ഗരുഡപുരാണമ്

സുമിത്രാംശോ ദശരഥാജ്ജാതോ യോ ലക്ഷ്മണഃ ഖഗ । സോപി ശേഷസ്തു വിജ്ഞേയോ വായ്വനന്താംശസംയുതഃ ॥ ൩,൧൮.

പക്ഷിയേ, ദശരഥനിൽ നിന്ന് സുമിത്രയുടെ ഭാഗമായി ജനിച്ച ലക്ഷ്മണനെയും വായുവിന്റെയും അനന്തന്റെയും ഭാഗങ്ങൾ ഉള്ള ശേഷനായി അറിയണം.

രാമസ്യ സേവാം കര്തും സാ സീതാ ഭൂമ്യാം ഖഗാധിപ । ബലഭദ്രസ്തു രോഹിണ്യാം വസുദേവാദഭൂത്ഖഗ ॥ ൩,൧൮.

രാമനെ സേവിക്കാൻ, ഭൂമിയിൽ നിന്ന് സീത ജനിച്ചു, പക്ഷിരാജാവേ; രോഹിണിയിൽ നിന്ന് വസുദേവനിലൂടെ ബാലഭദ്രനും ജനിച്ചു, പക്ഷിയേ.

സോയമേപ തു വിജ്ഞേയസ്ത്വംശദ്വയസമന്വിതഃ । ആവിഷ്ടഃ ശുക്ലകൃഷ്ണേ ഹരിണാ രോഹിണീസുതഃ ॥ ൩,൧൮.

അവനാണ് രണ്ട് ഭാഗങ്ങൾ ഉള്ളവൻ എന്ന് അറിയണം; രോഹിണിയുടെ മകൻ, ശ്വേതവും കൃഷ്ണവുമെന്നരൂപത്തിൽ ഹരിയാൽ ആവിഷ്ടനായി.

ത്രയ ഏതേ മാഹാഭാഗാവതാരാഃ ഫണിനഃ സ്മൃതാഃ । ന വീന്ദ്രാസ്യാവതാരോസ്തി ഭൂമ്യാം ചാജ്ഞാ തഥാ ഹരേഃ ॥ ൩,൧൮.

ഈ മൂവരും മഹാഭാഗമായ പാമ്പിന്റെ അവതാരങ്ങളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു; ഭൂമിയിൽ ഇന്ദ്രാവതാരം ഇല്ല, ഹരിയുടെ ഇങ്ങനെയൊരു ആജ്ഞയും ഇല്ല.

രുദ്രാവതാരാന്വക്ഷ്യേഹം താഞ്ഛൃണു ത്വം സമാഹിതഃ । യോഹങ്കാരാത്മകോ രുദ്രഃ സ ഏവാഭൂത്ഖഗേശ്വര ॥ ൩,൧൮.

രുദ്രന്റെ അവതാരങ്ങളെപ്പറ്റി ഞാൻ ഇനി പറയാം; നീ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കണം. അഹങ്കാരത്തിന്റെ രൂപമായ രുദ്രൻ തന്നെയാണ് അവൻ, പക്ഷിരാജാവേ.

സദാശിവ ഇതി ത്വാഖ്യാമവാപ സ വിനാശകഃ । തമോഭിമാനീ സ ജ്ഞേയസ്ത്വശിവത്വാത്സദാശിവഃ ॥ ൩,൧൮.

സദാശിവൻ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നവൻ നാശം വരുത്തുന്നവനാണ്; അവൻ ഇരുട്ടിന്റെ പ്രതീകമായാണ് മനസ്സിലാക്കേണ്ടത്, സദാ ശിവൻ എന്ന പേരുണ്ടെങ്കിലും യഥാർത്ഥത്തിൽ ശുഭമായവൻ അല്ല.

കപാലമാലാമശിവാം സദാ ധാരയതേ യതഃ । അതഃ സദാഽശിവോ ജ്ഞേയോ ന ച ഭാഗവതഃ ശിവഃ ॥ ൩,൧൮.

