ഗരുഡപുരാണമ്

വാണീ വിജാനാതി ഹരേര്ഗുണാംശ്ച സ്വയംഭുവോ നൈവ താവദ്വിശേഷാന് । ത്രൈഗുണ്യരൂപാത്പരതഃ സദൈവ പശ്യേദ്വിഷ്ണും കൃഷ്ണരൂപം ഖഗേന്ദ്ര ॥ ൩,൧൯.

വാണി ഹരിയുടെ ഗുണങ്ങൾ അറിയുന്നു, സ്വയംഭുവിന് ആ പ്രത്യേകതകൾ അറിയില്ല; എപ്പോഴും മൂന്നു ഗുണങ്ങൾക്കപ്പുറം, വിഷ്ണുവിനെ കൃഷ്ണരൂപത്തിൽ കാണുന്നു, പക്ഷിരാജാ.

ശേഷോ രുദ്രോ വീന്ദ്ര ഏതൈശ്ച സര്വേ തമോ മാത്രേ പ്രവിജാനന്തി സംസ്ഥമ് । വാണീദൃഷ്ടാന്സവിശേഷാന് ഗുണാംസ്തേ ജാനന്തി നോ സത്യമേവോക്തമങ്ഗ ॥ ൩,൧൯.

ശേഷൻ, രുദ്രൻ, ഇന്ദ്രൻ എന്നിവരും മറ്റുള്ളവരും എല്ലാം അന്ധകാരാവസ്ഥ മാത്രം അറിയുന്നു; വാണി കണ്ട പ്രത്യേകതകളോടുകൂടിയ ഗുണങ്ങൾ അവർക്ക് അറിയില്ല — ഇത് സത്യമാണ്, പ്രിയനേ.

ഉമാ സുപര്ണാ വാരുണീ ചേതി തിസ്രഃ സഹൈവ തഃ പ്രവിജാനന്തി സുസ്ഥമ് । ഹരേര്വിശേഷാനരുദ്ര ദൃഷ്ടാന്ഖഗേന്ദ്ര ജാനന്തി നൈതാഃ ക്വാപി ദേശേ ച കാലേ ॥ ൩,൧൯.

ഉമ, സുപർണ്ണ, വാരുണി — ഈ മൂന്ന് പേരും ചേർന്ന് നന്നായി അറിയുന്നു; രുദ്രൻ കണ്ട ഹരിയുടെ പ്രത്യേകതകൾ ഇവർക്ക് എവിടെയും, ഏതെങ്കിലും സമയത്തും അറിയില്ല, പക്ഷിരാജാ.

ഇന്ദ്രാദയഃ പ്രവിജാനന്തി വീന്ദ്ര അഹങ്കാരേ വ്യാപ്തരൂപം ഹരിം ച । ദക്ഷാദ്യാ വൈ ബുദ്ധിതത്ത്വേ സ്ഥിതം തം ജാനന്തി തേ സോമസൂര്യാദയശ്ച ॥ ൩,൧൯.

ഇന്ദ്രനും മറ്റുള്ളവരും അഹങ്കാരത്തിൽ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന രൂപത്തിൽ ഹരിയെ അറിയുന്നു; ദക്ഷനും മറ്റുള്ളവരും ബുദ്ധിതത്ത്വത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന ഹരിയെ, സോമനും സൂര്യനും മറ്റുള്ളവരും അതുപോലെ അറിയുന്നു.

വിഷ്ണും ഹരിം ഭൂതതത്ത്വേ സ്ഥിതം ച യേ ചാന്യേ ച പ്രവിജാനന്തി നിത്യമ് । അന്യേ ച പശ്യന്തി യഥാ സ്വയോഗ്യമണ്ഡാന്തരസ്ഥം ഹരിരൂപം ഖഗേന്ദ്ര ॥ ൩,൧൯.

വിഷ്ണുവിനെയും ഹരിയെയും ഭൂതതത്ത്വത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നതായി അറിയുന്നവരും, മറ്റുള്ളവരും എപ്പോഴും അറിയുന്നു; മറ്റുള്ളവർ തങ്ങളുടെ യോഗ്യതപ്രകാരം, മണ്ഡലത്തിനുള്ളിൽ നിലകൊള്ളുന്ന ഹരിയുടെ രൂപം കാണുന്നു, പക്ഷിരാജാ.

