്ഷത്രിയരിൽ ജനാർദ്ദനൻ എപ്പോഴും; ദാസന്മാരിൽ മഹിദാസനെന്ന ഹരി; ഭൂമിയിൽ ഉപേന്ദ്രൻ എന്ന ഏക ഹരി എപ്പോഴും നിലകൊള്ളുന്നു, സൂപർണ്ണ.

ഗജേ സദാ തിഷ്ഠതി ചക്രപാണിഃ സദാന്തരേ തിഷ്ഠതി വിശ്വരൂപഃ । നിത്യം ശുനി തിഷ്ഠതി ഭൂതഭാവനഃ പിപീലകായാമപി സര്വദൈവ

ആനയിൽ ചക്രപാണി എപ്പോഴും; ഉള്ളിൽ വിശ്വരൂപൻ; നായയിൽ ഭൂതഭാവനൻ; പുഴുവിലും എപ്പോഴും.

ത്രിവിക്രമോ ഹരിരൂപ്യന്തരിക്ഷേ സര്വജാതാവനന്തരൂപീ ഹരിശ്ച । ഹരേര്ന വര്ണോസ്തി ന ഗോത്രമസ്തി ന ജാതിരീശേ സര്വരൂപേ വിചിത്രേ

തൃവിക്രമൻ എന്ന ഹരി ആകാശത്തിൽ മറ്റൊരു രൂപത്തിൽ; എല്ലാ ജന്തുക്കളിലും ഹരി പല രൂപത്തിൽ; ഹരിക്ക് വർണ്ണമില്ല, ഗോത്രമില്ല, ജനനമില്ല—അവൻ സർവ്വരൂപിയും അത്ഭുതവുമാണ്.

ഏവം ജ്ഞാത്വാ സര്വദാ ലക്ഷ്മണാ തു ഹരിം സദാ പ്രീണയാമാസ ദേവീ । സപര്യയാ വൈ ക്രിയമാണയാ ഹരിഃ പതിര്മമ സ്യാദിതി ചിന്തയാനാ

ഇങ്ങനെ അറിഞ്ഞ്, ലക്ഷ്മണാ എപ്പോഴും ഹരിയെ ഭക്തിയോടെ പൂജിച്ചു; 'ഹരി എന്റെ ഭർത്താവാകട്ടെ' എന്ന് continually ചിന്തിച്ചുകൊണ്ട്.

തത്യാജ ദേഹം വിഷ്ണുപതിത്വകാമാ മദ്രേഷു വൈ വീന്ദ്ര പുത്രീ പ്രജാതാ । സ്വയംവരേ ലക്ഷ്മണായാ അഹം ച ഭിത്ത്വാ ലക്ഷ്യം ഭൂപതീന്ദ്രാവയിത്വാ

വിഷ്ണുവിന്റെ ഭാര്യയാകണമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ച്, വീന്ദ്രന്റെ മകൾ എന്റെ ജനങ്ങളിൽ തന്റെ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ചു. ലക്ഷ്മണയുടെ സ്വയംവരത്തിൽ ഞാൻ ലക്ഷ്യം തുളച്ച്, രാജാക്കന്മാരെ തോൽപ്പിച്ച് വിജയിച്ചു.

പാണിഗ്രഹം ലക്ഷ്മണായാശ്ച കൃത്വാ ഗത്വാ പുരീം രമയാമാസ ദേവീ । തഥൈവാഹം ജാംബവത്യാ വിവാഹം മത്പത്നീത്വേ കാരണം ത്വാം ബ്രവീമി

ലക്ഷ്മണയുടെ കൈ പിടിച്ച് വിവാഹം കഴിച്ച് അവളെ എന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി, രാജ്ഞിയെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു. അതുപോലെ തന്നെ ഞാൻ ജാംബവതിയെ വിവാഹം ചെയ്തു—അവൾ എന്റെ ഭാര്യയായതിന്റെ കാര്യം ഞാൻ ഇപ്പോൾ പറയാം.

ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൨൩ ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച । സോമസ്യ പുത്രീ പൂര്വസര്ഗേ ബഭൂവ ഭാര്യാ മദീയാ ജാമ്ബവതീ മമ പ്രിയാ । താസാം മധ്യേ ഹ്യധികാ വീന്ദ്ര കിഞ്ചിദ്രുദ്രാദിഭ്യഃ പഞ്ചഗുണൈര്വിഹീനാ ॥ ൩,൨൩.

ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: മുമ്പത്തെ സൃഷ്ടിയിൽ ജാംബവതി, എന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവൾ, സോമന്റെ മകളായി ജനിച്ചു, പിന്നെ എന്റെ ഭാര്യയായി. അവളിൽ, വീന്ദ്ര, അവൾക്ക് കുറച്ച് പ്രത്യേകതയുണ്ടായിരുന്നു, പക്ഷേ രുദ്രനും മറ്റുള്ളവർക്കുമുള്ള അഞ്ചു ഗുണങ്ങൾ അവളിൽ കുറവായിരുന്നു.

യദാവേശോ ബലവാന്സ്യാദ്രമായാം തദാനാസ പ്രിയതേ കേശവോലമ് । യദാവേശാദ്ധ്രാസമുപൈതി കാലേ തദാ താസാം സാമ്യമാഹുര്മഹാന്തഃ ॥ ൩,൨൩.

ശക്തമായ ആകർഷണം ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, മഹാബലശാലിയായവനേ, കേശവൻ വളരെ സന്തോഷിക്കുന്നു. എന്നാൽ ആ ആകർഷണം കാലക്രമേണ കുറയുമ്പോൾ, മഹാൻമാർ അവർക്കിടയിൽ സമത്വമുണ്ടെന്ന് പറയുന്നു.

ലക്ഷ്മ്യാവേശഃ കിഞ്ചിദസ്ത്യേവ നിത്യമതസ്താഭ്യഃ കിഞ്ചിദാധിക്യമസ്തി ॥ ൩,൨൩.

ലക്ഷ്മിയുടെ സാന്നിധ്യം എപ്പോഴും കുറച്ച് ഉണ്ടാകുന്നു, അതുകൊണ്ടാണ് അവൾക്ക് മറ്റുള്ളവരേക്കാൾ അല്പം മേൽക്കൈയുള്ളത്.

ഗരുഡ ഉവാച । താസാം മധ്യേ ജാമ്ബവന്തീ തു കൃഷ്ണ ആരാധനം കീദൃശം സാ ചകാര । തന്മേ ബ്രൂഹി കൃപയാ വിശ്വമൂര്തേ ആധിക്യേ വൈ കാരണം താഭ്യ ഏവ ॥ ൩,൨൩.

ഗരുഡൻ ചോദിച്ചു: അവരിൽ ജാംബവതി കൃഷ്ണനെ എങ്ങനെ ആരാധിച്ചു? വിശ്വമൂർത്തിയേ, ദയവായി അത് എന്നോട് പറയൂ, അവൾക്ക് മറ്റുള്ളവരേക്കാൾ മേൽക്കൈ ലഭിച്ച കാരണവും പറയൂ.

ഗരുഡേനൈവമുക്തസ്തു ഭഗവാന് ദേവകീസുതഃ । മേഘഗംഭീരയാ വാചാ ഉവാച വിനതാസുതമ് ॥ ൩,൨൩.

ഗരുഡൻ ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചതിനുശേഷം, ദേവകിയുടെ പുത്രനായ ഭഗവാൻ, മേഘംപോലുള്ള ഗംഭീരമായ ശബ്ദത്തിൽ വിനതയുടെ പുത്രനോടു പറഞ്ഞു.

ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച । യാ പൂര്വസര്ഗേ സോമപുത്രീ ബഭൂവ പിതുര്ഗൃഹേ വര്തമാനാപി സാധ്വീ । ജന്മ സ്വകീയം സാര്ഥകം വൈ ചകാര പിത്രാ സാകം വിഷ്ണുശുശ്രൂഷണേ ന ച ॥ ൩,൨൩.

ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: മുമ്പത്തെ സൃഷ്ടിയിൽ അവൾ സോമന്റെ മകളായി, പിതാവിന്റെ വീട്ടിൽ സദാചാരവതിയായി ജീവിച്ചു. അവൾ തന്റെ ജന്മം ഫലപ്രദമാക്കി, പിതാവിനൊപ്പം വിഷ്ണുവിനെ സേവിച്ചു.

