ഗരുഡപുരാണമ്

നാഭ്യാം ഗുല്ഫേ ഹനുരര്ങ്ഘ്യോശ്ച സ്കന്ധേ ദ്വിജേ നേത്രേ ത്വധരോഷ്ഠേധികം ച । ത്രയോവിംശത്യാ ലക്ഷണൈശ്ചാപി യുക്താ ശചീ തഥാ നവദോഷൈശ്ച യുക്താ

നാഭി, കാൽമുട്ട്, താടി, തൊണ്ട, തോളിൽ, പല്ല്, കണ്ണ്, താഴത്തെ അധരം എന്നിവിടങ്ങളിൽ അധികം ലക്ഷണങ്ങളുണ്ട്; ശചിക്ക് ഇരുപത്തിമൂന്നു ലക്ഷണങ്ങളുണ്ട്, ഒപ്പം ഒമ്പത് ദോഷങ്ങളും ഉണ്ട്.

ഭഗേ കേശേ ഹ്യധരോഷ്ഠേ ച കര്ണേ ജങ്ഘേ ഗണ്ഡേ വക്ഷസി ഗുല്ഫയോശ്ച । തഥോത്തരോഷ്ഠേ കിഞ്ചിദാധിക്യമസ്തി ഏവം വിജാനീഹി ഖഗേന്ദ്രസത്തമ

ഭാഗം, മുടി, താഴത്തെ അധരം, ചെവി, കാൽപിണ്ഡം, കവിൾ, നെഞ്ച്, കാൽമുട്ട്, മേൽ അധരം എന്നിവിടങ്ങളിൽ അല്പം അധികം ലക്ഷണങ്ങളുണ്ട്; ഇതാണ് അറിയേണ്ടത്, പക്ഷി ശ്രേഷ്ഠാ.

ദ്വാവിംശത്യാ ലക്ഷണൈഃ സംയുതസ്തു ദശഭിര്ദേഷൈഃ പ്രവഹോ നാമ വായുഃ । തഥാങ്ഗുഷ്ഠേ കിഞ്ചിദാധിക്യമസ്തി വിംശത്യേകാദശഭിര്ദേഷതോര്കഃ

പ്രവഹ എന്ന വായു ഇരുപത്തിരണ്ട് ലക്ഷണങ്ങളോടും പത്ത് ദോഷങ്ങളോടും കൂടിയതാണ്; അങ്ങൂഠിൽ അല്പം അധികം ലക്ഷണമുണ്ട്. സൂര്യന് മുപ്പത്തി ഒന്ന് ദോഷങ്ങളുണ്ട്.

തദ്വിംശത്യാ ലക്ഷണൈഃ സംയുതസ്തു തദാ ദോഷേര്ദ്വാദശഭിശ്ച യുക്തഃ । ഏകോനവിംശത്യാ ലക്ഷണൈശ്ചാപി യുക്തസ്ത്രയോദശഭിസ്തദഭാവൈര്യുതോഗ്നിഃ

അവന് ഇരുപത് ലക്ഷണങ്ങളോടും പന്ത്രണ്ടു ദോഷങ്ങളോടും കൂടിയതാണ്; അഗ്നിക്ക് പത്തൊമ്പത് ലക്ഷണങ്ങളുണ്ട്, പതിമൂന്ന് ദോഷങ്ങളുണ്ട്, അവ ദോഷങ്ങൾ ഇല്ലാതെയാണ്.

അഷ്ടാദശഭിര്ലക്ഷണൈഃ സംയുതസ്തു വൈവസ്വതസ്തദഭാവൈശ്ചതുര്ദശഭിഃ । മിത്രസ്തു സപ്തദശഭിര്ലക്ഷണൈഃ സംയുതഃ ഖഗ

വൈവസ്വതന് പത്തൊൻപത് ലക്ഷണങ്ങളുണ്ട്, പതിനാലു ദോഷങ്ങൾ ഇല്ല; മിത്രന് പതിനേഴു ലക്ഷണങ്ങളുണ്ട്, പക്ഷി.

