ഗരുഡപുരാണമ്

സ ഏവ വിഷ്ണുഃ സൂകരത്വം ഹ്യവാപ ക്ഷോപണീമുദ്ധര്തും ദൈത്യവപുര്നിഹന്തുമ് । ഹിരണ്യാക്ഷം സജ്ജനാനാം ഖഗേന്ദ്ര തഥാ ഭൂമേഃ സ്ഥാപനാര്ഥം ച ദേവഃ ॥ ൩,൧൫.

അവൻതന്നെ, ഭൂമിയെ ഉയർത്താനും, ഹിരണ്യാക്ഷൻ എന്ന ദാനവനെ സംഹരിക്കാനുമായി, സജ്ജന്മാർക്കായി ഭൂമിയെ സ്ഥാപിക്കാനുമായി, വരാഹരൂപം ധരിച്ചു, പക്ഷീരാജാവേ.

തതോ ഹരിര്മദ്വിദാസത്വമാപാനൃഷേര്ഭാര്യായാം യാമിന്യാം യോ മഹാത്മാ । തത്രാവതാരേ പഞ്ചരാത്രം സമഗ്രമുപാദേഷ്ടും നാപ ദാനം സ്വതന്ത്രഃ ॥ ൩,൧൫.

അതിനുശേഷം, ഹരി മഹാത്മാവ്, യമിയുടെ ഭാര്യയായ ഋഷിയുടെ ഗർഭത്തിൽ മദ്വിദാസനായി അവതരിച്ചു. ആ അവതാരത്തിൽ പഞ്ചരാത്രം മുഴുവനും ഉപദേശിക്കാൻ സ്വതന്ത്രനായി.

സ ഏവ വിഷ്ണുഃ സമഭൂദ്ബ്രദര്യാം നാരായണാഖ്യഃ ശമലാപഹശ്ച । തപസ്തപ്തും ശിക്ഷയിതും ത്വൃഷീണാം തിരസ്കര്തും ഹ്യപ്സരസാം സഹസ്രമ് ॥ ൩,൧൫.

അവൻതന്നെ, ബദരിയിൽ നാരായണനായി, പാപങ്ങൾ നീക്കാൻ, തപസ്സു ചെയ്യാൻ, ഋഷികളെ ഉപദേശിക്കാൻ, ആയിരം അപ്സരസുകളെ അകറ്റാൻ അവതരിച്ചു.

തതോ ഹരിഃ കപിലത്വം ഹ്യവാപ്യ തിരോഹിതാന്കാലബലേന തത്ത്വാന് । ചതുര്വിശതിം സംശയം ചോദ്ധരിഷ്യന്നുപാദിശച്ചാസുരയേ മഹാത്മാ ॥ ൩,൧൫.

അതിനുശേഷം ഹരി കപിലനായി, കാലശക്തിയാൽ തത്വങ്ങൾ മറച്ചു, ഇരുപത്തിനാലിന്റെ സംശയം നീക്കാൻ, മഹാത്മാവായ അസുരിയെ ഉപദേശിച്ചു.

സ ഏവ ദതഃ സമഭൂദ്രമേശോനസൂയായാമത്രിരൂപഃ പരാത്മാ । ആന്വീക്ഷികിം നാമ സുതര്കവിദ്യാമലര്കനാമ്നേ പ്രദദാത്താം മഹാത്മാ ॥ ൩,൧൫.

അവൻതന്നെ ദത്താത്രേയൻ, അനസൂയയുടെ മകനായ അത്രിയുടെ രൂപത്തിൽ, പരമാത്മാവായ രമേശനായി, ആൽർക്കൻ എന്നവന് ആന്വീക്ഷികി എന്ന തർക്കശാസ്ത്രം നൽകി.

സ ഏവ വംശേപ്യഭവദ്രവേശ്ച ആകൂത്യാം യഃ സച്ചിദാനന്ദരൂപഃ । സ്വായംഭുവം യത്തു മന്വന്തരം ച ദേവൈഃ സാകം പാലയാമാസ വീന്ദ്ര ॥ ൩,൧൫.