ശുശ്രാവ നിത്യം സത്പുരാണാനി ചൈവം ചക്രേ സദാ വിഷ്ണുപാദപ്രണാമമ് । ചക്രേ സദാ താരകസ്യാപി വിഷ്ണോഃ പ്രദക്ഷിണം സ്മരണം കുര്വതീ സാ ॥ ൩,൨൩.

അവൾ എല്ലായ്പ്പോഴും സത്യപുരാണങ്ങൾ ശ്രവിച്ചു, വിഷ്ണുവിന്റെ പാദങ്ങളിൽ നിരന്തരം നമസ്കരിച്ചു. അവൾ എപ്പോഴും താരകയുടെ രൂപത്തിലും വിഷ്ണുവിന്റെ പ്രതിമയിലും പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തും, അവനെ സ്മരിച്ചും ജീവിച്ചു.

പിത്രാ സാകം സാ തു കന്യാ ഖഗേന്ദ്ര വൈരാഗ്യയുക്താ ശ്രവണാത്സംബഭൂവ । കേശം ച മിത്രം ദ്വിരദാദികം ച അനര്ഘ്യരത്നാനി ഗൃഹാദികം ച ॥ ൩,൨൩.

പിതാവിനൊപ്പം ആ പെൺകുട്ടി, പക്ഷീരാജാവേ, ശ്രവണത്തിലൂടെ വൈരാഗ്യം നേടി. മുടി, സുഹൃത്തുക്കൾ, ആനകൾ, വിലകൂടിയ രത്നങ്ങൾ, വീടുകൾ ഇവയെല്ലാം—

സര്വം ഹ്യേതന്നശ്വരം ചൈവ മേനേ മമാധീനം ഹരിണാ വൈ കൃതം ച । യേനൈവ ദത്തം പുത്രമിത്രാദികം ച തേനാ ഹൃതം വേദനാം നൈവ ചക്രേ ॥ ൩,൨൩.

ഇവയെല്ലാം നശ്വരവും, എനിക്ക് അടീനവും, ഹരിയാൽ തന്നതും എന്ന് അവൾ കരുതി. ഹരിയാൽ നൽകിയ പുത്രന്മാരും സുഹൃത്തുക്കളും മറ്റും തിരികെ എടുത്താൽ പോലും അവൾ ദുഃഖിച്ചില്ല.

അദ്യൈവ വിഷ്ണുഃ പരമോ ദയാലുഃ ദയാം മയി കൃതവാംസ്തേന സുഷ്ഠു । പിത്രാ സാകം കന്യകാ സാ തു വീന്ദ്ര സദാത്മനി ഹ്യമലേ വാസുദേവേ ॥ ൩,൨൩.

ഇന്നും വിഷ്ണു, പരമകാരുണ്യവാൻ, എന്നോട് വലിയ ദയ കാണിച്ചിരിക്കുന്നു. പിതാവിനൊപ്പം ആ പെൺകുട്ടി, വീന്ദ്ര, എപ്പോഴും വിശുദ്ധാത്മാവായ വാസുദേവനിൽ നിലകൊണ്ടിരുന്നു.

ഏകാന്തത്വം സുഷ്ഠു ഭക്ത്യാ ഗതാ സാ യദൃച്ഛയാ സോപപന്നേന ദേവീ । അകല്പയന്ത്യാത്മനോ വീന്ദ്ര വൃത്തിം ചകാര യത്സാവധിരാധം പ്രഥൈവ ॥ ൩,൨൩.

അവൾ പൂർണ്ണമായ ഭക്തിയോടെ ഏകാന്തതയിൽ എത്തി, വീന്ദ്ര, സ്വച്ഛന്ദമായ ആഗ്രഹത്തോടെ ദേവി തന്റെ ജീവിതം നന്നായി ക്രമീകരിച്ചു, അതാണ് ഏറ്റവും മികച്ച മാതൃകയായി മാറിയത്.

സാ വൈ വിത്തം വിഷ്ണുപാദാരവിന്ദേ ദുഃ ഖാര്ണവാത്തരാകേ സംചകാര । വാഗീന്ദ്രിദ്രിയം ഖഗ സമ്യക്ചകാര ഹരേര്ഗുണാനാം വര്ണനേ വാ സദൈവ ॥ ൩,൨൩.