സദോഷൈഃ പഞ്ചദശഭിഃ സംയുക്തോ നാത്ര സംശയഃ । തൈശ്ച ഷോഡശഭിര്യുക്തോ ധനപോ നാത്ര സംശയഃ

അവന് പതിനഞ്ചു ദോഷങ്ങളുണ്ട് — ഇതിൽ സംശയമില്ല; പതിനാറു ദോഷങ്ങളോടെ അവൻ ധനപതി ആകുന്നു — ഇതിലും സംശയമില്ല.

തദഭാവൈഃ ഷോഡശഭിഃ സംയുക്തഃ സംപ്രകീര്തിതഃ । തൈഃ പഞ്ചദശഭിശ്ചൈവ യുക്തോഗ്രേജ്യേഷ്ഠപുത്രകഃ

അവന് പതിനാറു ദോഷരഹിതത്വം ഉണ്ട് എന്ന് പറയുന്നു; പതിനഞ്ചു ദോഷങ്ങളോടെ അവൻ മൂത്ത മകനാണ്.

തൈഃ സപ്തദശഭിര്ദോഷൈഃ സംയുക്തോ നാത്ര സംശയഃ । തൈശ്ചതുര്ദശഭിശ്ചൈവ ഗങ്ഗാ സംപരികീര്തിതാ

അവന് പതിനേഴു ദോഷങ്ങളുണ്ട് — ഇതിൽ സംശയമില്ല; പതിനാലു ദോഷങ്ങളോടെ ഗംഗയെ വിവരിക്കുന്നു.

തഥാഷ്ടാദശഭിര്ദോഷൈഃ സംയുതാ നാത്ര സംശയഃ । തൈസ്ത്രയോദശഭിശ്ചൈവ സംയുതോ ബുധ ഏവ തു

അവൾക്ക് പതിനെട്ടു ദോഷങ്ങളുണ്ട് — ഇതിൽ സംശയമില്ല; പതിമൂന്ന് ദോഷങ്ങളോടെ ബുധൻ തന്നെയാണ്.

ദോഷൈരേകോനവിംശത്യാ സംയുതോ നാത്ര സംശയഃ । ശനിര്വിംശതിദോഷേണ യുതോ ദ്വാദശലക്ഷണൈഃ

അവന് പത്തൊൻപത് ദോഷങ്ങളുണ്ട് — ഇതിൽ സംശയമില്ല; ശനിക്ക് ഇരുപത് ദോഷങ്ങളുണ്ട്, പന്ത്രണ്ട് ലക്ഷണങ്ങളുമുണ്ട്.

ലക്ഷണൈശ്ചൈകാദശഭിഃ പുഷ്കരഃ പരികീര്തിതഃ । ഏകവിംശതിസംഖ്യാകൈരസദ്ഭാവൈഃ പ്രകീര്തിതഃ

പുഷ്കരം പത്തൊന്നു ലക്ഷണങ്ങളോടും ഇരുപത്തൊന്ന് കുറവുകളോടും കൂടി പറയുന്നു.

ദശഭിര്ലക്ഷണൈര്യുക്താഃ പിതരോ യേ ചിരാഃ ഖഗ । ത്രയോവിംശതിദോഷൈശ്ച സംയുതാ നാത്ര സംശയഃ

പക്ഷി, ദീർഘായുസ്സുള്ള പിതാക്കന്മാർക്ക് പത്ത് ലക്ഷണങ്ങളുണ്ട്; കൂടാതെ അവർക്കു ഇരുപത്തിമൂന്നു ദോഷങ്ങളുമുണ്ട് — ഇതിൽ സംശയമില്ല.

അഷ്ടഭിര്ലക്ഷണൈര്യുക്താ ദേവഗന്ധര്വസത്തമാഃ । ദോഷൈശ്ചതുര്വിംശതിഭിഃ സംയുക്താഃ പരികീര്തിതാഃ

ദേവന്മാരുടെയും ഗന്ധർവശ്രേഷ്ഠന്മാരുടെയും എട്ട് ലക്ഷണങ്ങളുണ്ട്; ഇരുപത്തിനാലു ദോഷങ്ങളോടും കൂടിയവരാണെന്ന് പറയുന്നു.

