ജയാദ്യാനന്തരം ബ്രഹ്മാ വല്ലാദ്യാഃ കര്മദേവതാഃ । ശതവര്ഷാനന്തരം തു സൃഷ്ടവാഞ്ഛിവവാഹനമ് ॥ ൩,൧൩.
ജയനും മറ്റുള്ളവരും കഴിഞ്ഞ്, ബ്രഹ്മാവ് വല്ലയും മറ്റു കർമദേവതകളെയും സൃഷ്ടിച്ചു; നൂറ് വർഷം കഴിഞ്ഞ്, ശിവന്റെ വാഹനം സൃഷ്ടിച്ചു.
കര്മദേവാനന്തരം തു ത്രിംശദ്വര്ഷാദനന്തരമ് । പര്ജന്യമസൃജദ്ബ്രഹ്മാ മന്ത്രയന്ത്രാഭിമാനിനമ് ॥ ൩,൧൩.
കർമദേവതകൾ കഴിഞ്ഞ്, മുപ്പത് വർഷം കഴിഞ്ഞ്, ബ്രഹ്മാവ് മന്ത്രയന്ത്രങ്ങളുടെ അധിപനായ പർജ്ഞന്യനെ സൃഷ്ടിച്ചു.
പര്ജന്യാനന്തരം ബ്രഹ്മാ ദശവര്ഷാദനന്തരമ് । പുഷ്കരം ജനയാമാസ കര്മതത്ത്വാഭിമാനിനമ് ॥ ൩,൧൩.
പർജ്ഞന്യന്റെ ശേഷം, പത്ത് വർഷം കഴിഞ്ഞ്, ബ്രഹ്മാവ് കർമതത്ത്വങ്ങളുടെ അധിപനായ പുഷ്കരനെ ജനിപ്പിച്ചു.
ഏവം വിനിര്മമേ ബ്രഹ്മാ മത്പ്രസാദാത്ഖഗേശ്വര । ഏവം ജ്ഞാത്വാ മോക്ഷമേതി നാന്യഥാ തു കഥഞ്ചന ॥ ൩,൧൩.
ഇങ്ങനെ, എന്റെ കൃപയാൽ, പക്ഷിരാജാവേ, ബ്രഹ്മാവ് സൃഷ്ടി നടത്തി; ഇങ്ങനെ അറിയുന്നവൻ മോക്ഷം പ്രാപിക്കും, വേറേതുവഴി ഒരിക്കലും അല്ല.
ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൧൪ ശ്രീഗരുഡ ഉവാച । അവതാരാന്ഹരേ ബ്രൂഹി തഥാ ലക്ഷ്മ്യാ ദിവൌകസാമ് । ഗുണാനാമന്തര ബ്രൂഹി ശിഷ്യസ്യ മമ സവ്രത ॥ ൩,൧൪.
ശ്രീഗരുഡൻ പറഞ്ഞു: ഹരിയേ, നിന്റെ അവതാരങ്ങൾ, ലക്ഷ്മിയെയും ദേവതകളെയും കുറിച്ചും, ഗുണങ്ങളുടെ വ്യത്യാസങ്ങൾ എന്റെ ശിഷ്യനായ വ്രതസ്ഥനായി എനിക്ക് വിശദമായി പറയൂ.
ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച । യോ മൂലരൂപീ ഭഗവാനനന്തോ ബ്രഹ്മാദിഭിഃ പുര്ണഗുണഃ സ്വതന്ത്രഃ । പുരാതനഃ പൂര്ണതനുര്മദാത്മാ ന താദൃശാഃ സംതി കദാപി വീദ്ര ॥ ൩,൧൪.
ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: മൂലരൂപിയായ, അനന്തനായ, ബ്രഹ്മാദിമാരിൽ പൂർണ്ണഗുണങ്ങളുള്ള, സ്വതന്ത്രനായ, പ്രാചീനനായ, പൂർണ്ണമായ ശരീരമുള്ള, എന്റെ ആത്മാവായ ഭഗവാൻ മറ്റാരിലും ഒരിക്കലും കാണപ്പെടുന്നില്ല, ജ്ഞാനിയേ.