കേചിത്പ്രപശ്യന്തി ഹരേശ്ച രൂപം ത്വദീയഹൃത്സ്ഥം ഹൃദി കേചിത്സദൈവ । ഏവംപ്രകാരം പ്രവിജാനീഹി വീന്ദ്ര ഹ്യഥോ ശൃണു ത്വംമമ ഭാര്യാഃ ഷഡേതാഃ ॥ ൩,൧൯.

ചിലര്‍ ഹരിയുടെ രൂപം തങ്ങളുടെ ഹൃദയത്തില്‍ എപ്പോഴും കാണുന്നു; മറ്റുചിലര്‍ ഹരിയെ ഹൃദയത്തില്‍ സ്ഥിരമായി അനുഭവിക്കുന്നു. പക്ഷേ, പക്ഷിരാജാ, ഇതെല്ലാം നീ മനസ്സിലാക്കണം. ഇനി എന്റെ ആറു ഭാര്യമാരെക്കുറിച്ച് കേള്‍ക്കൂ.

രുക്മിണ്യാദ്യാഃ ഷണ്മഹിഷ്യോ മമശ്രീര്നീലാ ച യാ മമ ഭാര്യാ ഖഗേന്ദ്ര । സര്ഗേ പൂര്വസ്മിന്ഹവ്യവാഹസ്യ പുത്രീ താസ്താ ഭജേ സദ്യ ഏവാ വിശേഷാത് ॥ ൩,൧൯.

രുക്മിണിയും മറ്റുള്ള അഞ്ചു മഹിഷിമാരും ശ്രീനീലയും എന്റെ ഭാര്യമാരാണ്, പക്ഷിരാജാവേ. സൃഷ്ടിയുടെ ആദിയില്‍ ഹവ്യവാഹന്റെ പുത്രിമാരായിരുന്നു ഇവര്‍. ഇന്നും പ്രത്യേകമായി ഞാന്‍ അവരെ ആരാധിക്കുന്നു.

കന്യൈവ സാ കൃഷ്ണപത്നീ ച കാമാംസ്താംസ്താന് ഭജേന്മനസാ ചിന്തിതാംശ്ച । അതീവ യത്നം കവ്യവാഹം ഖഗേന്ദ്ര പിതൃഷ്വേകഃ സര്വദാ വൈ ചകാര ॥ ൩,൧൯.

ആ പെണ്‍കുട്ടി കൃഷ്ണന്റെ ഭാര്യയായിരുന്നിട്ടും ഹൃദയത്തില്‍ ആഗ്രഹിച്ചിരുന്നത് അവനേ മാത്രമാണ്; മനസ്സില്‍ അവനെ ആരാധിച്ചിരുന്നതും അവളാണ്. പക്ഷിരാജാവേ, ഹവ്യവാഹന്‍ പിതാക്കള്ക്ക് വേണ്ടി അവളെക്കായി വളരെ ശ്രമിച്ചിരുന്നതാണ്.

തഥൈവ സാ നൈവ ഭര്താരമാപ യതസ്തു സാ കൃഷ്ണനിഷ്ഠൈകചിത്താ ॥ ൩,൧൯.

എന്നിരുന്നാലും, അവള്‍ ഭര്‍ത്താവിനെ സ്വീകരിച്ചില്ല; കാരണം കൃഷ്ണനിലേക്കാണ് അവളുടെ മനസ്സും ഭക്തിയും പൂര്‍ണമായി അടിയുറച്ചിരുന്നത്.

തദാബ്രവീത്കവ്യവാഹശ്ച പുത്രീം പതിം കിമര്ഥം നേച്ഛസി മൂഢബുദ്ധേ । തദാബ്രവീത്കവ്യവാഹം ച പുത്ത്രീ ഹരിം വിനാ സര്വഗുണോപപന്നേ । ജന്മന്യസ്മിന് ഭര്തൃതാ നാസ്തി ദേവ യതോ ഭര്താ ഹരിരേവൈക ഏവ ॥ ൩,൧൯.

