വിലാസം ദര്ശയാമാസ ബ്രഹ്മണഃ പരമേഷ്ഠിനഃ । അതഃ സാ പാര്വാതീ ശ്രേഷ്ഠാ ബ്രഹ്മദേഹേ ന സംശയഃ ॥ ൩,൧൭.
പാര്വ്വതിയുടെ സൗന്ദര്യം പരമേശ്വരനായ ബ്രഹ്മാവിന് മുന്നില് അവള് പ്രകടിപ്പിച്ചു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ബ്രഹ്മന്റെ രൂപത്തില് സ്ത്രീകളില് ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠയാണ് പാര്വ്വതി എന്നതില് സംശയമില്ല.
കൃഷ്ണദേഹേപി തസ്യാസ്തു ന ഭവിഷ്യതി സംഗമഃ । അന്യഗാത്വം ദ്വിതീയേസ്മിന്ഭവിഷ്യതി ന സംശയഃ ॥ ൩,൧൭.
കൃഷ്ണന്റെ ശരീരത്തിലായാലും അവളോടു ഐക്യം ഉണ്ടാകില്ല; രണ്ടാം ജന്മത്തില് അവര്ക്ക് മറ്റൊരു ജനനം ഉറപ്പാണ്.
രുദ്രാന്തഃ സ്ഥോ ഹരിശ്ചൈവ വഹം ദത്ത്വാ സ്ത്രിയാം പ്രഭുഃ । അന്തര്ധാനം യയൌ ശ്രീമാന്സ്വലോകം ഗതവാനഭൂത് ॥ ൩,൧൭.
രുദ്രന്റെ ഉള്ളിലിരുന്ന് ഹരിയും, സ്ത്രീയോട് തന്റെ സ്വയം നല്കി, അപ്രത്യക്ഷനായി തന്റെ ലോകത്തേക്ക് തിരികെ പോയി.
വിസൃജ്യ താശ്ച തം ദേഹം ബഭൂവുര്നലകന്യകാഃ । ഇന്ദ്രസേനേതി സംജ്ഞാം ച ലബ്ധ്വാ താശ്ച തപോവനമ് ॥ ൩,൧൭.
അവള് ആ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ചപ്പോള്, ആ കന്യകള് നളകന്യകള് എന്ന പേരില് അറിയപ്പെട്ടു; അവര്ക്ക് ഇന്ദ്രസേന എന്ന പേരും ലഭിച്ചു, പിന്നെ അവര് തപോവനത്തിലേക്ക് പോയി.
യയുസ്തത്ര ചരന്ത്യസ്താ ദദൃശുര്മുദ്ഗലം ത്വൃഷിമ് । തസ്യ ദര്ശനമാത്രേണ ബഭൂവുഃ കാമമോഹിതാഃ ॥ ൩,൧൭.
അവിടെ സഞ്ചരിക്കുമ്പോള് അവര് മുദ്ഗലമുനിയെ കണ്ടു; അവനെ കാണുന്നുമാത്രത്തില് അവര്ക്ക് കാമം നിറഞ്ഞു.
മുദ്ഗലസ്യാഭിമാനം ഹി നാശയിത്വാ ച മാരുതഃ । രമയാമാസ തത്രസ്ഥാ ഭാരത്യാദിവരാങ്ഗനാഃ ॥ ൩,൧൭.
മാര്ത്താണ്ഡന് മുദ്ഗലന്റെ അഭിമാനം നശിപ്പിച്ച്, അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്ന ഭാരതി അടക്കമുള്ള ശ്രേഷ്ഠ സ്ത്രീകളെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു.
തദ്ദേഹേന വിസൃഷ്ടാ സാ ബഭൂവ ദ്രൌപദീതി ച । യസ്മാത്സാ ദ്രുപദാജ്ജാതാ തസ്മാത്സാ ദ്രൌപദീ സ്മൃതാ ॥ ൩,൧൭.
ആ ശരീരം വിട്ട് പുറത്ത് വന്ന അവള് ദ്രൗപദിയായി മാറി; ദ്രുപദനില് നിന്നാണ് അവള് ജനിച്ചത്, അതുകൊണ്ടാണ് അവളെ ദ്രൗപദി എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.
വേദിമധ്യാത്സമുദ്ഭൂതാ തസ്മാത്സായോനിജാ സ്മൃതാ । കൃഷ്ണവര്ണാ യതസ്തസ്മാത്സാ കൃഷ്ണാ ഭൂതലേ സ്മൃതാ ॥ ൩,൧൭.
