ഗരുഡപുരാണമ്

ലക്ഷണൈശ്ചൈകാദശഭിഃ പുഷ്കരഃ പരികീര്തിതഃ । ഏകവിംശതിസംഖ്യാകൈരസദ്ഭാവൈഃ പ്രകീര്തിതഃ

പുഷ്കരം പത്തൊന്നു ലക്ഷണങ്ങളോടും ഇരുപത്തൊന്ന് കുറവുകളോടും കൂടി പറയുന്നു.

ദശഭിര്ലക്ഷണൈര്യുക്താഃ പിതരോ യേ ചിരാഃ ഖഗ । ത്രയോവിംശതിദോഷൈശ്ച സംയുതാ നാത്ര സംശയഃ

പക്ഷി, ദീർഘായുസ്സുള്ള പിതാക്കന്മാർക്ക് പത്ത് ലക്ഷണങ്ങളുണ്ട്; കൂടാതെ അവർക്കു ഇരുപത്തിമൂന്നു ദോഷങ്ങളുമുണ്ട് — ഇതിൽ സംശയമില്ല.

അഷ്ടഭിര്ലക്ഷണൈര്യുക്താ ദേവഗന്ധര്വസത്തമാഃ । ദോഷൈശ്ചതുര്വിംശതിഭിഃ സംയുക്താഃ പരികീര്തിതാഃ

ദേവന്മാരുടെയും ഗന്ധർവശ്രേഷ്ഠന്മാരുടെയും എട്ട് ലക്ഷണങ്ങളുണ്ട്; ഇരുപത്തിനാലു ദോഷങ്ങളോടും കൂടിയവരാണെന്ന് പറയുന്നു.

സപ്തലക്ഷണസംയുക്താ ഗന്ധര്വാ മാനുഷാത്മകാഃ । യൈസ്തു പഞ്ചവിംശതിഭിര്ദോഷൈഃ സംയുക്താഃ പ്രകീര്തിതാഃ

ഏഴു പ്രത്യേക ലക്ഷണങ്ങളോടുകൂടി, മനുഷ്യസ്വഭാവമുള്ള ഗന്ധർവന്മാരെ ഇരുപത്തഞ്ച് ദോഷങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നവരായി പറയുന്നു.

ഷദ്ഗുണൈഃ ക്ഷിതിപാ യുക്താ ഷഡ്വിംശത്യാ ച ദോഷതഃ । തദന്യേ പഞ്ചഭിര്യുക്താശ്ചതുര്ഭിഃ കേചിദേവ ച

രാജാക്കന്മാർക്ക് ആറു ഗുണങ്ങളും ഇരുപത്തിയാറ് ദോഷങ്ങളും ഉണ്ട്; മറ്റുള്ളവർക്ക് അഞ്ചു ദോഷങ്ങൾ, ചിലർക്കോ നാലു മാത്രം.

ത്രിഭിഃ കേച്ചിത്തതോ ഹീനാ ന സംതി ഖഗസത്തമ । യസ്മിന്നരേ ക്ഷിതിപേ വാ ഖഗേന്ദ്ര ആധിക്യം യദ്ദൃശ്യതേ ലക്ഷണസ്യ

ചിലർക്കു മൂന്നു മാത്രം ദോഷങ്ങൾ ഉണ്ട്; അതിലും കുറവുള്ളവർ ഇല്ല, ഒ കിളിപ്രഭു. മനുഷ്യനിലോ രാജാവിലോ അധികം ലക്ഷണങ്ങൾ കാണുമ്പോൾ—

ന തേ നരാ നൈവ തേ വൈ ക്ഷിതീശാഃ സര്വേ നൈവ ഹ്യുത്തമാഃ സര്വദൈവ । യേ ദേവാ യേ ച ദൈത്യാശ്ച സര്വേപ്യേവം ഖഗാധിപ

അവർ യഥാർത്ഥത്തിൽ മനുഷ്യരും അല്ല, രാജാക്കന്മാരും അല്ല, ഒരിക്കലും ഉത്തമന്മാരുമല്ല; ദേവന്മാരോ ദാനവന്മാരോ ആകട്ടെ, എല്ലാവരും ഇങ്ങനെ തന്നെയാണ്, കിളിപ്രഭു.

