വക്ഷ്യേ വിശേഷം വൈശ്വദേവേ ഖഗേന്ദ്ര ഗോപ്യം നോ വദാന്യത്ര വിദ്വാന് । സൂര്യാദീനാം യേ ച ദാനേ ച ദദ്യുര്വിനാ വായോരന്തരസ്ഥം ഹരിം ച ॥ ൩,൧൪.
പക്ഷിരാജാ, വൈശ്വദേവത്തിൽ ഉള്ള പ്രത്യേകത ഞാൻ പറയാം; ഇതു മറ്റിടങ്ങളിൽ പറയരുത്, ജ്ഞാനിയേ. സൂര്യനും മറ്റുള്ളവർക്കും ദാനം ചെയ്യുമ്പോൾ, കാറ്റിനകത്ത് വസിക്കുന്ന ഹരിയ്ക്ക് അർപ്പിക്കാത്തവർ—
തേ വൈ സദാ സാരഭോക്താര ഏവ ജ്ഞേയാസ്ത്വതോ വിഷ്ണുരേകോ മഹാത്മാ । സാരാംശഭോക്താ ന തു സര്വസ്യ ഭോക്താ ഭുനക്തി സര്വം ത്വവിരുദ്ധശക്തിഃ ॥ ൩,൧൪.
അവർ എല്ലായ്പ്പോഴും സാരങ്ങൾ മാത്രം അനുഭവിക്കുന്നവരായി അറിയപ്പെടണം; അതുകൊണ്ട് മഹാത്മാവായ വിഷ്ണു സാരഭാഗങ്ങളുടെ അനുഭവകനാണ്, എല്ലാറ്റിന്റെയും അനുഭവകൻ അല്ല. എന്നാൽ തടസ്സമില്ലാത്ത ശക്തിയാൽ അവൻ എല്ലാം അനുഭവിക്കുന്നു.
വക്ഷ്യേ ഹ സാരാന്പുനരന്യാന്ഖഗേന്ദ്ര ശൃണുഷ്വ ഗുഹ്യം പരമാദരേണ । ദ്രാക്ഷാദയഃ സര്വ ഏവ ത്വസാരാഃ കാലാദിദുഷ്ടാ ഭാവദുഷ്ടാഃ പദാര്ഥാഃ ॥ ൩,൧൪.
പക്ഷിരാജാ, ഇനി ഞാൻ മറ്റു സാരങ്ങൾ പറയുന്നു; ഈ രഹസ്യം പരമാദരത്തോടെ കേൾക്കൂ. ദ്രാക്ഷയും അതുപോലുള്ളവയും എല്ലാം സാരമില്ലാത്തവയാണ്; കാലം കൊണ്ടോ സ്വഭാവം കൊണ്ടോ മലിനമായവ ദോഷമുള്ളവയാണെന്ന് അറിയുക.
അതിപക്വാനന്തരം തു തഥാ ദിനചതുഷ്ടയേ । അസാരാഃ കലുഷാ ജ്ഞേയാസ്തഥാ ജംബൂഫലം സ്മൃതമ് ॥ ൩,൧൪.
മികവിലധികം പാകം വന്നതും, നാലു ദിവസം കഴിഞ്ഞതും, അതുപോലെ ജാംബൂഫലവും സാരമില്ലാത്തതും മലിനവുമാണ് എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
മാസസ്യാനന്തരം വീന്ദ്ര ത്വസാരം പനസം സ്മൃതമ് । ഷണ്മാസാനന്തരം വീന്ദ്ര ഖര്ജൂരം തിക്തവത്സ്മൃതമ് ॥ ൩,൧൪.
ഒരു മാസം കഴിഞ്ഞാൽ, പക്ഷിരാജാ, പ്ലാവിന്റെ ഫലം സാരമില്ലാത്തതായാണ് കരുതപ്പെടുന്നത്; ആറു മാസം കഴിഞ്ഞാൽ, പക്ഷിരാജാ, ഈന്തപ്പഴം കയ്പുള്ളതും സാരമില്ലാത്തതും ആകുന്നു.