അവനാണ് ആ വംശത്തിൽ ജനിച്ചവനും, ആകൂതി എന്ന സത്ത്വ-ചൈതന്യ-ആനന്ദസ്വരൂപിയായവളിൽ അവൻ ദേവന്മാരോടൊപ്പം സ്വായംഭുവ മന്വന്തരം സംരക്ഷിച്ചു, മഹാബലശാലിയായ മനുഷ്യരാജാവേ.

സ ഏവ വിഷ്ണുഃ സ ഉരുക്രമോഭൂദാഗ്നീധ്രപുത്ര്യാം മേരുദേവ്യാം ച നാഭേഃ । വിദ്യാരതാനാം മാനിനാം സര്വദൈവമത്യാശ്ചര്യം ദര്ശയിതും ച വീന്ദ്ര ॥ ൩,൧൫.

അവനാണ് മഹാവിക്രമശാലിയായ വിഷ്ണു, അഗ്നീധ്രന്റെ മകളായ മേരുദേവിയിൽ നിന്ന് നാഭിക്ക് ജനിച്ചവൻ. ജ്ഞാനത്തിൽ അഭിമാനിക്കുന്നവർക്കും എല്ലാ ദേവന്മാർക്കും അത്ഭുതങ്ങൾ കാണിക്കാൻ അവൻ അവതരിച്ചുവെന്ന് മനുഷ്യരാജാവേ.

തതോ ഹരിര്ജഗൃഹേ കൂര്മരൂപം സുരാസുരാണാമുദധിം വിമഥ്നതാമ് । പൃഷ്ഠേ ധര്തും മന്ദരം പര്വതം ച ബ്രഹ്മാണ്ഡം വാ ധര്തുമീശോ മഹാത്മാ ॥ ൩,൧൫.

അതിനുശേഷം ഹരി കൂർമരൂപം ധരിച്ച്, ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും സമുദ്രം കുലുക്കുമ്പോൾ, മന്ദരപർവ്വതം തന്റെ പുറത്ത് ചുമന്നു. മഹാത്മാവായ അവൻ ബ്രഹ്മാണ്ഡം പോലും ചുമക്കാൻ ശേഷിയുള്ളവനായിരുന്നു.

തതോ ഹരിഃ പ്രാദുരഭൂന്മഹാത്മാ ധന്വന്തരിര്നാമ ഹരിന്മണിദ്യുതിഃ । അപഥ്യദോഷാന്പരിഹര്തുമേവ ഹസ്തേ ഗൃഹീത്വാ പൂര്ണകുഭം സുധാഭിഃ ॥ ൩,൧൫.

അതിനുശേഷം ഹരി മഹാത്മാവായി ധന്വന്തരിയായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. ഹരിയുടെ മാണിക്യത്തിൻറെ പ്രകാശംപോലെയുള്ളവൻ, കൈയിൽ അമൃതം നിറഞ്ഞ കലശം പിടിച്ച്, അനാരോഗ്യങ്ങൾ നീക്കാൻ അവൻ അവതരിച്ചുവു.

തതോ ഹരിര്ജഗൃഹേ ശ്രീവപുശ്ച യന്മോഹിനീതി പ്രവദന്തി ലോകേ । ഉദ്വൃത്താനാം ദിതിജാനാം മഹാത്മാ സമ്യക്തേഷാം വഞ്ചയിതും ഹരിര്ബലമ് ॥ ൩,൧൫.

അതിനുശേഷം ഹരി ശ്രീരൂപം, ലോകത്തിൽ മോഹിനി എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന രൂപം ധരിച്ചു. ദിതിയുടെ അഹങ്കാരമുള്ള പുത്രന്മാരെ വഞ്ചിച്ച് അവരുടെ ശക്തി അകറ്റാൻ മഹാത്മാവായ ഹരി അതിനായി അവതരിച്ചുവു.

തതോ ഹരിഃ പ്രാദുരഭൂന്മഹാത്മാ നൃസിംഹനാമാ ഭഗവാനനന്തഃ । ദൈത്യോ ഹിരണ്യകശിപുശ്ച തഥോരുദേശേ സംസ്ഥാപിതഃ കരജൈര്ദാരിതശ്ച ॥ ൩,൧൫.

അതിനുശേഷം ഹരി മഹാത്മാവായി നരസിംഹനായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. ദൈത്യനായ ഹിരണ്യകശിപുവിനെ തന്റെ മടിയിൽ ഇരുത്തി, നഖങ്ങൾകൊണ്ട് കീറി നശിപ്പിച്ചു.

