ത്രിയാമാനന്തരം ശാകാ നിഃ സാരാഃ പരികീര്തിതാഃ । ജംബീരം ശൃങ്ഗബേരേ ധാത്രീ കര്പൂരം ച ചൂതകമ് ॥ ൩,൧൪.
മൂന്ന് യാമം കഴിഞ്ഞാൽ ജമ്പീരം, ശൃംഗബേരം, ധാത്രി, കർപ്പൂരം, ചൂതകം എന്നിവയ്ക്ക് സാരം ഇല്ലെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
വത്സരാനന്തരം വീന്ദ്ര നിഃ സാരം പരികീര്തിതമ് । പര്പടഃ പക്ഷമാത്രേണ നിഃ സാരഃ പരികീര്തിതഃ ॥ ൩,൧൪.
ഒരു വർഷം കഴിഞ്ഞാൽ വീന്ദ്രയ്ക്ക് സാരം ഇല്ലാതാകുന്നു; പർപടയ്ക്ക് പകുതി മാസം കഴിഞ്ഞാൽ സാരം ഇല്ലാതാകുന്നു.
തുലസീ സര്വദാ സാരാ ഏകാദശ്യാമപി ദ്വിജ । ആര്ദ്രാ വാപ്യഥവാ ശുഷ്കാ സാര്ദ്രാ സാരവതീ സ്മൃതാ ॥ ൩,൧൪.
തുളസി എല്ലായ്പ്പോഴും സാരമുള്ളതാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു, ദ്വിജന്മാരേ, പതിനൊന്നാം തീയതിയിലും. അതു തഴച്ചതായാലും ഉണക്കിയതായാലും, തഴച്ചതാണെങ്കിൽ അതിന് കൂടുതൽ സാരം ഉണ്ടെന്ന് പറയുന്നു.
ഏകാദശ്യാം തു തുലസീ സാരാ ഗ്രാഹ്യാ മനീഷിഭിഃ । ത്വചാ നാസേംദ്രിയേണാപി ന തു ജിഹ്വേന്ദ്രിയേണ ച ॥ ൩,൧൪.
പതിനൊന്നാം തീയതിയിൽ സാരമുള്ള തുളസി ജ്ഞാനികൾ സ്വീകരിക്കണം, പക്ഷേ സ്പർശം അല്ലെങ്കിൽ മണം കൊണ്ടു മാത്രം, രുചി കൊണ്ടല്ല.
ഏകാദശ്യാം ഹരേരന്നം നിഃ സാരം പരികീര്തിതമ് । ഏകാദശ്യാം ഹരേസ്തീര്ഥം മനുഷ്യാണാം ഖഗേശ്വര ॥ ൩,൧൪.
പതിനൊന്നാം തീയതിയിൽ ഹരിയുടെ അന്നത്തിന് സാരം ഇല്ലെന്ന് പറയുന്നു; പതിനൊന്നാം തീയതിയിൽ ഹരിയുടെ തീർത്ഥജലം മനുഷ്യർക്കാണ്, പക്ഷേ പക്ഷിരാജാവേ.
ഏകവാരേ ച സാരം സ്യാദ്ദ്വിവാരേ ച തതോധികമ് । ഏകാദശ്യാം മഹാഭാഗ തീര്ഥം ഗന്ധാദിമിശ്രിതമ് ॥ ൩,൧൪.
ഒരിക്കൽ അർപ്പിച്ചാൽ സാരമുള്ളതായിരിക്കും; രണ്ടുതവണ അർപ്പിച്ചാൽ അതിന് കൂടുതൽ സാരം ഉണ്ടാകും; പതിനൊന്നാം തീയതിയിൽ മഹാഭാഗനേ, സുഗന്ധം മുതലായവ ചേർത്ത തീർത്ഥം—
അസാരമിതി സംപ്രോക്തം തഥാ സ്വാദൂദമിശ്രിതമ് । ഏകാദശ്യാം ഹരേഃ സാരം ക്ഷീരം സര്പിര്മധൂദകമ് ॥ ൩,൧൪.