അപ്പോള്‍ ഹവ്യവാഹന്‍ തന്റെ മകളോട് ചോദിച്ചു: "നീ എന്തുകൊണ്ട് ഭര്‍ത്താവിനെ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല, മണ്ടനായളേ?" മകള്‍ അപ്പനോട് പറഞ്ഞു: "അപ്പാ, ഹരിയെക്കാള്‍ എല്ലാ ഗുണങ്ങളും ഉള്ള മറ്റൊരു ഭര്‍ത്താവും ഈ ജന്മത്തില്‍ എനിക്കില്ല. ഹരിയാണ് എന്റെ യഥാര്‍ത്ഥ ഭര്‍ത്താവ്."

യതോ ലോകേ സുസ്ത്രിയഃ സര്വ ഏവ സംദാ ജ്ഞേയാ വിധവാസ്തേ ഹി നിത്യമ് । അനാദിനിത്യം ഭുവനൈകസാരം സുസുംദരം മോക്ഷദം കാമദം ച ॥ ൩,൧൯.

അതിനാല്‍ ഈ ലോകത്ത് എല്ലാ സ്ത്രീകളും വിധവകളാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കണം; കാരണം, ഹരിയെക്കാള്‍ ഭര്‍ത്താവില്ല. ഹരി ആദിയില്ലാത്തവനും ശാശ്വതനുമാണ്, ലോകങ്ങളുടെ സാരവും അത്യന്തം സുന്ദരനും മോക്ഷവും എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നല്‍കുന്നവനും.

ഏതാദൃശം ന വിജാനന്തി യാസ്തു സര്വാസ്താ വൈ വിധവാഃ സര്വദൈവ । നിമിത്തഭൂതം ഭര്തൃരൂപം ച ജീവം ദൈവോപേതം ഹരിഭക്ത്യാ വിഹീനമ് ॥ ൩,൧൯.

ഇത് അറിയാത്ത സ്ത്രീകള്‍ എല്ലായ്പ്പോഴും യഥാര്‍ത്ഥത്തില്‍ വിധവകളാണ്. ഭര്‍ത്താവെന്ന പേരിലുള്ള ജീവന്‍ ദൈവത്തിന്റെ വിധിയാല്‍ ഉണ്ടായതും ഹരിഭക്തിയില്ലാത്തതും മാത്രമാണ്.

സുകശ്മലം നവരന്ധ്രൈഃ സ്രവന്തം ദുര്ഗന്ധയുക്തം സര്വദാ കുത്സിതം ച । ഏതാദൃശേ ഭര്തൃജീവേ നു താത പ്രയോജനം നാസ്തി കൃഷ്ണം വിഹായ ॥ ൩,൧൯.

പ്രിയമേ, കൃഷ്ണനെ ഉപേക്ഷിച്ച്, എപ്പോഴും അശുദ്ധവും ഒമ്പത് ദ്വാരങ്ങളില്‍ നിന്നു ചൊരിയുന്ന, ദുർഗന്ധമുള്ള, നിന്ദ്യമായ ഈ ശരീരമായ ഭര്‍ത്താവില്‍ എന്ത് പ്രയോജനം?

ദേവസ്ത്രിയോ നിജഭര്തൄന്വിഹായ തത്ര സ്ഥിതം പ്രീണയന്ത്യേവ നിത്യമ് । അതശ്ച താഃ സധവാഃ സര്വദൈവ ലോകൈര്വന്ദ്യാ നാത്ര വിചാര്യമസ്തി ॥ ൩,൧൯.

ദേവീകള്‍ സ്വന്തം ഭര്‍ത്താക്കളെ ഉപേക്ഷിച്ച് അവിടെ നിലകൊള്ളുന്ന ഹരിയെ എപ്പോഴും സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് അത്തരത്തിലുള്ള സ്ത്രീകള്‍ എല്ലായ്പ്പോഴും യഥാര്‍ത്ഥ സധവകളും ലോകത്ത് ആദരിക്കപ്പെടേണ്ടവരും ആണെന്നതില്‍ സംശയമില്ല.

