ഗരുഡപുരാണമ്

ദിതിജാന്വിനിഹത്യൈവ നീലാ പ്രാപ്താ ഖഗേശ്വര । തതോ നാഗ്നിജിതോ രാജ്ഞോ ഗൃഹേ ജാതാ കുമാരികാ ॥ ൩,൧൯.

ദിതിയുടെ മക്കളെ ജയിച്ചശേഷം, നീലാ പക്ഷീരാജാവിനെ പ്രാപിച്ചു. പിന്നെ, രാജാവ് നാഗ്നിജിതിന്റെ വീട്ടിൽ അവൾ കന്യകയായി ജനിച്ചു.

നാഗ്നിജിത്കവ്യവാഹോഭൂത്കന്യാ നീലാഹ്വയാഭവത് । തസ്യാഃ സ്വയംവരേ ചാഹം ഗോവൃഷാന്സപ്തസംഖ്യകാന് ॥ ൩,൧൯.

നാഗ്നിജിതിന്റെ വിവാഹസംവിധാനത്തിൽ, അവളെ നീലാ എന്ന പേരിൽ വിളിച്ചു. അവളുടെ സ്വയംവരത്തിൽ ഞാൻ ഏഴു കാളകളെ കീഴടക്കി.

ശിവസ്യ വരതശ്ചൈവാപ്യവധ്യാന്ദേവമാനുഷൈഃ । ബദ്ധ്വാ വൃഷാന്നൃപാഞ്ജിത്വാ പ്രാപ്താ നീലാ മഹാഖഗ ॥ ൩,൧൯.

ശിവന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ, ആ കാളകളെ ദേവന്മാരോ മനുഷ്യരോ ജയിക്കാൻ കഴിയില്ലായിരുന്നു. കാളകളെ ബന്ധിച്ച് രാജാക്കന്മാരെ ജയിച്ച് നീലയെ ഞാൻ നേടി, മഹാപക്ഷിയേ.

കുംഭകസ്യ സുതാ നീലാ ദേഹസ്ഥാഃ പ്രാവിശന് ഭൃശമ് । ഏകാവയവതോ യസ്മാത്തസ്മാത്തത്രൈവ സാവിശത് ॥ ൩,൧൯.

കുംഭകന്റെ മകളായ നീലാ ശക്തിയോടെ തന്റെ ശരീരത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു. അവൾ ഏകശരീരമായതിനാൽ അവിടെത്തന്നെ പ്രവേശിച്ചു.

ഭൂമൌ ദ്വിധാ സംപ്രജാതാ കുമാര്യേവ ന സംശയഃ । ഭദ്രാജന്മ പ്രവക്ഷ്യാമി ശൃണു പക്ഷീന്ദ്രസത്തമ ॥ ൩,൧൯.

ഭൂമിയിൽ അവൾ രണ്ടുകന്യകകളായി ജനിച്ചു—ഇതിൽ സംശയമില്ല. ഭദ്രയുടെ ജന്മം ഞാൻ പറയാം; കേൾക്കൂ, പക്ഷീരാജാവേ.

ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൨൦ ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച । യാ പൂര്വസര്ഗേ നലസംജ്ഞസ്യ വീന്ദ്ര പുത്രീ ഭൂത്വാ വിഷ്ണുപത്നീ സകാമാ । പ്രദക്ഷിണം ഭ്രമണം വൈ ചകാര ഗുണേന ഭദ്രാ ഭദ്രസംജ്ഞാ ബഭൂവ ॥ ൩,൨൦.

ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: മുമ്പത്തെ സൃഷ്ടിയിൽ, നലന്റെ മകളായ ഭദ്ര, സ്വമനസ്സാൽ വിഷ്ണുവിന്റെ ഭാര്യയായി. തന്റെ ഗുണത്താൽ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തു, ഭദ്ര എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു.

കന്യാഭാവേ സംസ്ഥിതാം ഭദ്രസംജ്ഞാം പിതാ നലസ്ത്വബ്രവീത്താം സ പശ്യന് । ഭദ്രേ കിമര്ഥം ഗാത്രപീഡാം കരോഷി ഫലം ഹി തന്നന്ദിനി മേ വദസ്വ ॥ ൩,൨൦.