വേദിയുടെ നടുവില് നിന്നാണ് അവള് ഉദിച്ചത്, അതുകൊണ്ട് അവളെ യോനിജാ എന്ന് വിളിക്കുന്നു; കറുത്ത നിറമുള്ളതുകൊണ്ട് ഭൂമിയില് അവളെ കൃഷ്ണാ എന്നും വിളിക്കുന്നു.
കൃഷ്ണാദേഹപി ഭാരത്യാ അഭിമാനഃ സദാ സ്മൃതഃ । ശച്യാദേരഭിമാനസ്തു തസ്മിന്ദേഹേ കദാചന ॥ ൩,൧൭.
കൃഷ്ണയുടെ ശരീരത്തിലായാലും ഭാരതിയുടെ സ്മരണം എപ്പോഴും ഉണ്ടാകും; പക്ഷേ ശചി മുതലായവരുടെ സ്മരണം ആ ശരീരത്തില് ചിലപ്പോഴേ ഉണ്ടാകൂ.
യസ്യാഃ സ്വഭര്തൃസംയോഗകാലേ ച ഖഗസത്തമ । അഭിമാനസ്തദൈവ സ്യാത്തസ്യാ ഏവ ന ചാന്യഥാ ॥ ൩,൧൭.
വിശിഷ്ട പക്ഷിയെ, ഭര്ത്താവുമായി ഐക്യ زمانیല് അവളുടെ സ്വഭാവം മാത്രം അവിടെ ഉണ്ടാകും, മറ്റൊന്നും ഉണ്ടായിരിക്കില്ല.
ഏതാസാം രമണേ കാലേ ഉമായാഃ പക്ഷിസത്തമ । അഭിമാനശ്ച നാസ്ത്യേവ സ്വാപ ഏവ രതാഃ സദാ ॥ ൩,൧൭.
പക്ഷിസ്രേഷ്ഠാ, ഉമയോടൊപ്പം രമണത്തിനിടയില് അവിടെയൊരു സ്വഭാവം പോലും ഇല്ല; എല്ലായ്പ്പോഴും ഉറക്കം മാത്രം അവിടെ കാണാം.
പാര്ഥസ്യ രമണേ കാലേ ദ്രൌപദ്യാശ്ച കലേവരേ । ഭാരത്യാശ്ച തഥാ ശച്യാ അഭിമാനദ്വയം സ്മൃതമ് ॥ ൩,൧൭.
പാര്ത്ഥനോടൊപ്പം രമണ സമയത്ത്, ദ്രൗപദിയുടെ ശരീരത്തിലും, ഭാരതിയുടെയും ശചിയുടെയും ശരീരത്തിലും രണ്ട് സ്വഭാവങ്ങളും ഒരുമിച്ച് സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.
ഉമാദേഃ ശ്യാമ ലാദേശ്ച അഭിമാനക്ഷതിസ്തദാ । സര്വാസാം സ്വാപ ഏവ സ്യാന്നാത്ര കാര്യാ വിചാരണാ ॥ ൩,൧൭.
ഉമയും ശ്യാമളയും ഉണ്ടാകുമ്പോള് അവരുടെ സ്വഭാവം കുറയുന്നു; എല്ലാവര്ക്കും ഉറക്കം മാത്രം അവിടെ കാണാം, ഇതില് കൂടുതല് അന്വേഷിക്കേണ്ടതില്ല.
അര്ജുനം വീരരൂപേണ പ്രവിഷ്ടോ വായുരേവ ച । ഭാരതീം രമതേ നിത്യം ശാമലാം ച യുധിഷ്ഠിരഃ ॥ ൩,൧൭.
വായു അര്ജുനനില് വീരരൂപത്തില് പ്രവേശിച്ചു; അവന് എപ്പോഴും ഭാരതിയോടും, യുദ്ധിഷ്ഠിരന് ശ്യാമളയോടും രമിക്കുന്നു.
സുംദരേണ ച രൂപേണ പ്രവിഷ്ടോ നകുലേ മരുത് । രമതേ ഭാരതീം നിത്യം നകുലശ്ചാപ്യുഷാം ഖഗ ॥ ൩,൧൭.
സുന്ദരനായ രൂപത്തില് വായു നകുലനില് പ്രവേശിച്ചു; നകുലന് എപ്പോഴും ഭാരതിയോടും ഉഷയോടും രമിക്കുന്നു, പക്ഷിയെ.
നീതിരൂപേണ ചാവിഷ്ടോ സഹദേവേ ച മാരുതഃ । ദ്രൌപദീം രമതേ നിത്യം സഹദേവോപ്യുഷാം ഖഗ ॥ ൩,൧൭.