സപ്തലക്ഷണസംയുക്താ ഗന്ധര്വാ മാനുഷാത്മകാഃ । യൈസ്തു പഞ്ചവിംശതിഭിര്ദോഷൈഃ സംയുക്താഃ പ്രകീര്തിതാഃ

ഏഴു പ്രത്യേക ലക്ഷണങ്ങളോടുകൂടി, മനുഷ്യസ്വഭാവമുള്ള ഗന്ധർവന്മാരെ ഇരുപത്തഞ്ച് ദോഷങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നവരായി പറയുന്നു.

ഷദ്ഗുണൈഃ ക്ഷിതിപാ യുക്താ ഷഡ്വിംശത്യാ ച ദോഷതഃ । തദന്യേ പഞ്ചഭിര്യുക്താശ്ചതുര്ഭിഃ കേചിദേവ ച

രാജാക്കന്മാർക്ക് ആറു ഗുണങ്ങളും ഇരുപത്തിയാറ് ദോഷങ്ങളും ഉണ്ട്; മറ്റുള്ളവർക്ക് അഞ്ചു ദോഷങ്ങൾ, ചിലർക്കോ നാലു മാത്രം.

ത്രിഭിഃ കേച്ചിത്തതോ ഹീനാ ന സംതി ഖഗസത്തമ । യസ്മിന്നരേ ക്ഷിതിപേ വാ ഖഗേന്ദ്ര ആധിക്യം യദ്ദൃശ്യതേ ലക്ഷണസ്യ

ചിലർക്കു മൂന്നു മാത്രം ദോഷങ്ങൾ ഉണ്ട്; അതിലും കുറവുള്ളവർ ഇല്ല, ഒ കിളിപ്രഭു. മനുഷ്യനിലോ രാജാവിലോ അധികം ലക്ഷണങ്ങൾ കാണുമ്പോൾ—

ന തേ നരാ നൈവ തേ വൈ ക്ഷിതീശാഃ സര്വേ നൈവ ഹ്യുത്തമാഃ സര്വദൈവ । യേ ദേവാ യേ ച ദൈത്യാശ്ച സര്വേപ്യേവം ഖഗാധിപ

അവർ യഥാർത്ഥത്തിൽ മനുഷ്യരും അല്ല, രാജാക്കന്മാരും അല്ല, ഒരിക്കലും ഉത്തമന്മാരുമല്ല; ദേവന്മാരോ ദാനവന്മാരോ ആകട്ടെ, എല്ലാവരും ഇങ്ങനെ തന്നെയാണ്, കിളിപ്രഭു.

ലക്ഷണാലക്ഷണൈശ്ചൈവ ക്രമേണോക്താ ന സംശയഃ । ലക്ഷണൈഃ സപ്തവിംശത്യാലക്ഷണൈഃ സംയുതാഃ ഖഗ

ലക്ഷണങ്ങളും അതിന്റെ അഭാവവും ക്രമത്തിൽ വിശദമാക്കി, സംശയമില്ല; ഏഴു ഇരുപത് ലക്ഷണങ്ങളോടും അവയുടെ വിരുദ്ധങ്ങളോടും കൂടിയവരാണ്, കിളി.

അതഃ സലക്ഷണാ ജ്ഞേയാ ദ്വാത്രിംശല്ലക്ഷണൈര്ന ഹി । പിതുര്ഗൃഹേ വര്ധമാനാ സദാപി സ്വകുടുംബം ശ്രേഷ്ഠയിതും ഖഗേന്ദ്ര

അതിനാൽ, ലക്ഷണങ്ങളുള്ളവർക്ക് മുപ്പത്തിരണ്ട് ലക്ഷണങ്ങൾ ഉണ്ട് എന്ന് അറിയണം; അച്ഛന്റെ വീട്ടിൽ വളരുമ്പോഴും, അവർ എപ്പോഴും സ്വന്തം കുടുംബത്തിന് ഐശ്വര്യം നൽകുന്നു, കിളിപ്രഭു.

