ഗരുഡപുരാണമ്

കൃഷ്ണാവതാരേ വിജ്ഞേയോ മരുദംശഃ പ്രകീര്തിതഃ ॥ ൩,൧൬.

കൃഷ്ണാവതാരത്തിൽ അവൻ മാരുതഭാഗം എന്നറിയപ്പെടുന്നു.

മണിമാന്നാമ ദൈത്യസ്തു സംകരാഖ്യോ ഭവിഷ്യതി । സര്വേഷാം സംകരം യസ്തു കരിഷ്യതി ന സംശയഃ ॥ ൩,൧൬.

മണിമാൻ എന്ന പേരുള്ള ദൈത്യൻ സംകരൻ എന്നറിയപ്പെടും. അവൻ എല്ലാവർക്കും സംകാരം ഉണ്ടാക്കും എന്നതിൽ സംശയമില്ല.

തേന സംകരനാമാസൌ ഭവിഷ്യതി ഖഗേശ്വര । ധര്മാന്ഭാഗവതാന്സര്വാന്വിനാശയതി സര്വഥാ ॥ ൩,൧൬.

അതിനാൽ അവൻ സംകരൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടും, പക്ഷിരാജാവേ. ഭാഗവതരുടെ എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളും അവൻ നശിപ്പിക്കും.

തദാ ഭൂമൌ വാസുദേവോ ഭവിഷ്യതി ന സംശയഃ । യജ്ഞാര്ഥൈഃ സദൃശോ യസ്യ നാസ്തി ലോകേ ചതുര്ദശേ ॥ ൩,൧൬.

അപ്പോൾ ഭൂമിയിൽ വാസുദേവൻ ഉണ്ടാകും, സംശയമില്ല. യജ്ഞാർത്ഥത്തിൽ പതിനാലു ലോകങ്ങളിലും അവനോട് തുല്യൻ ആരുമുണ്ടാകില്ല.

അതഃ സ പ്രജ്ഞയാ പൂര്ണോ ഭവിഷ്യതി ന സംശയഃ । അവതാരാസ്ത്രയോ വായോര്മതം ഭാഗവതാഭിധമ് ॥ ൩,൧൬.

അതിനാൽ അവൻ ജ്ഞാനത്തിൽ പൂർണ്ണനാകും, സംശയമില്ല. വായുവിന്റെ മൂന്നു അവതാരങ്ങൾ ഭാഗവതപരമ്പരയിൽ പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

സ്ഥാപനം ദുഷ്ടദമനം ദ്വയമേവ പ്രയോജനമ് । നാന്യത്പ്രയോജനം വായോസ്തഥാ വൈരോചനാത്മകേ ॥ ൩,൧൬.

സ്ഥാപനം, ദുഷ്ടന്മാരെ ശമിപ്പിക്കൽ — ഇതാണ് പ്രധാനമായ രണ്ട് ലക്ഷ്യങ്ങൾ. വായുവിനും വൈരോചന സ്വഭാവമുള്ളവർക്കും ഇതിൽ മറ്റൊന്നുമില്ല.

അവതാരത്രയേ വീന്ദ്ര ദുഃഖം ഗര്ഭാദിസംഭവമ് । നാസ്തി നാസ്ത്യേവ വായോസ്തു തഥാ വൈരോചനാദികേ ॥ ൩,൧൬.

പക്ഷിരാജാവേ, മൂന്നു അവതാരങ്ങളിൽ വായുവിനും വൈരോചനരൂപികളായവർക്കും ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് ജനനദു:ഖം ഒന്നുമില്ല — അതൊന്നും ഉണ്ടാവില്ല.

ശുക്രശോണിതസംബന്ധോ ഹ്യവതാരചതുഷ്ടയേ । നാസ്തി നാസ്ത്യേവ പക്ഷീന്ദ്ര യതോ നാസ്ത്യശുഭം തതഃ ॥ ൩,൧൬.

പക്ഷിരാജാവേ, നാലു അവതാരങ്ങളിൽ ശുക്രവും രക്തവും എന്നിങ്ങനെയുള്ള ബന്ധം ഇല്ല; അതുകൊണ്ട് അശുഭം ഒന്നും അവിടെ ഉണ്ടാകുന്നില്ല.