നീതിരൂപത്തില് വായു സഹദേവനില് പ്രവേശിച്ചു; സഹദേവന് എപ്പോഴും ദ്രൗപദിയോടും ഉഷയോടും രമിക്കുന്നു, പക്ഷിയെ.
ശച്യാദ്യാ ദ്രൌപദീദേഹേ നാപുഃ സംഗം ച മാരുതഃ । താസാമതോന്യഗാമിത്വം കൃഷ്ണാദേഹേ ന ചിന്തയേത് ॥ ൩,൧൭.
ശചി മുതലായവര് ദ്രൗപദിയുടെ ശരീരത്തില് വായുവുമായി ഐക്യപ്പെടുന്നില്ല; കൃഷ്ണയുടെ ശരീരത്തില് അവരുടെ ഐക്യം മറ്റൊരു ജന്മം എന്നോണം കരുതേണ്ടതില്ല.
ധര്മാദിദേഹസംഗം ച ഭാരത്യാ നൈവ ചിന്തയേത് । മനുജസ്യ ച ദേഹസ്യ താസാം സംഗം ചിന്തയേത് ॥ ൩,൧൭.
ധര്മനും മറ്റുള്ളവരും ഭാരതിയുമായി ഐക്യപ്പെടുന്നത് ചിന്തിക്കേണ്ടതല്ല; മനുഷ്യശരീരത്തില് ആ സ്ത്രീകളുടെ ഐക്യം മാത്രം ചിന്തിക്കാം.
അപരോക്ഷവതീനാം തു താസാം ലേപോ ന സര്വഥാ । അഥവാ മുദ്ഗലസ്യേവ രതികാലേ ഖഗേശ്വര ॥ ൩,൧൭.
അപരോക്ഷം ഉള്ളവർക്കു ഒരിക്കലും മലിനതയില്ല; അല്ലെങ്കിൽ, പക്ഷിരാജാവേ, മുദ്ഗളൻ രതിക്കാലത്ത് എങ്ങനെയോ അതുപോലെയാണ്.
രമണം ചക്രുരേവം താ അതോ ദോഷോ ന വിദ്യതേ । ഏകസ്മിന്ദിവസേ വീന്ദ്ര ധര്മോ വായുശ്ച താവുഭൌ ॥ ൩,൧൭.
അവർ ഇങ്ങനെ രതിയിൽ ഏർപ്പെട്ടു, അതുകൊണ്ട് അവർക്കു പാപമൊന്നുമില്ല; ഒരു ദിവസം, പക്ഷിമേധാവിയേ, ധർമ്മനും വായുവും അങ്ങനെ തന്നെയായിരുന്നു.
രമണം ചക്രതുഃ സമ്യക്കൃഷ്ണാദേഹേഽപി മാനദ । തഥാപ്യനന്യാഗാമിത്വം ചിന്തനീയം ന സംശയഃ ॥ ൩,൧൭.
അവർ കൃഷ്ണയുടെ ശരീരത്തിൽ തന്നെ യുക്തമായി രതി നടത്തി, മാനദായകനേ; എന്നിരുന്നാലും, മറ്റൊരാളുടെ ഭാര്യയെ സമീപിക്കരുതെന്നത് എപ്പോഴും മനസ്സിൽ വെക്കണം—ഇതിൽ സംശയമില്ല.
സുരാണാം സുരഭോഗ്യാശ്ച ഭോഗം ജാനന്തി ദേവതാഃ । ന ജാനന്ത്യേവ മര്ത്യാംസ്തു തേഷു ദേഹേഷു തേ പുനഃ ॥ ൩,൧൭.
ദേവന്മാർക്കും ദേവന്മാർ അനുഭവിക്കുന്നവർക്കും ദൈവികാനുഭവം അറിയാം; മനുഷ്യർക്ക് ആ ശരീരങ്ങളെക്കുറിച്ച് അറിവില്ല, ആ ശരീരങ്ങളിൽ അവർ വേറെയാണു.
നീരക്ഷീരവിവികം ച ഹംസോ വേത്തി ന ചാപരഃ । അതഃ സ്വഭര്തൃസംയോഗം കൃഷ്ണാദേഹേന ചിന്തയേത്കൃഷ്ണാദേഹേന്യഗാമിത്വം നൈവ ചിന്ത്യം ഖഗേശ്വര ॥ ൩,൧൭.