തതോ ഹരിര്ഭഗവാന്വാമനോഭൂദദിത്യാം വൈ കശ്യപാദ്ദവദേവഃ । ഇന്ദ്രായേദം ദാതുകാമഃ ഖഗേന്ദ്ര തദര്ഥം വൈ പാവിതും സോവിതും ച ॥ ൩,൧൫.

അതിനുശേഷം ഹരി, ഭാഗ്യവാനായ ദൈവം, കശ്യപനിൽ നിന്ന് ആദിതിയിൽ ജനിച്ച് വാമനനായി. പക്ഷിരാജാവേ, ഇന്ദ്രനു വേണ്ടി ഈ ഭൂമി തിരിച്ചു നൽകാനും ശുദ്ധീകരിക്കാനും അവൻ അവതരിച്ചുവു.

തതോ ഹരിര്ജമദഗ്നേഃ സുതോഭൂല്ലോകേ സര്വേ പര്ശുരാമം വദന്തി । ബ്രഹ്മദ്വിഷാം ക്ഷത്രിയാണാം ച വീന്ദ്ര ഭൂമിം നിഃ ക്ഷത്രാം കര്തുകാമോ മഹേശഃ ॥ ൩,൧൫.

അതിനുശേഷം ഹരി ജമദഗ്നിയുടെ മകനായി ജനിച്ചു. ലോകം അവനെ പരശുരാമൻ എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ബ്രാഹ്മണന്മാരെ വെറുക്കുന്ന ക്ഷത്രിയരെ ഭൂമിയിൽ നിന്ന് നീക്കം ചെയ്യാൻ മഹേശ്വരൻ ആ രൂപം സ്വീകരിച്ചു.

തതോഭവദ്വ്യാസരൂപീ സ വിഷ്ണുശ്ചതുര്വാരം രാഘവാസ്യാപി പൂര്ണഃ । പരാശരാത്സത്യവത്യാം ബഭൂവ പൈലാദിഭിര്വേദഭാഗാംശ്ച കര്തുമ് ॥ ൩,൧൫.

അതിനുശേഷം വിഷ്ണു വ്യാസരൂപം ധരിച്ചു. രാഘവന്റെ വീട്ടിൽ നാലു പ്രാവശ്യം അവതരിച്ചവൻ, പരാശരനിൽ നിന്ന് സത്യവതിയിൽ ജനിച്ച്, പൈലനും മറ്റുള്ളവരുമായൊത്ത് വേദങ്ങൾ വിഭജിക്കാൻ അവതരിച്ചുവു.

തതോ ഹരീ രഘുവംശേവതീര്ണഃ കൌസല്യായാം രാഘവഃ സൂര്യവംശേ । സമുദ്രാദോര്വിഗ്രഹം കര്തുമീശോ ഹം തും ഭൂമ്യാം രാവണാദീംശ്ച വീന്ദ്ര ॥ ൩,൧൫.

അതിനുശേഷം ഹരി രഘുവംശത്തിൽ അവതരിച്ച്, കൗസല്യയിൽ ജനിച്ചു. സൂര്യവംശത്തിൽ ജനിച്ച രാഘവൻ, സമുദ്രത്തോടും ഭൂമിയിലെ രാവണാദികളോടും യുദ്ധം നടത്താൻ അവതരിച്ചുവു.

തതോ ഹരിര്വ്യാസരൂപീ ബഭൂവ അഷ്ടാവിംശേ ദ്വപരേ ജ്ഞാനരൂപീ । പരാശരാത്സത്യവത്യാം മഹാത്മാ സ്വയം വേദാന് സംവിഭക്തും ച ദേവഃ ॥ ൩,൧൫.

അതിനുശേഷം ഹരി, അറുപത്തിയെട്ടാം ദ്വാപരയുഗത്തിൽ, ജ്ഞാനസ്വരൂപിയായ വ്യാസനായി അവതരിച്ചു. മഹാത്മാവായ ദൈവം, പരാശരനിൽ നിന്ന് സത്യവതിയിൽ ജനിച്ച്, വേദങ്ങൾ സ്വയം വിഭജിച്ചു.