പാദശ്ച പൂര്ണഃ പാദതലം ച പൂര്ണം നഖാശ്ച പൂര്ണാഃ കടികണ്ഠൌ ച പൂര്ണൌ । ഊരൂ ച പൂര്ണേ ഉദരം ച പൂര്ണം ലബ്ധ്വാപി പൂര്ണാഞ്ജഗൃഹേ തഥാപ്യുരഃ ॥ ൩,൧൪.
അവന്റെ കാൽ പൂർണ്ണമാണ്, കാൽതലവും പൂർണ്ണമാണ്, നഖങ്ങൾ പൂർണ്ണമാണ്, അരയും കഴുത്തും പൂർണ്ണമാണ്; ഉറുക്കളും പൂർണ്ണമാണ്, വയറും പൂർണ്ണമാണ്, പൂർണ്ണതയുണ്ടായിട്ടും അവന്റെ നെഞ്ചും അതുപോലെ പൂർണ്ണമാണ്.
സ്കന്ധഃ സുപൂര്ണാഃ സകലാശ്ച ബാഹവഃ പൂര്ണാഃ കേശാഃ ശ്മശ്രുദന്താശ്ച പൂര്ണാഃ । ലോമാനി പൂര്ണാനി തഥൈവ രോമകൂപാശ്ച പൂര്ണാസ്തു തഥൈവ ശിശ്രഃ ॥ ൩,൧൪.
അവന്റെ തോളുകൾ പൂർണ്ണമാണ്, എല്ലാ കൈകളും പൂർണ്ണമാണ്, മുടിയും താടിയും പല്ലുകളും പൂർണ്ണമാണ്; ശരീരത്തിലെ രോമങ്ങൾ പൂർണ്ണമാണ്, രോമകൂപങ്ങളും പൂർണ്ണമാണ്, തലയും അതുപോലെ പൂർണ്ണമാണ്.
അണ്ഡശ്ച പൂര്ണോ ഹ്യണ്ഡരോമാണി കക്ഷാശ്ചക്ഷുശ്ച ശ്രോത്രേ സര്വ ഏതേ ച പൂര്ണാഃ । കിം വര്ണയേ മൂലരൂപം ഹരേശ്ച യാവദ്വലം പൂര്ണം സമഗ്രദേഹേ ॥ ൩,൧൪.
അവന്റെ വൃക്കകൾ പൂർണ്ണമാണ്, അവയിലെ രോമങ്ങളും പൂർണ്ണമാണ്, കക്ഷങ്ങൾ, കണ്ണുകൾ, ചെവികൾ—ഇവയൊക്കെയും പൂർണ്ണമാണ്; ഹരിയുടെ മൂലരൂപം ഞാൻ എത്ര പറഞ്ഞാലും മതിയാവില്ല, കാരണം അവന്റെ ശരീരത്തിലെ ഓരോ ഭാഗവും പൂർണ്ണമാണ്.
താവദ്ബ്രലം ഹ്യേകരോമാദികേഷു സംതിത്വിമേ ഹി യതഃ സ ഏവ പൂര്ണഃ । സ ഏവ തു സര്വസ്യ കര്താ സ ഏവ ഹര്ഥാ സ തു സാരാംശഭോക്താ ॥ ൩,൧൪.
ഒരു രോമവും അതിന്റെ മൂലവും എങ്ങനെ പൂർണ്ണമാണോ, അതുപോലെ അവൻ തന്നെ പൂർണ്ണനാണ്; അവൻ തന്നെയാണ് എല്ലാറ്റിന്റെയും സ്രഷ്ടാവും, അനുഭവിക്കുന്നവനും, സാരാംശം സ്വീകരിക്കുന്നവനും.
