ഗരുഡപുരാണമ്

അവതാരാ ഹ്യസംഖ്യാതാ വിഷ്ണോര്നാരായണസ്യ ച । സ്വയം നാരായണാസ്തേ തേ നാണുമാത്രം വിഭിദ്യതേ ॥ ൩,൧൫.

വിഷ്ണുവിന്റെയും നാരായണന്റെയും അവതാരങ്ങൾ എണ്ണമറ്റവയാണ്. സ്വയം നാരായണനായവർ ഒരു അണുവളവിലും വിഭജിക്കപ്പെടുന്നില്ല.

ബലതോരൂപതശ്ചാപി ഗുണതശ്ച കഥഞ്ചന । അനന്തോനന്തഗുണതഃ പൂര്ണോ വിഷ്ണുര്ന ചാന്യഥാ ॥ ൩,൧൫.

ശക്തിയിലും രൂപത്തിലും ഗുണങ്ങളിലും എല്ലാം, വിഷ്ണു അനന്തനും അനന്തഗുണസമ്പന്നനുമാണ്. മറ്റെന്തായാലും അവൻ പൂർണ്ണനാണ്.

ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൧൬ ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച । മഹാലക്ഷ്മ്യാഃ സ്വരൂപം ച അവതാരാന്ഖഗേശ്വര । ശൃണു സമ്യങ്മഹാഭാഗ തജ്ജ്ഞാനസ്യ വിനിര്ണയമ് ॥ ൩,൧൬.

ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: പക്ഷിരാജാവേ, മഹാഭാഗവൻ, മഹാലക്ഷ്മിയുടെ യഥാർത്ഥ സ്വരൂപവും അവളുടെ അവതാരങ്ങളും, ആ ജ്ഞാനത്തിന്റെ നിർണയവും ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കു.

ഈശാദന്യസ്യ ജഗതോ ഹ്യാത്മോ ലോചന ഏവ തു । വിഷയീകുരുതേ തത്സ്യാജ്ജ്ഞാനം ലക്ഷ്മ്യാഃ പ്രകീര്തിതമ് ॥ ൩,൧൬.

ഭഗവാനെ ഒഴികെ ലോകത്തിന്റെ ആത്മാവ് കണ്ണ് മാത്രമാണ്; അതാണ് വസ്തുക്കളെ അറിയാൻ സഹായിക്കുന്നത് — ഇതാണ് ലക്ഷ്മിയുടെ ജ്ഞാനം എന്നു പറയുന്നത്.

നിത്യാവിയോഗിനീ ദേവീ ഹരിപാദൈകസംശ്രയാ । നിത്യമുക്താ നിത്യബുദ്ധാ മഹാലക്ഷ്മീഃ പ്രകീര്തിതാ ॥ ൩,൧൬.

എപ്പോഴും വേർപെടാത്ത, ഹരിയുടെ പാദങ്ങളിൽ മാത്രം ആശ്രയം വെക്കുന്ന, സദാ മോചിതയും സദാ ജ്ഞാനിയുമായ ദേവിയെ മഹാലക്ഷ്മി എന്ന് വിളിക്കുന്നു.

മൂലസ്യ ച ഹരേര്ഭാര്യാ ലക്ഷ്മീഃ സംപ്രകീര്തിതാ । പുംസോ ഹി ഭാര്യാ പ്രകൃതിഃ പ്രകൃതേശ്ചാഭിമാനിനീ ॥ ൩,൧൬.

ഹരിയുടെ ഭാര്യയെ ലക്ഷ്മി എന്ന് പറയുന്നു; പുരുഷനു ഭാര്യയാണ് പ്രകൃതി, അവളാണ് പ്രകൃതിയെ സ്വന്തം എന്ന് കരുതുന്നവളും.

സൃഷ്ടിം കര്തും ഗുണാന്വീന്ദ്ര പുരുഷേണ സഹ പ്രഭോ । തമഃ പാനം തഥാ കര്തും പ്രകൃത്യാഖ്യാ തദാഭവത് ॥ ൩,൧൬.

ലോകം സൃഷ്ടിക്കാൻ ഗുണങ്ങൾ പുരുഷനോടൊപ്പം ചേർന്ന് പ്രവേശിച്ചു; അപ്പോൾ ഇരുട്ട് കുടിപ്പാൻ അവൾ പ്രകൃതി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു.

