ഗരുഡപുരാണമ്

ദൃശ്യതേ മദ്ഭയം തസ്യ ഹരിപ്രീത്യര്ഥമേവ ച । ഭയാകാമവതീവാനമുവാസ്തവമീരിതമ് ॥ ൩,൧൧.

എന്നിലും ഹരിയെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ അതിന് എന്നിൽ ഭയം കാണപ്പെടുന്നു; ഭയം, ആഗ്രഹം പോലെയാണ്, യഥാർത്ഥമല്ലെന്ന് പറയുന്നു.

പ്രാപ്തപ്രാബ്ധലേശസ്ത തസ്യ നാസ്തി ഖഗേശ്വര । ദുഃ ഖാജ്ഞാനാദികം കിഞ്ചിത്കഥം തസ്മിന് ഭവിഷ്യതി ॥ ൩,൧൧.

ഖഗരാജാ, ഒരുവൻ തന്റെ വിധിയിൽ ലഭിക്കേണ്ടതിന്റെ ഒരു ചെറിയ ഭാഗം പോലും നേടിയാൽ, അവനിൽ ദു:ഖം, അജ്ഞാനം മുതലായവ ഒന്നും ഉണ്ടാകില്ല; അത്തരം കാര്യങ്ങൾ അവനിൽ എങ്ങനെ ഉണ്ടാകുമെന്നു പറയാൻ കഴിയില്ല.

വിഷ്ണോരാജ്ഞാനുസാരേണ ഭയായാനുകരോത്യസൌ । തേന പ്രീണാതി ച ഹരിസ്തസ്യ നാസ്ത്യത്ര സംശയഃ ॥ ൩,൧൧.

വിഷ്ണുവിന്റെ ആജ്ഞ പ്രകാരം ഭയത്താൽ അവൻ പ്രവർത്തിക്കുന്നു; അതിനാൽ ഹരിയെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നു — ഇതിൽ യാതൊരു സംശയവും ഇല്ല.

ശൃണോതി സതതം ബ്രഹ്മാ ന ചിന്ത്യാത്താവതാജ്ഞതാ । കദാചിദ്ദൃശ്യതേ ബ്രഹ്മാ ദുഃ ഖീ ന ച ഖഗേശ്വര ॥ ൩,൧൧.

ബ്രഹ്മാവ് എല്ലായ്പ്പോഴും കേൾക്കുന്നു, എന്നാൽ ആലോചിക്കാറില്ല; അതിനാൽ അജ്ഞാനം ഇവിടെ ചിന്തിക്കേണ്ടതല്ല. ചിലപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവ് ദു:ഖിതനായി തോന്നാം, പക്ഷേ യഥാർത്ഥത്തിൽ അങ്ങനെയല്ല, ഖഗരാജാ.

യദ്ബ്രഹ്മ ച ന ജാനീയാദ്ധരിപ്രീത്യര്ഥമേവ ച । ദുഃ ഖിവദ്ദൃശ്യതേ ബ്രഹ്മാ ആജ്ഞാനാം മോഹനായ ച ॥ ൩,൧൧.

ബ്രഹ്മാവ് എന്തെങ്കിലും അറിയാത്തത് ഹരിയെ സന്തോഷിപ്പിക്കാനാണ് മാത്രം; അജ്ഞന്മാരെ ഭ്രമിപ്പിക്കാൻ ബ്രഹ്മാവ് ദു:ഖിതനായി തോന്നുന്നു.

യോഗ്യതാമനതിക്രമ്യ യാവജ്ജ്ഞാനം ച തിഷ്ഠതി । ബ്രഹ്മണസ്താവദേവാസ്തി നാത്ര കാര്യാ വിചാരണാ ॥ ൩,൧൧.

തനിക്കുള്ള യോഗ്യതയുടെ പരിധിയിൽ ജ്ഞാനം നിലനിൽക്കുന്നിടത്തോളം ബ്രഹ്മാവിന് അത് ഉണ്ടാകും; ഇതിൽ കൂടുതൽ അന്വേഷിക്കേണ്ട ആവശ്യമില്ല.

ജ്ഞാനസ്യ വ്യക്തതാ നാമ വിദ്യമാനസ്യ ചാദരാത് । ജ്ഞാനസ്യാസാദനം ചൈവ ജ്ഞാനവ്യക്തിരിതി സ്മൃതാ ॥ ൩,൧൧.

