ഗരുഡപുരാണമ്

തതോ ഹരിഃ പ്രാദുരഭൂന്മഹാത്മാ നൃസിംഹനാമാ ഭഗവാനനന്തഃ । ദൈത്യോ ഹിരണ്യകശിപുശ്ച തഥോരുദേശേ സംസ്ഥാപിതഃ കരജൈര്ദാരിതശ്ച ॥ ൩,൧൫.

അതിനുശേഷം ഹരി മഹാത്മാവായി നരസിംഹനായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. ദൈത്യനായ ഹിരണ്യകശിപുവിനെ തന്റെ മടിയിൽ ഇരുത്തി, നഖങ്ങൾകൊണ്ട് കീറി നശിപ്പിച്ചു.

തതോ ഹരിര്ഭഗവാന്വാമനോഭൂദദിത്യാം വൈ കശ്യപാദ്ദവദേവഃ । ഇന്ദ്രായേദം ദാതുകാമഃ ഖഗേന്ദ്ര തദര്ഥം വൈ പാവിതും സോവിതും ച ॥ ൩,൧൫.

അതിനുശേഷം ഹരി, ഭാഗ്യവാനായ ദൈവം, കശ്യപനിൽ നിന്ന് ആദിതിയിൽ ജനിച്ച് വാമനനായി. പക്ഷിരാജാവേ, ഇന്ദ്രനു വേണ്ടി ഈ ഭൂമി തിരിച്ചു നൽകാനും ശുദ്ധീകരിക്കാനും അവൻ അവതരിച്ചുവു.

തതോ ഹരിര്ജമദഗ്നേഃ സുതോഭൂല്ലോകേ സര്വേ പര്ശുരാമം വദന്തി । ബ്രഹ്മദ്വിഷാം ക്ഷത്രിയാണാം ച വീന്ദ്ര ഭൂമിം നിഃ ക്ഷത്രാം കര്തുകാമോ മഹേശഃ ॥ ൩,൧൫.

അതിനുശേഷം ഹരി ജമദഗ്നിയുടെ മകനായി ജനിച്ചു. ലോകം അവനെ പരശുരാമൻ എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ബ്രാഹ്മണന്മാരെ വെറുക്കുന്ന ക്ഷത്രിയരെ ഭൂമിയിൽ നിന്ന് നീക്കം ചെയ്യാൻ മഹേശ്വരൻ ആ രൂപം സ്വീകരിച്ചു.

തതോഭവദ്വ്യാസരൂപീ സ വിഷ്ണുശ്ചതുര്വാരം രാഘവാസ്യാപി പൂര്ണഃ । പരാശരാത്സത്യവത്യാം ബഭൂവ പൈലാദിഭിര്വേദഭാഗാംശ്ച കര്തുമ് ॥ ൩,൧൫.

അതിനുശേഷം വിഷ്ണു വ്യാസരൂപം ധരിച്ചു. രാഘവന്റെ വീട്ടിൽ നാലു പ്രാവശ്യം അവതരിച്ചവൻ, പരാശരനിൽ നിന്ന് സത്യവതിയിൽ ജനിച്ച്, പൈലനും മറ്റുള്ളവരുമായൊത്ത് വേദങ്ങൾ വിഭജിക്കാൻ അവതരിച്ചുവു.

തതോ ഹരീ രഘുവംശേവതീര്ണഃ കൌസല്യായാം രാഘവഃ സൂര്യവംശേ । സമുദ്രാദോര്വിഗ്രഹം കര്തുമീശോ ഹം തും ഭൂമ്യാം രാവണാദീംശ്ച വീന്ദ്ര ॥ ൩,൧൫.

അതിനുശേഷം ഹരി രഘുവംശത്തിൽ അവതരിച്ച്, കൗസല്യയിൽ ജനിച്ചു. സൂര്യവംശത്തിൽ ജനിച്ച രാഘവൻ, സമുദ്രത്തോടും ഭൂമിയിലെ രാവണാദികളോടും യുദ്ധം നടത്താൻ അവതരിച്ചുവു.

തതോ ഹരിര്വ്യാസരൂപീ ബഭൂവ അഷ്ടാവിംശേ ദ്വപരേ ജ്ഞാനരൂപീ । പരാശരാത്സത്യവത്യാം മഹാത്മാ സ്വയം വേദാന് സംവിഭക്തും ച ദേവഃ ॥ ൩,൧൫.

അതിനുശേഷം ഹരി, അറുപത്തിയെട്ടാം ദ്വാപരയുഗത്തിൽ, ജ്ഞാനസ്വരൂപിയായ വ്യാസനായി അവതരിച്ചു. മഹാത്മാവായ ദൈവം, പരാശരനിൽ നിന്ന് സത്യവതിയിൽ ജനിച്ച്, വേദങ്ങൾ സ്വയം വിഭജിച്ചു.