ആര്ദ്രം പൂതം നാരികേലം സ്ഫോടനാനന്തരം പ്രഭോ । അഹോരാത്രാനന്തരം തു അസാരം പരികീര്തിതമ് ॥ ൩,൧൪.
താഴ്ച്ചയില്ലാതെ ശുദ്ധീകരിച്ച നാരങ്ങ, പ്രഭോ, പൊട്ടിത്തുറന്നതിനു ശേഷം ഒരു പകലും രാത്രിയും കഴിഞ്ഞാൽ സാരമില്ലാത്തതായാണ് പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെടുന്നത്.
ശുഷ്കഭൂതം നാരികേലം ഖജൂരം തു യഥാ തഥാ । പക്ഷസ്യാനന്തരം ചൂതമസാരം പരികീര്തിതമ് ॥ ൩,൧൪.
ഉണക്കിയ നാരങ്ങയും അതുപോലെ ഈന്തപ്പഴവും, പതിനഞ്ചു ദിവസത്തിന് ശേഷം, മാങ്ങയും പതിനഞ്ചു ദിവസത്തിന് ശേഷം സാരമില്ലാത്തതായാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
വര്ഷസ്യാനന്തരം വീന്ദ്ര പൂഗീഫലമുദാഹൃതമ് । ഘടികാനന്തരം വീന്ദ്ര താംബൂലം പരികീര്തിതമ് ॥ ൩,൧൪.
ഒരു വർഷം കഴിഞ്ഞാൽ, പക്ഷിരാജാ, പാകുവിന്റെ ഫലം അങ്ങനെ തന്നെ സാരമില്ലാത്തതായാണ് പറയുന്നത്; ഒരു ഘടിക (ഏകദേശം ഇരുപത്തുനാലു മിനിറ്റ്) കഴിഞ്ഞാൽ, പക്ഷിരാജാ, വെറ്റിലയുടെ ഇലയും സാരമില്ലാത്തതായാണ് പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെടുന്നത്.
യാമസ്യാനന്തരം ചാന്നം സൂപാന്നം പായസം തഥാ । ഭക്ഷ്യം ച ക്വഥിതം വീന്ദ്ര അസാരം പരികീര്തിതമ് ॥ ൩,൧൪.
ഒരു യാമം (മൂന്നു മണിക്കൂർ) കഴിഞ്ഞാൽ, അന്നം, സൂപ്പ്, പായസം, അതുപോലെ പാകം ചെയ്ത ഭക്ഷ്യങ്ങൾ, പക്ഷിരാജാ, സാരമില്ലാത്തതായാണ് പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെടുന്നത്.
ത്രിപക്ഷാനന്തരം വീന്ദ്ര തൈലപക്വം തഥാ സ്മൃതമ് । ചതുര്യാമാനന്തരം ച ത്വസാരം ഘൃതപക്വകമ് ॥ ൩,൧൪.
മൂന്ന് പകൽക്കാലം കഴിഞ്ഞാൽ, പക്ഷിരാജാ, എണ്ണയിൽ പാകം ചെയ്ത ഭക്ഷണം അങ്ങനെ തന്നെ സാരമില്ലാത്തതായാണ് കരുതപ്പെടുന്നത്; നാല് യാമം കഴിഞ്ഞാൽ, നെയ്യിൽ പാകം ചെയ്തതും സാരമില്ലാത്തതായാണ് പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെടുന്നത്.
ത്രിയാമാനന്തരം ശാകാ നിഃ സാരാഃ പരികീര്തിതാഃ । ജംബീരം ശൃങ്ഗബേരേ ധാത്രീ കര്പൂരം ച ചൂതകമ് ॥ ൩,൧൪.