ഭര്താസ്തേ ഹരിഭക്താ യദി സ്യുരാസാം സ്ത്രീണാം ജന്മസാഫല്യമേവ । അനേകജന്മാര്ജിതപുണ്യസംചയൈസ്തദ്ഭര്താരോ ഹരിഭക്താ ഭവേയുഃ ॥ ൩,൧൯.

അവരുടെ ഭര്‍ത്താക്കന്മാര്‍ ഹരിഭക്തരായാല്‍ മാത്രമേ ആ സ്ത്രീകളുടെ ജന്മം സഫലമാവൂ. അനേകം ജന്മങ്ങളില്‍ സമ്പാദിച്ച പുണ്യഫലത്താലാണ് അത്തരത്തിലുള്ള സ്ത്രീകള്‍ക്ക് ഹരിഭക്തരായ ഭര്‍ത്താക്കന്മാര്‍ ലഭിക്കുന്നത്.

യദ്ഭര്താരോ ഹരിഭക്താ ന സംതി താഭിസ്ത്യാജ്യം സ്വീയഗാത്രം ഭൃശം ഹി । സ്വഭര്തൃതം കൃഷ്ണരൂപം ഹരിം ച സ്മൃത്വാ സമ്യഗ്യദി ഗാത്രം ത്യജേയുഃ ॥ ൩,൧൯.

ഭര്‍ത്താക്കന്മാര്‍ ഹരിഭക്തരല്ലെങ്കില്‍ അത്തരത്തിലുള്ള സ്ത്രീകള്‍ സ്വന്തം ശരീരം ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടതാണു്. യഥാര്‍ത്ഥ ഭര്‍ത്താവായ കൃഷ്ണനെ ഹരിയെ ഓര്‍മ്മിച്ച് ശരീരം ശരിയായ രീതിയില്‍ ഉപേക്ഷിച്ചാല്‍ അതു ശരിയാണ്.

തദാ നൈവ ഹ്യാത്മഹത്യാദിദോഷാഃ സ്ത്രീണാമേവം നിര്ണയോയം ഹി ശാസ്ത്രേ । യദ്ഭര്താരോ ന വിജാനന്തി വിഷ്ണും താസാം സംഗോ നൈവ കാര്യഃ കദാപി ॥ ൩,൧൯.

അപ്പോള്‍ അത്തരത്തിലുള്ള സ്ത്രീകള്‍ക്ക് ആത്മഹത്യയോ മറ്റേതെങ്കിലും പാപമോ ഉണ്ടാകില്ല; ഇതാണ് ശാസ്ത്രത്തിലെ വിധി. ഭര്‍ത്താക്കന്മാര്‍ വിഷ്ണുവിനെ അറിയുന്നില്ലെങ്കില്‍ അവരുമായി ഒരിക്കലും സഹവാസം വേണമെന്നില്ല.

അനേക ജന്മാര്ജിതപുണ്യസംചയാത്തദ്ഭര്താരോ വിഷ്ണുഭക്താ ഭവേയുഃ । കലൌ യുഗേ ദുര്ലഭാ വിഷ്ണുഭക്താ ഹരേഭക്തിര്ദുര്ലഭാ സര്വദൈവ ॥ ൩,൧൯.

അനേകം ജന്മങ്ങളില്‍ സമ്പാദിച്ച പുണ്യഫലത്താലാണ് അത്തരത്തിലുള്ള സ്ത്രീകള്‍ക്ക് വിഷ്ണുഭക്തരായ ഭര്‍ത്താക്കന്മാര്‍ ലഭിക്കുന്നത്. കലിയുഗത്തില്‍ വിഷ്ണുഭക്തര്‍ അപൂര്‍വ്വരാണ്; ഹരിയിലേക്കുള്ള ഭക്തിയും എപ്പോഴും അപൂര്‍വ്വമാണ്.

ഹരേഃ കഥാ ദുര്ലഭാ മര്ത്യലോകേ ഹരേര്ദീക്ഷാ ദുര്ലഭാ ദുര്ലഭാ ച । ഹരേസ്തത്ത്വേ നിര്ണയോ ദുര്ലഭോ ഹി ഹരേര്ദാസൈഃ സംഗമോ ദുര്ലഭശ്ച ॥ ൩,൧൯.