തതോ ഹരിഃ കൃഷ്ണരൂപീ ബഭൂവ ദേവക്യാം വൈ വസുദേവാത്സ വിഷ്ണുഃ । കംസാദീന്വൈ നിതരാം ഹന്തുകാമഃ സമ്യക്പാതും പാണ്ഡവാംശ്ചാപി വീന്ദ്ര ॥ ൩,൧൫.

അതിനുശേഷം ഹരി കൃഷ്ണരൂപം ധരിച്ചു. ദേവകിയിൽ വസുദേവനിൽ നിന്ന് ജനിച്ച വിഷ്ണു, കംസാദികളെ പൂര്‍ണമായി നശിപ്പിക്കാനും പാണ്ഡവരെ സംരക്ഷിക്കാനും അവതരിച്ചുവു, മനുഷ്യരാജാവേ.

തതഃ കലൌ സംപ്രവൃത്തേ ഹരിസ്തു സംമോഹനാര്ഥം ചാസുരാണാം ഖഗേന്ദ്ര । നാമ്നാ ബുദ്ധോ കീകടേഷു പ്രജാതോ വേദപ്രമാണം നിരാകര്തുമേവ ॥ ൩,൧൫.

അതിനുശേഷം കലിയുഗം ആരംഭിക്കുമ്പോൾ, ഹരി കികടദേശത്ത് ബുദ്ധനായി ജനിച്ചു, പക്ഷിരാജാവേ. അസുരന്മാരെ മോഹിപ്പിക്കാനും വേദങ്ങളുടെ പ്രമാണം നിരസിക്കാനുമാണ് അവന്റെ അവതാരം.

തതോ ഹരിഃ കല്കിസംജ്ഞശ്ച വീന്ദ്ര ഉത്പത്സ്യതേ യുഗയോര്മധ്യസംധൌ । ദസ്യുപ്രായാന്ഭൂമിപാന്വൈ നിഹന്തും നാമ്നാ ഹരിര്വിഷ്ണുഗുപ്തസ്യ ഗേഹേ ॥ ൩,൧൫.

അതിനുശേഷം ഹരി, കല്കി എന്ന പേരിൽ, മനുഷ്യരാജാവേ, യുഗങ്ങൾക്കിടയിലെ സന്ധിക്കാലത്ത് വിഷ്ണുഗുപ്തന്റെ വീട്ടിൽ ജനിക്കും. ഭൂരിപക്ഷം കള്ളന്മാരായ രാജാക്കളെ നശിപ്പിക്കാനാണ് അവന്റെ അവതാരം.

കേശവാദ്യാശ്ചതുര്വിംശതിര്വൈ സംകര്ഷണാദയഃ । വിശ്വാദയ സഹസ്രം ച പരാദ്യാ അമിതാഃ സ്മൃതാഃ ॥ ൩,൧൫.

കേശവനും മറ്റുള്ളവരും ഇരുപത്തിനാലുപേരും, സംകർഷണനും തുടങ്ങി, വിശ്വനും തുടങ്ങി ആയിരം പേരും, പരനും തുടങ്ങി അനന്തമായവരും, അനവധി അവതാരങ്ങൾ എന്നും ഓർക്കപ്പെടുന്നു.

അവതാരാ ഹ്യസംഖ്യാതാ വിഷ്ണോര്നാരായണസ്യ ച । സ്വയം നാരായണാസ്തേ തേ നാണുമാത്രം വിഭിദ്യതേ ॥ ൩,൧൫.

വിഷ്ണുവിന്റെയും നാരായണന്റെയും അവതാരങ്ങൾ എണ്ണമറ്റവയാണ്. സ്വയം നാരായണനായവർ ഒരു അണുവളവിലും വിഭജിക്കപ്പെടുന്നില്ല.

ബലതോരൂപതശ്ചാപി ഗുണതശ്ച കഥഞ്ചന । അനന്തോനന്തഗുണതഃ പൂര്ണോ വിഷ്ണുര്ന ചാന്യഥാ ॥ ൩,൧൫.

ശക്തിയിലും രൂപത്തിലും ഗുണങ്ങളിലും എല്ലാം, വിഷ്ണു അനന്തനും അനന്തഗുണസമ്പന്നനുമാണ്. മറ്റെന്തായാലും അവൻ പൂർണ്ണനാണ്.

ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൧൬ ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച । മഹാലക്ഷ്മ്യാഃ സ്വരൂപം ച അവതാരാന്ഖഗേശ്വര । ശൃണു സമ്യങ്മഹാഭാഗ തജ്ജ്ഞാനസ്യ വിനിര്ണയമ് ॥ ൩,൧൬.

ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: പക്ഷിരാജാവേ, മഹാഭാഗവൻ, മഹാലക്ഷ്മിയുടെ യഥാർത്ഥ സ്വരൂപവും അവളുടെ അവതാരങ്ങളും, ആ ജ്ഞാനത്തിന്റെ നിർണയവും ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കു.

ഈശാദന്യസ്യ ജഗതോ ഹ്യാത്മോ ലോചന ഏവ തു । വിഷയീകുരുതേ തത്സ്യാജ്ജ്ഞാനം ലക്ഷ്മ്യാഃ പ്രകീര്തിതമ് ॥ ൩,൧൬.

ഭഗവാനെ ഒഴികെ ലോകത്തിന്റെ ആത്മാവ് കണ്ണ് മാത്രമാണ്; അതാണ് വസ്തുക്കളെ അറിയാൻ സഹായിക്കുന്നത് — ഇതാണ് ലക്ഷ്മിയുടെ ജ്ഞാനം എന്നു പറയുന്നത്.

നിത്യാവിയോഗിനീ ദേവീ ഹരിപാദൈകസംശ്രയാ । നിത്യമുക്താ നിത്യബുദ്ധാ മഹാലക്ഷ്മീഃ പ്രകീര്തിതാ ॥ ൩,൧൬.

എപ്പോഴും വേർപെടാത്ത, ഹരിയുടെ പാദങ്ങളിൽ മാത്രം ആശ്രയം വെക്കുന്ന, സദാ മോചിതയും സദാ ജ്ഞാനിയുമായ ദേവിയെ മഹാലക്ഷ്മി എന്ന് വിളിക്കുന്നു.

മൂലസ്യ ച ഹരേര്ഭാര്യാ ലക്ഷ്മീഃ സംപ്രകീര്തിതാ । പുംസോ ഹി ഭാര്യാ പ്രകൃതിഃ പ്രകൃതേശ്ചാഭിമാനിനീ ॥ ൩,൧൬.

ഹരിയുടെ ഭാര്യയെ ലക്ഷ്മി എന്ന് പറയുന്നു; പുരുഷനു ഭാര്യയാണ് പ്രകൃതി, അവളാണ് പ്രകൃതിയെ സ്വന്തം എന്ന് കരുതുന്നവളും.

സൃഷ്ടിം കര്തും ഗുണാന്വീന്ദ്ര പുരുഷേണ സഹ പ്രഭോ । തമഃ പാനം തഥാ കര്തും പ്രകൃത്യാഖ്യാ തദാഭവത് ॥ ൩,൧൬.

ലോകം സൃഷ്ടിക്കാൻ ഗുണങ്ങൾ പുരുഷനോടൊപ്പം ചേർന്ന് പ്രവേശിച്ചു; അപ്പോൾ ഇരുട്ട് കുടിപ്പാൻ അവൾ പ്രകൃതി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു.

വാസുദേവസ്യ ഭാര്യാ തു മായാ നാമ്നീ പ്രകീര്തിതാ । സംകര്ഷണസ്യ ഭാര്യാ തു ജയേതി പരികീര്തിതാ ॥ ൩,൧൬.

വാസുദേവന്റെ ഭാര്യയെ മായാ എന്ന് വിളിക്കുന്നു; സംകർഷണന്റെ ഭാര്യയെ ജയ എന്ന് പ്രശസ്തമാണ്.

അനിരുദ്ധസ്യ ഭാര്യാ തു ശാന്താ നാമ്നീതി കീര്തിതാ । കൃതിഃ പ്രദ്യുമ്നഭാര്യാപിം സൃഷ്ടിം കര്തും ബഭൂവ ഹ ॥ ൩,൧൬.

അനിരുദ്ധന്റെ ഭാര്യയെ ശാന്താ എന്ന് പറയുന്നു; സൃഷ്ടിക്കായി കൃതി പ്രദ്യുമ്നന്റെ ഭാര്യയായി.

വിഷ്ണുപത്നീ കീര്തിതാ ച ശ്രീദേവീ സത്ത്വമാനിനീ । തമോഭിമാനിനീ ദുര്ഗാ കന്യകേതി പ്രകീര്തിതാ ॥ ൩,൧൬.

വിഷ്ണുവിന്റെ ഭാര്യയെ ശ്രീദേവി എന്നും, സത്ത്വഗുണം ഉള്ളവളെന്നും പറയുന്നു; തമോഗുണം ഉള്ള ദുർഗയെ കന്യക എന്ന് വിളിക്കുന്നു.

കൃഷ്ണാവതാരേ കന്യേവ നന്ദപുത്രാനുജാ ഹി സാ । രജോഭിമാനിഭൂദേവീ ഭാര്യാ സാ സൂകരസ്യ ച ॥ ൩,൧൬.