മൂന്ന് യാമം കഴിഞ്ഞാൽ ജമ്പീരം, ശൃംഗബേരം, ധാത്രി, കർപ്പൂരം, ചൂതകം എന്നിവയ്ക്ക് സാരം ഇല്ലെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
വത്സരാനന്തരം വീന്ദ്ര നിഃ സാരം പരികീര്തിതമ് । പര്പടഃ പക്ഷമാത്രേണ നിഃ സാരഃ പരികീര്തിതഃ ॥ ൩,൧൪.
ഒരു വർഷം കഴിഞ്ഞാൽ വീന്ദ്രയ്ക്ക് സാരം ഇല്ലാതാകുന്നു; പർപടയ്ക്ക് പകുതി മാസം കഴിഞ്ഞാൽ സാരം ഇല്ലാതാകുന്നു.
തുലസീ സര്വദാ സാരാ ഏകാദശ്യാമപി ദ്വിജ । ആര്ദ്രാ വാപ്യഥവാ ശുഷ്കാ സാര്ദ്രാ സാരവതീ സ്മൃതാ ॥ ൩,൧൪.
തുളസി എല്ലായ്പ്പോഴും സാരമുള്ളതാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു, ദ്വിജന്മാരേ, പതിനൊന്നാം തീയതിയിലും. അതു തഴച്ചതായാലും ഉണക്കിയതായാലും, തഴച്ചതാണെങ്കിൽ അതിന് കൂടുതൽ സാരം ഉണ്ടെന്ന് പറയുന്നു.
ഏകാദശ്യാം തു തുലസീ സാരാ ഗ്രാഹ്യാ മനീഷിഭിഃ । ത്വചാ നാസേംദ്രിയേണാപി ന തു ജിഹ്വേന്ദ്രിയേണ ച ॥ ൩,൧൪.
പതിനൊന്നാം തീയതിയിൽ സാരമുള്ള തുളസി ജ്ഞാനികൾ സ്വീകരിക്കണം, പക്ഷേ സ്പർശം അല്ലെങ്കിൽ മണം കൊണ്ടു മാത്രം, രുചി കൊണ്ടല്ല.
ഏകാദശ്യാം ഹരേരന്നം നിഃ സാരം പരികീര്തിതമ് । ഏകാദശ്യാം ഹരേസ്തീര്ഥം മനുഷ്യാണാം ഖഗേശ്വര ॥ ൩,൧൪.
പതിനൊന്നാം തീയതിയിൽ ഹരിയുടെ അന്നത്തിന് സാരം ഇല്ലെന്ന് പറയുന്നു; പതിനൊന്നാം തീയതിയിൽ ഹരിയുടെ തീർത്ഥജലം മനുഷ്യർക്കാണ്, പക്ഷേ പക്ഷിരാജാവേ.
ഏകവാരേ ച സാരം സ്യാദ്ദ്വിവാരേ ച തതോധികമ് । ഏകാദശ്യാം മഹാഭാഗ തീര്ഥം ഗന്ധാദിമിശ്രിതമ് ॥ ൩,൧൪.
ഒരിക്കൽ അർപ്പിച്ചാൽ സാരമുള്ളതായിരിക്കും; രണ്ടുതവണ അർപ്പിച്ചാൽ അതിന് കൂടുതൽ സാരം ഉണ്ടാകും; പതിനൊന്നാം തീയതിയിൽ മഹാഭാഗനേ, സുഗന്ധം മുതലായവ ചേർത്ത തീർത്ഥം—
അസാരമിതി സംപ്രോക്തം തഥാ സ്വാദൂദമിശ്രിതമ് । ഏകാദശ്യാം ഹരേഃ സാരം ക്ഷീരം സര്പിര്മധൂദകമ് ॥ ൩,൧൪.