ലക്ഷണാലക്ഷണൈശ്ചൈവ ക്രമേണോക്താ ന സംശയഃ । ലക്ഷണൈഃ സപ്തവിംശത്യാലക്ഷണൈഃ സംയുതാഃ ഖഗ

ലക്ഷണങ്ങളും അതിന്റെ അഭാവവും ക്രമത്തിൽ വിശദമാക്കി, സംശയമില്ല; ഏഴു ഇരുപത് ലക്ഷണങ്ങളോടും അവയുടെ വിരുദ്ധങ്ങളോടും കൂടിയവരാണ്, കിളി.

അതഃ സലക്ഷണാ ജ്ഞേയാ ദ്വാത്രിംശല്ലക്ഷണൈര്ന ഹി । പിതുര്ഗൃഹേ വര്ധമാനാ സദാപി സ്വകുടുംബം ശ്രേഷ്ഠയിതും ഖഗേന്ദ്ര

അതിനാൽ, ലക്ഷണങ്ങളുള്ളവർക്ക് മുപ്പത്തിരണ്ട് ലക്ഷണങ്ങൾ ഉണ്ട് എന്ന് അറിയണം; അച്ഛന്റെ വീട്ടിൽ വളരുമ്പോഴും, അവർ എപ്പോഴും സ്വന്തം കുടുംബത്തിന് ഐശ്വര്യം നൽകുന്നു, കിളിപ്രഭു.

ഉവാച സാ പിതരം ദീയമാനമന്നാദികം ത്രമിത്രാദികേഷു । സദാപി യേ ത്വനുസംധാനേന യുക്താ അന്തര്ഗതേ തത്രതത്ര സ്ഥിതേ ച

അവൾ അച്ഛനോടു പറഞ്ഞു: 'മിത്രാദികൾക്ക് നൽകുന്ന അന്നം മുതലായതും, എപ്പോഴും ശ്രദ്ധയോടെ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നവർ, അവിടെ ഉണ്ടാകുമ്പോഴും ഇല്ലാതിരിക്കുമ്പോഴും—'

അജ്ഞാതത്വേ ചാന്നപാനാദികം ച ദത്തം സംതോ വ്യര്ഥമേവം വദന്തി । ഹരിം വക്ഷ്യേ തത്രതത്ര സ്ഥിതം ചം തം വൈ ശൃണു ത്വാദരേണാദ്യ നിത്യമ്

സ്വീകാരി അറിയാതെ അന്നം കുടിപ്പാനങ്ങൾ മുതലായവ നൽകിയാൽ, ജ്ഞാനികൾ അതെല്ലാം വ്യർത്ഥമാണെന്ന് പറയുന്നു; എല്ലായിടത്തും നിലകൊള്ളുന്ന ഹരിയെ ഞാൻ പറയുന്നു—ഇപ്പോൾ ഭക്തിയോടെ കേൾക്കൂ.

ബാലോ ഹരിര്ബാലരൂപേണ കൃഷ്ണഃ ക്ഷീരാദികം നവനീതം ഘൃതം ച । ഗൃഹ്ണാതി നിത്യം ഭൂഷണം വസ്ത്രജാതമേവം ദദ്യാത്സര്വദാ വിഷ്ണുതുഷ്ട്യൈ

കുഞ്ഞായ ഹരി, ബാലരൂപത്തിലുള്ള കൃഷ്ണൻ, എപ്പോഴും പാൽ, വെണ്ണ, നെയ്യ് എന്നിവ സ്വീകരിക്കുന്നു; വിഷ്ണുവിനെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ ഇങ്ങനെ അലങ്കാരവും വസ്ത്രവും എപ്പോഴും അർപ്പിക്കണം.