അവൻ എപ്പോഴും അശുഭമായ കപ്പാലമാല ധരിക്കുന്നതിനാൽ, സദാശിവൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നു; ഭഗവതൻ ശിവൻ എന്നല്ല.

ഗജാജിനം ചാപവിത്രം യതോ ധാരയതേ ഹരഃ । ലോകാനമങ്ഗലാന്സര്വാന്ഹരതേ ച സദാ ഹരഃ ॥ ൩,൧൮.

ഹരൻ അശുദ്ധമായ ആനച്ചർമ്മം ധരിക്കുന്നതിനാലും, ലോകത്തിലെ എല്ലാ അശുഭതകളും നീക്കം ചെയ്യുന്നവനാണ് എന്നതിനാലും, അവനെ ഹരൻ എന്നു വിളിക്കുന്നു.

ഹര്യാജ്ഞയാ സദാ ലോകാന്വിഷയാസക്തചേതസഃ । വിമുഖാന്കുരുതേ യസ്മാദ്വിഷ്ണോസ്തസ്മാത്സദാശിവഃ ॥ ൩,൧൮.

ഹരിയുടെ ആജ്ഞപ്രകാരം, ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങളിൽ മനസ്സു ആകർഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നവരെ വിഷ്ണുവിൽ നിന്ന് എപ്പോഴും ദൂരീകരിക്കുന്നവനാണ് സദാശിവൻ.

കദാചിദസുരാവേശാദ്വിരുദ്ധം കുരുതേ ഹരഃ । അതഃ സദാശിവോ ജ്ഞേയോ ന ച ഭാഗവതഃ ശിവഃ ॥ ൩,൧൮.

കഴിഞ്ഞിടെയെങ്കിലും, അസുരശക്തിയുടെ സ്വാധീനത്തിൽ, ഹരൻ എതിർ പ്രവർത്തനം ചെയ്യാറുണ്ട്; അതുകൊണ്ട് അവൻ സദാശിവൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നു, ഭഗവതൻ ശിവൻ എന്നല്ല.

സോയം ശ്മശാനവസതിം കര്തുമൈച്ഛദ്യതോ ഹരഃ । അതഃ സദാശിവോ ജ്ഞേയോ ന ച ഭാഗവതഃ ശിവഃ ॥ ൩,൧൮.

ഹരൻ ശ്മശാനത്തിൽ വാസം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിച്ചതിനാൽ, അവൻ സദാശിവൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നു; ഭഗവതൻ ശിവൻ എന്നല്ല.

ദശവര്ഷം തപഃ കര്തും വിവേശ ലവണാംഭസി । അതോ രുദ്രസ്തപഃ സംജ്ഞാമവാപ ച ഖഗോത്തമ ॥ ൩,൧൮.

പത്ത് വർഷം തപസ്സ് ചെയ്യാൻ, അവൻ ഉപ്പുവെള്ളത്തിൽ കയറി; അതിനാൽ, കിളികളുടെ മേധാവേ, രുദ്രൻ തപസ് എന്ന പേരും നേടി.

വ്യാസപുത്രഃ ശുകഃ പ്രോക്തോ വായോരാവേശസംയുതഃ । രുദ്രാവതാരോ വിജ്ഞേയോ ജ്ഞാനാര്ഥമഭവദ്ഭുവി ॥ ൩,൧൮.

വ്യാസന്റെ മകൻ ശുകൻ വായുവിന്റെ ശക്തിയോടെ അനുഗ്രഹിക്കപ്പെട്ടവനാണ്; ജ്ഞാനത്തിനായി ഭൂമിയിൽ അവതരിച്ച രുദ്രന്റെ രൂപമായാണ് അവനെ അറിയേണ്ടത്.

അത്രിപത്ന്യനുസൂയായാം ജജ്ഞേ രുദ്രോ മഹാതപാഃ । ദുര്വാസാസ്തു സ വിജ്ഞേയോ മാനഭങ്ഗായ ഭൂഭൃതാമ് ॥ ൩,൧൮.