—അത് സാരം ഇല്ലാത്തതാണെന്ന് പറയുന്നു; അതുപോലെ മധുരം ചേർത്തതും. പതിനൊന്നാം തീയതിയിൽ ഹരിയുടെ സാരം പാൽ, നെയ്യ്, തേൻ, വെള്ളം എന്നിവയാണെന്ന് പറയുന്നു.
നിഃ സാരം മനുജേന്ദ്രാണാമിതി വേദവിദാം മതമ് । ആഷാഢമാസേ ഗരുഡ ശാകോ നിഃ സാര ഉച്യതേ ॥ ൩,൧൪.
വേദം അറിയുന്നവരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ ഇവ മനുഷ്യർക്കു സാരമില്ലാത്തവയാണ്; ആഷാഢമാസത്തിൽ, ഗരുഡാ, ശാകം സാരമില്ലാത്തതാണെന്ന് പറയുന്നു.
മാസി ഭാദ്രപദേ വീന്ദ്ര ഹ്യസാരം ദധി ചോച്യതേ । ക്ഷീരം തു ഹ്യാശ്വിനേ മാസേ നിഃ സാരം പരികീര്തിതമ് ॥ ൩,൧൪.
ഭാദ്രപദമാസത്തിൽ, മനുഷ്യേന്ദ്രാ, തൈര് സാരമില്ലാത്തതാണെന്ന് പറയുന്നു; ആശ്വിനമാസത്തിൽ പാൽ സാരമില്ലാത്തതാണെന്ന് പറയുന്നു.
ഊര്ധ്വപുണ്ഡ്രഗദാഹീനാ നാര്യസാരേതി ഗീയതേ । ഹരിഭക്തിവിഹീനാ യേ ഹ്യസുരാഃ പരികീര്തിതാഃ ॥ ൩,൧൪.
ഊർദ്ധ്വപുണ്ഡ്രം, ഗദാ എന്നിവയില്ലാത്ത സ്ത്രീകൾക്ക് സാരം ഇല്ലെന്ന് പറയുന്നു; ഹരിഭക്തി ഇല്ലാത്തവർ അസുരന്മാരാണ് എന്ന് പറയുന്നു.
ഹരിനാമവിഹീനം തു മുഖം നിഃ സാരമുച്യതേ । ഹരിനൈവേദ്യഹീനസ്തു പാകോ നിഃ സാര ഉച്യതേ ॥ ൩,൧൪.
ഹരിയുടെ നാമം ഇല്ലാത്ത വായ് സാരമില്ലാത്തതാണെന്ന് പറയുന്നു; ഹരിക്ക് അർപ്പിക്കാത്ത അന്നം സാരമില്ലാത്തതാണെന്ന് പറയുന്നു.
ത്രിദിനൈശ്ചാതസീപുഷ്പം നിഃ സാരം പരികീര്തിതമ് । പ്രഹരം മല്ലികാ സാരം ജാതീ തു പ്രഹരാര്ധകമ് ॥ ൩,൧൪.
മൂന്ന് ദിവസം കഴിഞ്ഞാൽ അതസീപൂവ് സാരമില്ലാത്തതായിരിക്കും; ഒരു പ്രഹരംമാത്രം മല്ലികയ്ക്കും, പകുതി പ്രഹരം ജാതിപ്പൂവിനും സാരം ഉണ്ടാകും.
ത്രിയാമം ശതപത്രം സ്യാത്കരവീരമഹര്നിശമ് । ഘടികാവധി സാരം സ്യാത്പാരിജാതം ഖഗേശ്വര ॥ ൩,൧൪.
മൂന്ന് യാമം വരെ ശതപത്രം നിലനിൽക്കും; കരവീരം പകലും രാത്രിയും സാരമുള്ളതാണു; ഘടികയുടെ സമയം മാത്രം പാർിജാതം സാരമുള്ളതാണു, പക്ഷിരാജാവേ.