ഉവാച സാ പിതരം ദീയമാനമന്നാദികം ത്രമിത്രാദികേഷു । സദാപി യേ ത്വനുസംധാനേന യുക്താ അന്തര്ഗതേ തത്രതത്ര സ്ഥിതേ ച

അവൾ അച്ഛനോടു പറഞ്ഞു: 'മിത്രാദികൾക്ക് നൽകുന്ന അന്നം മുതലായതും, എപ്പോഴും ശ്രദ്ധയോടെ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നവർ, അവിടെ ഉണ്ടാകുമ്പോഴും ഇല്ലാതിരിക്കുമ്പോഴും—'

അജ്ഞാതത്വേ ചാന്നപാനാദികം ച ദത്തം സംതോ വ്യര്ഥമേവം വദന്തി । ഹരിം വക്ഷ്യേ തത്രതത്ര സ്ഥിതം ചം തം വൈ ശൃണു ത്വാദരേണാദ്യ നിത്യമ്

സ്വീകാരി അറിയാതെ അന്നം കുടിപ്പാനങ്ങൾ മുതലായവ നൽകിയാൽ, ജ്ഞാനികൾ അതെല്ലാം വ്യർത്ഥമാണെന്ന് പറയുന്നു; എല്ലായിടത്തും നിലകൊള്ളുന്ന ഹരിയെ ഞാൻ പറയുന്നു—ഇപ്പോൾ ഭക്തിയോടെ കേൾക്കൂ.

ബാലോ ഹരിര്ബാലരൂപേണ കൃഷ്ണഃ ക്ഷീരാദികം നവനീതം ഘൃതം ച । ഗൃഹ്ണാതി നിത്യം ഭൂഷണം വസ്ത്രജാതമേവം ദദ്യാത്സര്വദാ വിഷ്ണുതുഷ്ട്യൈ

കുഞ്ഞായ ഹരി, ബാലരൂപത്തിലുള്ള കൃഷ്ണൻ, എപ്പോഴും പാൽ, വെണ്ണ, നെയ്യ് എന്നിവ സ്വീകരിക്കുന്നു; വിഷ്ണുവിനെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ ഇങ്ങനെ അലങ്കാരവും വസ്ത്രവും എപ്പോഴും അർപ്പിക്കണം.

മിത്രൈര്ഹരിഃ കേശവാഖ്യോ മുകുന്ദോ ഭുങ്ക്തേ ദത്തം ത്വന്നപ്രാനാദികം ച । പൂര്വം ദദ്യാത്സര്വദാ വൈ ഗൃഹസ്ഥോ ധന്യോ ഭവേദന്യഥാ വ്യര്ഥമേവ

മിത്രങ്ങൾക്കിടയിൽ ഹരിക്ക് കേശവനും മുഖുന്ദനും എന്ന പേരുണ്ട്; നീ നൽകുന്ന അന്നം പാനീയങ്ങൾ എന്നിവ അവൻ സ്വീകരിക്കുന്നു; ഗൃഹസ്ഥൻ ആദ്യം തന്നെ നൽകണം—അങ്ങനെ ആൾ ഭാഗ്യവാനാകുന്നു, അല്ലെങ്കിൽ അതെല്ലാം വ്യർത്ഥം.

ഗൃഹ്ണാതി നിത്യം മാധവാഖ്യോ ഹരിശ്ചേത്യേവം ജ്ഞാത്വാ ദേയമന്നാദികം ച । ഏവം ജ്ഞാത്വാ ദീയമാനേന നിത്യം പ്രീണാതി വിഷ്ണുര്നാന്യഥാ വ്യര്ഥമേവ

മാധവൻ എന്ന പേരിൽ ഹരി എപ്പോഴും സ്വീകരിക്കുന്നുവെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, അന്നം മുതലായവ അർപ്പിക്കണം; ഇങ്ങനെ അറിഞ്ഞ് നൽകുന്നതെല്ലാം വിഷ്ണുവിനെ സന്തോഷിപ്പിക്കും—അല്ലെങ്കിൽ അതെല്ലാം വ്യർത്ഥം.