അത്രിയുടെ ഭാര്യ അനസൂയയിൽ ജനിച്ച മഹാതപസ്വിയായ രുദ്രനാണ് ദുർവാസൻ; രാജാക്കന്മാരുടെ അഹങ്കാരം തകർക്കാനാണ് അവൻ വന്നത്.

ദ്രോണാജ്ജാതോ ദ്രൌണിസംജ്ഞോ രുദ്ര ഏവ പ്രകീര്തിതഃ । പ്രാരബ്ധം ഭോക്തുകാമോസൌ പരപക്ഷപ്രകാശകഃ ॥ ൩,൧൮.

ദ്രോണനിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവനാണ് ദ്രൗണി എന്നറിയപ്പെടുന്ന രുദ്രൻ; തന്റെ വിധി അനുഭവിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചവൻ, ശത്രുവിന്റെ രഹസ്യങ്ങൾ വെളിപ്പെടുത്തി.

ഈശാനകോണേ സംസ്ഥിതോ യസ്തു രുദ്രോ ഹ്യവാപ വൈ വാമദേവേതി സംജ്ഞാമ് । സ്വവാമഭാഗേ സംസ്ഥിതം ചൈവ വായുസ്തം യോഗ്യഭക്തം സേവതേ സര്വദൈവ ॥ ൩,൧൮.

ഈശാനദിശയിൽ വസിക്കുന്ന രുദ്രനാണ് വാമദേവൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നത്; തന്റെ ഇടതുഭാഗത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന വായു, യോഗ്യനായ ഭക്തനായി എപ്പോഴും അവനെ സേവിക്കുന്നു.

അതോ രുദ്രോ വാമദേവേതി സംജ്ഞാ മവാപ ശിഷ്ടത്വമഥോത്തമത്വമ് । കാലാത്മകത്വം ച ബലാത്മകത്വമവാപ രുദ്രോ ന തു സുംദരത്വതഃ ॥ ൩,൧൮.

അതിനാൽ രുദ്രൻ വാമദേവൻ എന്ന പേരും, ഉത്തമനും ശ്രേഷ്ഠനും എന്ന സ്ഥിതിയും നേടി; കാലത്തിന്റെ രൂപവും ശക്തിയുടെ രൂപവും അവനിൽ ലഭിച്ചു, സുന്ദരത്വം മാത്രമല്ല.

സദാ രുദ്രോ ത്രിപുരസ്ഥാംശ്ച ദൈത്യാന്വിഷ്ണുദുഹോ ഹന്തു കാമോ മഹാത്മാ । അഘോരരൂപം ധൃപവാന്രുദ്ര ഏവ തതസ്ത്വഘോരേതി സ ആപ സംജ്ഞാമ് ॥ ൩,൧൮.

രുദ്രൻ എപ്പോഴും വിഷ്ണുവിനുവേണ്ടി ത്രിപുരയിൽ വസിക്കുന്ന ദാനവരെ നശിപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു; അതിനാൽ ഭയാനകമായ രൂപം ധരിച്ച് അഘോരൻ എന്ന പേരും നേടി.

സേവാം കര്തും ത്വിച്ഛതോ ദൈത്യസംഘാന്കിഞ്ചിത്കാലം തപസാ ക്ലിശ്യമാനാന് । വരാന്ദാതും സദ്യ ഏവാഭിജാതഃ സദ്യോജാതേത്യേവ സംജ്ഞാമവാപ ॥ ൩,൧൮.

തപസ്സിലൂടെ അലഞ്ഞു കഷ്ടപ്പെടുന്ന ദാനവസംഘങ്ങളെ സേവിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, അവൻ ഉടൻ ജനിച്ചു അവർക്കു വരങ്ങൾ നൽകാൻ; അതിനാൽ സദ്യോജാതൻ എന്ന പേരും ലഭിച്ചു.