മിത്രൈര്ഹരിഃ കേശവാഖ്യോ മുകുന്ദോ ഭുങ്ക്തേ ദത്തം ത്വന്നപ്രാനാദികം ച । പൂര്വം ദദ്യാത്സര്വദാ വൈ ഗൃഹസ്ഥോ ധന്യോ ഭവേദന്യഥാ വ്യര്ഥമേവ

മിത്രങ്ങൾക്കിടയിൽ ഹരിക്ക് കേശവനും മുഖുന്ദനും എന്ന പേരുണ്ട്; നീ നൽകുന്ന അന്നം പാനീയങ്ങൾ എന്നിവ അവൻ സ്വീകരിക്കുന്നു; ഗൃഹസ്ഥൻ ആദ്യം തന്നെ നൽകണം—അങ്ങനെ ആൾ ഭാഗ്യവാനാകുന്നു, അല്ലെങ്കിൽ അതെല്ലാം വ്യർത്ഥം.

ഗൃഹ്ണാതി നിത്യം മാധവാഖ്യോ ഹരിശ്ചേത്യേവം ജ്ഞാത്വാ ദേയമന്നാദികം ച । ഏവം ജ്ഞാത്വാ ദീയമാനേന നിത്യം പ്രീണാതി വിഷ്ണുര്നാന്യഥാ വ്യര്ഥമേവ

മാധവൻ എന്ന പേരിൽ ഹരി എപ്പോഴും സ്വീകരിക്കുന്നുവെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, അന്നം മുതലായവ അർപ്പിക്കണം; ഇങ്ങനെ അറിഞ്ഞ് നൽകുന്നതെല്ലാം വിഷ്ണുവിനെ സന്തോഷിപ്പിക്കും—അല്ലെങ്കിൽ അതെല്ലാം വ്യർത്ഥം.

ഗൃഹേ നിത്യം വാസുദേവോ ഹരിസ്തു പ്രീണാതി നിത്യം തത്ര തിഷ്ഠന്സുപര്ണ । ഏവം ജ്ഞാത്വാ സ്വഗൃഹം സര്വദൈവ അലങ്കുര്യാദ്ധാതുരൂപൈഃ സദൈവ

വാസുദേവൻ എന്ന ഹരി എപ്പോഴും വീട്ടിൽ വസിക്കുന്നു, അവിടെ എപ്പോഴും സന്തോഷവാനാണ്, സൂപർണ്ണ; ഇത് അറിഞ്ഞ്, സ്വന്തം വീട് ദൈവരൂപങ്ങളാൽ എപ്പോഴും അലങ്കരിക്കണം.

ഗോവിന്ദാഖ്യസ്തിഷ്ഠതി വൈഷ്ണവാനാം പുത്രൈര്യുതസ്തിഷ്ഠതി വാസുദേവഃ । മിത്രേ മുകുന്ദഃ ശാലകേ ചാനിരൂദ്ധോ നാരായണോ ദ്വിജവര്യേ സദാസ്തി

ഗോവിന്ദൻ വൈഷ്ണവരുടെ മക്കളിൽ നിലകൊള്ളുന്നു; വാസുദേവൻ മക്കളിൽ; മിത്രങ്ങളിൽ മുഖുന്ദൻ; ശാലകയിൽ അനിരുദ്ധൻ; ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരിൽ നാരായണൻ എപ്പോഴും ഉണ്ട്.

ഗോഷ്ഠേ ച നിത്യം വിഷ്ണുരൂപീ ഹരിസ്തു അശ്വേ സദാ തിഷ്ഠതി വാമനാഖ്യഃ । സംകര്ഷണഃ ശൂദ്രവര്ണേ സദാസ്തി വൈശ്യേ പ്രദ്യുമ്നസ്തിഷ്ഠതി സര്വദൈവ

പശുശാലയിൽ വിഷ്ണുവായ ഹരി എപ്പോഴും ഉണ്ട്; കുതിരകളിൽ വാമനൻ എപ്പോഴും; ശൂദ്രരിൽ സംകർഷണൻ; വൈശ്യരിൽ പ്രദ്യുമ്നൻ എപ്പോഴും.

ജനാര്ദനഃ ക്ഷത്ത്രജാതൌ സദാസ്തി ദാശേഷു നിത്യം മഹിദാസോ ഹരിസ്തു । മഹ്യാം നിത്യം തിഷ്ഠതി സര്വദൈവ ഹ്യുപേന്ദ്രാഖ്യോ ഹരിരേകഃ സുപര്ണ

ക്ഷത്രിയരിൽ ജനാർദ്ദനൻ എപ്പോഴും; ദാസന്മാരിൽ മഹിദാസനെന്ന ഹരി; ഭൂമിയിൽ ഉപേന്ദ്രൻ എന്ന ഏക ഹരി എപ്പോഴും നിലകൊള്ളുന്നു, സൂപർണ്ണ.