അസാരാംശം നൈവ ഭോക്താ ഹരിസ്തു സാരാന്വക്ഷ്യേ ശൃണു പക്ഷീന്ദ്ര സമ്യക് । ദ്രാക്ഷേക്ഷുസാരം നാരികേലസ്യ സാരം ചൂതസ്യ സാരം പനസസ്യാപി സാരമ് ॥ ൩,൧൪.
സാരമില്ലാത്തത് ഹരി ഒരിക്കലും സ്വീകരിക്കില്ല; അവൻ സാരമുള്ളതേ മാത്രം സ്വീകരിക്കും. പക്ഷിരാജാവേ, ഞാൻ വിശദമായി പറയും: മുന്തിരിയുടെ സാരം, ഇച്ചിരയുടെ സാരം, തേങ്ങയുടെ സാരം, മാവിന്റെ സാരം, ചക്കയുടെ സാരം.
നാരങ്ഗസാരം ക്രമുകസ്യാപി സാരം ഖര്ജൂരസാരം കദലീഫലസ്യ । നാരായണോ ബീജരൂപസ്യ സാരം ഗൃഹ്ണാതി നിത്യം ഭക്തവര്യോ ദയാലുഃ ॥ ൩,൧൪.
നാരങ്ങയുടെ സാരം, വെറ്റിലയുടെ സാരം, ഈന്തപ്പഴത്തിന്റെ സാരം, വാഴപ്പഴത്തിന്റെ സാരം—നാരായണൻ, ഭക്തന്മാരോടു കരുണയുള്ളവൻ, എല്ലായ്പ്പോഴും വിത്ത് രൂപത്തിലുള്ള സാരമേ സ്വീകരിക്കാറുള്ളു.
താമ്ബൂലസാരം ഖദിരസ്യ സാരം പുഷ്പസ്യ സാരം ചന്ദനസ്യാപി സാരമ് । ഗോധൂമസാരം യവാനാം ച സാരം മാഷസ്യ സാരം ഹരേണോശ്ച സാരമ് ॥ ൩,൧൪.
വെറ്റിലയുടെ സാരം, ഖദിരവൃക്ഷത്തിന്റെ സാരം, പുഷ്പങ്ങളുടെ സാരം, ചന്ദനത്തിന്റെ സാരം, ഗോതമ്പിന്റെ സാരം, യവത്തിന്റെ സാരം, ഉഴുന്നിന്റെ സാരം, മാൻമുഷിപ്പിന്റെ സാരം—
ശുദ്ധം തഥാ വ്രീഹിനീവാരസാരം ശ്യാമാകസാരം ശുദ്ധധാന്യസ്യ സാരമ് ॥ ൩,൧൪.
അതുപോലെ തന്നെ, അരിയുടെ ശുദ്ധമായ സാരം, നിവാര അരിയുടെ സാരം, ശ്യാമാകം എന്ന ധാന്യത്തിന്റെ സാരം, ശുദ്ധമായ ധാന്യങ്ങളുടെ സാരവും—
നിഷിദ്ധാന്സര്വശാകസ്യ സാരാംസ്തഥാ നിപിദ്ധാല്ലാംവണസ്വാപി സാരാന് । ഗൃഹ്ണാതി വിഷ്ണുഃ പരമാദരേണ അന്നസ്യ സാരം ഭക്ഷ്യഭോജ്യസ്യ സാരമ് ॥ ൩,൧൪.
തടഞ്ഞിട്ടുള്ള എല്ലാ പച്ചക്കറികളുടെ സാരവും, നിരോധിച്ച ഉപ്പുകളുടെ സാരവും, അന്നത്തിന്റെ സാരവും, ഭക്ഷ്യവും ഭോജ്യവുമായവയുടെ സാരവും, മഹാനായ വിഷ്ണു പരമാദരത്തോടെ സ്വീകരിക്കുന്നു.