ഉരോഃ പുത്രസ്തു ഔര്വശ്ച രുദ്ര ഏവ പ്രകീര്തിതഃ । ഇത്യകൃഷ്ടവാചിത്വാദ്രുസ്തുരോദനവാചകഃ ॥ ൩,൧൮.

ഉറുവിൽ നിന്നുള്ള പുത്രനായ ഔർവനാണ് രുദ്രൻ എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്നത്; അവൻ കരയാതിരുന്നതുകൊണ്ട്, 'റുസ്തു' എന്നത് അവനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

ഉരൂ രുദ്രോ ഹ്യതഃ പ്രോക്തസ്തത്പുത്രശ്ചൌര്വസംജ്ഞകഃ । രുദമുര്വരിതം കര്തുമൌര്വോഭൂദ്രുദ്ര ഏവ സഃ ॥ ൩,൧൮.

അതിനാൽ രുദ്രനെ ഉറു (തൈ) എന്നും, അവന്റെ പുത്രനെ ഔർവൻ എന്നും വിളിക്കുന്നു; വലിയ കരച്ചിൽ ഉണ്ടാക്കാൻ രുദ്രൻ ഔർവനായി.

ഗരുഡ ഉവാച । രോദനം കുരുതേ കസ്മാദുരുസംജ്ഞോ ഹരേ ഹരഃ । രുദമുര്വരിതം കസ്മാത്കുരുതേ ഔര്വാകാരകഃ ॥ ൩,൧൮.

ഗരുഡൻ ചോദിച്ചു: ഹരേ, ഹരൻ എങ്ങനെ ഉറു എന്നറിയപ്പെടുന്നു? അവൻ എങ്ങനെ കരയുന്നു? ഔർവൻ എങ്ങനെ വലിയ വിലാപം ഉണ്ടാക്കുന്നു?

ഏതദ്വിസ്താര്യ മേബ്രൂഹി പൌത്രായ തവ സുവ്രത । ഇത്യുക്തസ്തേന സ ഹരിരുവാച കരുണാനിധിഃ ॥ ൩,൧൮.

ഇതിന്റെ വിശദാംശങ്ങൾ എനിക്ക് പറയണം, നിന്റെ മകനായ എന്റെ മകനുവേണ്ടി; അങ്ങനെ ചോദിച്ചപ്പോൾ, കരുണയുടെ സമുദ്രമായ ഹരൻ ഉത്തരം പറഞ്ഞു.

ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച । ദൃഷ്ട്വാ സ്വബിംബം സുഗുണൈസ്തു പൂര്ണം സംകര്ഷണാഖ്യം നതപാദപദ്മ് । ശ്രീബ്രഹ്മശേഷൈര്ജിഷ്ണുകാമൈസ്തഥാന്യൈര്ഭാരത്യാ വൈ സ്വസ്തി പൈശ്ചാപി നിത്യമ് ॥ ൩,൧൮.

ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: തന്റെ തന്നെ പ്രതിബിംബം, ഉത്തമ ഗുണങ്ങൾ നിറഞ്ഞ, സംകർഷണൻ എന്ന പേരിൽ, പാദപദ്മത്തിൽ നമസ്കരിച്ച്, ബ്രഹ്മാവും ശേഷനും ജിഷ്ണുവും കാമനും മറ്റു ദേവന്മാരും ഭാരതിയും ചേർന്ന്, പടിഞ്ഞാറ് ദിക്കിലും എല്ലായ്പോഴും മംഗളം പ്രാപ്തമാക്കുന്നു.

ദൃഷ്ട്വാ ഹരിം പുലകാങ്ഗസ്തു രുദ്രഃ സഭാഷ്പചക്ഷൂ രുദ്ധകണ്ഠശ്ച ഹൃഷ്ടഃ । അനാദ്യനന്തബ്രഹ്മകല്പേഷു നൈവ കൃതം യയാ സ്മരണം സര്വദൈവ ॥ ൩,൧൮.