പൂര്വം ഗര്ഭം സമാശോഷ്യ സമയേ പ്രഭവസ്യ ച । പ്രാദുര്ഭവതി ദേവേശീ ഹ്യവതാരചതുഷ്ടയേ ॥ ൩,൧൬.

മുൻപ്, അവതാരസമയത്ത് ഗർഭം ആകർഷിച്ച് ദേവീ അവളുടെ അവതാരങ്ങളിൽ പ്രത്യക്ഷമാകുന്നു.

ത്രയോവിംശതിരൂപാണാം വായോശ്ചൈവ ഖഗേശ്വര । രൂപൈര്ഋജുസ്വരൂപൈശ്ച ബ്രഹ്മണഃ പരമേഷ്ഠിനഃ ॥ ൩,൧൬.

പക്ഷിരാജാവേ, വായുവിന്റെ ഇരുപത്തിമൂന്ന് രൂപങ്ങൾ ബ്രഹ്മാവിന്റെ നേരായതും സത്യസന്ധവുമായ രൂപങ്ങളാണ്.

സത്യമേവ ന സംദേഹോ നിത്യാനന്ദസുഖാദിഷു । ഏവമേവ വിജാനീയാന്നാന്യഥാ തു കഥഞ്ചന ॥ ൩,൧൬.

നിത്യാനന്ദസുഖാദികളിൽ ഇതെല്ലാം സത്യമാണ്, സംശയമില്ല; ഇതുപോലെയാണ് മനസ്സിലാക്കേണ്ടത്, മറ്റെന്തായാലും അല്ല.

ഏതസ്യ ശ്രവണാദേവ മോക്ഷം യാന്തി ന സംശയഃ । തദനന്തരജാന്വക്ഷ്യേ ശൃണു പക്ഷീന്ദ്രസത്തമ ॥ ൩,൧൬.

ഇതൊന്നു കേൾക്കുന്നതിലൂടെ തന്നെ മോക്ഷം ലഭിക്കും — സംശയമില്ല; ഇനി തുടരുന്നത് ഞാൻ പറയാം, കേൾക്കണം, മഹാപക്ഷിരാജാവേ.

കൃതൌ പ്രദ്യുമ്നതശ്ചൈവ സമുത്പന്നേ ഖഗേശ്വര । സ്ത്രിയൌ ദ്വേ യമലേ ചൈവ തയോര്മധ്യേ തു യദ്യികാ ॥ ൩,൧൬.

കൃതയുഗത്തിൽ, പ്രദ്യുമ്നൻ ഉദിച്ചപ്പോൾ, പക്ഷിരാജാവേ, രണ്ടു ഇരട്ട സ്ത്രീകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവരിൽ ഒരാൾ—

വാണീതിസംജ്ഞകാം വീന്ദ്ര ബ്രഹ്മാണീസംജ്ഞകാം വിദുഃ । പുരുഷാഖ്യവിരിഞ്ചസ്യ ഭാര്യാ സാവിത്രികാ മതാ । ചതുര്മുഖസ്യ ഭാര്യാ തു കീര്തിതാ സാ സരസ്വതീ ॥ ൩,൧൬.

പക്ഷിരാജാവേ, ഒരാളെ വാണി എന്നും മറ്റൊരെ ബ്രഹ്മാണി എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു; പുരുഷവിരിഞ്ച എന്നറിയപ്പെടുന്നവന്റെ ഭാര്യയെ സാവിത്രി എന്നും, ചതുര്മുഖനായവന്റെ ഭാര്യയെ സരസ്വതി എന്നും പറയുന്നു.

ഏവം ത്രിരൂപം വിജ്ഞേയം വാണ്യാശ്ച ഖഗസത്തമ । വക്ഷ്യേഽവതാരാന് ഭാരത്യാഃ സമാഹിതമനാഃ ശൃണു ॥ ൩,൧൬.

പക്ഷിസ്രേഷ്ഠാ, വാണിക്ക് ഇങ്ങനെ മൂന്നു രൂപങ്ങൾ ഉണ്ടെന്ന് അറിയണം; ഭാരതിയുടെ അവതാരങ്ങൾ ഞാൻ പറയാം, ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുക.