ജ്ഞാനം ഉണ്ടാകുമ്പോഴും ഭക്തിയോടെ സമീപിക്കുമ്പോഴും അതിന്റെ പ്രകടനം, അതിന്റെ പ്രാപ്തി — ഇതാണ് ജ്ഞാനത്തിന്റെ പ്രകടനം എന്നു പറയുന്നത്.

അതോ ജ്ഞാനാദികം നാസ്തി ബ്രഹ്മണഃ പരമേഷ്ഠിനഃ । പദ്മാദ്ധിരണ്മ യാജ്ജാതോ ബ്രഹ്മാ തു ചതുരാനനഃ ॥ ൩,൧൧.

അതിനാൽ പരമേശ്ഠിയായ ബ്രഹ്മാവിൽ അജ്ഞാനം മുതലായവ ഒന്നും ഇല്ല; സ്വർണ്ണമുട്ടിൽ നിന്ന് ഉദിച്ചുള്ള കമലത്തിൽ നിന്നാണ് നാലുമുഖനായ ബ്രഹ്മാവ് ജനിച്ചത്.

സര്വദാഽലോചനായുക്തസ്തേന സ്വാലോചനം കൃതമ് । അജ്ഞാനാം മോഹനാര്ഥായ ഹരിപ്രീത്യര്ഥമേവ ച ॥ ൩,൧൧.

ബ്രഹ്മാവ് എല്ലായ്പ്പോഴും ആലോചനയോടുകൂടിയവനാണ്; അതിനാൽ തന്നെ തന്റെ ആലോചന നടത്തുന്നു — അജ്ഞന്മാരെ ഭ്രമിപ്പിക്കാനും ഹരിയെ സന്തോഷിപ്പിക്കാനുമാണ്.

സംകല്പോപി തഥൈവാസ്തി ന ഹ്യജ്ഞാനാത്കൃതസ്തഥാ । കോ വാ മാം സൃഷ്ടവാനത്ര ഇതി ഹ്യാലോച്യ സ പ്രഭുഃ ॥ ൩,൧൧.

അങ്ങനെ, സംകല്പം ഉണ്ടെങ്കിലും അത് അജ്ഞാനത്തിൽ നിന്നല്ല; 'ഇവിടെ എന്നെ ആരാണ് സൃഷ്ടിച്ചത്?' എന്ന് ആലോചിച്ച് ആ പ്രഭു ചിന്തിക്കുന്നു.

തം വിചാരയിതും ബ്രഹ്മാ പദ്മനാഡീം വിവേശ ഹ ॥ ൩,൧൧.

അത് അന്വേഷിക്കാൻ ബ്രഹ്മാവ് കമലത്തിന്റെ നാളത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.

ശ്രീഗരുഡമഹാപുരാണമ് ൧൨ ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച । നാഡീം സമാവിശ്യ മഹാനുഭാവഃ ശ്രീവിഷ്ണുഭക്തോ ത്വഥ പുഷ്കരസ്ഥഃ । വിചാരയാമാസ ഗുരും സ്വമൂലം നാരായണം നിര്ഗുണമദ്വിതീയമ് ॥ ൩,൧൨.

ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: കമലത്തിൽ ഇരിക്കുന്ന മഹാത്മാവും വിഷ്ണുഭക്തനും ആയ ബ്രഹ്മാവ് നാളത്തിൽ കടന്ന്, ഗുണരഹിതനും ഏകനായും ഉള്ള തന്റെ മൂലമായ നാരായണനെ ആലോചിക്കാൻ തുടങ്ങി.

ഏതാവതാ ഹരിഭക്തസ്യ തസ്യാപ്യച്ഛിന്നഭക്തസ്യ ചതുര്മുഖസ്യ । വിചാരകാലേ ച വിചിന്തനീയോ ഹ്യജ്ഞാനലേശസ്തു ഖഗേശ്വരേശ്വര ॥ ൩,൧൨.

ഖഗരാജേശ്വരാ, ഹരിയിലേക്കുള്ള ഭക്തി ഒട്ടും മങ്ങാത്ത നാലുമുഖനിൽ പോലും, അന്വേഷിക്കുന്ന സമയത്ത് അജ്ഞാനത്തിന്റെ ഒരു ചെറിയ അംശം കാണാം.

യഥാസ്തി വിഷ്ണോര്മനഃ സങ്കല്പ ഏവ തഥൈവ സോപി പ്രകരോതി നിത്യമ് । ആലോചനേ തസ്യ സദാസ്തി ഭൂമന്സ്വയോഗ്യതാമനതിക്രമ്യ ചൈവ ॥ ൩,൧൨.