ഹരിയെ കണ്ടപ്പോൾ, രുദ്രൻ അതിയായ ആനന്ദത്തിൽ, ശരീരം രോമാഞ്ചിതമായി, കണ്ണുകളിൽ കണ്ണുനീർ നിറഞ്ഞ്, കഴുത്ത് അടഞ്ഞ്, സന്തോഷത്തോടെ നിന്നു; അനന്തമായ ബ്രഹ്മാവിന്റെ സൃഷ്ടി ചക്രങ്ങളിൽ ഇത്രയും ആഴത്തിലുള്ള സ്മരണ ഒരിക്കലും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.

പാദാരവിന്ദേ സുനഖൈര്വിഭൂഷിതേ ദൃഷ്ടേ മയാ കേന പുണ്യേന ദേവ । ദൃഷ്ട്വാദൃഷ്ട്വാ പാദപദ്മം മുരാരേഃ പുനഃ പുനാ രുദ്ധകണ്ഠോ ബഭൂവ ॥ ൩,൧൮.

സുനഖങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്ന പാദാരവിന്ദം ഞാൻ കണ്ടു, ദൈവമേ, എങ്ങനെയൊരു പുണ്യഫലത്താൽ ഞാൻ അതു കാണാൻ സാധിച്ചു? മുരാരിയുടെ പാദപദ്മം വീണ്ടും വീണ്ടും കണ്ടും കാണാതെയും, എന്റെ കഴുത്ത് അടഞ്ഞുപോയി.

രുരോദ രുദ്രോ ഭയകംപിതാങ്ഗഃ കഥം പുനര്ദര്ശനം മേ പ്രഭോഃ സ്യാത് । മുകുന്ദ നാരായണ വിശ്വമൂര്തേ വാഗിന്ദ്രിയേണ സ്തവനം മേ കഥം സ്യാത് ॥ ൩,൧൮.

ഭയത്തിൽ ശരീരം വിറച്ച്, രുദ്രൻ കരഞ്ഞു: എനിക്ക് വീണ്ടും പ്രഭുവിന്റെ ദർശനം എങ്ങനെ ലഭിക്കും? മുകുന്ദാ, നാരായണാ, വിശ്വരൂപാ, വാക്കും ഇന്ദ്രിയങ്ങളും കൊണ്ട് എനിക്ക് എങ്ങനെ നിന്നെ സ്തുതിക്കാനാകും?

മദ്ദര്ശനം സര്വദാ പാപുയുക്തം തഥാ മദ്വാക്സര്വദാ പാപയുക്താ । മദ്ദര്ശനം സര്വദാ സ്ത്രീഷു സക്തമഭൂച്ച തേ ദര്ശനം മേ ഹ്യസക്തമ് ॥ ൩,൧൮.

എന്റെ ദർശനം എപ്പോഴും പാപത്തിൽ മങ്ങിയതാണ്, അതുപോലെ എന്റെ വാക്കുകളും പാപത്തിൽ മങ്ങിയതാണ്; എന്റെ ദർശനം എപ്പോഴും സ്ത്രീകളിൽ ആസക്തമായിരുന്നു, എന്നാൽ ദൈവമേ, നീ എന്നെ കാണുന്നത് ആസക്തിയില്ലാത്തതാണ്.

ആസക്തതാ പുത്രദാരാദികാനാം സമ്യക്ശക്തിസ്തവനേ നാസ്തി വിഷ്ണോഃ । വിഷ്ണുസ്തുതൌ നാവകാശോസ്തി വാചോ ദൃഷ്ടോഹം ത്വം കേന പുണ്യേന ദേവ ॥ ൩,൧൮.

മക്കളിലും ഭാര്യമാരിലും മറ്റുള്ളവരിലും ആസക്തി ഉള്ളവർക്ക്, വിഷ്ണുവിനെ സ്തുതിക്കാൻ യോജ്യമായ ശക്തി ഉണ്ടാകില്ല; വിഷ്ണു സ്തുതിയിൽ വാക്കുകൾക്ക് അവസരം ഇല്ല; ദൈവമേ, ഞാൻ നിന്നെ കണ്ടത് എങ്ങനെയൊരു പുണ്യഫലത്താൽ?