തതോ ഹരിഃ കൃഷ്ണരൂപീ ബഭൂവ ദേവക്യാം വൈ വസുദേവാത്സ വിഷ്ണുഃ । കംസാദീന്വൈ നിതരാം ഹന്തുകാമഃ സമ്യക്പാതും പാണ്ഡവാംശ്ചാപി വീന്ദ്ര ॥ ൩,൧൫.

അതിനുശേഷം ഹരി കൃഷ്ണരൂപം ധരിച്ചു. ദേവകിയിൽ വസുദേവനിൽ നിന്ന് ജനിച്ച വിഷ്ണു, കംസാദികളെ പൂര്‍ണമായി നശിപ്പിക്കാനും പാണ്ഡവരെ സംരക്ഷിക്കാനും അവതരിച്ചുവു, മനുഷ്യരാജാവേ.

തതഃ കലൌ സംപ്രവൃത്തേ ഹരിസ്തു സംമോഹനാര്ഥം ചാസുരാണാം ഖഗേന്ദ്ര । നാമ്നാ ബുദ്ധോ കീകടേഷു പ്രജാതോ വേദപ്രമാണം നിരാകര്തുമേവ ॥ ൩,൧൫.

അതിനുശേഷം കലിയുഗം ആരംഭിക്കുമ്പോൾ, ഹരി കികടദേശത്ത് ബുദ്ധനായി ജനിച്ചു, പക്ഷിരാജാവേ. അസുരന്മാരെ മോഹിപ്പിക്കാനും വേദങ്ങളുടെ പ്രമാണം നിരസിക്കാനുമാണ് അവന്റെ അവതാരം.

തതോ ഹരിഃ കല്കിസംജ്ഞശ്ച വീന്ദ്ര ഉത്പത്സ്യതേ യുഗയോര്മധ്യസംധൌ । ദസ്യുപ്രായാന്ഭൂമിപാന്വൈ നിഹന്തും നാമ്നാ ഹരിര്വിഷ്ണുഗുപ്തസ്യ ഗേഹേ ॥ ൩,൧൫.

അതിനുശേഷം ഹരി, കല്കി എന്ന പേരിൽ, മനുഷ്യരാജാവേ, യുഗങ്ങൾക്കിടയിലെ സന്ധിക്കാലത്ത് വിഷ്ണുഗുപ്തന്റെ വീട്ടിൽ ജനിക്കും. ഭൂരിപക്ഷം കള്ളന്മാരായ രാജാക്കളെ നശിപ്പിക്കാനാണ് അവന്റെ അവതാരം.

കേശവാദ്യാശ്ചതുര്വിംശതിര്വൈ സംകര്ഷണാദയഃ । വിശ്വാദയ സഹസ്രം ച പരാദ്യാ അമിതാഃ സ്മൃതാഃ ॥ ൩,൧൫.

കേശവനും മറ്റുള്ളവരും ഇരുപത്തിനാലുപേരും, സംകർഷണനും തുടങ്ങി, വിശ്വനും തുടങ്ങി ആയിരം പേരും, പരനും തുടങ്ങി അനന്തമായവരും, അനവധി അവതാരങ്ങൾ എന്നും ഓർക്കപ്പെടുന്നു.

അവതാരാ ഹ്യസംഖ്യാതാ വിഷ്ണോര്നാരായണസ്യ ച । സ്വയം നാരായണാസ്തേ തേ നാണുമാത്രം വിഭിദ്യതേ ॥ ൩,൧൫.

വിഷ്ണുവിന്റെയും നാരായണന്റെയും അവതാരങ്ങൾ എണ്ണമറ്റവയാണ്. സ്വയം നാരായണനായവർ ഒരു അണുവളവിലും വിഭജിക്കപ്പെടുന്നില്ല.

ബലതോരൂപതശ്ചാപി ഗുണതശ്ച കഥഞ്ചന । അനന്തോനന്തഗുണതഃ പൂര്ണോ വിഷ്ണുര്ന ചാന്യഥാ ॥ ൩,൧൫.

ശക്തിയിലും രൂപത്തിലും ഗുണങ്ങളിലും എല്ലാം, വിഷ്ണു അനന്തനും അനന്തഗുണസമ്പന്നനുമാണ്. മറ്റെന്തായാലും അവൻ പൂർണ്ണനാണ്.

ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൧൬ ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച । മഹാലക്ഷ്മ്യാഃ സ്വരൂപം ച അവതാരാന്ഖഗേശ്വര । ശൃണു സമ്യങ്മഹാഭാഗ തജ്ജ്ഞാനസ്യ വിനിര്ണയമ് ॥ ൩,൧൬.

ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: പക്ഷിരാജാവേ, മഹാഭാഗവൻ, മഹാലക്ഷ്മിയുടെ യഥാർത്ഥ സ്വരൂപവും അവളുടെ അവതാരങ്ങളും, ആ ജ്ഞാനത്തിന്റെ നിർണയവും ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കു.

ഈശാദന്യസ്യ ജഗതോ ഹ്യാത്മോ ലോചന ഏവ തു । വിഷയീകുരുതേ തത്സ്യാജ്ജ്ഞാനം ലക്ഷ്മ്യാഃ പ്രകീര്തിതമ് ॥ ൩,൧൬.

ഭഗവാനെ ഒഴികെ ലോകത്തിന്റെ ആത്മാവ് കണ്ണ് മാത്രമാണ്; അതാണ് വസ്തുക്കളെ അറിയാൻ സഹായിക്കുന്നത് — ഇതാണ് ലക്ഷ്മിയുടെ ജ്ഞാനം എന്നു പറയുന്നത്.

നിത്യാവിയോഗിനീ ദേവീ ഹരിപാദൈകസംശ്രയാ । നിത്യമുക്താ നിത്യബുദ്ധാ മഹാലക്ഷ്മീഃ പ്രകീര്തിതാ ॥ ൩,൧൬.

എപ്പോഴും വേർപെടാത്ത, ഹരിയുടെ പാദങ്ങളിൽ മാത്രം ആശ്രയം വെക്കുന്ന, സദാ മോചിതയും സദാ ജ്ഞാനിയുമായ ദേവിയെ മഹാലക്ഷ്മി എന്ന് വിളിക്കുന്നു.

മൂലസ്യ ച ഹരേര്ഭാര്യാ ലക്ഷ്മീഃ സംപ്രകീര്തിതാ । പുംസോ ഹി ഭാര്യാ പ്രകൃതിഃ പ്രകൃതേശ്ചാഭിമാനിനീ ॥ ൩,൧൬.

ഹരിയുടെ ഭാര്യയെ ലക്ഷ്മി എന്ന് പറയുന്നു; പുരുഷനു ഭാര്യയാണ് പ്രകൃതി, അവളാണ് പ്രകൃതിയെ സ്വന്തം എന്ന് കരുതുന്നവളും.

സൃഷ്ടിം കര്തും ഗുണാന്വീന്ദ്ര പുരുഷേണ സഹ പ്രഭോ । തമഃ പാനം തഥാ കര്തും പ്രകൃത്യാഖ്യാ തദാഭവത് ॥ ൩,൧൬.

ലോകം സൃഷ്ടിക്കാൻ ഗുണങ്ങൾ പുരുഷനോടൊപ്പം ചേർന്ന് പ്രവേശിച്ചു; അപ്പോൾ ഇരുട്ട് കുടിപ്പാൻ അവൾ പ്രകൃതി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു.

വാസുദേവസ്യ ഭാര്യാ തു മായാ നാമ്നീ പ്രകീര്തിതാ । സംകര്ഷണസ്യ ഭാര്യാ തു ജയേതി പരികീര്തിതാ ॥ ൩,൧൬.

വാസുദേവന്റെ ഭാര്യയെ മായാ എന്ന് വിളിക്കുന്നു; സംകർഷണന്റെ ഭാര്യയെ ജയ എന്ന് പ്രശസ്തമാണ്.

അനിരുദ്ധസ്യ ഭാര്യാ തു ശാന്താ നാമ്നീതി കീര്തിതാ । കൃതിഃ പ്രദ്യുമ്നഭാര്യാപിം സൃഷ്ടിം കര്തും ബഭൂവ ഹ ॥ ൩,൧൬.

അനിരുദ്ധന്റെ ഭാര്യയെ ശാന്താ എന്ന് പറയുന്നു; സൃഷ്ടിക്കായി കൃതി പ്രദ്യുമ്നന്റെ ഭാര്യയായി.