ത്രിവര്ഷം കേസരം ഫല്ഗ സാരമിത്യുച്യതേ ബുധൈഃ । കസ്തൂരീ ദശവര്ഷം തു കര്പൂരം വര്ഷമാത്രകമ് ॥ ൩,൧൪.
മൂന്ന് വർഷം വരെ കേശരം സാരമുള്ളതാണെന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു; കസ്തൂരി പത്ത് വർഷം വരെ, കർപ്പൂരം ഒരു വർഷം മാത്രം സാരമുള്ളതാണു.
സസാരമിതി സംപ്രോക്തം ചന്ദനം സര്വദാ സ്മൃതമ് । ശുദ്ധന്നിഃ സാരഭൂതാംശ്ച വക്ഷ്യേ ശൃണു ഖഗേശ്വര ॥ ൩,൧൪.
ചന്ദനം എല്ലായ്പ്പോഴും സാരമുള്ളതാണെന്ന് ഓർക്കപ്പെടുന്നു; ശുദ്ധമായ, പക്ഷേ സാരമില്ലാത്ത അന്നങ്ങൾ ഞാൻ പറയാം, കേൾക്കൂ പക്ഷിരാജാവേ.
തുഷാ മേധ്യാ ആരനാലം പുണ്യകം ഭിഃ സടാ തഥാ । ഉപോദ്വ്രജീ അലാബൂശ്ച ബൃഹത്കോശാതകീ തഥാ ॥ ൩,൧൪.
തുഷ, മേധ്യ, ആരനാലം, പുണ്യകം, ഭിഃ, സട, ഉപോദ്വ്രജി, അലാബു, ബൃഹത്കോഷാതകി എന്നിവ—
വൃന്താകം ചുക്രശാകശ്ച ബില്വമൌദുംവരം തഥാ । പലാഞ്ജുര്ലശുനം വൃന്തം കലഞ്ജം ച തഥാ ദ്വിജാ ॥ ൩,൧൪.
വൃന്താകം, ചുക്രശാകം, ബില്വം, ഔദുംബരം, പലാഞ്ചു, ലശുനം, വൃന്തം, കലഞ്ചം എന്നിവയും, ദ്വിജന്മാരേ—
ഏതത്സര്വത്ര കാലേ ച നിഃ സാരമിതി കീര്തിതമ് । ഏകാദശ്യാം വൈശ്വദേവം ശ്രാദ്ധം തര്പണമേവ ച ॥ ൩,൧൪.
ഇവയെല്ലാം എല്ലായ്പ്പോഴും സാരമില്ലാത്തവയാണെന്ന് പറയുന്നു; പതിനൊന്നാം തീയതിയിൽ വൈശ്വദേവം, ശ്രാദ്ധം, തർപ്പണം എന്നിവയും അതുപോലെ.
മന്ത്രേണ പ്രേതദഹനമസാരം പരികീര്തിതമ് । ഹവിര്നാരായണോ ദേവോ ഏതാംശ്ച ഹ്യശുഭാന്ര സാന് ॥ ൩,൧൪.
മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് ചെയ്ത പ്രേതദഹനം ഫലഹീനമാണെന്ന് പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അർപ്പിതം നാരായണനാണ് സ്വീകരിക്കുന്നത്; ഇങ്ങനെ അശുഭമായ കാര്യങ്ങൾ അവൻ സ്വീകരിക്കില്ല.
ന ഗൃഹ്ണാതി ന ഗൃഹ്ണാതി ന ഗൃഹ്ണാതി ഹരിഃ സ്വയമ് । തഥാപി സര്വം ജാനാതി ജീവാനാം പാപകര്മണാമ് ॥ ൩,൧൪.