—അത് സാരം ഇല്ലാത്തതാണെന്ന് പറയുന്നു; അതുപോലെ മധുരം ചേർത്തതും. പതിനൊന്നാം തീയതിയിൽ ഹരിയുടെ സാരം പാൽ, നെയ്യ്, തേൻ, വെള്ളം എന്നിവയാണെന്ന് പറയുന്നു.
നിഃ സാരം മനുജേന്ദ്രാണാമിതി വേദവിദാം മതമ് । ആഷാഢമാസേ ഗരുഡ ശാകോ നിഃ സാര ഉച്യതേ ॥ ൩,൧൪.
വേദം അറിയുന്നവരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ ഇവ മനുഷ്യർക്കു സാരമില്ലാത്തവയാണ്; ആഷാഢമാസത്തിൽ, ഗരുഡാ, ശാകം സാരമില്ലാത്തതാണെന്ന് പറയുന്നു.
മാസി ഭാദ്രപദേ വീന്ദ്ര ഹ്യസാരം ദധി ചോച്യതേ । ക്ഷീരം തു ഹ്യാശ്വിനേ മാസേ നിഃ സാരം പരികീര്തിതമ് ॥ ൩,൧൪.
ഭാദ്രപദമാസത്തിൽ, മനുഷ്യേന്ദ്രാ, തൈര് സാരമില്ലാത്തതാണെന്ന് പറയുന്നു; ആശ്വിനമാസത്തിൽ പാൽ സാരമില്ലാത്തതാണെന്ന് പറയുന്നു.
ഊര്ധ്വപുണ്ഡ്രഗദാഹീനാ നാര്യസാരേതി ഗീയതേ । ഹരിഭക്തിവിഹീനാ യേ ഹ്യസുരാഃ പരികീര്തിതാഃ ॥ ൩,൧൪.
ഊർദ്ധ്വപുണ്ഡ്രം, ഗദാ എന്നിവയില്ലാത്ത സ്ത്രീകൾക്ക് സാരം ഇല്ലെന്ന് പറയുന്നു; ഹരിഭക്തി ഇല്ലാത്തവർ അസുരന്മാരാണ് എന്ന് പറയുന്നു.
ഹരിനാമവിഹീനം തു മുഖം നിഃ സാരമുച്യതേ । ഹരിനൈവേദ്യഹീനസ്തു പാകോ നിഃ സാര ഉച്യതേ ॥ ൩,൧൪.
ഹരിയുടെ നാമം ഇല്ലാത്ത വായ് സാരമില്ലാത്തതാണെന്ന് പറയുന്നു; ഹരിക്ക് അർപ്പിക്കാത്ത അന്നം സാരമില്ലാത്തതാണെന്ന് പറയുന്നു.
ത്രിദിനൈശ്ചാതസീപുഷ്പം നിഃ സാരം പരികീര്തിതമ് । പ്രഹരം മല്ലികാ സാരം ജാതീ തു പ്രഹരാര്ധകമ് ॥ ൩,൧൪.
മൂന്ന് ദിവസം കഴിഞ്ഞാൽ അതസീപൂവ് സാരമില്ലാത്തതായിരിക്കും; ഒരു പ്രഹരംമാത്രം മല്ലികയ്ക്കും, പകുതി പ്രഹരം ജാതിപ്പൂവിനും സാരം ഉണ്ടാകും.
ത്രിയാമം ശതപത്രം സ്യാത്കരവീരമഹര്നിശമ് । ഘടികാവധി സാരം സ്യാത്പാരിജാതം ഖഗേശ്വര ॥ ൩,൧൪.
മൂന്ന് യാമം വരെ ശതപത്രം നിലനിൽക്കും; കരവീരം പകലും രാത്രിയും സാരമുള്ളതാണു; ഘടികയുടെ സമയം മാത്രം പാർിജാതം സാരമുള്ളതാണു, പക്ഷിരാജാവേ.
ത്രിവര്ഷം കേസരം ഫല്ഗ സാരമിത്യുച്യതേ ബുധൈഃ । കസ്തൂരീ ദശവര്ഷം തു കര്പൂരം വര്ഷമാത്രകമ് ॥ ൩,൧൪.