അവൾ തന്റെ സമ്പത്ത് വിഷ്ണുവിന്റെ പാദാരവിന്ദത്തിൽ സമർപ്പിച്ചു, ദുഃഖസമുദ്രം കടക്കാനുള്ള ഒരു തോടുപോലെ. പക്ഷീരാജാവേ, അവൾ തന്റെ വാക്കുകളും ഇന്ദ്രിയങ്ങളും എപ്പോഴും ഹരിയുടെ ഗുണങ്ങൾ പാടാൻ ഉപയോഗിച്ചു.

ഹസ്തൌ ച വിഷ്ണോര്ഗൃഹസംമാര്ജനാദൌ ചകാര ദേവീ ഗാത്രമലാപഹാരമ് । ശ്രോത്രം ച ചക്രേ ഹരിസത്കഥോദയേ മോക്ഷാദിമാര്ഗേ ഹ്യമൃതോപമേ ച ॥ ൩,൨൩.

അവളുടെ കൈകൾ വിഷ്ണുവിന്റെ ഭവനം വൃത്തിയാക്കാനും, ദേഹത്തിലെ മലിനതകൾ നീക്കാനും ഉപയോഗിച്ചു. കാതുകൾ ഹരിയുടെ പുണ്യകഥകൾ കേൾക്കാനും, മോക്ഷമാർഗ്ഗം പോലുള്ള അമൃതം കേൾക്കാനും സമർപ്പിച്ചു.

നേത്രം ച ചക്രേ പ്രതിമാദിദര്ശനേ അനാദികാലീനമലാപഹരിണീ । സദ്വൈഷ്ണവാനാം സ്പര്ശനേ ചൈവ സംഗേ നിര്മാല്യഗന്ധാനുവിലേപനേ ത്വക് ॥ ൩,൨൩.

കണ്ണുകൾ വിഷ്ണുവിന്റെ പ്രതിമകളും രൂപങ്ങളും കാണാനായി ഉപയോഗിച്ചു, അതു പണ്ടുകാലത്തെ പാപങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യുന്നു. ശരീരം സന്മാർഗ്ഗത്തിലുള്ള വൈഷ്ണവരെ സ്പർശിക്കാനും, അവരുടെ പൂമാലകളുടെ സുഗന്ധം തലയിലിടാനും ഉപയോഗിച്ചു.

ഘ്രാര്ണേദ്രിയം സാ ഹരിപാദസാരേ ചകാര സംസാരവിമുക്തിദേ ച । ജിഹ്വേന്ദ്രിയം ഹരിനൈവേദ്യശേഷേ ശ്രീമത്തുലസ്യാദിവിമിശ്രിതേ ച ॥ ൩,൨൩.

അവൾ തന്റെ മൂക്കു ഹരിയുടെ പാദസാരത്തിന്റെ സുഗന്ധം നുകരാൻ ഉപയോഗിച്ചു, അതു സാംസാരികബന്ധനങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചനം നൽകുന്നു. നാവു ഹരിയുടെ പ്രസാദം, തുളസിയോടു ചേർന്നതും മറ്റും, രുചിക്കാനായി സമർപ്പിച്ചു.

പാദൌ ഹരേഃ ക്ഷേത്രപഥാനുസര്പണേ ശിരോ ഹൃഷീകേശപദാഭിവന്ദനേ । കാമം ഹൃദാസ്യേ തു ഹരിദാസ്യകാമ്യാ തഥോത്തമശ്ലോകജനാശ്ചരന്തി ॥ ൩,൨൩.

അവളുടെ കാലുകൾ ഹരിയുടെ ക്ഷേത്രങ്ങളിലേക്കുള്ള വഴികളിൽ നടക്കാനായി, തല ഹൃഷീകേശന്റെ പാദങ്ങളിൽ നമസ്കരിക്കാനായി, ഹൃദയവും വായും ഹരിയുടെ ദാസ്യത്തിന് ആഗ്രഹിക്കാനായി സമർപ്പിച്ചു. അതുപോലെ തന്നെ ഉത്തമഭക്തന്മാർ ജീവിക്കുന്നു.