ഹരി സ്വയം സ്വീകരിക്കില്ല, സ്വീകരിക്കില്ല, സ്വീകരിക്കില്ല; എന്നിരുന്നാലും, ജീവികളുടെ പാപകരമായ പ്രവൃത്തികളും ഉൾപ്പെടെ എല്ലാം അവൻ അറിയുന്നു.
ആസ്വാദനം കാരയതി സ്വയം നാസ്വാദതേ ഹരിഃ । അസാരഭോജനം ചൈവ ജീവാനാം കര്മജം ഫലമ് ॥ ൩,൧൪.
അവൻ രുചി അറിയാൻ അനുവദിക്കും, പക്ഷേ ഹരി സ്വയം രുചി കാണുന്നില്ല; ഈ ഫലഹീനമായ അർപ്പണം ജീവികളുടെ പ്രവൃത്തികളുടെ ഫലമാണ്.
അമുഖ്യഭോജിനോ ജീവാഃ കുന്ത്യാദ്യാ മുഖ്യഭോജിനഃ । ശുഭാനി ച പിബേദ്വിഷ്ണുരശുഭം നോ പിബേദ്വിഭുഃ ॥ ൩,൧൪.
പ്രധാനഭോജകരല്ലാത്ത ജീവികൾ, കുന്തി മുതലായ പ്രധാനഭോജകർ; വിഷ്ണു ശുഭമായത് മാത്രം സ്വീകരിക്കും, അശുഭം ഭഗവാൻ സ്വീകരിക്കില്ല.
കോ വദേത്തസ്യ ചേഷ്ടാം തു പൂര്ണാനന്ദോ ഹരിഃ സ്വയമ് । ന തേന സദൃശഃ കോപി ദേശേ കാലേ ച വിദ്യതേ । തസ്യാവതാരാന്വക്ഷ്യഹം ശൃണു പക്ഷീന്ദ്രസത്തമ ॥ ൩,൧൪.
അവന്റെ പ്രവർത്തികൾ ആരാണ് വിവരിക്കാൻ കഴിയുക? ഹരി സ്വയം പൂർണ്ണാനന്ദനാണ്; ഒരിടത്തിലും ഒരുകാലത്തും അവനോട് തുല്യൻ ആരുമില്ല. അവന്റെ അവതാരങ്ങൾ ഞാൻ പറയാം, കേൾക്കു പക്ഷീരാജാ.
ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൧൫ ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച । അഥാവതാ രാന്പുരുഷാഖ്യോ ഹരിശ്ച ഗതോ ധ്യാനം കര്തുമീശോ മഹാത്മാ । പ്രാദുര്ബഭൂവാഖിലസദ്ഗുണാര്ണവഃ സ ഏവ വിഷ്ണുഃ സ ച ബീജഭൂതഃ ॥ ൩,൧൫.
ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: പിന്നെ പുരുഷ എന്ന അവതാരമായ ഹരി, മഹാത്മാവ്, ധ്യാനത്തിനായി പോയി. സകല ഗുണങ്ങളുടെ സമുദ്രമായ വിഷ്ണു, അതേ വിത്ത് രൂപം, അവിടെ പ്രത്യക്ഷമായി.
യോ ബീജഭൂതഃ പുരുഷാഖ്യ വിഷ്ണുഃ സ ഏവാഭൂദ്വാസുദേവോ മഹാത്മാ । സൃഷ്ടിം കര്തും പുരുഷാഖ്യസ്യ വായോര്മായാഖ്യായാം മൂലരൂപോ യഥാഽസ ॥ ൩,൧൫.
വിത്ത് രൂപനായ പുരുഷ എന്ന വിഷ്ണു സൃഷ്ടിക്കാനായി മഹാത്മാവായ വാസുദേവനായി. പുരുഷ എന്ന മായയിൽ മൂലരൂപമായി അവൻ പ്രവർത്തിച്ചു.