സൂപസ്യ സാരം പരമാന്നസ്യ സാരം ദുഗ്ധസ്യ സാരം ദധിതക്രസ്യ സാരമ് । ഘൃതസ്യ സാരം രാമഠസ്യാപി സാരം ഗൃഹ്ണാതി വിഷ്ണുഃ സര്ഷപസ്യാപി സാരമ് ॥ ൩,൧൪.
സൂപ്പിന്റെ സാരം, ഉത്തമമായ അന്നത്തിന്റെ സാരം, പാലിന്റെ സാരം, തൈരും മോറും എന്നിവയുടെ സാരം, നെയ്യിന്റെ സാരം, മകന്റെ സാരം, കടുകിന്റെ സാരവും വിഷ്ണു സ്വീകരിക്കുന്നു.
മരീചസാരം ജീരകസ്യാപി സാരം തഥാ ഹവിര്ഘൃതപക്വസ്യ സാരമ് । തൈലേഷു പക്വസ്യ ച ഭര്ജിതസ്യ ഗുഡസ്യ സാരം നവനീതസ്യ സാരമ് ॥ ൩,൧൪.
കുരുമുളകിന്റെ സാരം, ജീരകത്തിന്റെ സാരം, ഹവിസ്സിൽ നെയ്യിൽ പാകം ചെയ്തതിന്റെ സാരം, എണ്ണയിൽ വറുത്തതിന്റെ സാരം, ശർക്കരയുടെ സാരം, വെണ്ണയുടെ സാരം—
ലവങ്ഗസാരം ശര്കരായാശ്ച സാരമിത്യാദിസാരാന് വാസുദേവസ്തു ഭുക്തേ । ലക്ഷ്മീപതിഃ സര്വജഗന്നിവാ സസ്തസ്യാജ്ഞയാ വാസുദേവോപി നിത്യമ് ॥ ൩,൧൪.
ഗ്രാമ്പൂവിന്റെ സാരം, പഞ്ചസാരയുടെ സാരം മുതലായവയുടെ സാരങ്ങൾ വാസുദേവൻ അനുഭവിക്കുന്നു. ലക്ഷ്മിയുടെ ഭർത്താവും ലോകങ്ങളിലുടനീളമുള്ളവരുടെ അന്തർയാമിയുമായ ഭഗവാൻ തന്റെ ഇച്ഛപ്രകാരം ഇതെല്ലാം എപ്പോഴും സ്വീകരിക്കുന്നു.
തച്ഛേഷസാരാനപി ചാവനീശോ മഹാത്മനോംശാഞ്ഛൃണു ശിഷ്യവര്യ । ഏവം വിമൂഢാ വാസുദേവസ്യ ഭക്താഃ കിം വക്തവ്യം വിഷ്ണുഭക്താ ഹി ലോകേ ॥ ൩,൧൪.
ശിഷ്യശ്രേഷ്ഠാ, ഭൂമിയുടെ മഹാത്മാവിന്റെ ശേഷിച്ച സാരങ്ങളും അവന്റെ ഭാഗങ്ങളും കേൾക്കൂ. ഇങ്ങനെ വാസുദേവന്റെ ഭക്തന്മാർ ഭ്രമിച്ചവരാണെങ്കിൽ, ലോകത്തിൽ വിഷ്ണുഭക്തന്മാരെക്കുറിച്ച് പറയേണ്ടതെന്താണ്?
കല്യാണാസ്തേ സാരഭോക്താര ഏവ നൈഷാം ഭവേത്തേന ദുഃ ഖാഭിവൃദ്ധിഃ । ഭുഞ്ജന്തി യേ വൈശ്വദേവം വിഹായ ദുഷ്ടാംസ്താന്വൈ ഭുക്തിചിന്ത്താംശ്ച വിദ്ധി ॥ ൩,൧൪.
സാരങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നവർ ഭാഗ്യശാലികളാണ്; അവർക്കു ദു:ഖം വർദ്ധിക്കില്ല. വൈശ്വദേവം അർപ്പിക്കാതെ തെറ്റായ രീതിയിൽ ഭക്ഷിക്കുന്നവർ ഭക്ഷണചിന്തയിൽ മുഴുകിയവരാണെന്ന് അറിഞ്ഞുകൊൾക.
വക്ഷ്യേ വിശേഷം വൈശ്വദേവേ ഖഗേന്ദ്ര ഗോപ്യം നോ വദാന്യത്ര വിദ്വാന് । സൂര്യാദീനാം യേ ച ദാനേ ച ദദ്യുര്വിനാ വായോരന്തരസ്ഥം ഹരിം ച ॥ ൩,൧൪.
പക്ഷിരാജാ, വൈശ്വദേവത്തിൽ ഉള്ള പ്രത്യേകത ഞാൻ പറയാം; ഇതു മറ്റിടങ്ങളിൽ പറയരുത്, ജ്ഞാനിയേ. സൂര്യനും മറ്റുള്ളവർക്കും ദാനം ചെയ്യുമ്പോൾ, കാറ്റിനകത്ത് വസിക്കുന്ന ഹരിയ്ക്ക് അർപ്പിക്കാത്തവർ—
തേ വൈ സദാ സാരഭോക്താര ഏവ ജ്ഞേയാസ്ത്വതോ വിഷ്ണുരേകോ മഹാത്മാ । സാരാംശഭോക്താ ന തു സര്വസ്യ ഭോക്താ ഭുനക്തി സര്വം ത്വവിരുദ്ധശക്തിഃ ॥ ൩,൧൪.
അവർ എല്ലായ്പ്പോഴും സാരങ്ങൾ മാത്രം അനുഭവിക്കുന്നവരായി അറിയപ്പെടണം; അതുകൊണ്ട് മഹാത്മാവായ വിഷ്ണു സാരഭാഗങ്ങളുടെ അനുഭവകനാണ്, എല്ലാറ്റിന്റെയും അനുഭവകൻ അല്ല. എന്നാൽ തടസ്സമില്ലാത്ത ശക്തിയാൽ അവൻ എല്ലാം അനുഭവിക്കുന്നു.
വക്ഷ്യേ ഹ സാരാന്പുനരന്യാന്ഖഗേന്ദ്ര ശൃണുഷ്വ ഗുഹ്യം പരമാദരേണ । ദ്രാക്ഷാദയഃ സര്വ ഏവ ത്വസാരാഃ കാലാദിദുഷ്ടാ ഭാവദുഷ്ടാഃ പദാര്ഥാഃ ॥ ൩,൧൪.
പക്ഷിരാജാ, ഇനി ഞാൻ മറ്റു സാരങ്ങൾ പറയുന്നു; ഈ രഹസ്യം പരമാദരത്തോടെ കേൾക്കൂ. ദ്രാക്ഷയും അതുപോലുള്ളവയും എല്ലാം സാരമില്ലാത്തവയാണ്; കാലം കൊണ്ടോ സ്വഭാവം കൊണ്ടോ മലിനമായവ ദോഷമുള്ളവയാണെന്ന് അറിയുക.
അതിപക്വാനന്തരം തു തഥാ ദിനചതുഷ്ടയേ । അസാരാഃ കലുഷാ ജ്ഞേയാസ്തഥാ ജംബൂഫലം സ്മൃതമ് ॥ ൩,൧൪.
മികവിലധികം പാകം വന്നതും, നാലു ദിവസം കഴിഞ്ഞതും, അതുപോലെ ജാംബൂഫലവും സാരമില്ലാത്തതും മലിനവുമാണ് എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
മാസസ്യാനന്തരം വീന്ദ്ര ത്വസാരം പനസം സ്മൃതമ് । ഷണ്മാസാനന്തരം വീന്ദ്ര ഖര്ജൂരം തിക്തവത്സ്മൃതമ് ॥ ൩,൧൪.