വാസുദേവസ്യ ഭാര്യാ തു മായാ നാമ്നീ പ്രകീര്തിതാ । സംകര്ഷണസ്യ ഭാര്യാ തു ജയേതി പരികീര്തിതാ ॥ ൩,൧൬.

വാസുദേവന്റെ ഭാര്യയെ മായാ എന്ന് വിളിക്കുന്നു; സംകർഷണന്റെ ഭാര്യയെ ജയ എന്ന് പ്രശസ്തമാണ്.

അനിരുദ്ധസ്യ ഭാര്യാ തു ശാന്താ നാമ്നീതി കീര്തിതാ । കൃതിഃ പ്രദ്യുമ്നഭാര്യാപിം സൃഷ്ടിം കര്തും ബഭൂവ ഹ ॥ ൩,൧൬.

അനിരുദ്ധന്റെ ഭാര്യയെ ശാന്താ എന്ന് പറയുന്നു; സൃഷ്ടിക്കായി കൃതി പ്രദ്യുമ്നന്റെ ഭാര്യയായി.

വിഷ്ണുപത്നീ കീര്തിതാ ച ശ്രീദേവീ സത്ത്വമാനിനീ । തമോഭിമാനിനീ ദുര്ഗാ കന്യകേതി പ്രകീര്തിതാ ॥ ൩,൧൬.

വിഷ്ണുവിന്റെ ഭാര്യയെ ശ്രീദേവി എന്നും, സത്ത്വഗുണം ഉള്ളവളെന്നും പറയുന്നു; തമോഗുണം ഉള്ള ദുർഗയെ കന്യക എന്ന് വിളിക്കുന്നു.

കൃഷ്ണാവതാരേ കന്യേവ നന്ദപുത്രാനുജാ ഹി സാ । രജോഭിമാനിഭൂദേവീ ഭാര്യാ സാ സൂകരസ്യ ച ॥ ൩,൧൬.

കൃഷ്ണാവതാരത്തിൽ അവൾ കന്യകയായി, നന്ദന്റെ മകന്റെ അനിയത്തിയായി ജനിച്ചു; രാജോഗുണം ഉള്ള ദേവി വരാഹന്റെ ഭാര്യയുമാണ്.

വേദാഭിമാനിനീ വീന്ദ്ര അന്നപൂര്ണാ പ്രകീര്തിതാ । നാരായണസ്യ ഭാര്യാ തു ലക്ഷ്മീരൂപാ ത്വജാ സ്മൃതാ ॥ ൩,൧൬.

വേദങ്ങളെ സ്വന്തം എന്ന് കരുതുന്നവളെ അന്നപൂർണ്ണാ എന്ന് വിളിക്കുന്നു; നാരായണന്റെ ഭാര്യയെ അജ എന്ന രൂപത്തിൽ ലക്ഷ്മി എന്ന് ഓർക്കുന്നു.

യജ്ഞാഖ്യസ്യ ഹരേര്ഭാര്യാ ദക്ഷിണാ സംപ്രകീര്തിതാ ॥ ൩,൧൬.

യജ്ഞ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഹരിയുടെ ഭാര്യയെ ദക്ഷിണാ എന്ന് പറയുന്നു.

ജയന്തീ വൃഷഭസ്യൈവ പത്നീ സംപരികീര്തിതാ । വിദേഹപുത്രീ സീതാ തു രാമഭാര്യാ പ്രകീര്തിതാ ॥ ൩,൧൬.

ജയന്തിയെ വൃഷഭന്റെ ഭാര്യയായി പ്രശസ്തമാണ്; വിദേഹന്റെ മകൾ സീതയെ രാമന്റെ ഭാര്യയായി പറയുന്നു.

രുക്മിണീസത്യഭാമാ ച ഭാര്യേ കൃഷ്ണസ്യ കീര്തിതേ । ഇത്യാദികാ ഹ്യനന്താശ്ചാപ്യാവതാരാഃ പൃഥഗ്വിധാഃ ॥ ൩,൧൬.

രുക്മിണിയും സത്യഭാമയും കൃഷ്ണന്റെ ഭാര്യമാരായി അറിയപ്പെടുന്നു; ഇങ്ങനെ അനന്തവും വ്യത്യസ്തവുമായ അവതാരങ്ങൾ ഉണ്ട്.