കൃഷ്ണാവതാരത്തിൽ അവൾ കന്യകയായി, നന്ദന്റെ മകന്റെ അനിയത്തിയായി ജനിച്ചു; രാജോഗുണം ഉള്ള ദേവി വരാഹന്റെ ഭാര്യയുമാണ്.

വേദാഭിമാനിനീ വീന്ദ്ര അന്നപൂര്ണാ പ്രകീര്തിതാ । നാരായണസ്യ ഭാര്യാ തു ലക്ഷ്മീരൂപാ ത്വജാ സ്മൃതാ ॥ ൩,൧൬.

വേദങ്ങളെ സ്വന്തം എന്ന് കരുതുന്നവളെ അന്നപൂർണ്ണാ എന്ന് വിളിക്കുന്നു; നാരായണന്റെ ഭാര്യയെ അജ എന്ന രൂപത്തിൽ ലക്ഷ്മി എന്ന് ഓർക്കുന്നു.

യജ്ഞാഖ്യസ്യ ഹരേര്ഭാര്യാ ദക്ഷിണാ സംപ്രകീര്തിതാ ॥ ൩,൧൬.

യജ്ഞ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഹരിയുടെ ഭാര്യയെ ദക്ഷിണാ എന്ന് പറയുന്നു.

ജയന്തീ വൃഷഭസ്യൈവ പത്നീ സംപരികീര്തിതാ । വിദേഹപുത്രീ സീതാ തു രാമഭാര്യാ പ്രകീര്തിതാ ॥ ൩,൧൬.

ജയന്തിയെ വൃഷഭന്റെ ഭാര്യയായി പ്രശസ്തമാണ്; വിദേഹന്റെ മകൾ സീതയെ രാമന്റെ ഭാര്യയായി പറയുന്നു.

രുക്മിണീസത്യഭാമാ ച ഭാര്യേ കൃഷ്ണസ്യ കീര്തിതേ । ഇത്യാദികാ ഹ്യനന്താശ്ചാപ്യാവതാരാഃ പൃഥഗ്വിധാഃ ॥ ൩,൧൬.

രുക്മിണിയും സത്യഭാമയും കൃഷ്ണന്റെ ഭാര്യമാരായി അറിയപ്പെടുന്നു; ഇങ്ങനെ അനന്തവും വ്യത്യസ്തവുമായ അവതാരങ്ങൾ ഉണ്ട്.

രമായാഃ സംതി വിപ്രേന്ദ്ര ഭേദഹീനാഃ പരസ്പരമ് । അനന്താനന്തഗുണകാദ്വിഷ്ണോര്ന്യൂനാഃ പ്രകീര്തിതാഃ ॥ ൩,൧൬.

രാമയുടെ രൂപങ്ങൾ തമ്മിൽ വേർപാടില്ലാത്തവയാണ്, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ; അവയ്ക്ക് അനന്തമായ ഗുണങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിലും, വിഷ്ണുവിനേക്കാൾ താഴെയാണ് എന്ന് പറയുന്നു.

അഥ ബ്രഹ്മാ ച വായുശ്ച ശ്രിയഃ കോടിഗുണാധമൌ । വക്ഷ്യേ ച ബ്രഹ്മണോ രൂപം ശൃണു പക്ഷീന്ദ്രസത്തമ ॥ ൩,൧൬.

ഇനി ബ്രഹ്മാവും വായുവും ശ്രീദേവിയേക്കാൾ കോടിയിലധികം താഴെയുള്ളവരാണ്; ബ്രഹ്മാവിന്റെ രൂപം ഞാൻ പറയാം, പക്ഷീരാജാവേ, കേൾക്കു.

വാസുദേവാത്സമുത്പന്നോ മായായാം ച ഖഗേശ്വര । സ ഏവ പുരുഷോനാമ വിരിഞ്ച ഇതി കീര്തിതഃ ॥ ൩,൧൬.

വാസുദേവനിൽ നിന്നു മായയിൽ ഉദിച്ചവനാണ് പുരുഷൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നവൻ, വിരിഞ്ച എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനായവൻ, പക്ഷീരാജാവേ.

അനിരുദ്ധാത്തു ശാന്തായാം മഹത്തത്ത്വതനുസ്ത്വഭൂത് । തദാ മഹാന്വിരിഞ്ചേതി സംജ്ഞാമാപ ഖഗേശ്വര ॥ ൩,൧൬.

അനിരുദ്ധനിൽ നിന്നു ശാന്തയിൽ മഹത്ത്വത്വം രൂപം എടുത്തു; അപ്പോൾ മഹാൻ വിരിഞ്ച എന്ന പേരും അവൻ നേടി, പക്ഷീരാജാവേ.