ഗൃഹേ നിത്യം വാസുദേവോ ഹരിസ്തു പ്രീണാതി നിത്യം തത്ര തിഷ്ഠന്സുപര്ണ । ഏവം ജ്ഞാത്വാ സ്വഗൃഹം സര്വദൈവ അലങ്കുര്യാദ്ധാതുരൂപൈഃ സദൈവ

വാസുദേവൻ എന്ന ഹരി എപ്പോഴും വീട്ടിൽ വസിക്കുന്നു, അവിടെ എപ്പോഴും സന്തോഷവാനാണ്, സൂപർണ്ണ; ഇത് അറിഞ്ഞ്, സ്വന്തം വീട് ദൈവരൂപങ്ങളാൽ എപ്പോഴും അലങ്കരിക്കണം.

ഗോവിന്ദാഖ്യസ്തിഷ്ഠതി വൈഷ്ണവാനാം പുത്രൈര്യുതസ്തിഷ്ഠതി വാസുദേവഃ । മിത്രേ മുകുന്ദഃ ശാലകേ ചാനിരൂദ്ധോ നാരായണോ ദ്വിജവര്യേ സദാസ്തി

ഗോവിന്ദൻ വൈഷ്ണവരുടെ മക്കളിൽ നിലകൊള്ളുന്നു; വാസുദേവൻ മക്കളിൽ; മിത്രങ്ങളിൽ മുഖുന്ദൻ; ശാലകയിൽ അനിരുദ്ധൻ; ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരിൽ നാരായണൻ എപ്പോഴും ഉണ്ട്.

ഗോഷ്ഠേ ച നിത്യം വിഷ്ണുരൂപീ ഹരിസ്തു അശ്വേ സദാ തിഷ്ഠതി വാമനാഖ്യഃ । സംകര്ഷണഃ ശൂദ്രവര്ണേ സദാസ്തി വൈശ്യേ പ്രദ്യുമ്നസ്തിഷ്ഠതി സര്വദൈവ

പശുശാലയിൽ വിഷ്ണുവായ ഹരി എപ്പോഴും ഉണ്ട്; കുതിരകളിൽ വാമനൻ എപ്പോഴും; ശൂദ്രരിൽ സംകർഷണൻ; വൈശ്യരിൽ പ്രദ്യുമ്നൻ എപ്പോഴും.

ജനാര്ദനഃ ക്ഷത്ത്രജാതൌ സദാസ്തി ദാശേഷു നിത്യം മഹിദാസോ ഹരിസ്തു । മഹ്യാം നിത്യം തിഷ്ഠതി സര്വദൈവ ഹ്യുപേന്ദ്രാഖ്യോ ഹരിരേകഃ സുപര്ണ

ക്ഷത്രിയരിൽ ജനാർദ്ദനൻ എപ്പോഴും; ദാസന്മാരിൽ മഹിദാസനെന്ന ഹരി; ഭൂമിയിൽ ഉപേന്ദ്രൻ എന്ന ഏക ഹരി എപ്പോഴും നിലകൊള്ളുന്നു, സൂപർണ്ണ.

ഗജേ സദാ തിഷ്ഠതി ചക്രപാണിഃ സദാന്തരേ തിഷ്ഠതി വിശ്വരൂപഃ । നിത്യം ശുനി തിഷ്ഠതി ഭൂതഭാവനഃ പിപീലകായാമപി സര്വദൈവ

ആനയിൽ ചക്രപാണി എപ്പോഴും; ഉള്ളിൽ വിശ്വരൂപൻ; നായയിൽ ഭൂതഭാവനൻ; പുഴുവിലും എപ്പോഴും.