രമായാഃ സംതി വിപ്രേന്ദ്ര ഭേദഹീനാഃ പരസ്പരമ് । അനന്താനന്തഗുണകാദ്വിഷ്ണോര്ന്യൂനാഃ പ്രകീര്തിതാഃ ॥ ൩,൧൬.

രാമയുടെ രൂപങ്ങൾ തമ്മിൽ വേർപാടില്ലാത്തവയാണ്, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ; അവയ്ക്ക് അനന്തമായ ഗുണങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിലും, വിഷ്ണുവിനേക്കാൾ താഴെയാണ് എന്ന് പറയുന്നു.

അഥ ബ്രഹ്മാ ച വായുശ്ച ശ്രിയഃ കോടിഗുണാധമൌ । വക്ഷ്യേ ച ബ്രഹ്മണോ രൂപം ശൃണു പക്ഷീന്ദ്രസത്തമ ॥ ൩,൧൬.

ഇനി ബ്രഹ്മാവും വായുവും ശ്രീദേവിയേക്കാൾ കോടിയിലധികം താഴെയുള്ളവരാണ്; ബ്രഹ്മാവിന്റെ രൂപം ഞാൻ പറയാം, പക്ഷീരാജാവേ, കേൾക്കു.

വാസുദേവാത്സമുത്പന്നോ മായായാം ച ഖഗേശ്വര । സ ഏവ പുരുഷോനാമ വിരിഞ്ച ഇതി കീര്തിതഃ ॥ ൩,൧൬.

വാസുദേവനിൽ നിന്നു മായയിൽ ഉദിച്ചവനാണ് പുരുഷൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നവൻ, വിരിഞ്ച എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനായവൻ, പക്ഷീരാജാവേ.

അനിരുദ്ധാത്തു ശാന്തായാം മഹത്തത്ത്വതനുസ്ത്വഭൂത് । തദാ മഹാന്വിരിഞ്ചേതി സംജ്ഞാമാപ ഖഗേശ്വര ॥ ൩,൧൬.

അനിരുദ്ധനിൽ നിന്നു ശാന്തയിൽ മഹത്ത്വത്വം രൂപം എടുത്തു; അപ്പോൾ മഹാൻ വിരിഞ്ച എന്ന പേരും അവൻ നേടി, പക്ഷീരാജാവേ.

രജസാത്ര സമുത്പന്നോ മായായാം വാസുദേവതഃ । വിധിസംജ്ഞോ വിരിഞ്ചഃ സ ജ്ഞാതവ്യഃ പക്ഷിസത്തമ ॥ ൩,൧൬.

ഇവിടെ രാജസിൽ നിന്ന്, മായയിൽ, വാസുദേവനിൽ നിന്നാണ് വിധി എന്ന പേരിൽ വിരിഞ്ച ഉദിച്ചത്; ഇങ്ങനെ അറിയണം, പക്ഷിശ്രേഷ്ഠാ.

ബ്രഹ്മാണ്ഡാന്തഃ പദ്മനാഭോ യോ ജാതഃ കമലാസനഃ । സ ചര്തുമുഖസംജ്ഞാം ചാപ്യവാപ ഖഗസത്തമ ॥ ൩,൧൬.

ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിനുള്ളിൽ, കമലനാഭനായവൻ, കമലത്തിൽ ഇരുന്നവൻ ജനിച്ചു; അവൻ നാലുമുഖൻ എന്ന പേരും നേടി, പക്ഷിശ്രേഷ്ഠാ.

ഏവം ചത്വാരിരൂപാണി ബ്രഹ്മണഃ കീര്തിതാനി ച । വായോര്നാമാനി വക്ഷ്യേഹം ശൃണു പക്ഷീന്ദ്രസത്തമ ॥ ൩,൧൬.

ഇങ്ങനെ ബ്രഹ്മാവിന്റെ നാലു രൂപങ്ങൾ വിശദീകരിച്ചു. ഇനി ഞാൻ വായുവിന്റെ പേരുകൾ പറയാം, പക്ഷിരാജാവേ, ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കൂ.

സംകര്ഷണാച്ച ഗരുഡ ജയായാം യോ വഭൂവ ഹ । സ വായുഃ പ്രഥമോ ജ്ഞേയോ പ്രധാന ഇതി കീര്തിതഃ ॥ ൩,൧൬.