സര്വവേദാഭിമാനിത്വാത്സര്വവേദാത്മികാ സ്മൃതാ । മഹാധ്യാതുശ്ച വായോസ്തു ഭാര്യാ സാ പരികീര്തിതാ ॥ ൩,൧൬.

അവൾ എല്ലാ വേദങ്ങൾക്കും ആദരിക്കപ്പെടുന്നതുകൊണ്ട് തന്നെ എല്ലാ വേദങ്ങളുടെ സാരമായാണ് അവളെ ഓർക്കുന്നു; മഹാധ്യാനിയായ വായുവിന്റെ ഭാര്യയെന്നു അവളെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു.

ജ്ഞാനരൂപസ്യ വായോസ്തു ഭാര്യാ സാ പരികീര്തിതാ । സദാ സുഖസ്വരൂപത്വാദ്ഭാരതീ തു സുഖാത്മികാ ॥ ൩,൧൬.

ജ്ഞാനസ്വഭാവമായ വായുവിന്റെ ഭാര്യയെന്നു അവളെ പറയുന്നു; സദാ സുഖസ്വഭാവമുള്ളതുകൊണ്ട് ഭാരതി സുഖത്തിന്റെ സാരമായാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.

സുഖസ്വരൂപ വായോസ്തു ഭാര്യാ സാ പരികീര്തിതാ । ഗുരുസ്തു വായുരേവോക്തസ്തസ്മിന് ഭക്തിയുതാ സതീ ॥ ൩,൧൬.

സുഖസ്വഭാവമായ വായുവിന്റെ ഭാര്യയെന്നു അവളെ പറയുന്നു; ഗുരു വായുവാണ് എന്നും, അവളെ ഭക്തിയോടെ ചേർന്ന് നില്ക്കുന്നവളെന്നുമാണ്.

തതസ്തു ഭാരതീ നിത്യാ ഗുരുഭക്തിരിതി സ്മൃതാ । മഹാഗുരോര്ഹി വായോശ്ച ഭാര്യാ വൈ പരികീര്തിതാ ॥ ൩,൧൬.

അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഭാരതിയെ ശാശ്വതമായ ഗുരുഭക്തി എന്നാണു വിളിക്കുന്നത്; മഹാഗുരുവായ വായുവിന്റെ ഭാര്യയെന്നു അവളെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു.

ഹരൌ സ്നേഹയുതത്വാച്ച ഹരിപ്രീതിരിതി സ്മൃതാ । ധൃതിരൂപസ്യ വായോശ്ച ഭാര്യാ സാ പരികീര്തിതാ ॥ ൩,൧൬.

ഹരിയോടുള്ള സ്നേഹത്താൽ അവളെ ഹരിപ്രീതി എന്നാണു വിളിക്കുന്നത്; ധൃതിസ്വഭാവമായ വായുവിന്റെ ഭാര്യയെന്നു അവളെ പറയുന്നു.

സര്വമന്ത്രാഭിമാനിത്വാത്സര്വമന്ത്രാത്മികാ സ്മൃതാ । മഹാപ്രഭോശ്ച വായോശ്ച ഭാര്യാ വൈ സാ പ്രകീര്തിതാ ॥ ൩,൧൬.

എല്ലാ മന്ത്രങ്ങൾക്കും ആദരിക്കപ്പെടുന്നതുകൊണ്ട് തന്നെ എല്ലാ മന്ത്രങ്ങളുടെ സാരമായാണ് അവളെ ഓർക്കുന്നു; മഹാപ്രഭുവായ വായുവിന്റെ ഭാര്യയെന്നു അവളെ പറയുന്നു.

ഭുജ്യന്തേ സര്വഭോഗാസ്തു വിഷ്ണുപ്രീത്യര്ഥമേവ ച । അതസ്തു ഭാരതീ ജ്ഞേയാ ഭുജിനാമ്നാ പ്രകീര്തിതാ ॥ ൩,൧൬.

എല്ലാ അനുഭവങ്ങളും വിഷ്ണുവിന്റെ പ്രീതിക്കായി മാത്രമാണ് അനുഭവപ്പെടുന്നത്; അതുകൊണ്ട് ഭാരതിയെ ഭുജിനി എന്ന പേരിൽ അറിയണം.