ഗജേ സദാ തിഷ്ഠതി ചക്രപാണിഃ സദാന്തരേ തിഷ്ഠതി വിശ്വരൂപഃ । നിത്യം ശുനി തിഷ്ഠതി ഭൂതഭാവനഃ പിപീലകായാമപി സര്വദൈവ

ആനയിൽ ചക്രപാണി എപ്പോഴും; ഉള്ളിൽ വിശ്വരൂപൻ; നായയിൽ ഭൂതഭാവനൻ; പുഴുവിലും എപ്പോഴും.

ത്രിവിക്രമോ ഹരിരൂപ്യന്തരിക്ഷേ സര്വജാതാവനന്തരൂപീ ഹരിശ്ച । ഹരേര്ന വര്ണോസ്തി ന ഗോത്രമസ്തി ന ജാതിരീശേ സര്വരൂപേ വിചിത്രേ

തൃവിക്രമൻ എന്ന ഹരി ആകാശത്തിൽ മറ്റൊരു രൂപത്തിൽ; എല്ലാ ജന്തുക്കളിലും ഹരി പല രൂപത്തിൽ; ഹരിക്ക് വർണ്ണമില്ല, ഗോത്രമില്ല, ജനനമില്ല—അവൻ സർവ്വരൂപിയും അത്ഭുതവുമാണ്.

ഏവം ജ്ഞാത്വാ സര്വദാ ലക്ഷ്മണാ തു ഹരിം സദാ പ്രീണയാമാസ ദേവീ । സപര്യയാ വൈ ക്രിയമാണയാ ഹരിഃ പതിര്മമ സ്യാദിതി ചിന്തയാനാ

ഇങ്ങനെ അറിഞ്ഞ്, ലക്ഷ്മണാ എപ്പോഴും ഹരിയെ ഭക്തിയോടെ പൂജിച്ചു; 'ഹരി എന്റെ ഭർത്താവാകട്ടെ' എന്ന് continually ചിന്തിച്ചുകൊണ്ട്.

തത്യാജ ദേഹം വിഷ്ണുപതിത്വകാമാ മദ്രേഷു വൈ വീന്ദ്ര പുത്രീ പ്രജാതാ । സ്വയംവരേ ലക്ഷ്മണായാ അഹം ച ഭിത്ത്വാ ലക്ഷ്യം ഭൂപതീന്ദ്രാവയിത്വാ

വിഷ്ണുവിന്റെ ഭാര്യയാകണമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ച്, വീന്ദ്രന്റെ മകൾ എന്റെ ജനങ്ങളിൽ തന്റെ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ചു. ലക്ഷ്മണയുടെ സ്വയംവരത്തിൽ ഞാൻ ലക്ഷ്യം തുളച്ച്, രാജാക്കന്മാരെ തോൽപ്പിച്ച് വിജയിച്ചു.

പാണിഗ്രഹം ലക്ഷ്മണായാശ്ച കൃത്വാ ഗത്വാ പുരീം രമയാമാസ ദേവീ । തഥൈവാഹം ജാംബവത്യാ വിവാഹം മത്പത്നീത്വേ കാരണം ത്വാം ബ്രവീമി

ലക്ഷ്മണയുടെ കൈ പിടിച്ച് വിവാഹം കഴിച്ച് അവളെ എന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി, രാജ്ഞിയെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു. അതുപോലെ തന്നെ ഞാൻ ജാംബവതിയെ വിവാഹം ചെയ്തു—അവൾ എന്റെ ഭാര്യയായതിന്റെ കാര്യം ഞാൻ ഇപ്പോൾ പറയാം.

ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൨൩ ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച । സോമസ്യ പുത്രീ പൂര്വസര്ഗേ ബഭൂവ ഭാര്യാ മദീയാ ജാമ്ബവതീ മമ പ്രിയാ । താസാം മധ്യേ ഹ്യധികാ വീന്ദ്ര കിഞ്ചിദ്രുദ്രാദിഭ്യഃ പഞ്ചഗുണൈര്വിഹീനാ ॥ ൩,൨൩.

ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: മുമ്പത്തെ സൃഷ്ടിയിൽ ജാംബവതി, എന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവൾ, സോമന്റെ മകളായി ജനിച്ചു, പിന്നെ എന്റെ ഭാര്യയായി. അവളിൽ, വീന്ദ്ര, അവൾക്ക് കുറച്ച് പ്രത്യേകതയുണ്ടായിരുന്നു, പക്ഷേ രുദ്രനും മറ്റുള്ളവർക്കുമുള്ള അഞ്ചു ഗുണങ്ങൾ അവളിൽ കുറവായിരുന്നു.

യദാവേശോ ബലവാന്സ്യാദ്രമായാം തദാനാസ പ്രിയതേ കേശവോലമ് । യദാവേശാദ്ധ്രാസമുപൈതി കാലേ തദാ താസാം സാമ്യമാഹുര്മഹാന്തഃ ॥ ൩,൨൩.

ശക്തമായ ആകർഷണം ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, മഹാബലശാലിയായവനേ, കേശവൻ വളരെ സന്തോഷിക്കുന്നു. എന്നാൽ ആ ആകർഷണം കാലക്രമേണ കുറയുമ്പോൾ, മഹാൻമാർ അവർക്കിടയിൽ സമത്വമുണ്ടെന്ന് പറയുന്നു.

ലക്ഷ്മ്യാവേശഃ കിഞ്ചിദസ്ത്യേവ നിത്യമതസ്താഭ്യഃ കിഞ്ചിദാധിക്യമസ്തി ॥ ൩,൨൩.

ലക്ഷ്മിയുടെ സാന്നിധ്യം എപ്പോഴും കുറച്ച് ഉണ്ടാകുന്നു, അതുകൊണ്ടാണ് അവൾക്ക് മറ്റുള്ളവരേക്കാൾ അല്പം മേൽക്കൈയുള്ളത്.

ഗരുഡ ഉവാച । താസാം മധ്യേ ജാമ്ബവന്തീ തു കൃഷ്ണ ആരാധനം കീദൃശം സാ ചകാര । തന്മേ ബ്രൂഹി കൃപയാ വിശ്വമൂര്തേ ആധിക്യേ വൈ കാരണം താഭ്യ ഏവ ॥ ൩,൨൩.

ഗരുഡൻ ചോദിച്ചു: അവരിൽ ജാംബവതി കൃഷ്ണനെ എങ്ങനെ ആരാധിച്ചു? വിശ്വമൂർത്തിയേ, ദയവായി അത് എന്നോട് പറയൂ, അവൾക്ക് മറ്റുള്ളവരേക്കാൾ മേൽക്കൈ ലഭിച്ച കാരണവും പറയൂ.

ഗരുഡേനൈവമുക്തസ്തു ഭഗവാന് ദേവകീസുതഃ । മേഘഗംഭീരയാ വാചാ ഉവാച വിനതാസുതമ് ॥ ൩,൨൩.

ഗരുഡൻ ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചതിനുശേഷം, ദേവകിയുടെ പുത്രനായ ഭഗവാൻ, മേഘംപോലുള്ള ഗംഭീരമായ ശബ്ദത്തിൽ വിനതയുടെ പുത്രനോടു പറഞ്ഞു.

ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച । യാ പൂര്വസര്ഗേ സോമപുത്രീ ബഭൂവ പിതുര്ഗൃഹേ വര്തമാനാപി സാധ്വീ । ജന്മ സ്വകീയം സാര്ഥകം വൈ ചകാര പിത്രാ സാകം വിഷ്ണുശുശ്രൂഷണേ ന ച ॥ ൩,൨൩.

ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: മുമ്പത്തെ സൃഷ്ടിയിൽ അവൾ സോമന്റെ മകളായി, പിതാവിന്റെ വീട്ടിൽ സദാചാരവതിയായി ജീവിച്ചു. അവൾ തന്റെ ജന്മം ഫലപ്രദമാക്കി, പിതാവിനൊപ്പം വിഷ്ണുവിനെ സേവിച്ചു.