പാലിനും വെള്ളത്തിനും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം ഹംസ മാത്രം തിരിച്ചറിയും, മറ്റൊരാൾക്കല്ല; അതുകൊണ്ട്, കൃഷ്ണയുടെ ശരീരത്തിൽ സ്വന്തം ഭർത്താവിനൊപ്പം ചേർന്നതിനെക്കുറിച്ച് മാത്രം ചിന്തിക്കണം—കൃഷ്ണയുടെ ശരീരത്തിൽ മറ്റൊരാളുമായി ചേർന്നതിനെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കേണ്ടതില്ല, പക്ഷിരാജാവേ.
ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൧൮ ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച । അഥാനന്തരജാന്വക്ഷ്യേ ശൃണു പക്ഷീന്ദ്രസത്തമ । ശൃണു താന്സാവധാനേന ശ്രുത്വാ താനവധാരയ ॥ ൩,൧൮.
ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: ഇനി അടുത്ത ജന്മത്തെക്കുറിച്ച് ഞാൻ വിശദീകരിക്കാം; പക്ഷിരാജാവേ, ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ, കേട്ടതിനു ശേഷം അതു മനസ്സിലാക്കൂ.
പുരുഷാഖ്യവിരിഞ്ചാനുജാതഃ ശേഷോ മഹാബലഃ । ഹരേ രമായാശ്ച യസ്യ സ്വസ്മിന്നിദ്രാം പ്രകുര്വതഃ ॥ ൩,൧൮.
പുരുഷ എന്ന പേരിൽ വിളിക്കപ്പെടുന്ന വിരിഞ്ചിയുടെ സഹോദരനായ മഹാശക്തിയുള്ള ശേഷൻ, ഹരിയുടെ ലക്ഷ്മി അവനിൽ വിശ്രമിക്കുന്നു.
ശയനാര്ഥമഭൂദേഷ തേന കൃത്യം ഹരേര്ന തു । സര്വദാ ഹരിദാസോഹം സര്വദാ ഹരിപൂജകഃ ॥ ൩,൧൮.
അവൻ ഹരിക്ക് കിടക്കയായി മാറി; അതാണ് അവന്റെ ജോലി, ഹരിയുടെതല്ല; ഞാൻ എപ്പോഴും ഹരിയുടെ ദാസനും ആരാധകനുമാണ്.
ഹരേ സദാ നമാമി ത്വാം ബഹു ജന്മനി ജന്മനി । ഏവം ബുദ്ധ്വാ തു ഗരുഡോ ഹ്യഭൂച്ച ശയനം ഹരേഃ ॥ ൩,൧൮.
ഹരിയേ, ഞാൻ അനേകം ജന്മങ്ങളിൽ, ഓരോ ജന്മത്തിലും നിന്നെ നമസ്കരിക്കുന്നു; ഇങ്ങനെ മനസ്സിലാക്കി, ഗരുഡൻ ഹരിയുടെ കിടക്കയായി മാറി.
സൂത്രനാമ്നസ്തഥാ വായോഃ സദായം വിനതാസുത । കാലനാമാ ച ഗരുഡോ വാഹനാര്ഥം ഹരേരഭൂത് ॥ ൩,൧൮.
അങ്ങനെ, വിനതയുടെ മകനേ, സൂത്രൻ എന്നും വായു എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്നവൻ എപ്പോഴും സേവനം ചെയ്യുന്നു; കാല എന്ന പേരിൽ ഗരുഡൻ ഹരിക്ക് വാഹനം ആയി.
തതോ മഹത്തത്ത്വതനോര്വിരിഞ്ചാത്തു ഖഗേശ്വര । അഹം കാരാത്മകോ രുദ്രഃ സമഭൂത്സോവിതും ഹരിമ് ॥ ൩,൧൮.
പക്ഷിരാജാവേ, മഹത്ത്വത്തിന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്നും വിരിഞ്ചിയിൽ നിന്നും, ഞാൻ അഹങ്കാരത്തിന്റെ രൂപമായ രുദ്രൻ, ഹരിയെ സേവിക്കാൻ ജനിച്ചു.
ത്രയ ഏതേ മഹാഭാഗ പരസ്പരസമാഃ സ്മൃതാഃ । ഗായത്രീഭാരതീഭ്യാം തേ ത്രയഃ ശതഗുണാ വരാഃ ॥ ൩,൧൮.
ഈ മൂവരും, മഹാഭാഗനേ, പരസ്പരം തുല്യരായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു; ഗായത്രിയും ഭാരതിയും ഇവരെ നൂറിരട്ടിയോളം ശ്രേഷ്ഠരായി കണക്കാക്കുന്നു.