യോ വാസുദേവസ്തു സ ഏവ ജാതഃ സംകര്ഷണാഖ്യോ ഖിലസദ്ഗുണാത്മാ । സൃഷ്ടിം കര്തും സൂത്രഭൂതസ്യ വായോര്ജയാഖ്യായം പൂര്ണസംവിത്പരാത്മാ ॥ ൩,൧൫.
ആ വാസുദേവൻ തന്നെയാണ് സകല ഗുണങ്ങളോടുകൂടിയ സംകർഷണനായി ജനിച്ചത്. സൃഷ്ടിക്കാനായി, ജയ എന്ന വായുവിൽ സൂത്രഭൂതനായി, പൂർണ്ണമായ ചൈതന്യവും പരമാത്മാവും ആയി.
സ ഏവം സംകര്ഷണനാമധേയഃ പ്രദ്യുമ്നനാമാ ച സ ഏവ വിശ്രുതഃ । സരസ്വതീഭാരതീസര്ജനാര്ഥം സ ഏവ ദേവ്യാ മൂലരൂപോ ബഭൂവ ॥ ൩,൧൫.
അവൻ സംകർഷണൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു; അതേ, പ്രദ്യുമ്നൻ എന്ന പേരിലും പ്രശസ്തനാണ്. സരസ്വതിയും ഭാരതിയും സൃഷ്ടിക്കാനായി, ദേവിയുടെ മൂലരൂപമായിത്തന്നെ അവൻ നിലകൊണ്ടു.
സൃഷ്ട്വാ യുക്തം ഷോഡശഭിഃ കലാഭിര്മഹത്തത്ത്വം സൂക്ഷ്മരൂപം സ ഏവ । സാഹങ്കാരം ക്രീഡയാമാസ ദേവഃ ശൃണു ത്വം വൈ ഷോഡശാഖ്യാഃ കലാശ്ച ॥ ൩,൧൫.
പതിനാറ് കലകളോടെ മഹത്ത്വത്ത്വം സൃഷ്ടിച്ച്, അതിനെ സൂക്ഷ്മരൂപത്തിൽ ഒരുക്കി, ദേവൻ അഹങ്കാരത്തോടൊപ്പം ക്രീഡിച്ചു. ഈ പതിനാറ് കലകൾ എന്തെന്ന് നീ കേൾക്കു.
ഭൂതാനി കര്മേന്ദ്രിയപഞ്ചകാനി ജ്ഞാനേന്ദ്രിയാണീഹ തഥാ മനശ്ച । തതോ ബഭൂവ ഹ്യനിരുദ്ധസംജ്ഞകോ ജീവാംശ്ച സംഗൃഹ്യ സുപൂര്ണശക്തിഃ ॥ ൩,൧൫.
ഭൂതങ്ങൾ, അഞ്ചു കർമ്മേന്ദ്രിയങ്ങൾ, അഞ്ചു ജ്ഞാനേന്ദ്രിയങ്ങൾ, മനസ്സ്—ഇവയെല്ലാം ചേർന്ന്, അനിരുദ്ധൻ എന്ന പേരിൽ, ജീവികളെ ഉൾക്കൊണ്ടു, പൂർണ്ണശക്തിയോടെ ഉദിച്ചു.
സോയം വിരിഞ്ച്യാദിസമസ്തദേവാന് സ്ഥൂലേന ദേഹേന സസര്ജ നാഥഃ । തഥാ സ വിഷ്ണുഃ പുരുഷാഭിധസ്തു സനത്കുമാരത്വമവാപ വീന്ദ്ര ॥ ൩,൧൫.
അവൻ, ഭൗതിക ശരീരത്തിൽ, വിരിഞ്ചി മുതലായ എല്ലാ ദേവന്മാരെയും സൃഷ്ടിച്ചു. അങ്ങനെ, പുരുഷ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന വിഷ്ണു, സനത്കുമാരന്റെ രൂപം ധരിച്ചു, പക്ഷീരാജാവേ.