കന്യകാവസ്ഥയിൽ നിലകൊണ്ടിരുന്ന ഭദ്രയെ കണ്ട പിതാവായ നലൻ ചോദിച്ചു: 'ഭദ്രേ, നീ ശരീരത്തിന് വേദന നൽകുന്നത് എന്തിനാണ്? എനിക്ക് പറയൂ, മകളേ, അതിന്റെ ഫലം എന്താണെന്ന്.'

ഭദ്രോവാച । ശൃണുത്വം മേ താത നമസ്ക്രിയാദേഃ ഫലം വക്തും കാ സമര്ഥാ ഭവേച്ച ॥ ൩,൨൦.

ഭദ്ര പറഞ്ഞു: 'അച്ഛാ, നമസ്കാരം തുടങ്ങിയവയുടെ ഫലം പറയാൻ ആരാണ് യോജ്യനെന്ന് കേൾക്കൂ.'

തഥാപ്യഹം തവ വക്ഷ്യാമി താത യഥാശക്ത്യാ ശൃണു സമ്യഗ്ഘിതായ । സദാ ഹരിമര്മ നാഥോ ദയാലുരഹം ഹരേസ്തവ ദാസാനുദാസീ । മാം പാഹി വിഷ്ണോസ്തവ വന്ദേ പദേ ഇത്യുക്ത്വാ പ്രണാമം ചാകരോദ്ദണ്ഡരൂപമ് ॥ ൩,൨൦.

'എങ്കിലും, എനിക്കാവുന്നത്ര ഞാൻ പറയാം, അച്ഛാ; നിന്റെ ഉപകാരത്തിനായി ശ്രദ്ധിച്ച് കേൾക്കൂ. എപ്പോഴും ഹരിയാണ് എന്റെ നാഥൻ, ദയാലുവാണ്; ഞാൻ ഹരിയുടെ ദാസന്മാരുടെ ദാസിയാണ്. "വിഷ്ണുവേ, എന്നെ രക്ഷിക്കണം; ഞാൻ നിന്റെ പാദങ്ങളിൽ നമസ്കരിക്കുന്നു" എന്ന് പറഞ്ഞ് ഞാൻ ദണ്ഡപ്രണാമം ചെയ്തു.'

ഹരേഃ പ്രണാമം ത്വിതി കര്തവ്യശൂന്യം വ്യര്ഥം തമാഹുര്ജ്ഞാനിനസ്തച്ഛൃണു ത്വമ് । രമേശ മധ്വേശ സരസ്വതീശേത്യേവം വദന്പ്രണമേദ്വിഷ്ണുദേവമ് ॥ ൩,൨൦.

ഹരിയെ വെറുതെ, അർത്ഥമില്ലാതെ വന്ദനം ചെയ്യുന്നത് ഫലപ്രദമല്ലെന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു. രമേശൻ, മധുവേശൻ, സരസ്വതീേശൻ എന്നിങ്ങനെ വിളിച്ച് വിഷ്ണുദേവനോട് ഭക്തിപൂർവ്വം വന്ദനം ചെയ്യണം.

യഥാ പ്രസന്നോ വന്ദനാദ്ദേവദ്ദേവ സ്തഥാ ന തുഷ്ടഃ പൂജനാത്കര്മതശ്ച । യഥാ നാമസ്മരണാദ്വന്ദനാദ്വാ പാപാന്നിയച്ഛേതു തഥാ ന ചാന്യൈഃ ॥ ൩,൨൦.

ദേവന്മാരിൽ ദേവൻ വന്ദനത്തിലൂടെയാണ് സന്തോഷിക്കുന്നത്, പൂജയോ മറ്റു കർമ്മങ്ങളോ കൊണ്ടല്ല. അവന്റെ നാമസ്മരണയോ വന്ദനമോ ചെയ്യുമ്പോഴാണ് പാപങ്ങൾ അകറ്റപ്പെടുന്നത്, മറ്റെന്തിനാലും അല്ല.

ദേഹം തു യേ പോഷയന്ത്യേവ താത ഹരേഃ പ്രണാമൈഃ ശൂന്യഭൂതം ച പുഷ്ടമ് । തദേവമാഹുര്വ്യര്ഥമേവേതി താത തത്പോഷകാണാം നരകേ ദുഃ ഖമാഹുഃ ॥ ൩,൨൦.