മൂന്ന് വർഷം വരെ കേശരം സാരമുള്ളതാണെന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു; കസ്തൂരി പത്ത് വർഷം വരെ, കർപ്പൂരം ഒരു വർഷം മാത്രം സാരമുള്ളതാണു.
സസാരമിതി സംപ്രോക്തം ചന്ദനം സര്വദാ സ്മൃതമ് । ശുദ്ധന്നിഃ സാരഭൂതാംശ്ച വക്ഷ്യേ ശൃണു ഖഗേശ്വര ॥ ൩,൧൪.
ചന്ദനം എല്ലായ്പ്പോഴും സാരമുള്ളതാണെന്ന് ഓർക്കപ്പെടുന്നു; ശുദ്ധമായ, പക്ഷേ സാരമില്ലാത്ത അന്നങ്ങൾ ഞാൻ പറയാം, കേൾക്കൂ പക്ഷിരാജാവേ.
തുഷാ മേധ്യാ ആരനാലം പുണ്യകം ഭിഃ സടാ തഥാ । ഉപോദ്വ്രജീ അലാബൂശ്ച ബൃഹത്കോശാതകീ തഥാ ॥ ൩,൧൪.
തുഷ, മേധ്യ, ആരനാലം, പുണ്യകം, ഭിഃ, സട, ഉപോദ്വ്രജി, അലാബു, ബൃഹത്കോഷാതകി എന്നിവ—
വൃന്താകം ചുക്രശാകശ്ച ബില്വമൌദുംവരം തഥാ । പലാഞ്ജുര്ലശുനം വൃന്തം കലഞ്ജം ച തഥാ ദ്വിജാ ॥ ൩,൧൪.
വൃന്താകം, ചുക്രശാകം, ബില്വം, ഔദുംബരം, പലാഞ്ചു, ലശുനം, വൃന്തം, കലഞ്ചം എന്നിവയും, ദ്വിജന്മാരേ—
ഏതത്സര്വത്ര കാലേ ച നിഃ സാരമിതി കീര്തിതമ് । ഏകാദശ്യാം വൈശ്വദേവം ശ്രാദ്ധം തര്പണമേവ ച ॥ ൩,൧൪.
ഇവയെല്ലാം എല്ലായ്പ്പോഴും സാരമില്ലാത്തവയാണെന്ന് പറയുന്നു; പതിനൊന്നാം തീയതിയിൽ വൈശ്വദേവം, ശ്രാദ്ധം, തർപ്പണം എന്നിവയും അതുപോലെ.
മന്ത്രേണ പ്രേതദഹനമസാരം പരികീര്തിതമ് । ഹവിര്നാരായണോ ദേവോ ഏതാംശ്ച ഹ്യശുഭാന്ര സാന് ॥ ൩,൧൪.
മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് ചെയ്ത പ്രേതദഹനം ഫലഹീനമാണെന്ന് പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അർപ്പിതം നാരായണനാണ് സ്വീകരിക്കുന്നത്; ഇങ്ങനെ അശുഭമായ കാര്യങ്ങൾ അവൻ സ്വീകരിക്കില്ല.
ന ഗൃഹ്ണാതി ന ഗൃഹ്ണാതി ന ഗൃഹ്ണാതി ഹരിഃ സ്വയമ് । തഥാപി സര്വം ജാനാതി ജീവാനാം പാപകര്മണാമ് ॥ ൩,൧൪.
ഹരി സ്വയം സ്വീകരിക്കില്ല, സ്വീകരിക്കില്ല, സ്വീകരിക്കില്ല; എന്നിരുന്നാലും, ജീവികളുടെ പാപകരമായ പ്രവൃത്തികളും ഉൾപ്പെടെ എല്ലാം അവൻ അറിയുന്നു.