മനുഷ്യലോകത്ത് ഹരിയുടെ കഥകള്‍ അപൂര്‍വ്വമാണ്; ഹരിയിലേക്കുള്ള ദീക്ഷയും അതുപോലെ അപൂര്‍വ്വമാണ്. ഹരിയുടെ യഥാര്‍ത്ഥ സ്വഭാവം തിരിച്ചറിയുന്നതും ഹരിയുടെ ഭൃത്യന്മാരുമായി സാന്നിധ്യം നേടുന്നതും അപൂര്‍വ്വമാണ്.

പ്രദക്ഷിണം ദുര്ലഭം വൈ മുരാരേര്നമസ്കാരോ ദുര്ലഭോ വൈ കലൌ ച । തദ്ഭക്താനാം പാലനം ദുര്ലഭം ച സദ്വൈഷ്ണവാനാം ദുര്ലഭം ഹ്യന്നദാനമ് ॥ ൩,൧൯.

മുരാരിയെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യുന്നതും കലിയുഗത്തില്‍ അവനോട് നമസ്കരിക്കുന്നതും അപൂര്‍വ്വമാണ്. അവന്റെ ഭക്തന്മാരെ സംരക്ഷിക്കുന്നതും യഥാര്‍ത്ഥ വൈഷ്ണവന്മാരെ അന്നം നല്‍കുന്നതും അപൂര്‍വ്വമാണ്.

തന്ത്രോക്തപൂജാ ദുര്ലഭാ വൈ മുരാരേര്നാമഗ്രഹോ ദുര്ലഭശ്ചവ വിഷ്ണോഃ । സുവൈഷ്ണവാനാം പുജനം ദുര്ലഭം ഹി സദ്വൈഷ്ണവാനാം ഭാഷണം ദുര്ലഭം ച ॥ ൩,൧൯.

തന്ത്രവിധിയില്‍ മുരാരിയെ പൂജിക്കുന്നതും വിഷ്ണുവിന്റെ നാമം ഉച്ചരിക്കുന്നതും അപൂര്‍വ്വമാണ്. യഥാര്‍ത്ഥ വൈഷ്ണവന്മാരെ ആദരിക്കുന്നതും അവരുമായി സംസാരിക്കുന്നതും അപൂര്‍വ്വമാണ്.

ശാലഗ്രാമസ്പര്ശനം ദുര്ലഭം ച സദ്വൈഷ്ണവാനാം ദര്ശനം ദുര്ലഭം ഹി । ഗോസ്പര്ശനം ദുര്ലഭം മര്ത്യലോകേ സദ്ഗായനം ദുര്ലഭം സദ്ഗുരുഞ്ച ॥ ൩,൧൯.

ശാലഗ്രാമശില സ്പര്‍ശിക്കുന്നതും യഥാര്‍ത്ഥ വൈഷ്ണവന്മാരെ കാണുന്നതും അപൂര്‍വ്വമാണ്. മനുഷ്യലോകത്ത് പശുവിനെ സ്പര്‍ശിക്കുന്നതും സദ്ഗാനവും സത്ഗുരുവിനെ കണ്ടെത്തുന്നതും അപൂര്‍വ്വമാണ്.

സദ്ഭാര്യാഃ സത്പുത്രകാ ദുര്ലഭാ ഹി ശേഷാചലസ്ഥസ്യ ഹരേശ്ച ദര്ശനമ് । സുദുര്ലഭം രങ്ഗനാഥസ്യ തീരേ കാവേര്യാ വൈ ദര്ശനം വിഷ്ണുപദ്യാഃ ॥ ൩,൧൯.

സദ്ഭാര്യയും നല്ല മക്കളും അപൂര്‍വ്വമാണ്; ശേഷപര്‍വ്വതത്തില്‍ ഹരിയെ ദര്‍ശിക്കുന്നതും അതുപോലെ അപൂര്‍വ്വമാണ്. കാവേരി തീരത്ത് വിഷ്ണുപദത്തില്‍ രംഗനാഥനെ ദര്‍ശിക്കുന്നതും അത്യന്തം അപൂര്‍വ്വമാണ്.