ഹരിയുടെ വന്ദനം വെറുതെ ചെയ്ത് ശരീരം പോഷിപ്പിക്കുന്നവർ, അപ്രയോജനകരമായ പ്രവൃത്തിയാണത് ചെയ്യുന്നതെന്ന് പറയുന്നു. അങ്ങനെയുള്ളവർ നരകത്തിൽ ദു:ഖം അനുഭവിക്കുമെന്ന് പറയുന്നു.

യമോഽപി തം തത്ര ഉലൂഖലേ തു നിധായ പിഷ്ടം സുഖലൈഃ കരോതി । യോ വാ പരം ന കരോത്യേവ താത പ്രദക്ഷിണം ദേവദേവസ്യ വിഷ്ണോഃ ॥ ൩,൨൦.

വിഷ്ണുവായ ദേവദേവന്റെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യാത്തവരെ യമൻ ഉലൂഖലിൽ വെച്ച് സന്തോഷത്തോടെ അരയ്ക്കുന്നു, പ്രിയനായവാ.

തസ്യൈവ പാദൌ തലയന്ത്രേ നിധായ യമശ്ച നിത്യം പ്രകരോതി പിഷ്ടമ് । ഏഷാം ജിഹ്വാ ഹരികൃഷ്ണേതി നാമ ന വക്തി നിത്യം വ്യര്ഥഭൂതാം വദന്തി ॥ ൩,൨൦.

ഹരിയെന്നോ കൃഷ്ണയെന്നോ നാമം നിത്യമായി ഉച്ചരിക്കാത്തവരുടെ കാലുകൾ യമൻ ഉപകരണത്തിൽ വെച്ച് എപ്പോഴും അരയ്ക്കുന്നു; അങ്ങനെയുള്ളവരെ ഫലമില്ലാത്തവരാണെന്ന് പറയുന്നു.

തേഷാം ജിഹ്വാ യമലോകേ യമസ്തു നിഷ്കാസ്യ പിഷ്ടം പ്രകരോതി നിത്യമ് । കാശീനിവാസേന ച കിം പ്രയോജനം കിം വാ പ്രയാഗേ മരണേന താത ॥ ൩,൨൦.

യമലോകത്തിൽ യമൻ അവരുടെ നാവു എടുത്ത് എപ്പോഴും അരയ്ക്കുന്നു; കാശിയിൽ താമസിച്ചാലോ, പ്രയാഗിൽ മരിച്ചാലോ എന്ത് പ്രയോജനം, പ്രിയനായവാ?

കിം വാരണാഗ്രേ മരണേന സൌഖ്യം കിം വാ മഖാദേഃ സമനുഷ്ഠിതേന । സമസ്തതീര്ഥേഷ്വടനേന കിം കിമധീതശാസ്ത്രേണ സുതീക്ഷ്ണബുദ്ധ്യാ ॥ ൩,൨൦.

വാരണാസിയിൽ മുന്നിൽ മരിച്ചാൽ എന്ത് സൗഖ്യം? യാഗങ്ങൾ നടത്തുന്നതിൽ എന്ത് ഗുണം? എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിലും സഞ്ചരിച്ചാൽ എന്ത് പ്രയോജനം? അത്യന്തം ബുദ്ധിയോടെ ശാസ്ത്രം പഠിച്ചാലോ?

യേഷാം ജിഹ്വാഗ്രേ ഹരിനാമൈവ നാസ്തി യേഷാം ഗാത്രൈര്നമനം നാപി വിഷ്ണോഃ । യേഷാം പദ്ഭ്യാം നാസ്തി ഹരേഃ പ്രദക്ഷിണം തേഷാം സര്വം വ്യര്ഥമാഹുര്മഹാന്തഃ ॥ ൩,൨൦.

ഹരിയുടെ നാമം നാവിന്റെ അഗ്രത്തിൽ ഇല്ലാത്തവരും, വിഷ്ണുവിന് ശരീരം കുനിയാത്തവരും, ഹരിയുടെ പ്രദക്ഷിണം കാലുകൾ കൊണ്ട് ചെയ്യാത്തവരും, അവരുടെ എല്ലാ പ്രവൃത്തികളും ഫലമില്ലാത്തവയാണെന്ന് മഹാന്മാർ പറയുന്നു.