വിഷ്ണുവിന് മനസ്സിൽ സംകല്പം ഉണ്ടാകുന്നത് പോലെ തന്നെ ബ്രഹ്മാവും എല്ലായ്പ്പോഴും പ്രവർത്തിക്കുന്നു; അവന്റെ ആലോചനയിൽ, തന്റെ യോഗ്യതയ്ക്ക് അതീതമായി അല്ലാതെ ജ്ഞാനം നിലനിൽക്കുന്നു.

ഹരേഃ സ്വരൂപേ ച തഥാ പ്രപഞ്ചഃ സ്വസ്മിന്സ്വരൂപേ ച ഖഗാസ്തി ജ്ഞാനമ് । യഥാപി നിത്യം പരിചാരവാരി ച അജ്ഞാതവദ്ദൃശ്യതേ വിഷ്ണുനാ ച ॥ ൩,൧൨.

ഹരിയുടെ സ്വരൂപത്തിലും ലോകത്തും ജ്ഞാനം അതിന്റെ സ്വഭാവത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നു; എപ്പോഴും സേവകൻ സേവനം ചെയ്യുന്നപോലെ, വിഷ്ണു അറിയപ്പെടാത്തവനായി തോന്നുന്നു.

ഹരേഃ പ്രീത്യര്ഥം കുരുതേഽസൌ കദാച്ചിത്തത്രാപി കശ്ചിദ്വിശേഷോഽസ്തി വീന്ദ്ര । ശൃണുഷ്വ സമ്യങ്നിഗൃഹീതചിത്തോ യഥാ പ്രോവാച സ വിജാനാതി ദേവഃ ॥ ൩,൧൨.

ഹരിയെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ അവൻ പ്രവർത്തിക്കുന്നു; ചിലപ്പോൾ, വിംദ്ര, അവിടെ ഒരു പ്രത്യേകത കാണാം. മനസ്സോടെ ശ്രദ്ധിച്ച് കേൾക്കു, ആ ദേവൻ എങ്ങനെ പറഞ്ഞു, എങ്ങനെ മനസ്സിലാക്കി എന്ന്.

സദാ ത്വദോഷം പ്രവിശേഷൈശ്ച മുക്തവേദാസ്തഥാ വാ പവിജാനന്തി നിത്യമ് । തസ്യ സ്വരൂപം ന തഥാ ഹരിം ച സ്വയോഗ്യതാമനതിക്രമ്യ വേധാഃ ॥ ൩,൧൨.

സദാ പിഴവില്ലാത്തതും പ്രത്യേകതയുള്ളതുമായ മോചിതമായ വേദങ്ങൾ, ഹരിയുടെ യഥാർത്ഥ സ്വരൂപം അത്രയൊന്നും അറിയുന്നില്ല; അവയുടെ സ്വന്തം യോഗ്യതയ്ക്ക് അതീതമായി അറിയാൻ കഴിയില്ല.

ഹരേഃ സ്വരൂപം ന വിജാനാതി സര്വം സ്വയോഗ്യരൂപം സര്വദാ വേത്തി വിഷ്ണോഃ । തത്രാജ്ഞാനം നാസ്തി കിഞ്ചിദ്ദ്വിജേന്ദ്ര യാവത്സ്വരൂപം ച തഥൈവ ലക്ഷ്മ്യാഃ ॥ ൩,൧൨.

ഹരിയുടെ മുഴുവൻ സ്വരൂപം ബ്രഹ്മാവ് അറിയുന്നില്ല; അവൻ എല്ലായ്പ്പോഴും തന്റെ യോഗ്യതയ്ക്ക് അനുസരിച്ചാണ് അറിയുന്നത്, ദ്വിജേന്ദ്രാ. അവിടെ അജ്ഞാനം ഒന്നുമില്ല, ലക്ഷ്മിയുടെ യഥാർത്ഥ സ്വരൂപം പോലെ തന്നെ.

വേധാ ന ജാനാതി കുതസ്തദന്യേ തയോഃ സ്വരൂപം ന വിജാനാതി സര്വമ് । തഥാപി വേദാനേകദേശേന വേദ ജാനാതി ലക്ഷ്മീര്ഹരിരൂപം ച യാവത് ॥ ൩,൧൨.

ബ്രഹ്മാവ് പോലും അറിയുന്നില്ലെങ്കിൽ, മറ്റുള്ളവർ എങ്ങനെ അറിയും? അവരിൽ ആരും ആ ഇരുവരുടെയും മുഴുവൻ സ്വരൂപം അറിയുന്നില്ല. എങ്കിലും, വേദങ്ങൾ ഭാഗികമായി, ലക്ഷ്മിയും ഹരിയും എത്രമാത്രം വെളിപ്പെടുത്തുന്നുവോ അത്രയേ അറിയൂ.