കാഞ്ചീക്ഷേത്രേ വരദരാജസ്യ സേവാ സുദുര്ലഭാ ദര്ശനം ചൈവ ലോകേ । സുദുര്ലഭം ദര്ശനം രാമസേതോഃ സുദുര്ലഭാ മധ്വശാസ്ത്രേ ച ശക്തിഃ ॥ ൩,൧൯.

കാഞ്ചി പ്രദേശത്ത് വരദരാജന്റെ സേവനം വളരെ അപൂർവമാണ്; ഈ ലോകത്ത് അവന്റെ ദർശനം അത്രയേറെ ദുർലഭമാണ്. രാമന്റെ പാലത്തിന്റെ ദർശനം അതുപോലെ ദുർലഭമാണ്; മധ്വശാസ്ത്രത്തിൽ പ്രാവീണ്യം നേടുന്നതും വളരെ ദുർലഭമാണ്.

ഭീമാതീരേ സംസ്ഥിതസ്യാപി വിഷ്ണോഃ സുദുര്ലഭം ദര്ശനം ചാഹുരാര്യാഃ । രേവാതീരേ സംസ്ഥിതസ്യാപി വിഷ്ണോര്ഗയാക്ഷേത്രേ വിഷ്ണുപാദസ്യ ചൈവ ॥ ൩,൧൯.

ഭീമയുടെ തീരത്ത് താമസിക്കുന്നവർക്കും, വിശ്ണുവിന്റെ ദർശനം അത്യന്തം ദുർലഭമാണെന്ന് മഹാത്മാക്കൾ പറയുന്നു. രേവയുടെ തീരത്തും, ഗയാക്ഷേത്രത്തിൽ വിശ്ണുപാദത്തിന്റെ ദർശനം അതുപോലെ ദുർലഭമാണ്.

തഥാ ബദ്രൌ സംസ്ഥിത സ്യാപി വിഷ്ണോഃ സുദുര്ലഭം മര്ത്യലോകേ സ്ഥിതാനാമ് । ശേഷാചലേ ശ്രീനിവാസാശ്രമേ ച തപസ്വിനോ ദുര്ലഭാ മര്ത്യലോകേ ॥ ൩,൧൯.

അത് പോലെ തന്നെ, ബദരിയിൽ താമസിക്കുന്നവർക്കും, ഈ മനുഷ്യലോകത്തിൽ വിശ്ണുവിന്റെ ദർശനം വളരെ ദുർലഭമാണ്. ശേഷാചലത്തിൽ, ശ്രീനിവാസന്റെ ആശ്രമത്തിൽ, തപസ്സുകാര്ക്ക് ഈ ലോകത്ത് ദർശനം നേടുന്നത് ദുർലഭമാണ്.

പ്രയാഗാഖ്യേ മാധവസ്യാപി നിത്യം സുദര്ശനം ദുര്ലഭം വൈ നൃണാം ഹി ॥ ൩,൧൯.

പ്രയാഗത്തിൽ പോലും, മാധവന്റെ നിരന്തര ദർശനം മനുഷ്യർക്കു ലഭിക്കുന്നത് വളരെ ദുർലഭമാണ്.

അതോ നേച്ഛാമി ഭര്താരം കൃഷ്ണാദന്യം കദാചന । ഏവമുക്ത്വാ സാ പിതരം യയൌ ശേഷാചലം പ്രതി ॥ ൩,൧൯.

അതുകൊണ്ട്, കൃഷ്ണനല്ലാതെ മറ്റൊരു ഭർത്താവിനെ ഞാൻ ഒരിക്കലും ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല. അങ്ങനെ പിതാവിനോട് പറഞ്ഞ്, അവൾ ശേഷാചലത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.

കപിലാഖ്യമഹാതീര്ഥേ ആരുരോഹ മഹാഗിരിമ് । തത്രസ്ഥം ശ്രീനിവാസം ച ദൃഷ്ട്വാ നത്വാ മഹാസതീ ॥ ൩,൧൯.

കപിലാ എന്ന മഹാതീർത്ഥത്തിൽ, അവൾ വലിയ പർവ്വതത്തിലേക്ക് കയറി. അവിടെ ശ്രീനിവാസനെ കണ്ടു, മഹാസതീ അവനോട് നമസ്കരിച്ചു.