ഹര്യര്പണാദ്രിഹിതം നാമ കസ്മാത്പ്രദക്ഷിണം നമനം ചാഹുരര്ഘ്യമ് । അതോ വിഷ്ണോര്നമനം കാര്യമേവ ഹരേര്നാമസ്മരണം താത കാര്യമ് ॥ ൩,൨൦.

ഹരിക്കായി അർപ്പണം, പ്രദക്ഷിണം, വന്ദനം എന്നിവ നടത്തണമെന്ന് പറയുന്നു. അതുകൊണ്ട് വിഷ്ണുവിന് വന്ദനം ചെയ്യുകയും, ഹരിയുടെ നാമം സ്മരിക്കുകയും വേണം, പ്രിയനായവാ.

ജന്മ ഹ്യേതദ്ദുര്ലഭം നശ്വരം തു യഥാ ജലസ്ഥം തത്തഥൈവ । നോ വിസ്വാസം കുരു ഗാത്രേ ത്വദീയേ ജീവേഷ്വപി സ്വഃ പരശ്ചേതി താത ॥ ൩,൨൦.

ഈ ജന്മം ദുർലഭവും നശ്വരവുമാണ്, വെള്ളത്തിൽ ഉള്ളതുപോലെ. സ്വന്തം ശരീരത്തിലും, ജീവൻമാരിലും, മറ്റുള്ളവരിലുമൊന്നും വിശ്വാസം വയ്ക്കരുത്, പ്രിയനായവാ.

സദ്യഃ കൃതം നമനം ന ത്വദീയം സദ്യഃ കൃതം സ്മരണം ന ത്വദീയമ് । കദാ പ്രാപ്സ്യേ മരണം തന്ന ജാനേ ന വിശ്വാസം കുരു ഗാത്രേ മഹാത്മന് ॥ ൩,൨൦.

ഉടൻ ചെയ്ത വന്ദനവും, ഉടൻ ചെയ്ത സ്മരണയും നിന്റെതല്ല. മരണം എപ്പോഴാണെന്നു അറിയില്ല, അതുകൊണ്ട് ശരീരത്തിൽ വിശ്വാസം വയ്ക്കരുത്, മഹാത്മാ.

ഏതച്ഛ്രുത്വാ നലോ വീന്ദ്ര പുത്രീവാക്യം സുനിര്മലമ് । നമസ്കാരം ച കൃതവാന്യഥാശക്ത്യാ പ്രദക്ഷിണമ് ॥ ൩,൨൦.

ഇന്ദ്രപുത്രന്റെ ഈ നിർമലമായ വാക്കുകൾ കേട്ടു, നളൻ തന്റെ ശേഷിയനുസരിച്ച് വന്ദനവും പ്രദക്ഷിണവും ചെയ്തു.

സാപി പ്രദക്ഷിണം ചക്രേ നമസ്കാരം സദാ ഹരേഃ । ഏവം ബഹുദിനം കൃത്വാ ധ്യാത്വാ നാരായണം പരമ് ॥ ൩,൨൦.

അവളും ഹരിക്ക് പ്രദക്ഷിണവും വന്ദനവും ചെയ്തു; അങ്ങനെ പലദിവസവും ചെയ്ത ശേഷം പരമനായ നാരായണനെ ധ്യാനിച്ചു.

കലേവരം ച തത്യാജ മരണേ ഹരിചിന്തയാ । മത്പിതുര്വസുദേവസ്യ ഭഗിന്യാ ഉദരേ ഖഗ ॥ ൩,൨൦.

മരണസമയത്ത് ഹരിയെ ചിന്തിച്ചുകൊണ്ട് അവൾ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ചു; എന്റെ അച്ഛൻ വസുദേവന്റെ സഹോദരിയുടെ ഗർഭത്തിൽ, പക്ഷീരാജാവേ.