ഒരു മാസം കഴിഞ്ഞാൽ, പക്ഷിരാജാ, പ്ലാവിന്റെ ഫലം സാരമില്ലാത്തതായാണ് കരുതപ്പെടുന്നത്; ആറു മാസം കഴിഞ്ഞാൽ, പക്ഷിരാജാ, ഈന്തപ്പഴം കയ്പുള്ളതും സാരമില്ലാത്തതും ആകുന്നു.
ആര്ദ്രം പൂതം നാരികേലം സ്ഫോടനാനന്തരം പ്രഭോ । അഹോരാത്രാനന്തരം തു അസാരം പരികീര്തിതമ് ॥ ൩,൧൪.
താഴ്ച്ചയില്ലാതെ ശുദ്ധീകരിച്ച നാരങ്ങ, പ്രഭോ, പൊട്ടിത്തുറന്നതിനു ശേഷം ഒരു പകലും രാത്രിയും കഴിഞ്ഞാൽ സാരമില്ലാത്തതായാണ് പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെടുന്നത്.
ശുഷ്കഭൂതം നാരികേലം ഖജൂരം തു യഥാ തഥാ । പക്ഷസ്യാനന്തരം ചൂതമസാരം പരികീര്തിതമ് ॥ ൩,൧൪.
ഉണക്കിയ നാരങ്ങയും അതുപോലെ ഈന്തപ്പഴവും, പതിനഞ്ചു ദിവസത്തിന് ശേഷം, മാങ്ങയും പതിനഞ്ചു ദിവസത്തിന് ശേഷം സാരമില്ലാത്തതായാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
വര്ഷസ്യാനന്തരം വീന്ദ്ര പൂഗീഫലമുദാഹൃതമ് । ഘടികാനന്തരം വീന്ദ്ര താംബൂലം പരികീര്തിതമ് ॥ ൩,൧൪.
ഒരു വർഷം കഴിഞ്ഞാൽ, പക്ഷിരാജാ, പാകുവിന്റെ ഫലം അങ്ങനെ തന്നെ സാരമില്ലാത്തതായാണ് പറയുന്നത്; ഒരു ഘടിക (ഏകദേശം ഇരുപത്തുനാലു മിനിറ്റ്) കഴിഞ്ഞാൽ, പക്ഷിരാജാ, വെറ്റിലയുടെ ഇലയും സാരമില്ലാത്തതായാണ് പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെടുന്നത്.
യാമസ്യാനന്തരം ചാന്നം സൂപാന്നം പായസം തഥാ । ഭക്ഷ്യം ച ക്വഥിതം വീന്ദ്ര അസാരം പരികീര്തിതമ് ॥ ൩,൧൪.
ഒരു യാമം (മൂന്നു മണിക്കൂർ) കഴിഞ്ഞാൽ, അന്നം, സൂപ്പ്, പായസം, അതുപോലെ പാകം ചെയ്ത ഭക്ഷ്യങ്ങൾ, പക്ഷിരാജാ, സാരമില്ലാത്തതായാണ് പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെടുന്നത്.
ത്രിപക്ഷാനന്തരം വീന്ദ്ര തൈലപക്വം തഥാ സ്മൃതമ് । ചതുര്യാമാനന്തരം ച ത്വസാരം ഘൃതപക്വകമ് ॥ ൩,൧൪.
മൂന്ന് പകൽക്കാലം കഴിഞ്ഞാൽ, പക്ഷിരാജാ, എണ്ണയിൽ പാകം ചെയ്ത ഭക്ഷണം അങ്ങനെ തന്നെ സാരമില്ലാത്തതായാണ് കരുതപ്പെടുന്നത്; നാല് യാമം കഴിഞ്ഞാൽ, നെയ്യിൽ പാകം ചെയ്തതും സാരമില്ലാത്തതായാണ് പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെടുന്നത്.