താവന്ന ജാനാതി വിധിഃ ഖഗേന്ദ്ര ജ്ഞാനേ വിധാതുശ്ച സ്വയോഗ്യഭൂതേ । അതോ വിരിഞ്ചസ്യ ന ചിന്തനീയോ ഹ്യജ്ഞാനലേശഃ ക്വാപി ദേശേ ച കാലേ ॥ ൩,൧൨.

അപ്പോള്‍ യുക്തമായ ജ്ഞാനം ഇല്ലാത്ത സമയത്ത്, സൃഷ്ടാവായ ബ്രഹ്മാവിനും അതു അറിയാന്‍ കഴിയില്ല, പക്ഷേ, എപ്പോഴും എവിടെയും ബ്രഹ്മാവിന് അജ്ഞാനത്തിന്റെ ചെറിയൊരു അംശവും ഉണ്ടെന്ന് കരുതേണ്ടതില്ല.

നാഡീം സമാവിശ്യ തദാ വിരിഞ്ചോ ന വേദ നാരായണമേകവച്ച । തദാഽശൃണോത്തം കമലാസനം പ്രഭുസ്തപസ്തപ ദ്വ്യക്ഷരം സാദരേണ ॥ ൩,൧൨.

അപ്പോഴാണ് ബ്രഹ്മാവ് നാഡിയില്‍ പ്രവേശിച്ച് നാരായണനെ ഏകത്വത്തില്‍ അറിയാന്‍ കഴിയാതിരുന്നത്. അന്നേരം, കമലത്തിലെ ഇരിപ്പുകാരനായ പ്രഭു, 'തപ, തപ' എന്ന രണ്ടു അക്ഷരങ്ങള്‍ ആദരവോടെ കേട്ടു.

അഭിപ്രായം തസ്യ സമ്യഗ്വിദിത്ത്വാ തപഃ കുരു ത്വം ഹരിതുഷ്ട്യര്ഥമേവ । തപോഽകരോദ്ധരിപാദൈക നിഷ്ഠോ ഹരേഃ പ്രീത്യര്ഥം ദിവ്യസഹസ്രവര്ഷമ് ॥ ൩,൧൨.

അവന്റെ ഉദ്ദേശം മനസ്സിലാക്കി, 'ഹരിയെ സന്തോഷിപ്പിക്കാനായി തപസ്സു ചെയ്യണം' എന്നു പറഞ്ഞു. ഹരിയുടെ പാദങ്ങളില്‍ മാത്രം ഭക്തിയോടെ, ബ്രഹ്മാവ് ദൈവികമായ ആയിരം വര്‍ഷങ്ങള്‍ ഹരിയുടെ സന്തോഷത്തിനായി തപസ്സു ചെയ്തു.

തതോ ഹരിഃ പ്രാദുരാസീത്ഖഗേന്ദ്ര വരം ദാതും ഭക്തവരസ്യ ദിവ്യമ് । സദാ വിഷ്ണും ദേവദേവോ ദദര്ശ ചതുര്ഭുജം തം ജലജായതാക്ഷമ് ॥ ൩,൧൨.

അതിനുശേഷം, ഭക്തന്‍ ബ്രഹ്മാവിന് വരം നല്‍കാനായി ഹരി പ്രത്യക്ഷമായി. ബ്രഹ്മാവ് എപ്പോഴും ദേവന്മാരുടെ ദൈവമായ, നാലു കൈകളുള്ള, കമലപോലെ കണ്ണുകളുള്ള വിഷ്ണുവിനെ കണ്ടു.

ശ്രീവത്സലക്ഷ്മം ഗലശോഭികൌസ്തുഭം സംപശ്യന്തം സുപ്രസന്നാര്ദ്രദൃഷ്ട്യാ । ദൃഷ്ട്വാ ഹരിം ബ്രഹ്മ നാരായണം ച പുരഃ സ്ഥിതം ഭക്തവശ്യം ദയാലുമ് ॥ ൩,൧൨.

ശ്രീവത്സം എന്ന അടയാളവും, കഴുത്തില്‍ പ്രകാശിക്കുന്ന കൗസ്തുഭം എന്ന രത്നവും, കരുണയും സമാധാനവും നിറഞ്ഞ ദൃഷ്ടിയോടെ ഹരിയെ നേരില്‍ കണ്ടു. ഭക്തന്റെ ഇച്ഛയ്ക്ക് വിധേയനായ, ദയയുള്ള നാരായണനെയും അവന്‍ കണ്ടു.