കൈകേയീതി ച നാമ്നാ സാ ത്വഭവദ്ഭദ്രസംജ്ഞകാ । യസ്മാദ്ഭദ്രഗുണൈര്യുക്താ ഭദ്രാ സാ ഭദ്രനാമികാ ॥ ൩,൨൦.

അവൾ കൈകേയി എന്ന പേരിൽ, ഭദ്രസഞ്ജ്ഞയെന്ന പേരിലും അറിയപ്പെട്ടു. നല്ല ഗുണങ്ങൾ ഉള്ളതിനാൽ അവളെ ഭദ്ര എന്നും വിളിച്ചു.

തസ്യാത്മജൈശ്ച കൈകേയൈഃ പഞ്ചഭിഃ ഖഗസത്തമ । പ്രത്യാഹൃതാമിമാം ഭദ്രാം പ്രാപ്തവാന് ഖഗസത്തമ ॥ ൩,൨൦.

പക്ഷിസ്രേഷ്ഠാ, കൈകേയിയുടെ അഞ്ചു പുത്രന്മാരാൽ അവളെ തിരിച്ചുകൊണ്ടുവന്നു, ഭദ്രയെ അവർ പ്രാപിച്ചു.

വക്ഷ്യേഹം മിത്രവിന്ദായാഃ പാണിഗ്രഹണകാരണമ് । സാവധാനമനാ ഭൂത്വാ ശൃണു പക്ഷീന്ദ്ര സത്തമ ॥ ൩,൨൦.

മിത്രവിന്ദയുടെ വിവാഹകാരണം ഞാൻ ഇപ്പോൾ പറയും. ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ, പക്ഷിരാജാവേ, ഉത്തമനായവാ.

മിത്രവിന്ദോവാച । യാന്പൂര്വസര്ഗേപ്യവൃണോന്നികാമതോ ഹ്യഗ്നീഷോമാന്നാമികാ മിത്രവിന്ദാ । മിത്രം ഹരിം പ്രാപ്തുകാമാ സദൈക തത്രോപായം ചിന്തയാമാസദേവീ ॥ ൩,൨൦.

മിത്രവിന്ദ പറഞ്ഞു: മുൻ സൃഷ്ടിയിലേയ്ക്ക് ഞാൻ ആഗ്രഹത്തോടെ അഗ്നിസോമാ എന്ന പേരിൽ, മിത്രവിന്ദ എന്ന പേരിൽ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. ഹരിയെ എപ്പോഴും സ്നേഹിതനായി പ്രാപിക്കണമെന്ന ആഗ്രഹം കൊണ്ട്, ദേവി അവിടെ അതിന് മാർഗം ആലോചിച്ചു.

ഹരിപ്രാപ്തൌ സാധനാഃ സംതി തേഷു മുഖ്യം കചിച്ചിന്തയാമാസ ദേവീ । തേഷാം മധ്യേ ശ്രവണം ശ്രേഷ്ഠമാഹുഃ പുരാണാനാം സാത്ത്വികാനാം സദാപി ॥ ൩,൨൦.

ഹരിയെ പ്രാപിക്കാൻ പല മാർഗങ്ങളുമുണ്ട്. അവയിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനമൊന്നാണെന്ന് ദേവി ആലോചിച്ചു. ആ മാർഗങ്ങളിൽ, സാത്വിക പുരാണങ്ങൾ കേൾക്കുന്നതാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമമെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.

വിഷ്ണോരുത്കര്ഷോ വര്തതേ യത്ര വായോസ്തഥോത്കര്ഷഃ സജ്ജനാനാം പുരാണേ । ശ്രാദ്ധം സദാ വിഷ്ണുബുദ്ധ്യാ സദൈവ നാന്യച്ഛ്രാവ്യം സാധനം തത്ര ചൈവ ॥ ൩,൨൦.

വിഷ്ണുവിന്റെ മഹത്വം ഉള്ളിടത്ത് വായുവിന്റെയും സജ്ജനരുടെയും മഹത്വവും പുരാണത്തിൽ കാണാം. എല്ലായ്പ്പോഴും വിഷ്ണുവിനെ ചിന്തിച്ച് ശ്രാദ്ധം നടത്തണം; മറ്റൊന്നും അവിടെ മാർഗമായി കേൾക്കേണ്ടതില്ല.