സംകർഷണനിൽ നിന്നു ജയയിലുണ്ടായവൻ വായു എന്നാണറിയപ്പെടുന്നത്; അവൻ ആദ്യ വായുവാണ്, പ്രധാനൻ എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്നു.

ലോകചേഷ്ടാപ്രദത്വാത്സ സൂത്രനാമ്നാപി കീര്തിതഃ । ബദരീസ്ഥസ്യ വിഷ്ണോശ്ച ധൈര്യേണ സ്തവനായ സഃ ॥ ൩,൧൬.

ലോകങ്ങൾക്ക് ചലനം നൽകുന്നതിനാൽ അവനെ സൂത്രൻ എന്നും വിളിക്കുന്നു; ബദരിയിൽ വസിക്കുന്ന വിഷ്ണുവിന്റെ ധൈര്യത്താൽ അവനെ സ്തുതിക്കുന്നു.

ധൃതിരൂപം യയൌ വായുസ്തസ്മാദ്ധൃതിരിതി സ്മൃതഃ । യോഗ്യാനാം ഹരിഭക്താനാം ധൃതിരൂപേണ സംസ്ഥിതഃ ॥ ൩,൧൬.

വായു ധൈര്യത്തിന്റെ രൂപം സ്വീകരിച്ചു, അതുകൊണ്ട് അവനെ ധൃതി എന്നു വിളിക്കുന്നു; യോഗ്യരായ ഹരിഭക്തന്മാരുടെ ഇടയിൽ അവൻ ധൈര്യമായി നിലകൊള്ളുന്നു.

യതോ ഹൃദി സ്ഥിതോ വായുസ്തതോ വൈ ധൃതിസംജ്ഞകഃ । സര്വേഷാം ച ഹൃദി സ്ഥിത്വാ സ്മരതേ സര്വദാ ഹരിമ് ॥ ൩,൧൬.

വായു ഹൃദയത്തിൽ വസിക്കുന്നതുകൊണ്ട് അവനെ ധൃതി എന്ന പേരിൽ വിളിക്കുന്നു; എല്ലാവരുടെയും ഹൃദയത്തിൽ വസിച്ച് അവൻ എപ്പോഴും ഹരിയെ ഓർക്കുന്നു.

അതോ വായുഃസ്ഥിതിര്നാമ ബഭൂവ ഖഗസത്തമ । അഥവാ വായുരേവൈകഃ ശ്വേതദ്വീപഗതം ഹരിമ് ॥ ൩,൧൬.

അതിനാൽ വായുവിനെ സ്ഥിതി എന്ന പേരിൽ വിളിക്കുന്നു, പക്ഷിരാജാവേ; അല്ലെങ്കിൽ വായു മാത്രം ശ്വേതദ്വീപിൽ വസിക്കുന്ന ഹരിയെ എപ്പോഴും ഓർക്കുന്നു.

സദാ സ്മരതി വൈ വീന്ദ്ര അതോസൌ സ്മൃതിസംജ്ഞകഃ । സര്വേഷാം ച ഹൃദിസ്ഥിത്വാ ജ്ഞാതോ വിഷ്ണോരുദീരണാത് ॥ ൩,൧൬.

അവൻ എപ്പോഴും ഓർക്കുന്നു, പക്ഷിരാജാവേ, അതുകൊണ്ട് അവനെ സ്മൃതി എന്നും വിളിക്കുന്നു; എല്ലാവരുടെയും ഹൃദയത്തിൽ വസിച്ച് വിഷ്ണുവിന്റെ ഉച്ചാരണത്തിലൂടെ അറിയപ്പെടുന്നു.

അതോ മേ മുക്തിനാമാഭൂദ്വായുരേവ ന സംശയഃ । ജ്ഞാനദ്വാരേണ ഭക്താനാം മുക്തിദോ മദനുജ്ഞയാ ॥ ൩,൧൬.

അതിനാൽ വായു മുക്തി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു, ഇതിൽ സംശയമില്ല; ജ്ഞാനത്തിന്റെ വഴി കൊണ്ട് ഭക്തന്മാർക്ക് എന്റെ അനുമതിയാൽ മോക്ഷം നൽകുന്നു.