ചിത്രരൂപസ്യ വായോസ്തു ഭാര്യാ സാ പരികീര്തിതാ । രോചനേന്ദ്രസ്യ ഭാര്യാ ച ശ്രദ്ധാഖ്യാ പരികീര്തിതാ ॥ ൩,൧൬.

നാനാരൂപങ്ങളുള്ള വായുവിന്റെ ഭാര്യയെന്നു അവളെ പറയുന്നു; രോചനേന്ദ്രന്റെ ഭാര്യയെ ശ്രദ്ധ എന്ന പേരിൽ വിളിക്കുന്നു.

ഹനുമാംശ്ച തദാ ജജ്ഞേ ത്രേതായാം പക്ഷിസത്തമ । തദാ ശിവാഖ്യവിപ്രാച്ച ജജ്ഞേ സാ ഭാരതീ സ്മൃതാ ॥ ൩,൧൬.

ത്രീതായുഗത്തിൽ ഹനുമാൻ ജനിച്ചു, പക്ഷികളുടെ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ. അന്ന് ശിവ എന്ന ബ്രാഹ്മണനിൽ നിന്ന് ഭാരതി എന്നും അറിയപ്പെടുന്നവളും ജനിച്ചു.

ന കേവലം ഭാരതീ സാ ശച്യാദ്യൈശ്ചൈവ സംയുതാ । തസ്മിന്സംജനിതാഃ സര്വാഃ പ്രാപുര്യോഗം സ്വഭര്തൃഭിഃ ॥ ൩,൧൬.

അവളെ മാത്രമല്ല, ശചിയും മറ്റു ദേവീകളും അവളോടൊപ്പം ചേർന്നു; അവിടെ ജനിച്ച എല്ലാവരും തങ്ങളുടെ ഭർത്താക്കളോടൊപ്പം ഐക്യം പ്രാപിച്ചു.

അന്യഗേതി ച വിജ്ഞേയാ കന്യാ തന്മതിസംജ്ഞികാ । ത്രേതാന്തേ സൈവ പക്ഷീന്ദ്ര ശച്യാദ്യൈശ്ചൈവ സംയുതാ ॥ ൩,൧൬.

തന്മതി എന്ന പേരിൽ മറ്റൊരു കന്യയും ഉണ്ടെന്ന് മനസ്സിലാക്കണം; ത്രീതായുഗത്തിന്റെ അവസാനം, പക്ഷിരാജാവേ, അവളും ശചിയോടും മറ്റുള്ളവരോടും കൂടി ചേർന്നു.

ദമയന്ത്യനലാജ്ജാതാ ഇന്ദ്രസേനേതി ചോച്യതേ । നലം നന്ദയതേ യസ്മാത്തസ്മാച്ച നലനന്ദിനീ ॥ ൩,൧൬.

ദമയന്തിയും അനലനും ചേർന്ന് ജനിച്ചവളാണ് ഇന്ദ്രസേനാ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നത്; അവൾ നളനെ സന്തോഷിപ്പിച്ചതിനാൽ നളനന്ദിനി എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്നു.

തത്ര സ്വഭര്തൃസംയോഗം നൈവ ചാപ ഖഗേശ്വര । തത്രാന്യഗാത്വം വിജ്ഞേയം പുരുഷസ്ഥേന വായുനാ ॥ ൩,൧൬.

പക്ഷിരാജാവേ, അവിടെ അവൾ ഭർത്താവിനോടൊപ്പം ഐക്യം പ്രാപിച്ചില്ല; അവിടെ അവൾക്ക് മറ്റൊരു രൂപം ലഭിച്ചത് പുരുഷരൂപത്തിൽ വാസം ചെയ്ത വായുവിന്റെ കാരണമാണ്.

കിഞ്ചിത്കാലം തഥാ സ്ഥിത്വാ കന്യൈവ മൃതിമാപ സാ । ശച്യാദിസംയുതാ സൈവ ദ്രുപദസ്യ മഹാത്മനഃ ॥ ൩,൧൬.

അവൾ കുറച്ചു കാലം കന്യയായി കഴിഞ്ഞ് മരണത്തെ അനുഭവിച്ചു; ശചിയോടും മറ്റു ദേവീകളോടും ചേർന്ന് അവൾ മഹാത്മാവായ ദ്രുപദന്റെ മകളായി ജനിച്ചു.