സമര്ചയാമാസ മഹാവിഭൂത്യാ ഭക്ത്യാ ഹരേഃ പാദതീര്ഥം ദധാര । അസ്തൌന്മഹാഭാഗവതപ്രധാനോ ഹരിം ഗുരും ഭക്തിവിവര്ധിതാത്മാ ॥ ൩,൧൨.

വലിയ ഐശ്വര്യത്തോടും ഭക്തിയോടും കൂടി ഹരിയുടെ പാദതീര്‍ത്ഥം ആരാധിച്ചു. മഹാഭാഗവതന്മാരില്‍ പ്രധാനനായ ബ്രഹ്മാവ്, ഭക്തിയില്‍ മനസ്സ് നിറഞ്ഞ്, ഗുരുവായ ഹരിയെ സ്തുതിച്ചു.

ബ്രഹ്മോവാച । രമേശ ലോകേശ ജഗന്നിവാസ തവ സ്വരൂപം ന വിജാനാതി ദേവീ । തവ പ്രസാദാത്സുവിജാനാതി ദേവീ ഗുണാന്വേദോക്താന്സര്വദാ വീന്ദ്ര സര്വാന് ॥ ൩,൧൨.

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: ലക്ഷ്മിയുടെ നാഥാ, ലോകങ്ങളുടെ ഇശ്വരാ, സകലജഗത്തിന്റെ ആധാരമായവനേ, ദേവിയും നിന്റെ യഥാര്‍ത്ഥ സ്വരൂപം അറിയുന്നില്ല. പക്ഷേ, നിന്റെ കൃപയാല്‍ ദേവി, വേദങ്ങളില്‍ പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന എല്ലാ ഗുണങ്ങളും എപ്പോഴും അറിയുന്നു.

തഥാപി സാ ന വിജാനാതി ദേവീ സാകല്യേനാശേഷിതഃ സദ്ഗുണാംശ്ച । യദ്യപ്യനുക്തം പഞ്ചഭിര്നാസ്തി വേദൈസ്തഥാപി ദേവേഽത്ര വിശേഷ ആസ്തേ ॥ ൩,൧൨.

എങ്കിലും, ദേവി നിന്റെ മുഴുവന്‍ സ്വരൂപവും എല്ലാ ഉത്തമഗുണങ്ങളും പൂര്‍ണമായി അറിയുന്നില്ല. അഞ്ചു വേദങ്ങളിലും ഇത് വ്യക്തമല്ലെങ്കിലും, ദേവാ, ഇവിടെ ഒരു പ്രത്യേകതയുണ്ട്.

തത്ത്വേച്ഛവഃ പ്രവിജാനന്തി നിത്യം വേദേ സൂക്താന്ക്വാപ്യനുക്താംശ്ച സര്വാന് । ആദൌ ജാനന്ത്യത്ര വേദാ മുരാരേ ഋഗാദയഃ സുഷ്ഠു ചത്വാര ഏവ ॥ ൩,൧൨.

സത്യത്തെ ആഗ്രഹിക്കുന്നവര്‍ വേദങ്ങളില്‍ പറഞ്ഞിട്ടുള്ളതും പറയാത്തതുമായ എല്ലാ സ്തുതികളും എപ്പോഴും അറിയുന്നു. ആദ്യം, ഋഗ്‌വേദം മുതലായ നാലു വേദങ്ങളും, മുരാരേ, നിന്നെ നന്നായി അറിയുന്നു.

വേദാ ഹ്യേതേ വേദയന്തീതി ദേവ തഥാ പുരാണം ഭാരതം പഞ്ചരാത്രമ് । ക്രമാദിതോ വിചിന്ത്യ സാ വിഷ്ണുഗുണാന്സ്വയോഗ്യാന്സദാ വിജാനാതി രമാപി ദേവീ ॥ ൩,൧൨.

ദേവാ, ഇവയാണ് വേദങ്ങള്‍ എന്ന് പറയുന്നത്; അതുപോലെ പുരാണവും മഹാഭാരതവും പഞ്ചരാത്രവും. ക്രമമായി ആലോചിച്ചാല്‍ പോലും, ലക്ഷ്മി എപ്പോഴും വിഷ്ണുവിന്റെ തനിക്കു യോജിച്ച ഗുണങ്ങളെ അറിയുന്നു.